II SA/Rz 1631/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Stanisław Śliwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego -skargę oddala- Przedmiotem skargi DP jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w [.] z dnia [.] września 2014 r. nr [.] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, które wydano w następującym stanie sprawy; Decyzją z dnia [.] maja 2009 r. Wójt Gminy [.] nakazał DP wykonanie wodnicy pomiędzy działkami nr 751 i 754/3 na całej długości działki nr 751 w miejscu wyznaczonej granicy prawnej, wyłożenie wodnicy korytkami betonowymi o minimalnej szerokości 30 cm i zabezpieczenie całej skarpy nasypu działki nr 751 przyległej do wodnicy płytami betonowymi typu jumbo. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją SKO w [.] z dnia [.] września 2009 r. i stała się ostateczna. W dniu [.] października 2010 r. Wójt Gminy [.] wystawił tytuł wykonawczy obejmujący ww. obowiązek, a postanowieniem z tego dnia nałożył na DP grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 3.000 zł; rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez SKO w [.] postanowieniem z dnia [.] grudnia 2010 r. Z akt administracyjnych wynika, że na żądanie DP zainicjowane zostały nadzwyczajne postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2009 r., w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. W związku z tym ostatnim postępowaniem w dniu [.] czerwca 2014 r. DP zwrócił się do SKO w [.] o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania decyzji z dnia [.] maja 2009 r. argumentując, że za uwzględnieniem wniosku przemawia toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia ww. decyzji. Postanowieniem z dnia [.] lipca 2014 r. nr [.], SKO w [.] odmówiło wstrzymania postępowania egzekucyjnego, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) dalej zwanej jako: "U.p.e.a.". Zgodnie z powołanym przepisem wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może mieć miejsce tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Decyzja podejmowana na tej podstawie ma charakter uznaniowy i jej podjęcie należy do organu sprawującego nadzór nad organem egzekucyjnym. Przepis ten nie stwarza uprawnienia do zgłoszenia wniosku w tym przedmiocie, choć informacja od strony może stanowić dla organu nadzoru impuls do działania. W każdym jednak wypadku konieczne jest ustalenie wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", którego w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono. Decyzja z dnia [.] maja 2009 r. nadal pozostaje w obrocie prawnym, a jak dotychczas nie wydano decyzji o jej wygaśnięciu na podstawie art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy DP zarzucił, że Kolegium nie wyjaśniło rzeczywistego powodu odmowy wstrzymania prowadzenia egzekucji. Podtrzymał stanowisko, że decyzja nakładająca na niego obowiązki wygasła, ponieważ zmienił się stan faktyczny sprawy i okoliczność ta ma stanowić szczególnie uzasadniony przypadek. Opisanym na wstępie postanowieniem SKO w [.] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W ocenie organu odwoławczego w niniejszym postępowaniu brak było podstaw do oceny, czy decyzja z dnia [.] maja 2009 r. wygasła, ponieważ decydujące o tym przesłanki są przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu, w którym nie wydano jeszcze decyzji ostatecznej. Nie stwierdzono natomiast żadnych szczególnych okoliczności, które przemawiałyby za czasowym wstrzymaniem egzekucji. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez DP zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: art. 23 § 6 U.p.e.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego pomimo, że decyzja z dnia [...] maja 2009 r. wygasła, art. 7 § 3 U.p.e.a. poprzez odmowę wstrzymania egzekucji, pomimo że egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy, a art. 8 U.p.e.a. w zw. z art. 7 i 8 K.p.a. poprzez odmowę wstrzymania egzekucji do czasu rozpatrzenia wniosku strony w tym zakresie. Na tej podstawie skarżący domaga się uchylenia wydanych w sprawie postanowień i orzeczenia o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO w [.] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezsporne są przedstawione na wstępie okoliczności, tj. pozostawanie w obiegu prawnym ostatecznej decyzji Wójta Gminy [.] z dnia [.] maja 2009 r. [.], w której nakazano skarżącemu wykonanie wodnicy pomiędzy działkami nr 751 i 754/3 na całej długości działki nr 751 w miejscu wyznaczonej granicy prawnej, wyłożenie wodnicy korytkami betonowymi o minimalnej szerokości 30 cm i zabezpieczenie całej skarpy nasypu działki nr 751 przyległej do wodnicy płytami betonowymi typu jumbo. W oparciu o tę decyzję w dniu [.] października 2010 r. Wójt Gminy [.] wystawił tytuł wykonawczy obejmujący wyżej opisany obowiązek i tego samego dnia postanowieniem nałożył na DP grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 3 000 zł. Jak dotychczas żadne z zainicjowanych przez skarżącego nadzwyczajnych postępowań nie doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [.] maja 2009 r., z tym że postępowanie, którego przedmiotem jest stwierdzenie wygaśnięcia w/w decyzji na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie zakończyło się. Skarżący ignorując obowiązki, do których wykonania obliguje go ostateczna decyzja Wójta Gminy [.] wydana w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych inicjuje kolejne postępowania nadzwyczajne, w tym dotyczące stwierdzenia jej wygaśnięcia, powołując się na taką wywołaną własnym działaniem zmianę, która zdezaktualizowała jego obowiązki. Przepis art. 23 § 6 U.p.e.a. stanowi, że organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Zasadnie SKO, w postanowieniu z dnia [.] lipca 2014 r. wskazało, że w/w przepis nie daje bezpośrednich uprawnień dłużnikowi (tak NSA w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 472/10 – LEX 596470). Uprawnienia z omawianego przepisu mogą być wykorzystywane wyłącznie w ramach nadzoru nad organem egzekucyjnym. W niniejszej spawie po otrzymaniu pisma skarżącego SKO zwróciło się do Wójta Gminy [.] o przekazanie całości akt sprawy. Po ich analizie Kolegium doszło do przekonania, że w sprawie nie występują szczególne okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W istocie – jak podkreśliło SKO – przepis art. 23 § 6 U.p.e.a. ma charakter uznaniowy. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ w okolicznościach przywoływanych przez dłużnika był uprawniony do uznania, że nie stanowią one szczególnie uzasadnionego przypadku. Do chwili wydania zaskarżonego postanowienia decyzja będąca źródłem egzekwowanych obowiązków pozostawała w obrocie prawnym. Subiektywne przekonanie dłużnika, że decyzja ta wygasła nie mogło i nie powinno zostać uznane za szczególnie uzasadniony przypadek. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium to oznacza działanie czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających ze zdarzeń losowych (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 351/10 – LEX nr 757650). Z pewnością ignorowanie ostatecznego rozstrzygnięcia przez dłużnika i dokonanie przez niego zmian w stosunku do stanu z chwili orzekania o nałożeniu obowiązków przez organ, które nie są wykonaniem obowiązków objętych tytułem wykonawczym nie spełniają tych kryteriów. Ponadto uznanie administracyjne jest przejawem szerzej pojmowanej władzy dyskrecjonalnej. Prawo wyznacza uznanie, jego podstawy i granice. Oznacza ono, że przepis prawa nie łączy z pewną sytuacją w sposób bezwzględny nastąpienia określonych skutków. Norma prawna nie determinuje konsekwencji prawnych w sposób jednoznaczny, lecz wyraźnie pozostawia dokonanie takiego wyboru organowi. Pozostawia się w tym wypadku tzw. lub decyzyjny, co w praktyce oznacza, że w odniesieniu do podmiotów, które znajdują się w identycznej sytuacji mogą zapaść zupełnie odmienne rozstrzygnięcia. Nie oznacza to jednak zupełnej dowolności. W niniejszej sprawie SKO uznało, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w przepisie art. 23 § 3 U.p.e.a. Zbadane zostały okoliczności sprawy a przedstawione motywy rozstrzygnięcia mieszczą się w granicach swobodnego uznania i nie można ich uznać za dowolne. Stanowisko SKO zasługuje na akceptację. Do naruszenia wskazanych w skardze przepisów nie doszło, bo organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności oraz podał dlaczego wydał takie rozstrzygnięcie. To, że nie jest ono zgodne z oczekiwaniem dłużnika w okolicznościach sprawy nie może być oceniane jako naruszenie art. 7 czy art. 8 K.p.a. Okoliczność zaś wygaśnięcia samego obowiązku może być przedmiotem zarzutu a nie wstrzymania postępowania. Kwestia zaś wygaśnięcia decyzji jest badana w odrębnym postępowaniu. Nie naruszono więc także art. 7 § 3 U.p.e.a. Dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.