II GSK 810/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1590/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. D. na czynność S. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. , w sprawie o sygn. I SA/Gd 1590/14 odrzucił skargę P. D. na czynność S. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego powinno było być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Jakkolwiek wezwanie to zostało przez skarżącego wniesione, to jednak nastąpiło z uchybieniem wymaganego przez ustawę terminu czternastodniowego. W ocenie Sądu I instancji czternastodniowy termin na wezwanie organu należało liczyć od dnia [...] r. (data doręczenia przesyłki o ustaleniu opłaty), a nie jak to wskazywała strona skarżąca od dnia [...] r. – kiedy to skarżący miał dowiedzieć się o ustaleniu opłaty w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W ocenie Sądu I instancji skarżący uchybił obowiązkowi poinformowania organu o zmianie adresu siedziby przedsiębiorstwa. Zatem w myśl art. 41 p.p.s.a. stwierdził, że organ prawidłowo skierował przesyłkę na jedyny znany mu adres i uznał za skuteczne doręczenie rzeczonej przesyłki w dniu [...] r. – zgodnie z treścią art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.). Skargę kasacyjną złożył skarżący wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Powyższemu orzeczeniu zarzucił: - naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, że skarżący uchybił terminowi do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa; - naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a w związku z art.8 i art. 9 k.p.a. poprzez uznanie, że norma art. 44 § 4 k.p.a. ma zastosowanie pomimo braku pouczenia o skutkach niepoinformowania organu przez skarżącego o zmianie adresu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności wskazuje, że Sąd I instancji prawidłowo powołał przepisy k.p.a., albowiem doręczenie korespondencji przez organ administracyjny odbywa się na zasadach określonych ww. przepisach ustawy. Wobec powyższego zarzut strony w tym zakresie należało uznać za bezzasadny. Odnosząc się do kolejnego zarzutu odnoszącego się do naruszenia art. 51 § 1 pkt. 6 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez uznanie, że art. 44 § 4 k.p.a. ma zastosowanie pomimo braku pouczenia o skutkach niepoinfomrowania organu przez skarżącego o zmianie adresu należało go uznać za w pełni zasadny. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że art. 41 § 1 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Podkreślić należy, że zarówno w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest pogląd, że prawidłowe zastosowanie art. 41 § 2 k.p.a., tj. uznanie doręczenia pod dotychczasowym adresem za prawnie skuteczne, uzależnione jest od uprzedniego poinformowania stron postępowania o obowiązku zawiadomienia organu o zmianie swojego adresu i skutkach zaniechania w tym zakresie. Zgodnie z art. 9 k.p.a. zdanie pierwsze - wyrażającym zasadę ogólną informowania stron - organy administracji publicznej obowiązane są do należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W ramach realizacji tego obowiązku, organy powinny informować strony o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z prawa procesowego, w tym o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a. oraz o skutkach jego niedopełnienia. Zaniechanie tego obowiązku przez organ uniemożliwia prawidłowe zastosowanie normy zawartej w omawianym art. 41 § 2 k.p.a. (v. Borkowski, [w] Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, 6. wyd., Warszawa 2004, Art. 41). Przywołać w tym miejscu należy również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 43/05, zgodnie z którym obowiązek zawiadomienia organów administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu ciąży na stronie od daty dowiedzenia się o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, zaś na organie ciąży na podstawie art. 9 k.p.a. obowiązek pouczenia o tej powinności i skutkach jej niedopełnienia (LEX nr 194724). Natomiast zgodnie z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1756/05 - doręczenie na dotychczasowy adres, bez uprzedniego pouczenia strony o jej obowiązku informowania organu o każdej zmianie adresu, nie może zostać uznane za skuteczne (LEX nr 193350). Podzielając stanowisko piśmiennictwa oraz orzecznictwa sądów administracyjnych w omawianym powyżej zakresie Sąd stwierdza, że wobec braku pouczenia skarżącego o konieczności informowania organu o zmianie adresu nie można było uznać, że pismo starosty zostało skarżącemu skutecznie doręczone w dniu [...]r., i że od tej daty należy liczyć czternastodniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego Sąd I instancji przy rozpoznawaniu sprawy powinien zbadać kiedy faktycznie skarżący mógł dowiedzieć się o piśmie starosty z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, a tym samym ustalić datę, od której należało liczyć czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przez skarżącego. Wobec powyższego należało uznać zażalenie strony za w pełni zasadne, a orzeczenie Sąd I instancji odrzucające wniesioną skargę za niezasadne. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie kosztów należy wyjaśnić, że przepis art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07, publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 23).