III SA/Gl 1371/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-10-23

Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Anna Apollo, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, dotyczący prawa do odliczenia VAT w przypadku podejrzenia oszustwa podatkowego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, w sytuacji gdy transakcja zakupu towaru, na podstawie której dokonano odliczenia, w rzeczywistości nie doszła do skutku?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, dotyczący prawa do odliczenia VAT, ma zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy transakcja faktycznie miała miejsce, a podatnik nie miał świadomości jej wadliwości lub przestępczego charakteru. W przypadku, gdy transakcja zakupu towaru w ogóle nie doszła do skutku (miała charakter wyłącznie "papierowy"), a podatnik miał lub mógł mieć świadomość fikcyjności zakupu, wyrok TSUE nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. Podstawą wniosku był wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, który stwierdził, że organ podatkowy musi wykazać, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o przestępstwie związanym z transakcją, aby odmówić prawa do odliczenia VAT. Spółka twierdziła, że organy podatkowe nie wykazały takiej wiedzy z jej strony, a zakwestionowane faktury dokumentowały rzeczywisty zakup towarów. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że wyrok TSUE nie ma zastosowania, ponieważ transakcje zakupu w rzeczywistości nie doszły do skutku.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odmowa uchylenia decyzji ostatecznej) oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z [...] r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu nr [...] z [...] r., wydanej w postępowaniu odwoławczym od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] r listopada 2008r. w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 oraz art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.). W uzasadnieniu organ przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że w złożonej w Urzędzie Skarbowym w S. deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za grudzień 2004r. "A" Sp. z o.o. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł. Natomiast decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. określił w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł, kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego tj. w wysokości [...] zł. Jednocześnie, mając na uwadze art. 108 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, organ kontroli skarbowej określił kwotę do zapłaty w wysokości [...] zł z tytułu wystawienia w grudniu 2004 r. faktury, w której wykazano kwotę podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zawyżenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2004r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy o kwotę [...] zł oraz zaniżenie zobowiązania podatkowego o kwotę [...] zł nastąpiło poprzez: -ujęcie w deklaracji VAT-7 za grudzień 2004r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z przeniesienia z poprzedniej deklaracji (za listopad 2004r.), -zawyżenie podatku naliczonego, wykazanego w deklaracji VAT-7 za grudzień 2004r. o łączną kwotę podatku naliczonego w wysokości [...] zł wynikającą z dwóch faktur VAT: nr [...] z [...] r. wystawionej przez "B" z siedzibą w W. , której przedmiotem był zakup 38.600 ton kamienia wapiennego oraz nr [...] z [...] r. wystawionej przez "C" Sp. z o.o. z siedzibą w L. , której przedmiotem był zakup 31.500 ton kamienia wapiennego – w sytuacji, gdy przeprowadzone w Spółce postępowanie kontrolne wykazało, że "A" Sp. z o.o. nie dokonała zakupu kamienia wapiennego, a przedmiotowe faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, - zawyżenie podatku należnego, wykazanego w deklaracji VAT-7 za grudzień 2004r. o kwotę podatku w wysokości [...] zł wynikającą z faktury VAT nr [...] z [...] r. wystawionej na rzecz "C" Sp. z o.o. z siedzibą L. , której przedmiotem była sprzedaż 22.500 ton mieszanki kamiennej – w sytuacji, gdy przeprowadzone w Spółce postępowanie kontrolne wykazało, że "A" nie dokonała zakupu mieszanki kamiennej, a więc nie dysponowała towarem, który mógłby być przedmiotem skutecznej sprzedaży. Ustalenia kontroli w zakresie zawyżenia podatku naliczonego, wykazanego w deklaracji za grudzień 2004r. potwierdził Z. K. – Prezes zarządu "A" Sp. z o.o. w trakcie przesłuchania w charakterze strony [...] r. oświadczając, iż transakcje udokumentowane spornymi fakturami VAT były transakcjami pozornymi. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka pismem z 4 grudnia 2008r. złożyła odwołanie i podnosząc zarzuty naruszenia art. 121, art. 122, art. 123 w związku z art. 200, art. 180, art. 181, art. 290 i 291 § 4 Ordynacji podatkowej wniosła o uchylenie ww. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]r . nr [...] . W postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał ustalenia organu kontroli skarbowej, że Spółka "A" nie dokonała zakupu mieszanki kamiennej, a faktura VAT wystawiona przez "B" z siedzibą w W. i "C" Sp. z o.o. dokumentują czynności, które nie zostały dokonane. Zgadzając się również ze stanowiskiem, że faktura VAT nr [...] z [...] r. wystawiona przez "A" Sp. z o.o. na rzecz "C" Sp. z o.o. z siedzibą w L. jest tzw. "pustą fakturą", która nie może być częścią rozliczenia podatku w trybie art. 99 i art. 103 ustawy o podatku od towarów i usług, organ odwoławczy za zasadne uznał określenie, z tytułu wystawienia tej faktury, kwoty do zapłaty w wysokości [...] zł. Organ nie dopatrzył się przy tym naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania. Wziął natomiast pod uwagę okoliczność, iż z dniem 1 grudnia 2008r., na mocy art. 1 pkt 56 lit. b oraz art. 13 ustawy z 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209, poz. 1320), został uchylony m.in. przepis art. 109 ust. 4 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiący podstawę prawną ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za grudzień 2004r. W związku z powyższym decyzją z [...] . nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] , wydaną dla "A" Sp. z o.o. w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2004r., w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, a w pozostałej części utrzymał ww. decyzję w mocy. Na przedmiotową decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. Spółka nie wniosła skargi do sądu administracyjnego. Następnie pismem z [...]r . "A" Sp. z o.o. wystąpiła z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] . nr [...] . Powołując się na przesłankę wznowienia określoną w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, Spółka wyjaśniła, iż do złożenia przedmiotowego wniosku skłonił ją wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2012r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, w którym Trybunał orzekł, że organ podatkowy, który odmawia odliczenia VAT obowiązany jest wykazać, w sposób prawnie wymagany, istnienie obiektywnych przesłanek, że przedsiębiorca wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Spółka zwróciła uwagę, iż organ podatkowy odmówił jej prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z dwóch faktur VAT tylko dlatego, że czynności zakupu udokumentowane tymi fakturami uznał za czynności pozorne. Nie udowodniono jednak, że Spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że sporne transakcje zakupu wiązały się z przestępstwem. W wyniku oceny wniosku Spółki Dyrektor Izby Skarbowej w K. , jako organ właściwy w sprawie wznowienia, postanowieniem z [...] r. wznowił postępowanie dot. podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] r. nr [...] wydanej dla Spółki "A" Systemy Komputerowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. Pełnomocnicy Spółki pismem z [...]r. złożyli odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej K. z [...] r., w którym wnieśli o jej uchylenie w całości. Decyzją z [...] r. organ utrzymał ww. rozstrzygnięcie w mocy. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. , wydaną po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, pełnomocnicy strony wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W złożonej skardze strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Rozstrzygnięciu organu pełnomocnicy zarzucili naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 86 ust. 1 i 2 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy, a także art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy. Zdaniem strony z zebranego materiału dowodowego wynika, że Spółka dokonała zakupu kamienia wapiennego. Wskazała ona, iż na podstawie otrzymanej faktury VAT nr [...] z 28 grudnia 2004r. wystawionej przez "B" z siedzibą w Warszawie, weszła w posiadanie 38.600 ton mieszanki kamiennej, zaś na podstawie otrzymanej faktury VAT nr [...] z 22 grudnia 2004r. wystawionej przez "C" Sp. z o.o. z siedzibą w L. , weszła w posiadanie 31.500 ton kamienia wapiennego. Zaznaczyła, iż na fakturze wymienione było miejsce zmagazynowania - zdeponowania towaru oraz faktura posiadała dokument depozytowy - oświadczenia depozytowe. Dodatkowo wskazała, iż istnieje również dokument "D" z siedzibą w S. z [...] ., który szczegółowo określa sposób obiegu dokumentów związanych z magazynowaniem towarów będących przedmiotem obrotu. W ocenie pełnomocników Spółka zachowała należytą staranność w przygotowaniu i przeprowadzeniu tych operacji gospodarczych, które ich zdaniem bezsprzecznie były zakupem towarów handlowych i to zakupem dokonanym. W związku z powyższym twierdzą, że zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Uważają, że organy podatkowe błędnie oceniły zebrany w sprawie materiał, gdyż nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, aby w przedmiotowej sprawie, Spółka dokonując odliczenia podatku z kwestionowanych faktur działała ze świadomością, że dokumentuje ona przestępcze działania Spółki i jej wystawcy, lub że Spółka nie dokonała należytej staranności przy transakcji, która nastąpiła w jej wyniku. Na koniec jeszcze raz podkreślili, iż biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, ze szczególnym uwzględnieniem chronologii następujących po sobie zdarzeń, na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2012r. wydanym w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, żądają wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] r. nr [...] . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznał zarzuty podniesione w skardze za bezpodstawne i prawnie nieuzasadnione i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zdaniem organu bezspornym jest, iż strona nie dokonała zakupu kamienia wapiennego. Przekonanie to oparto na ustaleniach, z których wynika, że Spółka "A" w 2007 r. odstąpiła od umów sprzedaży kreślonych fakturami VAT: nr [...] z 28 grudnia 2004 r. oraz nr [...] z 22 grudnia 2004 r. pozostawiając towar w dyspozycji wystawców faktur. Ponadto, w miejscu wskazanym przez zbywcę, towarów tych nigdy nie było, a "B" nie była uprawniona do dysponowania przedmiotowym towarem, tym samym nie mogła wywiązać się z obowiązku jego wydania. Zdaniem organu istotne jest przy tym, że wnioski wyprowadzone przez organy obu instancji odnoszą się do transakcji, co do której stwierdzono, iż nie została dokonana w ogóle, a nie - jak w sprawach C-80/11 i C-142/11 - do czynności, które zostały w rzeczywistości dokonane, tyle że nie zostały dokonane pomiędzy stronami wskazanymi w fakturach. O ile bowiem w sprawach C-80/11 i C-142/11 zostały spełnione materialne i formalne warunki powstania prawa do odliczenia, o tyle w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r . nie zostały spełnione materialne warunki powstania tego prawa. Dlatego też organ stwierdził, że powołany przez stronę wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2012r., wydany w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, odnosi się do odmiennego niż w niniejszej sprawie stanu faktycznego, co powoduje, że nie ma bezpośredniego wpływu na sytuację prawnopodatkową strony. W ślad za tym uznał, że powołany wyrok pozostaje bez wpływu na treść wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzji ostatecznej z [...]r . w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień2004r., a to oznacza, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Na rozprawie 23 października 2013r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt lII SA/Gl 1370/13 i III SA/Gl 1371/13 ze sprawą o sygn. lII SA/GI 1369/13 do wspólnego rozpoznania, przy odrębnym wyrokowaniu. Prezes Zarządu Spółki złożył oświadczenie, które dołączono do akt o sygn. III SA/GI 1369/13, a z którego wynika, że nieprawdą jest aby kiedykolwiek w czasie realizacji transakcji dokonanych między Spółką "A" a "B" , "E" . czy "F" Sp. z . o.o. uznał je za pozorne. Pozorność zakłada bowiem wiedzę Spółki "A" o fikcji transakcji, tymczasem aż do 2008r. "A" nie wiedziała i nie miała prawa wiedzieć, że oświadczenia depozytowe występujące w tych transakcjach są sfałszowane, bądź potwierdzają nieprawdę, a przedmiot sprzedaży nie został przeniesiony (umowa nie została wykonana przez "E" .). Dopiero w 2008 r. na skutek aktywności organów podatkowych Spółka powzięła tę wiedzę. Spółka odliczając naliczony podatek działała w dobrej wierze, w zaufaniu do dokumentów (oświadczeń depozytowych) wedle swej najwyższej staranności, dlatego też nieporozumieniem jest odmowa prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT, a odliczenie to – w rozumieniu wyroku Trybunału (sprawa C-80/11 Mahageben) –winno Spółce przysługiwać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. zarzucić naruszenia przepisów prawa. Wnioskiem z [...] r. strona zainicjowała postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a jedynie ustalenie, czy dane postępowanie, jakie poprzedziło wydanie rozstrzygnięcia jest dotknięte jedną z wad stanowiących przesłankę wznowienia. W konsekwencji w postępowaniu prowadzonym z wniosku o wznowienie organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych dla postępowania wznowieniowego, a to oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy, w której wydano decyzję kończącą postępowanie, którego wznowienia strona się domaga. Jako podstawę prawną wniosku pełnomocnik strony wskazał art. 240 § pkt 11 O.p. Stosownie do powołanego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. W tym miejscu należy odwołać się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2012 r., wydanego w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagébenkft przeciwko NemzetiAdó- ésVámhivatalDél-dunántúliRegionálisAdóFőigazgatósága (C-80/11) oraz PéterDávid przeciwko NemzetiAdó- ésVámhivatalÉszak-alföldiRegionálisAdóFőigazgatósága (C-142/11), w którym stwierdzono, że art.167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art.220 pkt 1 i art.226 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, że wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego dostawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Należy jednak podkreślić, iż w punktach 53 i 54 uzasadnienia wyroku w sprawach C-80/11 i C-142/11 Trybunał wskazał, iż aktualne jest jego dotychczasowe stanowisko, że tylko, gdy podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać w celu upewnienia się, że transakcje, w których uczestniczy nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie podatku VAT czy w innej dziedzinie, może on domniemywać legalność tych transakcji bez ryzyka utraty uprawnienia od odliczenia podatku naliczonego (zob. w/w wyrok w sprawach połączonych Kitel i Recolta Recycling, pkt 51). Określenie działań, jakie podatnik winien przedsięwziąć w celu upewnienia się, że dokonywane przez niego transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez podmiot działający na poprzednim etapie obrotu zależą od okoliczności konkretnego przypadku (pkt 59 w/w wyroku). Ponadto Trybunał uznał, że artykuł 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a i art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w Dyrektywie 2006/112/WE, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa. Faktem jest, że powołane orzeczenie odnosi się bezpośrednio do przepisów Dyrektywy 2006/112/WE, podczas gdy w miesiącu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania obowiązywała VI Dyrektywa, tym niemniej – wobec merytorycznej zbieżności treści przepisów Dyrektywy 2006/112/WE i VI Dyrektywy - wyrażone w nim tezy znajdują zastosowanie również do przepisów VI Dyrektywy. Należy zauważyć, że jak wynika ze stanu faktycznego obu spraw wskazanego w wyroku TSUE, tj. w pkt 16 i 17 odnośnie sprawy C-80/11(dot. dostawy kłód akacjowych) i pkt 24-26 odnośnie sprawy C-142/11 (dot. wykonania robót budowlanych) dotyczyły transakcji, które w istocie zostały dokonane, jakkolwiek nie pomiędzy stronami wskazanymi w fakturze. Istotą wyroku TSUE jest więc wskazanie, że podatnik, który otrzymuje jednocześnie towar lub usługę i fakturę stwierdzającą dostawę lub wykonanie usługi jeśli nie miał przesłanek podejrzewać nieprawidłowości lub przestępstwa nie może być pozbawiony prawa do odliczenia tylko z tego powodu, że nie upewnił się co do możliwości wykonania dostawy lub usługi przez kontrahenta bez wykazania przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, że wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja wiązała się z przestępstwem. Teza ta odnosi się zatem do sytuacji, gdy transakcja rzeczywiście zostaje wykonana, bo tylko wówczas jej strona może nie mieć świadomości co do jej wadliwości. W sytuacji, gdy do transakcji w istocie nie doszło i miała ona charakter wyłącznie "papierowy", trudno wskazywać na niewiedzę strony czy brak jej świadomości co do dotyczących jej nieprawidłowości już choćby z tego powodu powołany wyrok nie znajduje zastosowania w sprawie. Ponadto wnioski wypływające z wyroku TSUE nie uzasadniają uwzględnienia skargi. Przenosząc bowiem tezy wynikające z cytowanego orzeczenia na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że jak wynika z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z [...] r., (karta 11 i nast. akt administracyjnych), której uchylenia w trybie wznowienia postępowania domaga się strona, do faktur dołączono oświadczenia odpowiednio: "B" z [...] r. i z [...] r. oraz "C"Sp. z o. o. z [...]r ., z których wynika, że depozyt towarów objętych tymi fakturami, do odbioru którego upoważniona jest Spółka "A" na dzień [...] r. znajduje się na składowisku "G" . W piśmie z [...] r. (przesłanym do "B" za pośrednictwem Spółki "A") "H"s. j., działające jako audytor sprawozdania finansowego za rok 2005 Spółki "A" zwróciło się do zarządu "B" o uzupełnienie potwierdzeń depozytu towarów handlowych, objętych fakturą nr [...] z 28 grudnia 2004r. Następnie Spółka "A" w piśmie z [...]r . zwróciła się do "B" o wystawienie faktury korygującej, zmniejszającej wykazaną sprzedaż do zera. Spółka bowiem stwierdziła, że w związku z faktem, iż Fundacja nie przekazała potwierdzonego przez "G" oświadczenia depozytowego z [...] r. do faktury [...] z [...] r ., co jest niewystarczające do dokonania odbioru towaru i dalszej jego odsprzedaży oraz wykazywanej niewiedzy przez przedstawicieli "G" co do dostępności tego towaru, sprzedaż określoną tą fakturą nie została dokonana. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w piśmie Nr [...] z [...] r. poinformował, że "(...) w trakcie czynności sprawdzających przeprowadzonych w "G" Sp. z o.o. w upadłości, w oparciu o złożone przez Syndyka masy upadłości wyjaśnienia – nie stwierdzono transakcji sprzedaży dokonanej przez ww. Spółkę na rzecz firmy "F" sp. z o. o. lub firmy "A" Sp. z o.o. W celu ustalenia, czy w 2004 r. w depozycie "G" znajdował się kamień wapienny zakupiony w grudniu 2004 r. przez Spółkę "A", zwrócono się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. o przesłuchanie w charakterze świadka osób wchodzących w skład Zarządu tej kopalni. W dniu [...] roku został przesłuchany A. K. , członek zarządu "G" . W protokole przesłuchania świadka zeznał, że nie było depozytu dla "A" sp. z o. o. oraz dla "B" , nie były wystawiane żadne dokumenty tą okoliczność, ponieważ takiego towaru nie było. Oprócz tego świadek zeznał, że "G" w 2004 r. nie wystawiała żadnych dokumentów poświadczających, że dany towar na składowisku należy do Spółki "A" z S. . Ponadto "(...) nie było żadnego towaru, który należałby do tej Spółki lub byłaby ona upoważniona do odbioru innego towaru. Wykluczam całkowicie taką możliwość". Podobne zeznania złożył również były prezes "G" A. Ł., podczas przesłuchania w charakterze świadka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w K. [...] r. stwierdził, że "B" miała spisaną umowę z "G" , która dotyczyła założenia depozytu towaru do sprzedaży. Ale niestety nie było żadnej sprzedaży dla tej "B" . Nie było żadnych transakcji handlowych z tą Fundacją. Zgodnie z tą umową był stworzony fizycznie depozyt ...". "Jeżeli chodzi o firmę "A" to wiem, że miała to być jedna z firm pośredniczących przy sprzedaży kamienia i miała ona być jednym z odbiorców tego kamienia. (...) Nikt z firmy "A" nie kontaktował się ze mną w sprawie zakupu kamienia. Nie było żadnej, fizycznej sprzedaży, żadnych rozliczeń finansowych z tego tytułu nie było". Dodatkowo Spółka oprócz wskazanej faktury nie przedłożyła żadnej dokumentacji potwierdzającej fakt zakupu i transportu wymienionej mieszanki kamiennej. Również w prowadzonej ewidencji magazynowej nie ujęto zakupionego towaru. W konsekwencji powyższego organy stwierdziły, że faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane, czemu dały wyraz w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] r. oraz w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. Natomiast z brzmienia przepisu art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług jednoznacznie wynika, że znajduje on zastosowanie w każdym przypadku, gdy zostanie wystawiona faktura VAT z wykazanym podatkiem. Uwzględnienie skargi w oparciu o wyżej wskazany wyrok TSUE wymagałoby uznania, że Spółka ujmując faktury zakupu w rozliczeniu podatku VAT za wskazany miesiąc nie miała świadomości tego, że zakupiony kamień w łącznej ilości 70.100 ton kamienia o wartości ok.[...] zł nie został jej wydany, ani że wiedzy tej nie powzięła później, np. w związku z próbą odbioru mieszanki z miejsca zdeponowania lub sprzedażą tego towaru, którego – jak się okazało - nie było. Takie jednak założenie jest niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia logiki i wskazuje, że Spółka powinna była wiedzieć, że zakup kamienia nie jest transakcją rzeczywistą. Nadto w aktach sprawy III SA/Gl 1369/13 (karta 7 akt sądowych) znajduje się kopia postanowienia Prokuratury Rejonowej L. sygn. akt [...] z [...] r. o połączeniu postępowań. Z jego uzasadnienia wynika, że w toku śledztwa ustalono, że Prezes Zarządu "C"Sp. z o.o. w L. J.R. w deklaracji VAT – 7 za grudzień 2003 roku, przedłożonej w [...] Urzędzie Skarbowym w L. , dokonał odliczenia podatku VAT naliczonego w kwocie [...] złotych z faktury numer [...] z [...] roku wystawionej przez "A" Sp. z o.o. w S. . Przedmiotem sprzedaży była mieszanka kamienna, piasek łamany, kliniec, kruszywo bazaltowe, kostka brukowa i krawężniki proste o wartości netto [...] złotych i brutto [...] złotych. Ustalono, że wskazany wyżej towar był przedmiotem transakcji sprzedaży [...] roku pomiędzy następującymi podmiotami gospodarczymi: "B" w W. , której Prezesem jest J. F., , a następnie "E" w W. , "A" Sp. z o.o. w S. i "C" Sp. z o.o. w L. . Z dokumentacji zgromadzonej w toku kontroli, przeprowadzonej przez właściwe miejscowo urzędy skarbowe na terenie kraju, wynika, iż "B" w W. nabyła opisany powyżej towar w drodze darowizny kolejno od P.P.H.U. "D" w S. , "G" Sp. z o.o. w R. i "I" S.A. w N. Czynności wyjaśniające urzędów skarbowych wykazały, iż pomioty te nie posiadały żadnych dokumentów potwierdzających sprzedaż, wydanie lub darowiznę towaru "B" w W. , która miałaby mieć miejsce w listopadzie 2003 roku. Nadto D. K. zeznał, że oświadczenie z [...] roku jest podrobione, tak w zakresie jego podpisu, jak i pieczątki przedsiębiorstwa, towar w "G" Sp. z o.o. w R. został zajęty przez syndyka masy upadłościowej, wobec czego nie mógł zostać wydany, a transakcja dokonana z "I" S. A. w N. dotyczyła innego towaru, w innej ilości i innej dacie zawarcia oraz wykonania umowy. Faktem jest, że opisane w postanowieniu transakcje dotyczyły innego okresu, a zarzut wyłudzenia podatku VAT odnosi się do J. F., . Tym niemniej zauważyć należy, że w "łańcuszku" transakcji zarówno przed jak i po skarżącej znajdują się firmy powiązane z J. F., – "B" i "C" Sp. z o.o., w których to podmiotach piastował on funkcje Prezesa, a współpraca między skarżącą a wskazanymi podmiotami trwała w 2004 r., skoro zakwestionowana przez organ podatkowy faktura za zakupy dokonywane w grudniu 2004 r. dotyczy towaru tożsamego i podobnego (mieszanka kamienna i kamień wapienny) i dokumentuje transakcje, których stronami są skarżąca oraz "B" i "C"Sp. z o.o. Informacja ta w powiązaniu z ustaleniami organów podatkowych co do nieistnienia mieszanki kamiennej w miejscu jej rzekomego depozytu wskazuje, że organy obu instancji nie naruszyły prawa odmawiając wzruszenia decyzji ostatecznej, określającej zobowiązanie podatkowe za grudzień 2004 r. w świetle tez wynikających z wyroku TSUE wydanego w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, albowiem stan faktyczny sprawy wskazuje, że strona miała lub co najmniej mogła mieć świadomość fikcyjności zakupu mieszanki kamiennej, a mimo to rozliczyła podatek VAT naliczony wynikający z faktury dokumentującej ten niedokonany zakup w złożonej deklaracji podatkowej. Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia art. 86 ust. 1 i 2 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w zw. z art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy stwierdzić trzeba, że są to przepisy materialnoprawne, które mogłyby znaleźć zastosowanie w przypadku orzekania o zobowiązaniach podatkowych skarżącej. Natomiast – jak to wskazano we wstępnej części uzasadnienia wyroku – przedmiotem niniejszej sprawy jest analiza prawidłowości odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania z uwagi na wyrok TSUE odnoszący się do świadomości podatnika co do udziału w oszustwie podatkowym. Tak więc w tym postępowaniu organ przepisów tych nie stosował, ani nie mógł tego uczynić. Nie może tego uczynić także Sąd, albowiem w kwestii wznowienia nie znajdują one zastosowania, a na tym etapie sprawy nie jest możliwe badanie prawidłowości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. określającej zobowiązanie podatkowe Spółki, albowiem jest ona nie tylko ostateczna, ale także prawomocna. Wreszcie ustosunkowując się do zarzutów skargi odnoszących się do przepisów procesowych, tj. naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art.191 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd nie stwierdza, aby sposób prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej powołane przepisy naruszało. W wydanej decyzji organ uwzględnił wszystkie zgromadzone dowody a strona nie składała wniosków o przeprowadzenie innych dowodów, które mogłyby przyczynić się do ustalenia odmiennego niż przyjęty przez organ stanu faktycznego. Faktem jest, że ciężar dowodzenia spoczywa co do zasady na organie podatkowym nie oznacza to jednak, że strona we własnym interesie nie powinna wykazać inicjatywy dowodowej, zwłaszcza, jeśli jakieś okoliczności faktyczne mogą być znane tylko jej. Zdaniem Sądu orzekającego, zebrany materiał dowodowy jest kompletny, a jego ocena nie budzi wątpliwości i jest zgodna w wymogami art. 191 O.p. To, że jest odmienna od oczekiwań strony skarżącej nie oznacza, że jest błędna czy sprzeczna z prawem. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło