I OSK 3027/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-01

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Marek Stojanowski, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana wykładni przepisu prawa, potwierdzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, może stanowić podstawę do sprostowania decyzji administracyjnej w trybie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Zmiana wykładni przepisu prawa, potwierdzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, może stanowić podstawę do sprostowania decyzji administracyjnej w trybie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten ma na celu naprawienie błędu organu, który skutkował odmową przyznania świadczenia lub niewłaściwym ustaleniem jego wysokości, a taka sytuacja ma miejsce, gdy decyzja została wydana w oparciu o interpretację przepisu, która następnie została zmieniona przez NSA.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła o sprostowanie decyzji przyznającej jej zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, domagając się przyznania dodatku na dwoje dzieci urodzonych podczas jednego porodu, a nie tylko na jedno. Organy administracji odmówiły sprostowania, uznając, że zmiana wykładni przepisów prawa nie stanowi błędu w rozumieniu art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 62/15 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania błędu w decyzji oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 62/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi M.S. (dalej także, jako: "skarżąca") uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Wójt Gminy [...] przyznał M.S. prawo do zasiłku rodzinnego na troje dzieci tj. W., K. i M. na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. w wysokości po 77,00 złotych, a także dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. w kwocie 80,00 złotych oraz na M. S. dodatek w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W dniu 28 sierpnia 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o sprostowanie błędu zawartego w decyzji z dnia [...] października 2013 r. poprzez przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 800 zł miesięcznie za okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. oraz wypłatę zaległych świadczeń w kwocie 4 800 zł, czyli 400 zł miesięcznie za okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Wójt Gminy [...] - działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 31 w zw. z art. 8 pkt 2 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.) - odmówił sprostowania błędu w decyzji z dnia [...] października 2013 r. Organ wyjaśnił, że M.S. przyznane zostało prawo do zasiłku rodzinnego na troje dzieci tj. W., K. i M., dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz dodatek w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na M. S. Ustawodawca w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przewidział dodatek na jedno dziecko w wysokości 400 zł miesięcznie, a w przypadku osoby uprawnionej, sprawującej opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu zróżnicował jedynie okres jego przysługiwania, który w tym przypadku przedłużył do 36 miesięcy kalendarzowych (art. 10 ust. 1 pkt 2). Zdaniem organu, powołany przepis nie przewiduje prawa do odrębnego dodatku na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Wójt zwrócił uwagę, że odmienne stanowisko w tym zakresie przedstawione zostało w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. (I OPS 15/13), jednak zapadła ona już po wydaniu decyzji z dnia 18 stycznia 2012 r. Ponadto, nie daje ona możliwości przyznania i wypłaty przedmiotowego dodatku za okres wsteczny. Wójt podkreślił też związanie go wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą legalizmu, a zatem działania na podstawie przepisów prawa. Od powyższej decyzji M.S. złożyła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyraziło stanowisko, że zastosowanie przez organ I instancji poprzednio obowiązującej wykładni przepisu prawa nie może być traktowane jako błąd, o którym mowa w art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium zgodziło się z poglądem strony odwołującej się, że uchwały podjęte przez NSA winny być uwzględniane przez organy administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw, jednak uchwały takie (tzn. wyjaśniające przepisy prawne) nie mają mocy wstecznej, bowiem brak jest stosownych regulacji w tym zakresie. Tym samym nie mogą wywierać wpływu na przeprowadzone już postępowania, zakończone ostateczną decyzją administracyjną. Kolegium zwróciło uwagę, że uznanie zmiany linii orzeczniczej za błąd, o jakim mowa w art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, doprowadziłoby do ciągłego prostowania wydanych już i ostatecznych decyzji administracyjnych, co byłoby nie do pogodzenia z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, wynikającą z art. 16 K.p.a. Powołując się na brzmienie art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), Kolegium podniosło, że możliwa jest sytuacja, że zaprezentowana w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r. wykładnia przepisów dotyczących dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego zostanie zmieniona. Kolegium podniosło, że zarzut odwołania odnoszący się do naruszenia art. 104 i art. 107 K.p.a. przez brak wskazania w decyzji z [...] października 2013 r., na które z dwójki dzieci dodatek, którego dotyczy sprawa, został przyznany jest niezasadny. Z rozstrzygnięcia tego jasno bowiem wynika, że odnosi się on do M.S. Na powyższą decyzję M.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zaskarżonym obecnie wyrokiem Sąd I instancji skargę uwzględnił. Sąd podał, że organy dokonały błędnej wykładni art. 31 w zw. z art. 10 ust. 1 świadczeniach rodzinnych. Wyjaśnił, że art. 31 świadczeniach rodzinnych, przewiduje specjalny tryb wzruszenia decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie świadczeń rodzinnych. Nie precyzuje przy tym, jakiego rodzaju błąd (oprócz wskazania, że musi on skutkować odmową przyznania świadczenia bądź ustaleniem niewłaściwej jego wysokości) uprawnia do skorzystania z przewidzianej w nim procedury, jak też nie wyjaśnia kwestii procesowych z tym związanych (jak termin do złożenia wniosku). Wobec braku wyraźnej wypowiedzi ustawodawcy w powyższym przedmiocie należy stwierdzić brak ograniczeń w tym ostatnim zakresie tj. dotyczącym wspomnianej kwestii proceduralnej (wszczęcie postępowania w sprawie sprostowania błędu w decyzji nie jest obwarowane żadnym terminem). Także w odniesieniu do zagadnień materialnych, a więc rodzaju błędu, o którym mowa w cytowanym unormowaniu literatura przedmiotu wskazuje na dość szerokie jego rozumienie. Wnosząc o sprostowanie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2013 r. M.S. powołała się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26.06.2014 r. I OPS 15/13, która wobec istniejących w dotychczasowym orzecznictwie sądowym rozbieżności wyjaśniła, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 świadczeniach rodzinnych, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Niesporne w niniejszej sprawie jest, że M.S. podczas jednego porodu w dniu 4 kwietnia 2011 r. urodziła dwoje dzieci tj. M. i K. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Wójt Gminy [...] przyznał M.S. zasiłki rodzinne na wymienione dzieci oraz dodatek do powyższego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jednak ten ostatni już tylko w związku z opieką nad M.S. Ta okoliczność wynika z treści decyzji, która w pkt 3 zawiera rozstrzygnięcie dotyczące przedmiotowego dodatku i odnosi się wyłącznie do M.S. Dwa poprzednie punkty tej decyzji wprost dotyczą z kolei pozostałych dzieci tzn. K. i W. Sąd I instancji podał, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy wykładnia przepisu prawnego - będącego podstawą decyzji organu - która została przedstawiona w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjętej już po wydaniu tego rozstrzygnięcia i zawierająca odmienne stanowisko co do rozumienia tego przepisu może, stanowić podstawę sprostowania decyzji w oparciu o art. 31 świadczeniach rodzinnych. W tym zakresie Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organów. W myśl art. 269 § 1 P.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Należy z niego wyprowadzić, że uchwała NSA w poszerzonym składzie ma moc ogólnie wiążącą, co skutkuje tym, że stanowisko w niej zajęte wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska – w trybie przewidzianym w cyt. art. 269 § 1 P.p.s.a. – dopóty sądy administracyjne powinny ją respektować. Składowi sądu administracyjnego rozpoznającego konkretną sprawę nie wolno więc samodzielnie przyjmować wykładni odmiennej od tej, jak przyjęta została w uchwale. Jeśli więc nie stwierdzi zasadności uruchomienia wskazanego trybu zmierzającego do odstąpienia od dotychczasowej wykładni, obowiązany jest do stosowania się do tejże wykładni. Stanowisko takie nie budzi żadnych wątpliwości w orzecznictwie sądowym, jak też w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego. Nierespektowanie przez sąd obowiązków wynikających z art. 269 § 1 P.p.s.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a powyższe jest podstawą kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Wprawdzie regulacja z art. 269 § 1 P.p.s.a. odnosi się wprost do sądów administracyjnych, jednak oczywistym jest, że konsekwencją zastosowania się przez sąd administracyjny do zawartej w uchwale wykładni prawa będzie określone, zgodne z nią orzeczenie, które będzie następnie wiązało organy administracji z mocy art. 153 P.p.s.a., a co za tym idzie także pozostałe strony postępowania. Zatem organy i pozostałe strony postępowania są także pośrednio związani przedmiotową wykładnią tzn., że swoją interpretacją danego przepisu prawnego nie są w stanie przełamać wykładni przyjętej w uchwale. Mogą wprawdzie wnosić o skorzystanie przez sąd z trybu z art. 269 § 1 P.p.s.a., jednakże żądanie nie ma charakteru wiążącego. Jeśli zatem sąd popiera stanowisko zaprezentowane w uchwale, to brak procedur wymuszających na nim zmianę w tym zakresie i doprowadzenie do wyczerpania procedury z art. 269 § 1 P.p.s.a. W ten sposób ogólna moc wiążąca uchwał NSA rozciąga się również na rozstrzygnięcia organów, które poddano kontroli sądowoadministracyjnej. Nie ma bowiem możliwości, by decyzja administracyjna poddana takiej kontroli, konkretyzująca normę prawną w sposób sprzeczny z aktualną i adekwatną uchwalą NSA, pozostała w obrocie prawnym. Podzielając zatem stanowisko NSA wyrażone w uchwale I OPS 15/13 Sąd I instancji stwierdził, że nieprawidłowym było rozstrzygnięcie Wójta Gminy [...] o przyznaniu M.S. tylko jednego dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego tj. w związku z taką opieką nad M.S., zamiast dwóch dodatków tj. także wobec sprawowania przez skarżącą opieki nad K. S. Powyższe skutkuje z kolei przyjęciem, że niewłaściwym była odmowa sprostowania takiego błędu w trybie art. 31 świadczeniach rodzinnych. W rezultacie koniecznym stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze kasacyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31 w zw. z art. 8 pkt 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuprawnionym przyjęciu przez Sąd, że użyte przez ustawodawcę w art. 31 ustawy świadczeniach rodzinnych pojęcie "błędu" stanowiącego podstawę do sprostowania decyzji obejmuje swym zakresem również zmianę interpretacji przepisu prawa. Odmienna wykładnia tego przepisu przez Sąd skutkowałaby oddaleniem skargi. W ocenie strony "błąd" o jakim mowa w art. 31 ustawy świadczeniach rodzinnych dotyczy prostych i oczywistych błędów natury rachunkowej, błędów dotyczących oceny faktów lub niewłaściwej oceny dowodów bądź też oczywistych naruszeń przepisów prawa, których stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości. Za tego rodzaju "błąd" w żadnym wypadku nie może być jednak uznane wydanie decyzji w oparciu o dominującą w orzecznictwie sądów administracyjnych interpretację przepisów prawa, która następnie ulega zmianie, co potwierdza późniejsza uchwała NSA. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację wskazującą na wadliwość zaskarżonego wyroku, sprowadzająca się do tezy, iż zmiana interpretacji przepisów prawa nie stanowi "błędu" w rozumieniu art. 31 ustawy świadczeniach rodzinnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, M.S. wniosła o jej oddalenie w całości i zasadzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, które okazały się niezasadne. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z urzędu Sądowi jest wiadomo, że wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2482/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 63/15 uwzględniającego skargę M.S. na decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji w trybie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych (odmowy sprostowania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne za okres od 1 listopada 2013 r. do dnia 31 października 2014 r.). Zarówno w niniejszej sprawie jak i w przywołanej sprawie o sygn. I OSK 2482/15, spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy pojęcie "błędu" wskazane w art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiącego podstawę do wydania decyzji o sprostowania decyzji, obejmuje swym zakresem również rozstrzygnięcie oparte na wykładni przepisu, która następnie została zmieniona w wyniku uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład rozpoznający sprawę niniejszą w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2482/15, a zatem na postawione wyżej pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Zgodnie z art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli odmowa przyznania świadczeń rodzinnych lub ustalenie ich wysokości były następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, wypłata świadczeń rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, celem tego przepisu jest umożliwienie naprawienia błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, jeżeli wynikiem takiego błędu była odmowa przyznania świadczenia lub niewłaściwe ustalenie jego wysokości, przy czym przepis określa okres, za jaki może nastąpić wypłata świadczeń rodzinnych w omawianej sytuacji. Jest to specyficzna norma, znana tylko ustawie o świadczeniach rodzinnych, działająca na korzyść osób uprawnionych (gdyż jej skutkiem jest wypłata świadczeń za okres trzech lat wstecz), umożliwiająca weryfikację prawa do świadczeń rodzinnych i ich wysokości, jeżeli doszło do tego na skutek błędu organu. Z kolei zgodnie z art. 15 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych (uchwały abstrakcyjne) oraz podejmuje uchwały zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (uchwały konkretne). Wspólną cechą uchwał abstrakcyjnych i konkretnych jest to, że ich celem podstawowym jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego, co w powiązaniu z kompetencją sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 P.p.s.a.) powoduje, że uchwały mają także pośredni wpływ na stosowanie prawa przez organy administracji. "Z komentowanego przepisu [art. 269 P.p.s.a.] wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał abstrakcyjnych, jak i uchwał konkretnych (podobnie A. Skoczylas, Moc wiążąca uchwał NSA a prawa jednostki (w:) Jednostka w demokratycznym państwie prawa, red. J. Filipek, Bielsko-Biała 2003, s. 601). Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować" (A. Kabat [w.:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sadami Administracyjnymi. Komentarz, WK 2016, komentarz do art. 269 p.p.s.a.). Dalej ten sam autor stwierdza, że "Skoro wykładnia zawarta w uchwałach NSA ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych, to formalnie nie wiąże ona organów administracji publicznej, stron i uczestników postępowania. Nie może jednak budzić wątpliwości, że czynność procesowa strony, np. wniesienie skargi do sądu administracyjnego, zmierzająca do wydania orzeczenia sprzecznego z tą wykładnią, pozostanie z reguły bezskuteczna. Powyższy stan powoduje, że strony oraz inni uczestnicy postępowania są pośrednio związani mocą prawną uchwał, która polega na tym, iż podmioty te nie są w stanie swoją interpretacją przełamać wykładni przyjętej w uchwale. Należy się zgodzić z A. Skoczylasem, że organy administracji publicznej będą najczęściej akceptować wykładnię przyjętą w uchwale NSA m.in. w obawie przed zakwestionowaniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym ich rozstrzygnięcia opartego na wykładni sprzecznej ze stanowiskiem uchwały (A. Skoczylas, Moc wiążąca uchwał NSA a prawa jednostki..., s. 602–603; podobnie D. Dąbek, Prawo sędziowskie w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2010, s. 491)." Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., I OPS 15/13 (ONSAiWSA 2015/1/7) jest uchwałą abstrakcyjną. Podjęta została bowiem na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 w zw. z art. 264 § 2 P.p.s.a. na wniosek Prokuratora Generalnego. Wynika z niej, że "dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci." Skarżącej M.S. taki dodatek został przyznany tylko na jedno z dwojga dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Jeśli zatem, w świetle powyższej uchwały (wiążącej sąd administracyjny, a pośrednio także organ), skarżąca mogła uzyskać świadczenie rodzinne (dodatek, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) w wyższej wysokości (również na drugie dziecko), to specyficzna norma zawarta w art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, działająca per favorem w stosunku do skarżącej, nakazuje traktować taki przypadek jako błąd podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, zgodzić należy się z Sądem I instancji, że zaskarżone do tego sądu decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz Wójta Gminy [...] wydane zostały z naruszeniem art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie rozumienia pojęcia błędu, użytego przez ten przepis. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło