II OSK 2162/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-26
Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Roman Hauser, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska nadużyła władztwa planistycznego, wprowadzając w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczenia dotyczące realizacji zakładów o dużym i zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii oraz przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenie, który jest przedmiotem użytkowania wieczystego skarżącego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Rada Miejska nie nadużyła władztwa planistycznego. Ograniczenia wprowadzone w planie miejscowym, dotyczące realizacji zakładów o dużym i zwiększonym ryzyku awarii oraz przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, są uzasadnione przepisami Prawa ochrony środowiska, które pozwalają na wprowadzanie takich ograniczeń na terenach przeznaczonych pod działalność produkcyjną. Podobnie, zakaz realizacji przedsięwzięć związanych z odpadami na określonym terenie jest dopuszczalny, a ustalenia planu działają na przyszłość, nie nakazując zaprzestania działalności już prowadzonej na podstawie pozwoleń.Stan faktyczny
Skarżący Ł. Ł. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w S. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując ograniczenia dotyczące jego działek objętych użytkowaniem wieczystym. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozporządzeń wykonawczych, Kodeksu cywilnego oraz Konstytucji RP, wskazując na nadużycie władztwa planistycznego poprzez wykluczenie realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i zakładów o zwiększonym ryzyku awarii, a także ograniczenia w zakresie gospodarowania odpadami. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka /spr./ Sędziowie sędzia NSA Roman Hauser sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2598/14 w sprawie ze skargi Ł. Ł. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2598/14, oddalił skargę Ł. Ł. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z [...] października 2013 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. dla terenu byłego "[...]".
Skarżący zaskarżył wskazany plan miejscowy w zakresie dotyczącym działek nr [...] i nr [...], których jest użytkownikiem wieczystym wraz z I. Ł., znajdujących się na terenie oznaczonym symbolem [...], w odniesieniu do § 4 pkt 1 przewidującego wykluczenie m.in. na terenie oznaczonym symbolem [...] realizacji "zakładów o dużym i zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii" w rozumieniu przepisów odrębnych, § 4 pkt 2 przewidującego m.in. na tym terenie wykluczenie przedsięwzięć "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem sieci i urządzeń z zakresu łączności publicznej spełniających wymogi przepisów odrębnych, § 4 pkt 4 przewidującego przed realizacją nowego zagospodarowania m.in. na terenie oznaczonym symbolem [...] nakaz, przy zachowaniu przepisów odrębnych, przeprowadzenia w miejscu planowanej inwestycji badań gruntu pod kątem dotrzymywania wymaganych przez przepisy odrębne standardów jakości środowiska oraz, w zależności od wyników tych badań, przeprowadzenie rekultywacji gruntu w zakresie wymaganym przez przepisy odrębne, a także inwentaryzacji i likwidacji w miejscu planowanej inwestycji ewentualnych, nieczynnych instalacji poprzemysłowych, mogących stwarzać zagrożenie dla środowiska, § 7 pkt 1 przewidującego m.in. dla terenu oznaczonego symbolem [...] wykluczenie realizacji jakichkolwiek przedsięwzięć związanych ze zbieraniem, odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów pochodzących spoza poszczególnych obszarów, za wyjątkiem obszarów oznaczonych na rysunku planu symbolami 5.126 PU, 5.130 PU, 5.131 PU i 5.138 PU, w których dopuszcza się gospodarowanie odpadami w zakresach i terminach wynikających z obowiązujących w tych obszarach na dzień uchwalenia planu decyzji - zezwoleń, wydanych w trybie przepisów o odpadach oraz § 8 ust. 1 i 2, w którym ustalono stawki renty planistycznej. Zarzucił, że uchwalenie w tym zakresie planu miejscowego narusza art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 4, art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, art. 140 k.c. oraz art. 2, art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP z uwagi na nadużycie przez Radę Miejską w S. władztwa planistycznego, nieustalenie, jakie tereny wymagają przed ich zagospodarowaniem przeprowadzenia rekultywacji, sprzeczność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, brak aktualizacji ustaleń studium, nieuwzględnienie prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącemu oraz naruszenie tego prawa.
Nadużycie władztwa planistycznego miało polegać na tym, że zaskarżony plan miejscowy bez uzasadnionej przyczyny wyklucza możliwość realizacji na działkach, będących w użytkowaniu wieczystym skarżącego, przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz zakładów o dużym i zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii w rozumieniu przepisów odrębnych. Skarżący podnosił przy tym, że na wskazanych działkach prowadzi na podstawie decyzji Starosty S. z [...] stycznia 2013 r. działalność gospodarczą polegającą na zbieraniu odpadów i zamierzał tę działalność rozszerzyć na odzyskiwanie i unieszkodliwianie odpadów, zaś ustalenia zaskarżonego planu w dużej mierze mu to ograniczają. Twierdził, że zawarte w zaskarżonym planie zakazy realizacji zakładów o dużym i zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii oraz przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko nie są związane z formami ochrony przyrody wynikającymi z Prawa ochrony środowiska i w związku z tym, w świetle § 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie były dopuszczalne. W ocenie skarżącego, wprowadzone ograniczenia w sposobie zagospodarowania nieruchomości, których jest wieczystym użytkownikiem, nie znajdują też uzasadnienia w sporządzonej w toku procedury uchwalenia zaskarżonego planu prognozy oddziaływania na środowisko oraz strategicznej oceny oddziaływania na środowisko.
Ponadto nadużycie władztwa planistycznego miało wynikać z tego, że w zaskarżonym planie nie wskazano terenów podlegających rekultywacji, co spowodowało przeniesienie obowiązku rekultywacji na podmiot przystępujący do zagospodarowania nieruchomości.
Sprzeczność zaskarżonego planu ze studium polegać miała na tym, że tereny byłego zakładu [...] w studium zostały przeznaczone na cele związane z rozwojem przemysłu przy jednoczesnym skutecznym egzekwowaniu unieszkodliwiania odpadów, natomiast ustalenia zaskarżonego planu mocno ograniczają realizacje tych celów.
Sąd pierwszej instancji uznał, że Rada Miejska w S. nie nadużyła przysługującego jej władztwa planistycznego, gdyż nieruchomości, których dotyczy skarga, znajdują się na terenie S. i organ ten był uprawniony i zobowiązany do wprowadzenia ograniczeń w zakresie działalności, która stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, przy czym Sąd powołał się na art. 73 ust. 3 i 3a Prawa ochrony środowiska. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w związku z tym zgodne z prawem były ustalenia zawarte w § 4 pkt 1 i 2 oraz § 7 ust. 1 zaskarżonego planu miejscowego. Sąd przyjął przy tym, że wprowadzone przez Radę Miejską w S. pojęcia "zakład o dużym i zwiększonym ryzyku awarii" oraz "przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" mieszczą się w zakresie pojęcia "zakład stwarzający zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenia wystąpienia poważnych awarii". Sąd pierwszej instancji uznał też, że ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z § 7 pkt 1 zaskarżonego planu miejscowego uzasadnione są z uwagi na potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzi mieszkających lub przebywających w bezpośredniej bliskości terenu, którego te ustalenia dotyczą. Zaznaczył przy tym, że ustalenia zawarte w § 7 pkt 1 zaskarżonego planu nie dotyczą praw nabytych na podstawie uzyskanych już pozwoleń. Zwrócił uwagę, że nie dotyczy to co prawda nieruchomości, będącej w wieczystym użytkowaniu przez skarżącego, ale uznał to za zasadne, gdyż skarżący nie wykazał, aby posiadał zezwolenie na prowadzenie na tym terenie działalności w zakresie zbierania odpadów. Wskazał, że o wydanie decyzji Starosty S. z [...] stycznia 2013 r. skarżący wystąpił dopiero po wyłożeniu projektu zaskarżonego planu do publicznego wglądu i wniesieniu uwagi do tego projektu, to jest 13 grudnia 2012 r., a więc mając świadomość, jakie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości są planowane. Ponadto Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący nie prowadzi na działkach nr [...] i nr [...] działalności określonej w tej decyzji, lecz wydzierżawia sąsiedni teren.
Sąd pierwszej instancji uznał za zgodne z prawem także ustalenia zawarte w § 4 pkt 4 zaskarżonego planu. Wskazał w związku z tym, że konieczność przeprowadzenia rekultywacji terenów byłych zakładów [...] wynika ze sporządzonego w trakcie postępowania w sprawie uchwalenia zaskarżonego planu opracowania ekofizjograficznego. Zaznaczył też, że skarżący nabywając prawo użytkowania wieczystego zdawał sobie sprawę z poprzedniego wykorzystania nieruchomości i wynikających z tego zagrożeń.
Odnosząc się do zarzutu sprzeczności zaskarżonego planu ze studium Sąd pierwszej instancji wskazał na charakter tego aktu planistycznego oraz zaznaczył, że w studium przewidziano rekultywację terenów, których dotyczy sprawa.
W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 1 i art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez uznanie, że podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Miejska w S. nie nadużyła przysługującego jej władztwa planistycznego. W ocenie skarżącego, nadużycie władztwa planistycznego polegało na uznaniu, że zaskarżona uchwała nie naruszyła interesu prawnego skarżącego oraz wynikało z wprowadzenia zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i zakładów o dużym i zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii w rozumieniu przepisów odrębnych.
Ponadto zarzucono naruszenie:
- art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez uznanie, że zaskarżony plan miejscowy nie jest sprzeczny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,
- art. 32 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że ustalenia studium zostały zaktualizowane,
- art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że Rada Miejska w S. uwzględniła prawo użytkowania wieczystego, przysługujące skarżącemu,
- art. 140 k.c. oraz art. 2, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP poprzez uznanie, że nie doszło do naruszenia prawa użytkowania wieczystego, przysługującego skarżącemu,
- art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi.
We wnioskach skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie wskazanym w skardze lub stwierdzenie, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Jako wnioski alternatywne wskazano wniosek o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości oraz wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie w każdym z tych przypadków zwrotu kosztów postępowania.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Zasadnicze zagadnienie przedstawione w skardze kasacyjnej sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że Rada Miejska S. uchwalając zaskarżony plan miejscowy nie nadużyła przysługującego jej władztwa planistycznego. Istotne jest przy tym, że zarzut skarżącego o nadużyciu tego władztwa został podniesiony w kontekście ustaleń zaskarżonego planu miejscowego, dotyczących nieruchomości, których jest wraz z żoną użytkownikiem wieczystym, mianowicie działek nr [...] i nr [...], przeznaczonych w tym planie na zabudowę produkcyjną lub usługową, w tym składową. Skarżący, jak wnika ze skargi, nie kwestionuje zasadniczego przeznaczenia nieruchomości, których jest użytkownikiem wieczystym, lecz nie zgadza się ze szczegółowymi ograniczeniami w ich zagospodarowaniu wynikającymi z zaskarżonych przepisów planu miejscowego.
Po pierwsze, kwestionuje zawarte w § 4 pkt 1 i 2 zaskarżonego planu ograniczenie polegające na tym, że na nieruchomości skarżącego oraz szeregu innych nieruchomościach objętych zaskarżonym planem nie można realizować "zakładów o dużym i zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii" w rozumieniu przepisów odrębnych oraz przedsięwzięć "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem sieci i urządzeń z zakresu łączności publicznej spełniających wymogi przepisów odrębnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że wskazane ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości jest usprawiedliwione. Tym samym nie można przyjąć, że stanowi ono przejaw nadużycia władztwa planistycznego. Zasadnie Sąd pierwszej instancji odwołał się do art. 73 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.). Z art. 73 ust. 3 powołanej ustawy wynika zasada, według której m.in. w granicach administracyjnych miast zabroniona jest budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Z kolei w art. 73 ust. 3a powołanej ustawy wprowadzono wyjątek od tej zasady. Mianowicie zakaz zawarty w art. 73 ust. 3 Prawa ochrony środowiska nie dotyczy budowy i rozbudowy zakładów na obszarach określanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jako tereny przeznaczone do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania, jeżeli plany te nie zawierają ograniczeń dotyczących zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Z art. 73 ust. 3a Prawa ochrony środowiska wynika więc, że w planie miejscowym można na terenie administracyjnym miasta przeznaczyć tereny pod działalność produkcyjną do składowania i magazynowania i wówczas będzie można na nich budować zakłady stwarzające zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, w tym stwarzające zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Jednakże z tego przepisu wynika także to, że w planie miejscowym można wprowadzić ograniczenia dotyczące zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Można powiedzieć, że z powołanych przepisów wynika szeroki zakres uprawnień organów planistycznych w zakresie dopuszczenia w granicach administracyjnych miast możliwości budowy zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Gmina może doprowadzić do tego, że nie wyznaczając terenów przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania utrzyma ustawowy zakaz budowy takich zakładów. Może też ten zakaz znieść wyznaczając tereny przeznaczone do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania. W końcu może wybrać też rozwiązanie pośrednie, polegające na wyznaczeniu terenów przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania i wprowadzeniu ograniczeń dotyczących zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Takie rozwiązanie pośrednie wybrała Rada Miejska w S., przy czym, w celu opisania wprowadzonych ograniczeń, odwołała się do pojęć używanych w przepisach odrębnych. Zakłady o dużym ryzyku wystąpienia awarii oraz zakłady o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii są zdefiniowane w art. 248 ust. 1 Prawa ochrony środowiska i wydanym na podstawie art. 248 ust. 3 tej ustawy rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 138). Natomiast przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko są zdefiniowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71), wydanym na podstawie art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). Zaznaczyć przy tym należy, że w art. 73 ust. 3 Prawa ochrony środowiska mowa jest o zakazie budowy zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Zakaz ten nie dotyczy zatem tylko zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Rada Miejska w S. uchwalając plan miejscowy, w którym przeznaczyła tereny na działalność produkcyjną i do składowania, mogła więc wprowadzić ograniczenie w zagospodarowaniu tych terenów dotyczące tylko zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii, jak też ograniczenia o szerszym zakresie. Tym samym ustalenia zawarte w § 4 pkt 1 i 2 zaskarżonego planu nie stanowią podstawy do przyjęcia, że doszło do nadużycia władztwa planistycznego.
Po drugie, skarżący kwestionuje ustalenie zawarte w § 7 pkt 1 zaskarżonego planu miejscowego, przewidujące m.in. dla terenu oznaczonego symbolem [...] zakaz realizacji jakichkolwiek przedsięwzięć związanych ze zbieraniem, odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów pochodzących spoza poszczególnych obszarów. Zdaniem NSA, w tym zakresie Sąd pierwszej instancji również zasadnie przyjął, że przyjmując powołane ustalenie zaskarżonego planu miejscowego nie nadużyto władztwa planistycznego. Przede wszystkim, poza argumentacją przytoczoną przez Sąd pierwszej instancji, zauważyć należy, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Oznacza to, że co do zasady plan miejscowy nie może być podstawą obowiązku zaprzestania prowadzenia na nieruchomości działalności rozpoczętej przed wejściem w życie planu miejscowego, jeżeli plan zmienia sposób zagospodarowania tej nieruchomości. Zatem, jeżeli skarżący przed wejściem w życie zaskarżonego planu miejscowego rozpoczął na nieruchomości prowadzenie działalności, która obecnie jest sprzeczna z ustaleniami tego planu, to nie ma obowiązku jej zaprzestania. Ustalenia planu miejscowego działają na przyszłość. Ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z § 7 pkt 1 zaskarżonej uchwały powodują, że skarżący po wejściu w życie zaskarżonego planu miejscowego nie będzie mógł rozpocząć nowej działalności sprzecznej z tym przepisem. Tylko w tym zakresie ograniczenia te mogą być oceniane w kontekście nadużycia władztwa planistycznego. Mając to na uwadze wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie także w tym przypadku odwołał się do art. 73 ust. 3 i 3a Prawa ochrony środowiska. Ustalenia § 7 pkt 1 zaskarżonego planu miejscowego polegają na ograniczeniu działalności gospodarczej dotyczącej prowadzenia zakładu związanego ze zbieraniem, odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów, a więc zakładu stwarzającego zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Do oceny zasadności wprowadzenia tego ograniczenia mają zatem zastosowanie te same kryteria, które zostały wskazane przy omawianiu ograniczeń zawartych w § 4 pkt 1 i 2 zaskarżonego planu. W związku z tym, także w tym przypadku nie można stwierdzić, aby doszło do nadużycia władztwa planistycznego.
Po trzecie, skarżący kwestionuje ustalenie zawarte w § 4 pkt 4 zaskarżonego planu, z którego wynika, że przed realizacją nowego zagospodarowania m.in. na terenie oznaczonym symbolem [...] konieczne będzie przeprowadzenie w miejscu planowanej inwestycji badań gruntu pod kątem dotrzymywania wymaganych przez przepisy odrębne standardów jakości środowiska oraz, w zależności od wyników tych badań, przeprowadzenie rekultywacji gruntu w zakresie wymaganym przez przepisy odrębne, a także inwentaryzacji i likwidacji w miejscu planowanej inwestycji ewentualnych, nieczynnych instalacji poprzemysłowych, mogących stwarzać zagrożenie dla środowiska. W ocenie NSA, wskazany przepis jest – jak trafnie uznał Sąd pierwszej instancji – zgodny z prawem, przy czym najważniejszym tego powodem, zdaniem Sądu drugiej instancji, jest to, że nie ma on samodzielnego znaczenia normatywnego, gdyż wyraźnie w jego treści odwołano się do przepisów odrębnych. Powołany przepis nie jest więc samoistną podstawą obowiązków w nim określonych. Należy go wykładać w ten sposób, że zarówno przeprowadzenie badań gruntu, jak i rekultywacji gruntu oraz inwentaryzacji i likwidacji nieczynnych instalacji poprzemysłowych, mogących zagrażać środowisku może być dokonane jedynie wtedy, gdy taki obowiązek będzie wynikał z przepisów odrębnych i zostanie nałożony na zobowiązanego w przewidzianym w tych przepisach trybie. W związku z tym także w tym przypadku nie sposób przyjąć, że doszło do nadużycia władztwa planistycznego.
Odnosząc się do podstawy kasacyjnej zawierającej zarzut naruszenia art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście sprzeczności zaskarżonego planu miejscowego ze studium, wskazać należy, że skarżący twierdzi, iż plan ten jest sprzeczny ze studium w zakresie przeznaczenia terenu po byłym zakładzie [...] na cele związane z rozwojem przemysłu, przy jednoczesnym skutecznym egzekwowaniu unieszkodliwiana odpadów. Mając to na uwadze NSA nie dostrzega sprzeczności zaskarżonego planu ze studium skoro plan ten przeznacza tereny byłego zakładu [...] pod zabudowę produkcyjną, usługową i na składy. Sprzeczność ta nie wynika także z ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości, które wyłączają tylko niektóre rodzaje działalności, przede wszystkim uciążliwe i niebezpieczne dla otoczenia. Podstawa kasacyjna zawierająca zarzut naruszenia art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest więc zasadna. Tym samym nie jest także zasadna podstawa zawierająca zarzut naruszenia art. 32 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którą skarżący łączy z kwestią zgodności zaskarżonego planu ze studium.
Nie są zasadne podstawy, zawierające zarzuty naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 140 k.c. oraz art. 2, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP, sprowadzające się do tezy o naruszeniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącemu. Samo naruszenie prawa własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego przez ustalenia planu miejscowego nie powoduje, że ustalenia te są sprzeczne z prawem. Z istoty planowania przestrzennego wynika, że plan miejscowy może ograniczać prawo własności nieruchomości i prawo użytkowania wieczystego. Świadczą o tym przepisy art. 36 i art. 37 ustawy o panowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w których ustawodawca przewidział środki ochrony na wypadek, gdy na skutek uchwalenia planu miejscowego lub jego zmiany korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. Ważne jest, czy takie ograniczenie korzystania z nieruchomości jest dopuszczalne przede wszystkim w świetle przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także innych ustaw, w tym art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Jest to kwestia nadużycia władztwa planistycznego, które – jak już wskazano – w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
W końcu nie są też zasadne podstawy kasacyjne zawierające zarzuty naruszenia art. 147 § 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Zastosowanie powołanych przepisów jest pochodną oceny, czy zaskarżony plan miejscowy został podjęty z naruszeniem prawa. Trafna ocena, że zaskarżony plan miejscowy nie został podjęty z naruszeniem prawa oznacza, że nie było podstaw do zastosowania art. 147 § 1 p.p.s.a. oraz że skarga prawidłowo została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy NSA, na mocy art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło