II SA/Wa 1649/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od opłat za studia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącej A. C. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1803/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia od opłat za studia, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego, Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r., wydaną na podstawie art. 99 ust.3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.), § 12 ust. 1 Uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne (j.t. Monitor [...] z 2012 r. Nr 5, poz. 117) oraz art. 104 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].07.2014 odmówił A.C. zwolnienia w całości z opłaty za naukę na V roku niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich kierunek [...] w roku akademickim 2012/2013. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż regulamin Opłat [...] w paragrafie 6 ust. 2 stanowi: "Student studiów niestacjonarnych na kierunku [...] może ubiegać się o obniżenie czesnego w związku z uzyskaniem bardzo dobrych wyników w nauce. Student ubiegający się o obniżenie czesnego, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, musi spełnić następujące wymagania: 1. ukończenie przynajmniej I roku studiów; 2. zaliczenie poprzedniego etapu studiów (w tym co najmniej trzech przedmiotów z grupy A i / lub B) do 15 lipca, bez uzyskania oceny niedostatecznej." W związku z powyższym nie zostało udzielone zwolnienie z czesnego z uwagi na fakt, iż w roku poprzedzającym strona uzyskała zaliczenie egzaminów jedynie dwóch przedmiotów z grupy A i B. Od powyższej decyzji A.C. wniosła odwołanie do Rektora Uniwersytetu [...] kwestionując przyjętą przez organ I instancji interpretację § 6 ust.2 pkt 1 Regulaminu Opłat za studia na Wydziale [...] ze zmianami wprowadzonymi uchwałami Rady Wydziału z dnia [...] stycznia 2009 r. i z dnia [...] stycznia 2012 r. Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] na podstawie art. 99 ust. 3 oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, § 12 ust. 2 Uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zwolnienie z czesnego nie zostało udzielone studentce z uwagi na fakt, że w roku poprzedzającym wniosek uzyskała ona zaliczenie egzaminów jedynie z dwóch przedmiotów z grupy A i B. A.C. zaliczyła również inne przedmioty z grupy A i B, jednakże w toku innego etapu studiów. Studentka – jak wskazuje w swoim odwołaniu – dokonała łącznego podpięcia przedmiotów, z których uzyskała najlepsze oceny pod czwarty rok studiów. Jednakże zdaniem organu przedmioty zaliczone w trakcie jednego etapu studiów, nawet podpięte do rozliczenia w innym roku akademickim pozostają zaliczone w określonym etapie, tj. w tym w którym student je zaliczył. Określone Regulaminem opłat wymogi konieczne do uzyskania zwolnienia z opłat za usługi edukacyjne pozostają w zgodzie z zasadami studiowania formułują jednak szczególną przesłankę (zaliczenie co najmniej trzech przedmiotów z grupy A i/ lub B w trakcie poprzedniego etapu studiów), która pozostaje w ścisłym związku z celem tej regulacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.C. wniosła o uchylenie decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2014 r., zarzucając, iż narusza ona przepisy wewnętrzne Wydziału [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów aniżeli w niej podniesiono. Jak już wyżej wskazano, w sprawie ze skargi A.C. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia od opłat za studia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1803/13 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Stosownie do przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, ze orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego w powyższej sprawie Dziekan Wydziału [...] decyzją z dnia [...] maja 2014r. po rozpatrzeniu wniosku A.C., jak podano, z dnia [...].07.2014 r. odmówił zwolnienia wymienionej z opłaty za naukę na V roku niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich kierunek [...] w roku akademickim 2012/2013. W odpowiedzi na skargę wyjaśniono, iż decyzję wydano po rozpatrzeniu wniosku strony z [...].07.2012 r., a nie jak błędnie podano w decyzji rok: "2014". Tymczasem z dnia [...] i [...] lipca 2012 r. pochodzą dwa podania A.C. o obniżenie czesnego za studia na kierunku [...], a nie o zwolnienie od opłat, jak przyjmuje organ w wydanej decyzji. Wnioski zawarte w tych pismach, jak zauważył już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 5 lutego 2014 r. zostały rozpatrzone i organ wydał już dwa rozstrzygnięcia – w dniu [...] i [...] sierpnia 2012 r. przez Prodziekana Wydziału [...] i zostały one zamieszczone na podaniach strony z [...] i [...] lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że rozstrzygnięcia te, bez względu na fakt, że nie zostały one formalnie doręczone skarżącej, mają charakter decyzji administracyjnej i od momentu ich wydania wywołują skutki "materialne", tj. uzewnętrzniają wolę organu co do wniesionego żądania. Sąd stwierdził, że wydane rozstrzygnięcia nie zostały stronie doręczone i nie weszły do obrotu prawnego, a zatem w rozpoznawanej sprawie skutki procesowe (np. możliwość wniesienia środka odwoławczego), decyzji administracyjnych wydanych w dniu [...] i [...] sierpnia 2012 r. rozpoczną się dla skarżącej od momentu ich doręczenia. Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę przedstawiona przez sąd ocena i wskazania miały charakter wiążący. Pomimo powyższego organ z naruszeniem przepisu art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponownie rozpoznał wniosek strony z dnia [...] lipca 2012 r. i wydał decyzję ponownie w tym samym przedmiocie ( z tego samego wniosku), w tej samej sprawie). Wprawdzie decyzja poprzednio wydana nie miała przymiotu ostateczności nie zmienia to jednak faktu, że wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie rażąco narusza prawo, bowiem organ ponownie rozstrzyga tę samą sprawę. Innymi słowy organ do tego samego stanu faktycznego stosuje te same przepisy prawa materialnego, co stanowi o ich rażącym naruszeniu (art. 156 § 1 pkt 2). Organ II instancji pomimo tych nieprawidłowości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, naruszając tym art. 138 § 2 Kpa. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni poczynione przez sąd wskazania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, orzekł jak w wyroku. O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji rozstrzygnięto w myśl art. 152 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.