I SA/Kr 106/15

|Sygn. akt I SA/Kr 106/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Ewa Michna, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r., sprawy ze skarg W.N., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25 listopada 2014 r. Nr [...], oraz A.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25 listopada 2014 r. Nr [...], w przedmiocie nałożenia grzywny w postępowaniu egzekucyjnym, , , - skargi oddala -, Prezydent Miasta K. postanowieniami z dnia 9 października 2014 r. nr [...] i [...] nałożył na A. N. i W. N. dalszą grzywny w kwocie 500,00 zł z powodu niewykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 16 lipca 2014 r. nr 1/14 i 2/14 oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 50,00 zł, a także wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 16 lipca 2014 r. nr 1/14 i nr 2/14 w terminie do dnia 31 października 2014r. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania w sprawie, wskazując, iż upomnieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. nr [...] wezwał zobowiązanych do niezwłocznego wywiązania się z obowiązku wynikającego z art. 64 ust. 1 i art. 65 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.), polegającego na udrożnieniu rowu przebiegającego po działkach nr 171/5, 171/7 i 171/9, obręb 58, jednostka ewidencyjna N.. Pomimo upomnienia, w/w. nie wykonali obowiązku. Wobec tego organ doręczył im tytuł wykonawczy z dnia 16 lipca 2014 r. nr 1/14 i nr 2/14. Ponieważ zobowiązani dalej uchylali się od uczynienia zadość obowiązkowi, Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 r. nr [...] wymierzył im grzywny w celu przymuszenia. W dniu 6 października 2014 r. została przeprowadzona wizja lokalna na wyżej opisanych działkach, w trakcie której organ ustalił, że zobowiązani w dalszym ciągu nie udrożnili rowu. W związku z powyższym organ egzekucyjny nałożył kolejną grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 500,00 zł, biorąc po uwagę wagę niewykonanego obowiązku. Na postanowienia te A. N. i W. N. złożyli zażalenia zarzucając, iż nie są one zgodne z obowiązującymi przepisami, jak również nie uwzględniono zasad racjonalnej gospodarki wodami. Zdaniem zobowiązanych, nie można przeprowadzić robót ziemnych na objętych tytułem wykonawczym działkach bez szczegółowych uzgodnień koordynacyjnych z pozostałymi wykonawcami udrożnień (na innych działkach), gdyż tereny sąsiednie leżą wyżej niż wspomniane działki i spływająca woda natychmiast niszczy wykonaną pracę. Zarzucili także, iż organ nie zbadał celowości zastosowania innego środka egzekucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniami z dnia 25 listopada 2014r. nr [...] i [...], na podstawie art. 2 § 1 pkt 10, art. 3 § 1, art. 7, art. 15 § 1, art. 18, art. 26 § 4 i § 5 pkt 1, art. 32, art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 1, 2 i 3, art. 122 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, utrzymało zaskarżone postanowienia w mocy. W uzasadnieniach organ odwoławczy wskazał, iż przepisy u.p.e.a. w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego dopuszczają zastosowanie faktycznie dwóch środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego (art. 127 u.p.e.a.). Zasady postępowania egzekucyjnego w administracji, tj. zasada racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) oraz zasada niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.), konstytuują obowiązek organu użycia wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest nieodzowna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek zostanie spełniony. W omawianej sprawie organ I instancji - wybierając środek egzekucyjny - prawidłowo zdecydował się na grzywnę w celu przymuszenia. Poczynione ustalenia oraz dokonana ocena nie noszą cech dowolności. W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.), zaś uiszczone lub ściągnięte mogą zostać zwrócone (art. 126 u.p.e.a.). To od zobowiązanego w dużej mierze zależy, czy poniesie koszty nałożonej grzywny. Kolegium stanęło na stanowisku, że organ egzekucyjny właściwie ustalił stan faktyczny, stwierdzając, iż A. N. i W. N. nie wykonał obowiązku wynikającego z w/w. tytułu wykonawczego i celem przymuszenia do jego wykonania orzekł o nałożeniu grzywny w wysokości adekwatnej do okoliczności sprawy. Organ należycie uzasadnił wysokość nałożonej grzywny. Mieści się ona w zakresie wyznaczonym przez art. 121 § 2 i 3 u.p.e.a. Została zachowana proporcja pomiędzy istotą naruszonych poprzez niewykonanie obowiązku interesów a wysokością grzywny. Środek egzekucyjny ma zapewnić efektywność egzekucji. Zdaniem Kolegium, nałożona grzywna w wysokości 500,00 zł, czyli zbliżona do dolnej granicy zagrożenia, jest wystarczająco dotkliwa dla zobowiązanego. Skoro do dnia wydania zaskarżonego postanowienia A. N. i W. N. nie doprowadzili rowu do stanu zapewniającego swobodne odprowadzanie wód odpadowych z okolicznego terenu, innymi słowy - zobowiązany uchyla się od realizacji ciążącego na nim obowiązku, to zasadnie została na niego nałożona kolejna grzywna w celu przymuszenia. Kolegium nie zgodziło się z zarzutem, iż Prezydent Miasta K. nie zbadał celowości zastosowania innego środka egzekucyjnego. W przypadku wykonania zastępczego, zobowiązany do udrożnienia rowu zostałby - na mocy art. 127 i art. 133 § 1 u.p.e.a. - obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego. W ocenie Kolegium, nałożony obowiązek mógł/może zostać spełniony przez A. N. czy W. N., jeżeli nawet nie osobiście (ze względu na wiek i stan zdrowia zobowiązanego), to przy pomocy innych podmiotów. Niemniej jednak strona ciążącego na niej obowiązku nie zrealizowała, wskazując na niecelowość udrożnienia rowu w sytuacji braku koordynacji i poczynienia uzgodnień z właścicielami pobliskich nieruchomości. Zarzuty dotyczące zasadności wykonania obowiązku na obecnym etapie nie mogą zostać rozpatrzone przez Kolegium, gdyż przedmiotowe postępowanie dotyczy jedynie zgodności z prawem postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Zaskarżone postanowienia zawierają elementy wymienione w art. 122 § 2 u.p.e.a. Opłata za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia została ustalona przez organ egzekucyjny z uwzględnieniem treści art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a. Skargi na powyższe postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zostały złożone przez A. N. i W. N., którzy zarzucili naruszenie prawa, a w szczególności art. 12 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, podanego w tytule wykonawczym. W ocenie skarżących na ich działkach znajdują się podmokłe fragmenty stanowiące ich części składowe. Nadto obniżenie terenu na spornych działkach wskazuje, iż wody będą zawsze na nie spływać, a organy nie przedstawiły kompleksowego rozwiązania tego problemu, lecz nałożyły obowiązek, który nie doprowadzi do poprawy sytuacji. Nadto skarżący wskazali na wiek i chorobę, które uniemożliwiają wykonanie obowiązku, co organ pominął. Skarżący wnieśli o uchylenie postanowień organów obu instancji i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Postanowieniem z dnia 19 maja 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy wynikające z zaskarżonych postanowień o sygn. I SA/Kr 106/15 i I SA/Kr 107/15 celem ich łącznego rozpoznania, a także rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Kr 106/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a.- następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skargi są niezasadne i podlegają oddaleniu, nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżących naruszeń prawa ważących dla prawidłowości przyjętych przez organy rozstrzygnięć. Nieuprawniona jest przedstawiona w skargach ocena, iż organ niezasadnie nałożył kolejne grzywny w celu przymuszenia z uwagi na uchylanie się zobowiązanych od realizacji udrożnienia rowu przebiegającego po działkach nr 171/5, 171/7 i 171/9, obręb 58, jedn. ew. N.. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż zarzuty dotyczące zasadności nałożenia na skarżących kolejnego obowiązku po uprzednim niewykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nie mogły zostać uwzględnione, a to z tej racji, że kontrolowane postępowanie dotyczyło zgodności z prawem postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, a zatem tego, czy organ miał podstawy do stwierdzenia niewykonania przez zobowiązanych pierwotnego obowiązku, oraz czy nałożona grzywna jest prawem dopuszczalna. W poddanych sądowej kontroli sprawach nie bada się natomiast zasadności pierwotnie nałożonego obowiązku udrożnienia rowu, gdyż skarżący nie złożyli w terminie ustawowym żadnych zarzutów w tym względzie. Wobec tego bezprzedmiotowe jest na obecnym etapie kontestowanie celowości udrożnienia rowu ze wskazywanych w skargach względów, jak i przesłanek nałożenia obowiązku z art. 64 ust. 1 i art. 65 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ustawy Prawo wodne. Jak zasadnie wskazał skarżony organ, zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 u.p.e.a., egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one m.in. bezpośrednio z przepisu prawa. W kontrolowanym postępowaniu uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków (wierzycielem) jest, stosownie do art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., Prezydent Miasta K.. Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia (art. 15 § 1 u.p.e.a.). Według art. 26 § 4 u.p.e.a., jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (tak jak w kontrolowanej sprawie), przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie (art. 7 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, którego zadaniem jest doprowadzenie do realizacji tychże obowiązków, wynikających z decyzji administracyjnej. Grzywna ta nie ma zatem charakteru sankcji za niewykonanie nałożonych obowiązków, a jedynie ma odpowiednio zmotywować osobę zobowiązaną do ich realizacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 759/11, LEX nr 1082805). Każdy środek egzekucyjny, w tym grzywna w celu przymuszenia, może być nakładany aż do momentu całkowitego wykonania obowiązku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1199/09, LEX nr 649830). Dopiero w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Przepis art. 119 u.p.e.a. określa, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 u.p.e.a.). Wedle art. 121 § 1 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (por. art. 121 § 2 u.p.e.a.). Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200 000 zł (art. 121 § 3 u.p.e.a.). Z kolei art. 122 § 1 u.p.e.a. statuuje, iż grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 (organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony), 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. W myśl art. 122 § 2 u.p.e.a., postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Akta przedmiotowych spraw potwierdzają, iż przepisy powyższe nie zostały naruszone. Prezydent Miasta K. upomnieniem wezwał A.a N. i W.a N. do niezwłocznego wykonania obowiązku polegającego na udrożnieniu rowu przebiegającego po w/w działkach, a ze względu na niewywiązanie się z nałożonego na nich obowiązku, wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając tytuły wykonawcze. Z uwagi na to, że zobowiązani w dalszym ciągu uchylali się od uczynienia zadość obowiązkowi określonemu w tytułach wykonawczych nałożono na nich grzywny w celu przymuszenia w kwotach po 500,00 zł., przy czym kolejna grzywna została wymierzona po zweryfikowaniu podczas wizji lokalnej w dniu 6 października 2014 r., iż rzeczony obowiązek nie został wykonany. Okoliczność braku udrożnienia rowu potwierdza sporządzona podczas oględzin dokumentacja fotograficzna. Zatem przed wymierzeniem spornej grzywny organ ustalił, że obowiązek nie został wykonany. Także wysokość grzywny nie może być uznana za nadmierną, przeciwnie jest ona adekwatna do ustalonych okoliczności sprawy. Mając na uwadze powyższe sąd orzekł jak w wyroku, oddalając skargi na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.