IV SA/Wa 2282/14

WyrokWSA w Warszawie2015-05-20

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która została uchylona przez późniejszą uchwałę, a następnie uchwała uchylająca została stwierdzona nieważnością przez sąd administracyjny, nadal może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że uchwała rady gminy w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, mimo jej uchylenia przez późniejszą uchwałę, a następnie stwierdzenia nieważności tej uchwały uchylającej, nadal może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Uchwała uchylona może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie, co uzasadnia potrzebę weryfikacji jej legalności przez sąd. Sąd oddalił skargę Stowarzyszenia z powodu niewykazania naruszenia jego interesu prawnego, natomiast uwzględnił skargę I. K., stwierdzając nieważność części postanowień uchwały z 2008 r. z powodu naruszenia przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie [...] i I. K. zaskarżyły uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Skarżący podnieśli, że uchwała z 2008 r. została uchylona uchwałą z 2012 r., która następnie została stwierdzona nieważnością wyrokiem WSA. Wskazali również na inne wady uchwały z 2008 r., w tym naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu w wodę poprzez brak określenia minimalnego poziomu usług oraz wadliwość innych paragrafów. Rada Miasta wniosła o oddalenie skarg, argumentując m.in. bezskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia prawa i brak legitymacji Stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Stowarzyszenia [...]. Sąd stwierdził nieważność § 3, § 5 ust. 3, § 6 ust. 4, § 27 i § 28 zaskarżonej uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. Sąd orzekł, że zaskarżona uchwała w części wskazanej wyżej nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono koszty postępowania od Miasta [...] na rzecz I. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. i I. K. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I. oddala skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. II. ze skargi I. K., stwierdza nieważność § 3, § 5 ust. 3, § 6 ust. 4, § 27 i § 28 zaskarżonej uchwały; III. orzeka, że zaskarżona uchwała w części wskazanej w pkt II wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Miasta [...] na rzecz skarżącej I. K. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Uchwałą z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną uchwała", "uchwała z 2008 r.", "regulamin z 2008 r."), wydaną na podstawie art.7 ust.1 pkt 3 oraz art.18 ust.2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz.1591 ze zm.) oraz art.19 w związku z art.3 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. nr 123, poz.858 ze zm.) Rada Miasta O. (dalej "Rada") uchwaliła regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków. II. Pismem z dnia 10 września 2014 r., które wpłynęło do organu w tym samym dniu Stowarzyszenie "[...]" (dalej "Stowarzyszenie") wezwało Radę, na podstawie art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do usunięcia naruszenia prawa poprzez wyeliminowanie uchwały z 2008 r. z obrotu prawnego z uwagi na jej wadliwość. III. Pismem z dnia 10 września 2014 r., które wpłynęło do organu w dniu 11 września 2014 r. B. N. oraz I. K. (dalej "skarżące") wezwały Radę, na podstawie art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do usunięcia naruszenia prawa poprzez wyeliminowanie uchwały z 2008 r. z obrotu prawnego z uwagi na jej wadliwość. IV. Dwoma pismami z dnia 22 października 2014 r. skarżące oraz Stowarzyszenie wniosło do Sądu, za pośrednictwem Rady, dwie odrębne skargi na uchwałę z 2008 r. ( na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). W skargach podniesiono w szczególności, co następuje: 1. Uchwała z 2008 r. została uchylona przez uchwałę nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2012 r. (dalej "uchwała z 2012 r.") w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (§ 3). 2. Wyrokiem dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt akt IV SA/Wa 1653/13, tut. Sąd stwierdził nieważność uchwały z 2012 r. Tym samym z obrotu prawnego został wycofany również § 3 tej uchwały, uchylający uchwałę z 2008 r. Wynika stąd zatem, że uchwała z 2008 r. nadał obowiązuje. 3. Uchwała z 2008 r. dotknięta jest identyczną wadą prawną co unieważniona przez Sąd uchwała z 2012 r., stąd wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez Radę Miasta O. stało się konieczne. 4. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa po rozpoznaniu wezwań skarżących i Stowarzyszenia i Rada uwzględniła wezwania i zapowiedziała uchwalenie nowego regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Z uzasadnienia powyżej powołanej uchwały wynika, że wezwania do usunięcia prawa zostały uwzględnione w całości. 5. Realizując powyższy zamysł Rada podjęła w dniu [...] września 2014 r. uchwałę Nr [...], zatwierdzającą nowy regulamin (uchwała z 2014 r.). Nowo uchwalony regulamin nie uwzględnia jednakże zastrzeżeń podniesionych we wcześniejszym wezwaniu do usunięcia naruszeń i obarczony jest tymi samymi wadami, co regulamin z 2008 r. Ponadto regulamin z 2014 r. obciążony jest nowymi naruszeniami prawa. 6. Regulamin z 2008 r. rażąco narusza art.19 ust.2 ustawy o zaopatrzeniu w wodę poprzez zaniechanie określenia w jego § 3 minimalnego poziomu usług świadczonych przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i ścieków, a powołanie się w to miejsce do uregulowań prawnych zawartych w przepisach ogólnie obowiązujących. Taki sposób uregulowania powyższej materii zakwestionował tut. Sąd w odniesieniu do uchwały z 2012 r. 7. Wątpliwości budzi ponadto treść § 1 ust.1 regulaminu z 2008 r., określająca zakres miejscowy jego obowiązywania. Na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Gminą K. a Miastem O. z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie powierzenia Gminie O. częściowej realizacji zadania własnego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków, [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w O. działa na terenie Gminy K. i obsługuje również mieszkańców Gminy K. [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w O. działa w oparciu o regulamin z 2008 r. W świetle §1 ust.1 regulaminu z 2008 r. wykonywanie zadań Gminy K. w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków przez [...] Przedsiębiorstwo W. Sp. z o.o. w O. jest nielegalne. Fakt ten nie stanowi sam w sobie podstawy do stwierdzenia nieważności regulaminu z 2008 r., ale wskazuje na jego niedostosowanie do wymogów prawa jak i okoliczności faktycznych, spowodowane zarówno nieprawidłową legislacją Gminy O. jak i uporczywym unikaniem prze nią dostosowania przepisów prawa miejscowego do prawa krajowego. V. W odpowiedziach na skargi Rada wniosła o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Uzasadniając własne stanowisko Rada wskazała, w szczególności co następuje: 1. W związku z uchwaleniem w dniu [...] września 2014 nowego regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków i wyeliminowaniem z obrotu prawnego regulaminu 2008 r. (co nastąpiło w wyniku uznania zasadności skierowanych do Rady wezwań do usunięcia naruszenia prawa) skarżące nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę z 2008 r. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest bowiem bezskuteczność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, co w sprawie nie miało miejsca. 2. W odniesieniu do skargi Stowarzyszenia wskazać należy, że przepis art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r. poz. 594) nie daje podstaw do wniesienia skargi na uchwałę gminy podmiotowi, który nie jest w stanie wykazać negatywnego oddziaływania postanowień tej uchwały na sferę jego własnych uprawnień. Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w odniesieniu do skargi Stowarzyszenia na uchwałę Rady z 2008 r. VI. W piśmie procesowym z dnia 19 maja 2015 r. skarżące podniosły również wadliwość §§ 5 ust.3, §6 ust.4, §27 i §28 regulaminu z 2008 r., wskazując że są to zapisy identyczne z tymi, które zamieszczono w regulaminie z 2012 r. i które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego postanowieniem nadzorczym Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. VII. Na rozprawie przed Sądem w dniu 20 maja 2015 r. Sąd postanowił na podstawie art.111 § 1 p.p.s.a. połączyć sprawy ze skargi skarżących oraz Stowarzyszenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić dalsze postępowanie pod sygn. akt IV SA/Wa 2282/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VIII. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art.3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art.3 § 3 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art.147 § 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art.151 p.p.s.a.). Niniejsze skargi zostały rozpatrzone przez Sąd w trybie uregulowanym w art.101 ustawy o samorządzie gminnym. W myśl ust.1 tego artykułu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W myśl ust.4 z kolej w sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94. Stosownie do art.94 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. W myśl ust.2 natomiast, jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Rozpatrzywszy wniesione skargi, Sąd: 1) oddalił skargę Stowarzyszenia z racji niewykazania przez ten podmiot, iż kwestionowana skargą uchwała narusza jego interes prawny; 2) uwzględnił skargę pozostałych skarżących, stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w części dot. §§ 3, 5 ust.3, 6 ust.4, 27 i 28. IX. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że zarówno Stowarzyszenie oraz skarżące dopełniły formalnego wymogu, umożliwiającego wniesienie do Sądu skargi na podstawie art.101 p.p.s.a., tj. uprzednio wezwały Radę do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniosły skargę z zachowaniem ustawowego terminu. X. W następnej kolejności Sąd był zobowiązany do zbadania, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny Stowarzyszenia oraz skarżących. Stosownie do powyższego: 1. Koniecznym jest oddalenie skargi Stowarzyszenia, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia tego podmiotu. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu skarżącego. Brak bezpośredniego wpływu uchwały na sferę prawną określonego podmiotu nie pozwala na przyznanie mu stosownej legitymacji. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a do jej wniesienia nie legitymuje ani sama ewentualna sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Dlatego też skarżący podmiot musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną. Skarżący podmiot musi udowodnić, że zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Ponieważ Stowarzyszenie nie wykazało, że zaskarżona uchwała narusza jego prawny interes lub uprawnienie skargę tego podmiotu należało oddalić. 2. Oceniając we wskazanym wyżej kontekście skargę skarżących Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących albowiem ich nieruchomości znajdują się na terenie obowiązywania zaskarżonej uchwały zaś w związku z jej uregulowaniami skarżące mają utrudnioną możliwość podłączenia do sieci wodociągowej. Nie można przy tym przyjąć, jak podniósł organ w odpowiedzi na skargę, że o usunięciu stanu naruszania przez uchwałę Rady z 2008 r. interesu prawnego skarżących przesądza wyeliminowanie tego aktu przez Radę stosowną uchwałą z 2014 r., podjętą w reakcji na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że konsekwencją uchwały Rady z 2014 r. jest wyeliminowanie zaskarżonej uchwały z 2008 r. dopiero od podjęcia uchwały uchylającej. Stwierdzenie nieważności uchwały powoduje natomiast wyeliminowanie jej z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym. Sąd miał przy tym na uwadze, że w kwestii tej wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94 (OTK z 1994 r. nr 2 poz. 44). Trybunał Konstytucyjny orzekł mianowicie, że zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Z kolei uchwała nieobowiązująca, to taka uchwała, która nie może być stosowana do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Zatem nie zawsze uchylenie lub zmiana uchwały organu gminy powoduje, że wydanie wyroku staje się zbędne lub niedopuszczalne. Jeśli więc zaskarżona uchwała została uchylona lub zmieniona, lecz może być nadal stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę, to nadal istnieje potrzeba rozpatrzenia zarzutów skarżącego, albowiem istnieje domniemanie o zgodności uchwały z prawem w okresie między jej wydaniem a uchyleniem lub zmianą. Potrzeba weryfikacji twierdzeń skarżącego co do legalności zaskarżonej uchwały istnieje, gdy postanowienia takiej uchwały zostały zastosowane przed jej uchyleniem lub zmianą, jak i wówczas, gdy istnieje możliwość zastosowania postanowień uchwały w związku z sytuacją, która wystąpiła przed uchyleniem lub zmianą uchwały. Jak bowiem stwierdził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały kwestionowana uchwała mimo jej uchylenia lub zmiany byłaby stosowana jako podstawa prawna w ewentualnym postępowaniu administracyjnym (np. o stwierdzenie nieważności decyzji lub o wznowienie postępowania). Stąd ewentualne powoływanie się na nieważność takiej uchwały lub jej zgodność z prawem w innym postępowaniu, w sytuacji gdy sąd administracyjny nie orzekł co do istoty sprawy byłoby niezmiernie utrudnione właśnie wobec braku stwierdzenia nieważności lub legalności uchwały. XI. Kontrola legalności zaskarżonej uchwały Rady z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem oceny Sądu jest uchwała Rady podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858). 2. Przepis art.19 ust.1 ustawy o zaopatrzeniu w wodę obliguje radę gminy do uchwalenia, po uprzednim dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (będącego, co ustawa przesądza wprost, aktem prawa miejscowego). Przepis ust.2 przywołanego artykułu obliguje organ uchwałodawczy do określenia w regulaminie praw i obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym w pierwszej kolejności do określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków (art.19 ust.2 pkt 1 ustawy). 3. Odnośnie przepisów dotyczących minimalnego poziomu usług świadczonych przez Przedsiębiorstwo W., zaskarżony obecnie regulamin odsyła w tym zakresie do rozporządzeń: Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. Nr 61, poz. 417 ze zm.), Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz. U. Nr 136, poz. 964 ). Regulamin w swej treści nie zawiera zatem przepisów, o których mowa w art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy, czyli dotyczących minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Odesłanie do odpowiednich rozporządzeń wykonawczych nie spełnia wymogu z art. 19 ust. 2 pkt 1, albowiem przepis ten wyraźnie stanowi, że regulamin powinien określać m.in. minimalny poziom usług, co należy rozumieć w ten sposób, że już z treści regulaminu winny wynikać parametry dotyczące minimalnego poziomu usług. 4. Dokonując oceny legalności postanowień § 5 ust 3, § 6 ust. 4, § 27 i § 28 regulaminu z 2008 r., którą to kwestię jedna ze skarżących podniosła w piśmie procesowym z dnia 19 maja 2015 r., Sąd podziela stanowisko, że postanowienia te, regulujące odpowiednio: przesłanki wypowiedzenia umowy, przesłanki odstąpienia od umowy, obowiązki odbiorcy usług w zakresie zapewnienia niezawodnego działania wodomierzy i usuwania awarii, a także obowiązki odbiorcy usług w zakresie sposobu użytkowania instalacji, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności. Stwierdzić należy, że wskazane wyżej zapisy odpowiadają odpowiednim zapisom regulaminu z 2012 r., wyeliminowanym z obrotu prawnego rozstrzygnięciem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Sąd przychyla się w całości do zawartej tam argumentacji, że zapisy te stanowią niedozwoloną ingerencję lokalnego prawodawcy w tą sferę, w zakresie której ustawodawca zagwarantował stronom umowy o świadczenie usług wodno-kanalizacyjnych swobodę formułowania ustaleń umownych. 4.1. W odniesieniu do § 5 ust. 3 regulaminu należy wskazać, że regulamin powinien określać szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług (art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawiera postanowienia dotyczące okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia (vide wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 listopada 2009 r. śygn. akt 0 SA/Go 754/09), W konsekwencji należy zatem stwierdzić, że w tym przypadku Rada przekroczyła swoje uprawnienia wprowadzając ustalenia w regulacjach przekazanych z mocy ustawy do regulacji umownej. 4.2. Z kolei przepisem § 6 ust 4 regulaminu Rada Gminy, działając bez upoważnienia ustawowego, wprowadziła jako dopuszczalny skutek zaistnienia przesłanek z art 8 ust. 1 ustawy, odstąpienie od umowy o świadczenie usług. Art. 8 ustawy ze spełnieniem przesłanek z ust. 1 wiąże jedynie skutek w postaci prawa odcięcia dostaw wody łub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego przez przedsiębiorstwo (i to po wypełnieniu obowiązków informacyjnych, wskazanych w ust. 3). 4.3. Nadto ustalenia § 27 i 28 regulaminu naruszają art. 7 pkt 6 oraz art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy umowa zawiera postanowienia dotyczące warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług. Należy dodać, że w związku z powyższym przepisem pozostaje przepis art. 7 ust. 6 ustawy który stanowi, że osoby reprezentujące przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, po okazaniu legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia, mają prawo wstępu na teren nieruchomości lub do obiektu budowlanego należących do osób w celu usunięcia awarii przyłącza wodociągowego lub przyłącza kanalizacyjnego, jeżeli umowa, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy, tak stanowi. W świetle powyższych przepisów ustawy nie powinno budzić wątpliwości, że celem ustawodawcy było umowne uregulowane kwestii związanej z usuwaniem awarii przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego posiadanego przez odbiorcę usług. Ponadto zobowiązanie odbiorcy usług do określonego zachowania (§ 27 i 28 Regulaminu) jak np.: zapewnienie niezawodnego działania wodomierzy i urządzeń pomiarowych, oraz instalacji i przyłączy, użytkowanie instalacji wodociągowej w sposób eliminujący możliwość wystąpienia awarii, użytkowanie instalacji kanalizacyjny w sposób nie powodujący zakłóceń, informowanie o własnych ujęciach wody, stanów przekroczenie upoważnienia zawartego w art. 19 ust. 2 ustawy, jak również wkracza w zakres regulacji cywilno-prawnych, które obejmować powinna umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, zawarta pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W ocenie organu nadzoru, nie ma wątpliwości, że to odbiorca odpowiada za sprawne działanie urządzeń będących w jego posiadaniu. Niemniej jednak zgodnie z art., 6 ust. 3 pkt. 3a ustawy obowiązki te może przejąć przedsiębiorstwo w drodze stosownych postanowień umownych. Zwrócić należy uwagę, że istniejące orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite w zakresie materii, która podlegać ma regulacji w regulaminie czy w umowie zawartej pomiędzy przedsiębiorcą wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Co prawda przez użycie w art. 19 ust 2 ustawy sformułowania "w tym" ustawodawca dopuścił wprowadzenie do regulaminu także zapisów spoza katalogu spraw wymienionych w tym przepisie, jednak ograniczenie swobody zawierania umów musi wyraźnie wynikać z przepisu ustawy. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że narusza prawo również taki akt prawa miejscowego, który wykracza poza delegację ustawową i który zawiera postanowienia w kwestiach ustawowo przekazanych do regulacji umownej (wyrok NSA z 9 stycznia 2007 r., II OSK 1663/06, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2007 r., II SA/Wr 745/06). 5. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut skargi, podnoszący że wbrew postanowieniem § 1 ust.1 regulaminu z 2008 r. wykonywanie przez [...] Przedsiębiorstwo W. Sp. z o.o. w O. zadań Gminy K. w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków przez O. jest nielegalne. Skarga powołuje się tym samym na fakt, że na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Gminą K. a Miastem O. z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie powierzenia Gminie O. częściowej realizacji zadania własnego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków, [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w O. działa na terenie Gminy K. i obsługuje również mieszkańców Gminy K. Podkreślenia wymaga, że zarzut powyższy działalności [...] Przedsiębiorstwa W. Sp. z o.o. w O., nie zaś wadliwości któregokolwiek z postanowień zaskarżonej uchwały. W szczególności fakt zawarcia wskazanego wyżej porozumienia nie może przesądzać w żaden sposób o wadliwości § 1 ust.1 regulaminu z 2008 r. 6. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona obecnie uchwała z 2008 r. nie zawiera uchybienia, które uchwale z 2012 r. wytknął tut. Sąd w wyroku z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1653/13, tj. nie przekroczyła zakresu przedmiotowego, wyznaczonego w art. 19 ust. 2 ustawy. 7. Z powyższych względów Sąd, rozpatrując skargę skarżących uznał, że zaskarżona uchwała dotknięta jest wadami, które stanowią istotne naruszenie przepisów prawa. Ze względu na zakres stwierdzonych w uchwale uchybień prawnych, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej powyżej. Jak już wskazano wcześniej skarga Stowarzyszenia podlega natomiast oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części wyeliminowanej z obrotu prawnego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło