I SA/Łd 1234/14
WyrokWSA w Łodzi2015-05-21
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk - Drozda, Paweł Janicki, Wiktor Jarzębowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki od odszkodowania, zadośćuczynienia i renty, zasądzone przez sąd powszechny na rzecz osoby poszkodowanej w wypadku komunikacyjnym, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też są z niego zwolnione?Ratio decidendi
Odsetki od odszkodowania, zadośćuczynienia i renty, zasądzone na podstawie art. 481 Kodeksu cywilnego, nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczące zwolnień (art. 21 ust. 1 pkt 3, 3c, 4) nie obejmują odsetek za opóźnienie, które mają odrębny charakter prawny od świadczeń głównych, nawet jeśli pełnią funkcję swoistego odszkodowania. Przepisy te należy interpretować ściśle.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni zwróciła się o interpretację indywidualną w sprawie opodatkowania odsetek od odszkodowania, zadośćuczynienia i renty zasądzonych wyrokiem sądu powszechnego na jej rzecz po wypadku komunikacyjnym. Wnioskodawczyni uważała, że odsetki te, jako ściśle związane ze świadczeniem głównym, również powinny być zwolnione z podatku dochodowego. Organ interpretujący uznał jej stanowisko za nieprawidłowe, stwierdzając, że odsetki te stanowią przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wnioskodawczyni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. Z. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odsetek od odszkodowania, zadośćuczynienia i renty oddala skargę.
I SA/Łd 1234/14
UZASADNIENIE
W dniu 28 kwietnia 2014 r. A. Z. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., działającego z upoważnienia Ministra Finansów, wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odsetek od odszkodowania, zadośćuczynienia i renty. Wnioskodawczyni wniosek ten uzupełniła w dniu 11 lipca 2014 roku.
We wniosku wnioskodawczyni przedstawiła następujący stan faktyczny.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r., w sprawie o sygn. akt [...], zasądzono na rzecz wnioskodawczyni od A. S.A. z siedzibą w W.: kwotę 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 25 lipca 2008 r. do dnia zapłaty; kwotę 10.000 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia 25 lipca 2008 r. do dnia zapłaty; kwotę 15 000 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia 21 marca 2013 r. do dnia zapłaty oraz kwoty po 300 zł miesięcznie tytułem renty za zwiększone potrzeby od kwietnia 2013 r. na przyszłość płatne do dnia 10-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat. Wobec tego, że orzeczenie stało się prawomocne, pozwany zakład ubezpieczeń zapłacił na rzecz wnioskodawczyni kwotę z tego wyroku wynikającą. Jednocześnie wnioskodawczymi wskazała, że stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych otrzymane tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania kwoty są wolne od podatku dochodowego. Z treści tego przepisu w opinii wnioskodawczyni płynie wniosek, że nie podlega opodatkowaniu zarówno należność główna, jak i odsetki.
Uzupełniając wniosek na druku ORD-IN z dnia 11 lipca 2014 r., wnioskodawczyni przedstawiła następujący stan faktyczny:
W dniu 28 października 2007 r. w Ł. na skrzyżowaniu ulic A. i B. M. Z., kierując samochodem osobowym marki Volkswagen Golf o nr rej. [...], podczas wykonywania manewru skrętu w lewo spowodował zderzenie z samochodem jadącym z kierunku przeciwnego. Wnioskodawczyni - poszkodowana A. Z., pasażerka przedmiotowego pojazdu, na skutek wypadku doznała urazu miednicy w postaci centralnego zwichnięcia lewego stawu biodrowego I stopnia oraz złamania prawej kości łonowej bez przemieszczenia odłamów. Z tego powodu przebywała w Szpitalu Miejskim im. S. na Oddziale Chirurgii Ortopedyczno-Urazowej od dnia 28 października 2007 r. do dnia 20 listopada 2007 r. W wyniku zdarzenia opisanego powyżej wnioskodawczyni nie była zdolna do pracy w okresie od 28 października 2007 r. do 22 stycznia 2008 r. Przez okres dwóch tygodni od zakończenia hospitalizacji wnioskodawczyni zmuszona była do prowadzenia fotelowo - łóżkowego trybu życia z ograniczeniem chodzenia do minimum. W tym okresie na swój koszt kupowała leki niezbędne do odbudowy i wzmocnienia kości. Do chwili obecnej wnioskodawczyni wykonuje ćwiczenia o charakterze rehabilitacyjnym, mające na celu usprawnienie czynności związanych z poruszaniem. Wobec przeżyć wynikających z wypadku poszkodowana – wnioskodawczyni obawia się podróżować pojazdami mechanicznymi, co znacznie utrudnia jej prowadzenie normalnego trybu życia. Ponadto towarzyszą jej silne bóle w okolicach części ciała, które zostały naruszone wskutek wypadku. Potrzebuje również pomocy przy prowadzeniu drobnych, bieżących spraw życia codziennego. Sąd wydał wyrok zasądzający na rzecz wnioskodawczyni zadośćuczynienie, odszkodowanie oraz rentę za zwiększone potrzeby na podstawie art. 822 k.c.,
art. 445 § 1 k.c. oraz art. 444 § 1 i § 2 k.c. Odsetki zostały zasądzone na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Wnioskodawczyni została przyznana renta począwszy od kwietnia 2013 r., a to z uwagi na wydanie wyroku w dniu 3 kwietnia 2013 r., z tytułu zwiększonych potrzeb. Zasądzenie renty na przyszłość jest wynikiem konieczności dalszej rehabilitacji wnioskodawczyni w związku z wypadkiem z dnia 28 października 2007 r. Odsetki od renty są zastrzeżone na wypadek niepłacenia przez ubezpieczyciela zasądzonej renty w terminie orzeczonym przez Sąd w wyroku.
Zadośćuczynienie wraz z odsetkami i odszkodowanie wraz z odsetkami zostały wypłacone w lipcu 2013 r. Wnioskodawczyni nie pamięta dokładnej daty otrzymania tych środków. Odszkodowanie wraz z odsetkami stanowiło rekompensatę za szkodę rzeczywistą (koszty leczenia i inne koszty związane z tym leczeniem), zaś zadośćuczynienie wraz z odsetkami stanowiło rekompensatę za cierpienia fizyczne i psychiczne wnioskodawczyni oraz ograniczenia w zakresie życia codziennego. Sąd pominął kwestie utraconego zarobku i z tego tytułu nie zasądził żadnego odszkodowania.
Wysokość i zasady ustalenia odszkodowania lub zadośćuczynienia wynikały wprost z przepisów kodeksu cywilnego. Uszczerbek na zdrowiu był ustalany na podstawie załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. Wnioskodawczyni w wyniku ww. zdarzenia doznała uszkodzeń ciała oraz rozstroju zdrowia, utraciła częściowo zdolność do pracy zarobkowej. Zwiększyły się jej potrzeby i zmniejszyły się jej widoki powodzenia na przyszłość. Wnioskodawczyni nie otrzymała z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawczyni nie otrzymała z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych otrzymane tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania kwoty są wolne od podatku dochodowego.
W związku z powyższym wnioskodawczyni zadała następujące pytanie.
Czy odsetki od odszkodowania, zadośćuczynienia oraz renty, zasądzone przez sąd powszechny na rzecz wnioskodawczyni, która wskutek wypadku drogowego doznała szkody, podlegają podatkowi dochodowemu, czy też od takiego podatku są zwolnione?
Zdaniem wnioskodawczyni (ostateczne sformułowanym w uzupełnieniu wniosku), odsetki od odszkodowania, zadośćuczynienia oraz renty, zasądzone przez sąd powszechny na rzecz osoby, która wskutek wypadku drogowego doznała szkody sensu largo, nie podlegają podatkowi dochodowemu.
Odwołując się następnie do treści art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wnioskodawczyni wskazała, że płynie z niego wniosek, iż opodatkowaniu nie podlega zarówno należność główna, jak i odsetki za opóźnienie od należności głównej. Na poparcie swego stanowiska wnioskodawczyni odwołała się do poglądów NSA zawartych w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., II FSK 1278/2011, wskazując także na treść art. 481 kodeksu cywilnego.
Wnioskodawczyni podkreśliła przy tym, że możliwość naliczania odsetek ustaje w razie wygaśnięcia roszczenia głównego, np. w wyniku spełnienia świadczenia. W jej ocenie występuje ścisły związek pomiędzy roszczeniem głównym a roszczeniem o odsetki, mającym charakter roszczenia ubocznego. Roszczenie o odsetki z tytułu opóźnienia nie wynika z nieokreślonych stosunków prawnych i z tego powodu nie można o nim mówić w ogólności, lecz pozostaje w ścisłym związku z należnością główną, z którą dzieli losy.
W konkluzji wnioskodawczyni wskazała, że należy przyjąć, iż na podstawie
art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie podlega opodatkowaniu zarówno należność główna, jak i odsetki za opóźnienie od należności głównej.
W interpretacji indywidualnej wydanej w dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działający z upoważnienia Ministra Finansów, dokonał oceny prawnej stanowiska zaprezentowanego przez wnioskodawczynię i uznał jej stanowisko za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ interpretujący, odwołując się m.in. do treści art. 9
ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3, ust. 3b, ust. 1 pkt 3c, pkt 4, ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.),
art. 805 § 1, art. 822, art. 444 § 1, § 2, art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 15 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 ze zm.) oraz przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego, stwierdził, że zasądzone przez Sąd wyrokiem z dnia [...] r. odsetki od odszkodowania i zadośćuczynienia nie mogą być zwolnione na podstawie art. 21
ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak również odsetki te nie podlegają zwolnieniu na podstawie wskazanego przez wnioskodawczynię przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto, zdaniem organu, odsetki od odszkodowania i zadośćuczynienia nie spełniają także warunku określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95 ww. ustawy, bowiem nie dotyczą źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Zatem odsetki od zasądzonego odszkodowania i zadośćuczynienia stanowią przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast renta na zwiększone potrzeby została zasądzona na rzecz wnioskodawczyni od kwietnia 2013 r. na przyszłość - płatna do dnia 10-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat. Organ podkreślił przy tym, że ze stanu faktycznego nie wynika, aby wnioskodawczyni otrzymała odsetki z tytułu opóźnienia się zobowiązanego (ubezpieczyciela) z wypłatą świadczenia, tj. renty. Z tego względu, w ocenie organu, należy stwierdzić, że naliczone i wypłacone zgodnie z wyrokiem sądowym ustawowe odsetki od miesięcznej renty nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji wypłata odsetek z tytułu zasądzonej renty na zwiększone potrzeby stanowi również przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za zasadach ogólnych.
W odpowiedzi na skierowane przez wnioskodawczynię wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ interpretujący w piśmie z dnia [...] r. stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej z dnia [...] r.
W skardze na powyższą indywidualną interpretację prawa podatkowego skarżąca zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędną jego wykładnię wobec uznania za nieprawidłowe stanowiska skarżącej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odsetek od odszkodowania, zadośćuczynienia i renty (przedstawionego we wniosku z dnia 2 kwietnia 2014 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 11 lipca 2014 r.), w sytuacji gdy ze względu na charakter odsetek oraz ich funkcję odszkodowawczą uznać należy, że odsetki od odszkodowania, zadośćuczynienia i renty, zasądzone przez sąd powszechny na rzecz osoby, która wskutek wypadku drogowego doznała szkody sensu largo, nie podlegają podatkowi dochodowemu.
Jednocześnie skarżąca na podstawie:
- art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o uwzględnienie skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] r., sygn. [...], oraz o jej uchylenie, ewentualnie o stwierdzenie bezskuteczności czynności;
- art. 146 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o uznanie, że odsetki od odszkodowania, zadośćuczynienia oraz renty, zasądzone przez Sąd powszechny na rzecz skarżącej, która wskutek wypadku drogowego doznały szkody sensu largo, nie podlegają podatkowi dochodowemu,
- na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o zasądzenie od organu wydającego interpretację na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ interpretujący wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona interpretacja przepisów prawa podatkowego jest prawidłowa.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy tego, czy przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), dalej w skrócie: "ustawy o pdf", przewidują opodatkowanie, czy też zwolnienie z opodatkowania odsetek od odszkodowania i zadośćuczynienia oraz odsetek od renty wyrównawczej zasądzonych wyrokiem sądu powszechnego na rzecz osoby poszkodowanej w wypadku komunikacyjnym. Natomiast poza sporem jest to, że zasądzone i wypłacone poszkodowanej podatniczce przez firmę ubezpieczeniową odszkodowanie i zadośćuczynienie oraz renta z tytułu zwiększonych potrzeb korzystają ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jakkolwiek strony wskazały różne podstawy prawne tego zwolnienia.
Interpretacja indywidualna, co wynika z treści art. 14b § 1-5, art. 14f § 2 i
art. 14l Ordynacji podatkowej, odnosi się ściśle do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Składający wniosek o udzielenie interpretacji obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego. Wniosek niespełniający wymogów, o których mowa w
art. 14b § 3 Ordynacji, a więc m. in. niezawierający wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, pozostawia się bez rozpoznania, co wynika z art. 14g § 1 Ordynacji podatkowej. Skoro zatem własna ocena prawna wnioskującego odnosi się do przedstawionego stanu faktycznego, to i indywidualna interpretacja organu podatkowego zawierająca ocenę stanowiska wnioskodawcy musi także być odniesiona do tego samego stanu faktycznego. Oznacza to jednocześnie, że organ dokonujący interpretacji indywidualnej jest związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i nie ma ani uprawnień, ani środków prawnych do tego, aby przedstawiony mu stan faktyczny ustalać lub zmieniać. Z treści przepisów
art. 14b-14d Ordynacji podatkowej wynika, że organ podatkowy nie tyle wyjaśnia podatnikowi, w jaki sposób należy interpretować konkretny przepis prawa podatkowego, co raczej wskazuje, w jaki sposób należy zakwalifikować prawnie konkretny, opisany przez podatnika stan faktyczny.
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie skarżąca akcentuje akcesoryjny w stosunku do świadczenia głównego (kwoty odszkodowania, kwoty zadośćuczynienia i kwoty miesięcznej renty) charakter odsetek, których podstawą prawną zasądzenia był art. 481 Kodeksu cywilnego. Z tego też względu, skoro zasądzone na jej rzecz świadczenia główne podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego, to na tej samej podstawie prawnej zwolnieniu takiemu podlegają ściśle związane z nimi i od nich zależne świadczenia uboczne w postaci odsetek za zwłokę w spełnieniu świadczenia głównego.
Taki pogląd nie jest jednak uprawniony w świetle mogących mieć zastosowanie przepisów ustawy o pdf regulujących zwolnienie od opodatkowania i przy uwzględnieniu charakteru prawnego, roli i związku ze świadczeniem głównym świadczenia ubocznego, jakim jest świadczenie odsetek za czas opóźnienia.
Roszczenie o odsetki na podstawie art. 481 Kodeksu cywilnego przysługuje wierzycielowi wtedy, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Co istotne, roszczenie to jest niezależne od zawinienia dłużnika i od wystąpienia po stronie wierzyciela szkody, co wynika wprost z treści tego przepisu. Odsetki są świadczeniem ubocznym, zależnym od istnienia i wymagalności długu podstawowego, jednak od momentu powstania uzyskują byt samoistny, niezależny od długu głównego. Rola odsetek za opóźnienie w świadczeniu pieniężnym jest wieloraka. W piśmiennictwie podnosi się, że przepis art. 481 Kodeksu cywilnego działa motywacyjnie na dłużnika i wzmacnia zasadę pacta sunt servanda. Przepis pełni też funkcję represyjną poprzez automatyzm w naliczaniu odsetek, niezależnie od okoliczności występujących po stronie zobowiązanego i niezależnie od powstania szkody. Przewidziane w tym przepisie zagrożenie odsetkami ma także charakter stymulacyjny, bowiem służy wywarciu na dłużnika presji, by bezwzględnie spełnił świadczenie pieniężne. Odsetki za opóźnienie mają także charakter swoistego odszkodowania (zob. Zdzisław Gawlik, komentarz do art. 481 Kodeksu cywilnego, LEX 2014). Swoistość ta polega na tym, że roszczenie o odsetki nie wymaga wykazania jakiejkolwiek szkody po stronie wierzyciela świadczenia pieniężnego, a ponadto wysokość odsetek i tym samym kwota będąca iloczynem stopy odsetek i ilości dni opóźnienia nie jest związana z wysokością ewentualnej szkody wynikłej z opóźnienia świadczenia pieniężnego, co oznacza, że zasadniczą rolą odsetek nie jest pokrycie zaistniałej szkody. Jednocześnie można przyjąć, że powyższy przepis cyt. "potwierdza pewną prawidłowość, że jakiekolwiek opóźnienie w terminowej realizacji świadczenia pieniężnego, z uwagi na zmianę siły nabywczej pieniądza, przynosi zawsze uprawnionemu szkodę w postaci wielkości oprocentowania, które wierzyciel by uzyskał, gdyby należne świadczenie pieniężne otrzymał w terminie i podjął w odniesieniu do otrzymanej sumy pieniędzy decyzję o ich ulokowaniu w banku. Przyjąć zatem należy założenie, iż opóźnienie w wykonaniu świadczenia pieniężnego zawsze rodzi szkodę, bez względu na to, jakie zamiary w odniesieniu do oczekiwanego świadczenia miał wierzyciel" (zob. Zdzisław Gawlik, komentarz do
art. 481 Kodeksu cywilnego, LEX 2014).
Z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o pdf (powołanego we wniosku o interpretację), oraz art. 21 ust. 1 pkt 3c i pkt 4 (powołanych w zaskarżonej interpretacji) wynika, że zwolnieniu podatkowemu podlegają odpowiednio: otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia (ust. 1 pkt 3), odszkodowania w postaci renty (ust. 1 pkt 3c), kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych (ust. 1 pkt 4).
Z treści art. 361 Kodeksu cywilnego wynika, że naprawienie szkody obejmuje pokrycie strat, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Wysokość szkody wyznacza zatem rozmiar obowiązku odszkodowawczego, a zasada restytucji wyklucza dopuszczalność wzbogacenia się poszkodowanego. W prawie cywilnym istnieje rozróżnienie pojęć "szkoda" i "krzywda". Pierwsze z nich odnosi się do majątkowego skutku naruszenia dóbr, a drugie, stosownie do art. 444 i art. 445 Kodeksu cywilnego, oznacza niemajątkowy skutek naruszenia dóbr osobistych, wywołany uszkodzeniem ciała, rozstrojem zdrowia, pozbawieniem wolności lub skłonieniem za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu. Pojęcie "odszkodowania" jest odnoszone do pokrywania uszczerbków o charakterze majątkowym, a pojęcie "zadośćuczynienia" do pokrywania uszczerbków o charakterze niemajątkowym, czyli krzywd.
Mając powyższe na uwadze, organ interpretujący prawidłowo uznał, że zwolnienie od opodatkowania odszkodowania lub zadośćuczynienia, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 3c ustawy o pdf, nie dotyczy odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, dla których podstawą prawną jest art. 481 Kodeksu cywilnego. Odsetki takie, chociaż dodatkowo pełnią funkcję swoistego odszkodowania, nie są ani odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem, o których mowa w powyższych przepisach ustawy o pdf zwalniających od opodatkowania. To samo spostrzeżenie należy odnieść do zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o pdf, gdyby uznać, że ten przepis powinien mieć zastosowanie do zwolnienia od opodatkowania odszkodowania i zadośćuczynienia opisanego we wniosku o interpretację. Ustawodawca posługując się pojęciami "odszkodowanie", "zadośćuczynienie" i "renta" we wskazanych wyżej przepisach nie nadał im, jak stwierdzono w skardze, szerokiego znaczenia. Należy mieć na uwadze, że przepisy regulujące zwolnienia podatkowe powinny być interpretowane ściśle. Nie należy ich interpretować rozszerzająco. Skoro odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego nie są ani właściwym odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem lub rentą, to nie mieszczą się w zakresie zwolnienia podatkowego. Dodatkowo można wskazać, że w tych wypadkach, gdy ustawodawca chciał zwolnić od opodatkowania także odsetki, to wyraźnie to zaznaczał, np. w art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o pdf.
Dodatkowo tylko należy wskazać, choć nie jest to przedmiotem sporu i skargi, że organ podatkowy właściwie ocenił i uzasadnił, że także art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o pdf nie może być podstawą zwolnienia od opodatkowania odsetek opisanych we wniosku o interpretację.
Z uwagi na powyższe, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz 270).
J.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło