II OSK 2172/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-26

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Roman Hauser, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obniżenie krawężnika drogi powiatowej w celu umożliwienia wjazdu na prywatną działkę stanowi zjazd, który wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Obniżenie krawężnika drogi publicznej, które umożliwia wjazd z tej drogi na prywatną nieruchomość, stanowi zjazd w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych i prawa budowlanego. Wykonanie takiego zjazdu jest robotą budowlaną wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę, niezależnie od tego, czy spełnia on szczegółowe parametry techniczne określone dla zjazdów w rozporządzeniu wykonawczym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej R.H. doprowadzenie do stanu poprzedniego obniżonych krawężników drogi powiatowej, które umożliwiały wjazd na jego prywatne działki. Organ pierwszej instancji uznał obniżenie krawężnika za robotę budowlaną wymagającą pozwolenia. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, gdyż obniżenie krawężnika nie stanowiło zjazdu w rozumieniu przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając obniżenie krawężnika za zjazd wymagający pozwolenia na budowę. R.H. wniósł skargę kasacyjną, kwestionując m.in. ustalenia dotyczące własności działek i statusu obniżonego krawężnika jako zjazdu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od R.H. na rzecz Powiatowego Zarządu Dróg w Przeworsku kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Roman Hauser sędzia del. NSA Anna Żak /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1569/14 w sprawie ze skargi Powiatowego Zarządu Dróg w Przeworsku na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia do stanu poprzedniego krawężników drogi powiatowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R.H. na rzecz Powiatowego Zarządu Dróg w Przeworsku kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1569/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, uwzględniając skargę Powiatowego Zarządu Dróg w Przeworsku na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 16 października 2014r. w przedmiocie doprowadzenia do stanu poprzedniego krawężników drogi powiatowej - uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Przeworsku z dnia 28 lipca 2014 r., nr PINB.7355.1.19.2013. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach. W/w decyzją z dnia 28 lipca 2014r. PINB w Przeworsku nakazał R. H. doprowadzenie do stanu poprzedniego obniżonych w dwóch miejscach (po lewej stronie drogi w km od 0+050 do 0+060 oraz w km od 0+086 do 0+073) krawężników drogi powiatowej nr P1591 R - ul. C. w Przeworsku. Organ ustalił, że ul. C. była realizowana w latach 80-tych ub. w. przez Wojewódzką Dyrekcję Dróg Miejskich w Przemyślu, a z chwilą powstania powiatów, tj. 1 stycznia 1999 r. była wykonana w obecnym zakresie. W dwóch miejscach (po lewej stronie drogi) tj. w km 0+050 do 0+060 oraz w km 0+086 do 0+073 do czasu wykonania przez R. H. robót budowlanych polegających na częściowym utwardzeniu działek nr 510/8 i 509/9 przy ul. C. kostką betonową (na podstawie zgłoszenia do Starosty Przeworskiego) w ww. kilometrażu nie były obniżone krawężniki ulicy. Obniżenie krawężników umożliwia wjazd i wyjazd z tych działek na ulice C.. Wskazane zgłoszenie nie obejmowało obniżenia istniejącego krawężnika drogowego pomiędzy jezdnią, a utwardzonym terenem części działek nr 509/9 i 510/8. Organ ustalił, że właścicielem działek nr 509/9 i 510/8 obręb 1 przy ul. C. jest R. H., natomiast działka drogowa ul. C. nr ewid. 549 jest własnością Powiatu Przeworskiego, zaś jej zarządcą jest Powiatowy Zarząd Dróg w Przeworsku. Utwardzenie części działek wykonane zostało w kształcie trapezu na długości 47,80 m o bokach 15,90 m i 20,00 m. W ramach tego utwardzenia istniejąca wcześniej skarpa została umocniona betonowymi płytami ażurowymi do krawężnika ul. C. na długości 35,15 m i zmiennej szerokości od 1,15 m do 3,40 m. Przepisy ustawy Prawo budowlane naruszono w ten sposób, że obniżając krawężnik na dwóch odcinkach inwestor R. H. wykonał roboty związane z przebudową drogi, co wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Organ przyjął równocześnie, że dokonanych przez inwestora obniżeń nie można uznać za zjazdy, do których zastosowanie miałyby przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Obniżenie krawężników nie posiada bowiem parametrów takich jak szerokość, nawierzchnia, promienie łuków, pochylenia itp., jakie powinien posiadać zjazd zgodnie z § 77-79 wymienionego rozporządzenia. Organ odwoławczy uchylając ww. decyzję PINB i umarzając w całości postępowanie uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), dalej "Prawo budowlane", ponieważ obniżenie krawężników nie ma charakteru robót budowlanych zdefiniowanych w wymienionej ustawie (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). Ponadto, obniżone krawężniki nie są zjazdami w rozumieniu § 3 pkt 12 ww. rozporządzenia, spełniającymi parametry z § 77-79. Samo obniżenie krawężników nie spełnia bowiem parametrów zjazdu wskazanych w § 79 rozporządzenia. Nie stanowi ono również dojazdu do nieruchomości, gdyż granica tych nieruchomości znajduje się w jezdni drogi. Organ zwrócił uwagę, że rozporządzenie to nie reguluje kwestii, ile krawężnik winien być wyniesiony ponad jezdnię. W § 43 ust. 5 tego aktu prawodawca odnosi się jedynie do wysokości wyniesienia chodnika ponad krawędź jezdni lub pasa postojowego, podając wartości graniczne tego wyniesienia od 6 do 16 cm. Dlatego też fakt obniżenia samych krawężników do wysokości 6-7 cm na dwóch odcinkach nie narusza warunków technicznych obowiązujących w dacie dokonania tych czynności, bowiem takie nie zostały przez prawodawcę określone. Z tych przyczyn organ odwoławczy uznał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Decyzję PWINB w Rzeszowie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Powiatowy Zarząd Dróg w Przeworsku, zarzucając naruszenie art. 77 § 2 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 29 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego, niedopuszczalne jest zawężenie przedmiotu sprawy tylko do samego faktu obniżenia krawężnika bez uwzględnienia związku pomiędzy tą czynnością, a pozostałymi robotami, które zostały wykonane na nieruchomości przyległej przez jej właściciela. Obniżenie krawężnika stanowi element powstałego zjazdu z drogi publicznej na nieruchomość. To zaś, że wykonane zjazdy nie odpowiadają wymogom rozporządzenia MTiGM nie zmienia ich statusu tj. faktu, że są one zjazdami w rozumieniu ustawy. Na wykonane w sprawie roboty budowlane inwestor powinien posiadać pozwolenie na budowę, którym jednak nie dysponuje. W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględniając skargę stwierdził naruszenie przepisów materialnoprawnych i procesowych, które stanowiły podstawę wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć. W jego ocenie stanowiska organów obu instancji nie były trafne. Przywołując definicję pojęcia zjazdu z drogi publicznej zawartą w § 3 pkt 15 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie uznał, że wykonane obniżenie krawężników stanowi połączenie części drogi powiatowej stanowiącej ul. C. z dojazdem do nieruchomości stanowiącej działki nr 510/8 i 509/9, będące własnością inwestora. Wyjaśnił, że części dawnych działek nr 510/8 i 509/9 znajdują się w pasie drogowym ul. C.. Fakt ten jednak nie ma znaczenia w świetle art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przepis ten przewiduje że nieruchomości pozostające w 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1998 roku stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Ten rodzaj wywłaszczenia ma być potwierdzony decyzją wojewody, jednak decyzja taka ma jedynie charakter deklaratywny, a przejście własności nastąpiło z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku. Obecnie własność inwestora sięga do drogi publicznej, tak więc obniżenie krawężników stanowi połączenie części drogi powiatowej stanowiącej ul. C. z dojazdem do nieruchomości stanowiącej działki nr 510/8 i 509/9. Sąd nie podzielił stanowiska organu II instancji, co do braku znaczenia faktu w postaci obniżenia krawężnika. Po pierwsze inwestor nie mógł samowolnie dokonać takiego obniżenia, a po drugie obniżenie krawężnika umożliwia wjazd i wyjazd z parkingu urządzonego na części działek nr 510/8 i 509/9. Żadnych wątpliwości Sądu nie budziło, że przedmiotowe obniżenie krawężnika jest funkcjonalnie zjazdem, a to czy spełnia ono parametry określone w § 79 cyt. rozporządzenia pozostaje kwestią wtórną. Stanowisko organu II instancji w tej kwestii uznał za premiowanie osoby, która dopuściła się samowoli budowlanej tylko dlatego, że nie sporządzając stosownego projektu naruszyła określone wymogi, w stosunku do tej osoby, która dopuściłaby się samowoli, jednak parametry z § 79 zostałyby zachowane. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skoro obniżenia dokonano na dwóch odcinkach o długości 10,1 m i 7 m, to samo stwierdzenie o niespełnieniu wymogów § 79, bez głębszej analizy poszczególnych punktów przepisu w odniesieniu do stanu faktycznego, stanowi o naruszeniu przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, obniżenie krawężnika stanowi wykonanie zjazdu z ul. C.. Wykonanie zjazdu, będącego obiektem budowlanym, mieści się w pojęciu "budowy" (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane), a tym samym w definiowanym przez art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane pojęciu robót budowlanych. W konsekwencji, do wykonania zjazdu niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Nie można było zaaprobować stanowiska organu I instancji, że w sprawie doszło do przebudowy drogi. Przywołując treść art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wykonanie zjazdu stanowi wybudowanie nowego obiektu. Wobec powyższego z ustawy Prawo budowlane wynika dla inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na jego budowę. W tej sytuacji stanowisko organu II instancji o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania jest wadliwe, podobnie, jak wadliwe jest stanowisko organu I instancji, co do braku potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę w związku z przedmiotową inwestycją. W skardze kasacyjnej R. H. wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postepowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa poprzez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania mimo toczącego się postępowania, którego wynik może być znaczący dla tej sprawy, 2) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b Ppsa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku, w którym błędnie ustalono, że z dniem 1 stycznia 1999 r. części działek nr 510/8 i 509/9 przeszły na własność Skarbu Państwa i stanowią obecnie część drogi powiatowej, co z kolei doprowadziło do naruszenia art. 3 pkt 7 w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych przez ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że działki nr 510/8 i 509/9 o przeznaczeniu BI stanowią jego własność, co znajduje potwierdzenie zarówno w księgach wieczystych, jak i rejestrze gruntów, natomiast zgromadzona w sprawie dokumentacja wskazuje, że połączenie ul. C. z działkami nr 510/8 i 509/9 przebiega mniej więcej w środkowym odcinku ulicy, a nie jak błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji – na krawężniku. Aktualnie toczy się odrębne postępowanie w trybie art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Powiat Przeworski prawa własności działek nr 509/15 (powstałej z podziału działki nr 509/9) i 510/11 (powstałej z podziału działki nr 510/8). Skarżący kasacyjnie zakwestionował zasadność zastosowania ww. przepisu do jego sytuacji. Z uwagi na powyższe zdaniem autora skargi kasacyjnej, konieczne było zawieszenie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa, postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego w trybie art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. Biorąc pod uwagę liczne wątpliwości w sprawie przejścia z mocy prawa ww. działek na własność Skarbu Państwa, nie można uznać by Sąd pierwszej instancji był władny podjąć samodzielne rozstrzygnięcie w tym zakresie. Stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie stanowi więc w istocie stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z prawem. Zdaniem skarżącego skoro granica działek nr 510/8 i 509/9 i drogi powiatowej przebieg mniej więcej w połowie ul. C., a nie na krawężniku, to obniżenie krawężników nie stanowi zjazdu w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych. Prace w zakresie obniżenia krawężników prowadzone były bowiem wewnątrz terenu prywatnego. W konsekwencji nie mogły znaleźć zastosowania przepisy art. 3 pkt 7 i art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "Ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Jak wynika z zarzutu sformułowanego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej i jego uzasadnienia zdaniem skarżącego, skoro granica działek nr ew. 509/9 i 510/8 stanowiących jego własność przebiega (od strony północnej) wzdłuż osi jezdni ul. C., czyli część ulicy C. zajmuje w/w działki , to skarżący jako inwestor wykonał roboty budowlane polegające na obniżeniu krawężników ulicy C. wewnątrz swojej nieruchomości, w związku z tym nie będzie miał tu zastosowania art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) - dalej powoływanej jako "ustawa o drogach publicznych", ponieważ nie doszło do wybudowania zjazdu. W konsekwencji wobec tego, że krawężniki znajdują się w całości na terenie jego nieruchomości, stanowiąc połączenie z jezdnią ul. C., której część przylegająca do tych krawężników stanowi jego własność, na wykonanie ww. robót, które nie polegają na wybudowaniu zjazdu z drogi publicznej, nie można od niego wymagać uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7 Prawo budowlanego. Reprezentując powyższe stanowisko, skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z art. 73 ust. 1 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.). Zarzut ten nie jest trafny. Przede wszystkim regulacja zawarta w art. 141 § 4 Ppsa odnosi się do wymogów formalnych uzasadnienia. O uchybieniu tym wymogom mówić można jedynie wówczas, gdy sąd administracyjny nie spełni jednego z warunków ustawowych (opis stanu sprawy, zarzutów skargi, stanowiska strony przeciwnej, podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia). W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 141 § 4 Ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 9/09; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 672/09). Przede wszystkim jednak uchybienie to musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. I OSK 1605/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie wymogi formalne uzasadnienia zaskarżonego wyroku zostały zachowane. Uzasadnienie pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie. Przedstawiono w nim opis stanu faktycznego sprawy, zrelacjonowano postawione w skardze zarzuty, wskazano i wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia. Okoliczność, że skarżący uważa ustalenia Sądu pierwszej instancji za błędne, nie może uzasadniać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, skoro wymogi formalne uzasadnienia zostały spełnione i umożliwia ono kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. W konsekwencji kwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa nie zasługuje na uwzględnienie. Ponieważ jednak zarzut naruszenia tego przepisu powiązano z zarzutem naruszenia 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i art. 3 pkt 7 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych przez ich niewłaściwe zastosowanie, Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest odnieść się do tej części zarzutu, jako dotyczącej naruszenia prawa materialnego . Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998r., nr 133, poz.872) stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (ust. 3). W pierwszej kolejności stwierdzić, że ani organy nadzoru budowlanego orzekające w tej sprawie ani Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mogły rozstrzygać w oparciu o w/w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co do prawa własności nieruchomości skarżącego zajętej pod drogę publiczną, ponieważ podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. Nie jest więc uprawnione stanowisko Sądu pierwszej instancji, który powołując się na treść w/w art.73 ust.1 stwierdził w rozpoznawanej sprawie, że obecnie własność skarżącego – inwestora sięga do drogi publicznej czyli do ul. C.. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na wynik sprawy. Kluczowe jest bowiem ustalenie, że na części przedmiotowych działek skarżącego urządzona jest w określonych granicach droga publiczna – tj. ul. C. stanowiąca drogę powiatową nr P 1 591 R., jak wynika z ewidencji gruntów. Jako właściciela tej drogi wskazano w ewidencji Powiat Przeworski, a jako zarządzającego Powiatowy Zarząd Dróg w Przeworsku. Zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych , drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Ze względu na funkcje w sieci drogowej dzieli drogi publiczne na określone kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne (art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o drogach publicznych). Ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w § 2 ust. 1 należą do tej samej kategorii, co te drogi (art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Ulica C. w Przeworsku leży w ciągu drogi powiatowej (publicznej) i może z niej korzystać każdy zgodnie z przeznaczeniem. Skoro tak, to każde urządzenie funkcjonujące, jako połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi zjazd w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że wykonanie przez skarżącego robót budowlanych polegających na obniżeniu krawężnika ul. C. stanowi wykonanie zjazdu z drogi publicznej na teren działek skarżącego nr ew. 509/9 i 510/8 W konsekwencji, do wybudowania tego zjazdu niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.125 § 1 Ppsa, zgodnie z którym sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Prowadzone w trybie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odrębne postępowanie dot. ul. C. nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy, ponieważ jak wyżej to wskazano istotne dla jej rozstrzygnięcia było ustalenie, że ulica C. jest urządzoną drogą publiczną, powiatową, po której odbywa się ruch pojazdów. W związku z tym wykonane przez inwestora roboty budowlane (prowadzone bez pozwolenia na budowę) doprowadziły do powstania dwóch zjazdów z drogi publicznej. Obniżenie krawężnika umożliwia bowiem wjazd z ul. C. i wyjazd z parkingu urządzonego na części działek nr 510/8 i 509/9. Trafnie więc Sąd pierwszej instancji uznał, że ww. obniżenie krawężnika jest funkcjonalnie zjazdem z drogi publicznej, a więc wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego ), niezależnie od obowiązku uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu (art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). W świetle powyższego niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa przez niezawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z urzędu z uwagi na toczące się inne postępowanie administracyjne. Skarżący kasacyjnie zarzucił także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zarzut ten nie mógł zostać rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ wbrew treści art.176 §1 pkt 2 Ppsa w skardze kasacyjnej nie wskazano jego uzasadnienia, a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 Ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło