II SO/Go 5/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.T. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego p o s t a n a w i a : ustanowić radcę prawnego. Dnia 4 maja 2015 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek E.T. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. E.T. wskazał, że otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.750 zł (brutto) i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Skarżący przedstawił ponoszone koszty (czynsz za mieszkanie - 497 zł, energia elektryczna – 295 zł, leki – 100 zł). Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 7 maja 2015 r. E.T. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód przez skarżącego (zaświadczenie pracodawcy, decyzja/zaświadczenie ZUS), 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, Skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie, które zostało mu doręczone 11 maja 2015 r. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej E.T. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, że z przedłożonych dokumentów wynika, że dochód skarżącego wynosi około 1.450 zł (netto). Nie można także pominąć, że E.T. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Co prawda skarżący nie przedłożył rachunków bankowych, ale ten fakt w świetle innych dowodów nie może posiadać decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba dysponująca dochodem w wysokości około 1.450 zł, ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, LEX nr 743993). Należy zatem stwierdzić, że wniosek E.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.