II SAB/Op 8/14
WyrokWSA w Opolu2014-03-18
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Jerzy Krupiński, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 27 grudnia 2013 r., i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. pozostawało w bezczynności, ponieważ nie udzieliło odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie ani nie wydało decyzji odmownej. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało oddaleniem wniosku o wymierzenie grzywny.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek do Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. (PGKiM) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wykonania powykonawczych pomiarów geodezyjnych w związku z przyłączeniem do sieci kanalizacyjnej. PGKiM nie udzieliło odpowiedzi w ustawowym terminie, co skutkowało wniesieniem skargi na bezczynność. PGKiM argumentowało, że udzieliło już wcześniej wyczerpujących odpowiedzi i nie posiada żądanej informacji, a także że nie jest organem władzy publicznej w ścisłym tego słowa znaczeniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zobowiązał Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. do wydania aktu lub podjęcia czynności w związku z wnioskiem A. S. w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił wniosek o wymierzenie grzywny i zasądził od PGKiM na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] do wydania aktu lub podjęcia czynności w związku z wnioskiem A. S. z dnia 27 grudnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) oddala wniosek o wymierzenie grzywny, 4) zasądza od Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. S. jest bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. A. S., zwrócił się do Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] (dalej: PGKiM) o udzielenie informacji w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, z późn. zm.), zwanej ustawą. Powołując się na zapis § 3 pkt 1a umowy o przyłączenie do sieci kanalizacyjnej zobowiązujący PKGiM do wykonania powykonawczych pomiarów geodezyjnych, żądał udzielenia informacji, czy przedmiotowe pomiary PGKiM wykonało we własnym zakresie, czy zleciło ich wykonanie firmie zewnętrznej, a w razie takiego zlecenia – o udzielenie informacji w jakim trybie udzielono zamówienia o ich wykonanie.
We wniesionej skardze, datowanej na dzień 27 stycznia 2014 r., A. S. domagał się zobowiązania PGKiM do udzielenia informacji publicznej, ukarania grzywną Prezesa PGKiM za nieudzielenie w ustawowym terminie informacji publicznej oraz o zwrot kosztów. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w spółce PGKiM wszystkie udziały posiada Gmina [...], w związku z czym - zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy - spółka ta jest obowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Dalej wskazał, że pismo z dnia 23 grudnia 2013 r. zostało doręczone PGKiM w dniu 30 grudnia 2013 r., na co przedłożył dowód doręczenia. Stwierdził, że do dnia sporządzenia skargi Prezes PGKiM nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, w związku z czym pozostaje w bezczynności, co z uwagi na treść art. 13 ust. 1 ustawy nie może być tolerowane i uzasadnia też wniosek o ukaranie grzywną.
W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...], reprezentowane przez pełnomocnika - r. pr. N. K., wniosło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. PGKiM wskazało, że jest samorządową osobą prawną podlegającą ustawie o dostępie do informacji publicznej, jednak przede wszystkim jest spółką prawa handlowego funkcjonującą na zasadach gospodarki wolnorynkowej i nie jest wyposażone w atrybut władztwa administracyjnego. Odnosząc się do treści skargi pełnomocnik podniósł, że w związku z wcześniejszymi pismami A. S., tj. z dnia 25 października 2013 r., z dnia 7 listopada 2013 r. oraz z dnia 26 listopada 2013 r., skarżącemu udzielono wyczerpujących informacji i wyjaśniono, że PGKiM nie jest w posiadaniu informacji, których domagała się strona, zaś w pozostałym zakresie wskazano precyzyjnie gdzie informacje publiczne posiadane przez PGKiM może strona uzyskać. Skarżący natomiast ponownie zwrócił się pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. o udzielenie informacji odnośnie umowy nr [...] z dnia [...] 2013 r., jednak z uwagi na wcześniej udzielone rzetelne i wyczerpujące odpowiedzi, PGKiM nie pozostaje w bezczynności. PGKiM wyjaśniło ponadto, że nie pozostaje także w zwłoce z udzieleniem żądanej informacji publicznej, gdyż takowej nie posiada, albowiem żadnej firmie zewnętrznej nie zlecało wykonania pomiarów geodezyjnych ani też sam ich nie wykonywało w związku z umową nr [...] z dnia [...] 2013 r. Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy PGKiM jest obowiązane do udostępniania informacji publicznych w BIP i skoro informacja żądana przez skarżącego nie znajdowała się w BIP i nadal się tam nie znajduje, to należało uznać, że PGKiM nie jest w posiadaniu takiej informacji. Tym samym informacja żądana przez skarżącego nie istnieje, stąd nie mogła zostać udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W piśmie procesowym z dnia 12 marca 2014 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę i wyjaśnił, że korespondencja, jaka miała miejsce od 15 października 2013 r., nie ma żadnego związku z obecnie wniesioną skargą. Nie wykluczył, że może być ona natomiast w przyszłości przedmiotem odrębnej skargi. Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom PGKiM, nie wspominał w piśmie z dnia 27 grudnia 2013 r. o umowie z dnia [...] 2013 r., natomiast ta okoliczność świadczy tylko o niewywiązywaniu się przez PGKiM z zawieranych umów cywilnoprawnych. Z kolei twierdzenie, że fakt braku w BIP informacji może świadczyć o tym, że PGKiM nie jest w posiadaniu informacji, nie ma umocowania w przepisach prawa, gdyż żaden przepis nie zobowiązuje osobę wnioskująca o udzielenie informacji publicznej do snucia takich domysłów. Skarżący podniósł, że w jego ocenie nie jest prawdziwe twierdzenie, iż PGKiM nie zlecił wykonania namiarów geodezyjnych, gdyż przeczy temu treść wypowiedzi Prezesa z dnia 3 stycznia 2014 r., zamieszczonej w prasie lokalnej, której kserokopię dołączył do pisma procesowego. Przedłożył też kopię umowy z dnia [...] 2013 r., nr [...], zawartej z PGKiM o przyłączenie do sieci kanalizacyjnej.
Na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. pełnomocnik PGKiM podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, a dodatkowo wskazał, że pismo procesowe skarżącego porusza zupełnie nowe, cywilnoprawne aspekty sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., przy czym po myśli art. 149 §1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę w tym zakresie zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia albo obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na zasadzie 149 § 2 P.p.s.a., sąd w tym przypadku może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Zauważyć przyjdzie, że przepisy nie określają, na czym polega stan bezczynności, Odkodowując treść tego pojęcia zgodzić należy się z poglądem wyrażonym w doktrynie, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu (podmiotu zobowiązanego), że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 109-110; wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2007 r., II SAB/Wa 71/06, LEX nr 334271). Natomiast w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania organ podjął w celu załatwienia wniosku, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., I OSK 3109/12, LEX nr 1368964).
W świetle art. 149 P.p.s.a. niewątpliwie celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z treści powyższego przepisu wynika więc a contrario, że niewykonanie przez organ tego obowiązku uzasadnia uwzględnienie skargi, natomiast nałożenie grzywny ma charakter fakultatywny.
W kwestii dopuszczalności skargi dodać jeszcze należy, że wniesienie skargi na bezczynność organów nie zostało przez ustawodawcę ograniczone żadnym terminem. Ponadto, skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.
W tym miejscu przypomnienia wymaga, że przedmiotem skargi jest bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] w zakresie udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą.
Przepisy ustawy stanowią konkretyzację konstytucyjnego prawa do informacji w sprawach publicznych, wynikającego z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, gwarantującego prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z pojęciem informacji publicznej, wynikającym z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W świetle tego należy uznać, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do organów władzy publicznej, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej.
Ponadto, ustawa o dostępie do informacji publicznej określa krąg podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Na zasadzie z art. 4 ust. 1 ustawy należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, niebędące organami władzy publicznej, wśród których wymienia się podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt 5), a ponadto niektóre organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne (ust. 2). W myśl art. 4 ust. 3 ustawy wszystkie te podmioty obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Przepisy ustawy nie przewidują żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Stosownie od art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem. Natomiast ustawa przewiduje załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 14 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1). Z kolei jeśli żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy. Podobnie, gdy podmiot zobowiązany nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, albo jeżeli zaistnieją warunki określone w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc inne ustawy określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, podmiot zobowiązany winien tylko pisemnie poinformować o tym wnioskodawcę.
Jeśli jednak żądana informacja ma charakter informacji publicznej udostępnianej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji pozostaje w bezczynności, gdy posiada żądaną informację, ale milczy i nie udziela informacji w terminie przewidzianym tą ustawą, albo błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie lub też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia w oparciu o przepis art. 16 lub art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z omówioną wyżej procedurą, ustawa nie wprowadza pojęcia wniosku bezprzedmiotowego ani nie przewiduje możliwości pozostawienia go bez rozpatrzenia. Innymi słowy, jak trafnie wywiedziono w orzecznictwie, aby można było uznać, że nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także tej której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawie o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu, nie może ich udostępnić (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., I OSK 3109/12, LEX nr 1368964).
W świetle dotychczas powiedzianego skonstatować przyjdzie, że kwestiami istotnymi przy dokonywaniu oceny zasadności skargi na bezczynność w zakresie informacji publicznej jest przede wszystkim występowanie podstawy prawnej do określonego zachowania się wobec przedstawionego żądania strony, czyli ustalenie, czy informacje żądane przez skarżącego należą do zakresu pojęcia "informacja publiczna", a ponadto, czy podmiot, do którego żądanie wniesiono, jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i czy ją posiada, a także czy dopełnił obowiązków w sposób wynikający z przepisów ustawy.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia oraz dotyczył informacji udostępnianej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] jest bowiem spółką prawa handlowego, w której 100% udziałów posiada Gmina [...]. Spółka powołana przez gminę w celu realizacji zadań z zakresu użyteczności publicznej jest gminną osobą prawną, a zatem podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Kwestia ta została już wyjaśniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., jaki zapadł na tle bezczynności PGKiM w związku ze skargą A. S. w sprawie o sygn. akt II SAB/Op 68/11. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zajęte w przywołanym wyroku. Dodać jeszcze można, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, z późn. zm.) w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Zasady i formy prowadzenia gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, określa ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r., nr 45, poz. 236). Zgodnie z art. 1 ust. 2 i art. 2 tej ustawy, gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych i może być ona prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Nie ulega kwestii, że w sytuacji gdy jednostka samorządu terytorialnego zaangażowała w spółkę środki publiczne w wysokości 100% kapitału, to majątek spółki ma charakter publiczny, a sposób jego wykorzystania związany z wykonywaniem zadań o charakterze użyteczności publicznej nie może być wyłączony spod społecznej kontroli. Bezsprzecznie zatem PGKiM jest podmiotem zobowiązanym z mocy art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mających charakter informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że po otrzymaniu wniosku skarżącego z dnia 29 grudnia 2013 r. PGKiM nie podejmował żadnych czynności, nie zajął też na piśmie stanowiska wobec złożonego wniosku, co potwierdza zarówno treść odpowiedzi na skargę, będącej jedynie pismem procesowym skierowanym do Sądu, jak i stanowisko pełnomocnika na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r.
Zauważyć należy, że treść wniosku sformułowana została przez skarżącego precyzyjnie. Żądanie dotyczyło odpowiedzi na pytanie: czy i przez kogo zrealizowano powykonawcze pomiary geodezyjne, jakie powinny być przeprowadzone w związku z przyłączeniem do sieci kanalizacyjnej. Obowiązek inwestora sprowadzający się do zapewnienia przeprowadzenia prac polegających na dokonaniu geodezyjnych pomiarów powykonawczych i sporządzeniu związanej z tym dokumentacji w odniesieniu do sieci uzbrojenia terenu, do jakich należy też sieć kanalizacyjna, wynika wprost z treści art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287, z późn. zm.). Nie sposób przyjąć, że PGKiM nie posiada wiedzy w zakresie realizacji tego obowiązku.
Dalsze pytania skarżącego dotyczyły natomiast sytuacji, gdyby wykonanie pomiarów zlecone zostało firmie zewnętrznej. Podać w związku z tym trzeba, że fakt oraz tryb zawarcia przez organy władzy publicznej, lub przez podmioty pełniące funkcje publiczne, umów cywilnoprawnych dotyczących spraw publicznych, a nawet treść tych umów, stanowi niewątpliwie informację publiczną. Ich zawarcie wiąże się bowiem z realizacją przez gminę jej ustawowych kompetencji oraz wydatkowaniem środków publicznych. Do takiej kategorii należą umowy zawierane w związku z realizacją sieci kanalizacyjnej, a zatem domaganie się dostępu do tego rodzaju informacji jest w pełni uprawnione na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że żądana we wniosku informacja jest informacją publiczną. Przyłączenie do sieci kanalizacyjnej i przewidziane prawem powykonawcze pomiary geodezyjne stanowią realizację przez przedsiębiorstwo zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, które należy do zakresu zadań publicznych. Z tego względu informacja o wykonywaniu i sposobie wykonywania przez PGKiM takich zadań mieści się w zakresie pojęcia informacji publicznej zakreślonego ustawą.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę zauważyć przyjdzie, że z lektury akt sprawy wynika, iż powoływana przez PGKiM korespondencja dotyczyła wniosku zawartego w piśmie A. S. z dnia 15 października 2013 r. o wskazanie adresu BIP, gdzie zostały zamieszczone informacje objęte treścią art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na skutek tego PGKiM w piśmie z dnia 25 października 2013 r. podało adresy poszczególnych stron internetowych, wskazując jednocześnie na ogólnikowość żądania. Reakcją skarżącego było pismo z dnia 7 listopada 2013 r., w którym podtrzymał treść żądania, natomiast w piśmie z dnia 26 listopada 2013 r. PGKiM zarzuciło, że wnioskodawca nie doprecyzował wniosku i nie wskazał, o jaki dokument chciałby uzyskać. Natomiast w piśmie z dnia 29 grudnia 2013 r. A. S. wyraźnie sprecyzował zakres żądania, który dotyczył konkretnych informacji na temat przeprowadzenia powykonawczych pomiarów geodezyjnych w związku z przyłączeniem odbiorcy do sieci kanalizacyjnej.
W związku z powyższym, zgodzić należy się z twierdzeniem, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy (nie ma także innego trybu dostępu do niej - art. 1 ust. 2 ustawy) i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. Wskazać jednak trzeba, że (z zastrzeżeniem ograniczeń określonych w art. 5 ust. 1 i 2) z treści art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że podmiot tylko wówczas zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku, gdy znajduje się ona w Biuletynie Informacji Publicznej. Zgodnie ze słusznym poglądem wyrażanym w orzecznictwie i aprobowanym w literaturze, wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej Biuletynu Informacji Publicznej nie zawsze wyłącza obowiązek udzielenia informacji na wniosek. Odesłanie do Biuletynu Informacji Publicznej zwalnia podmiot zobowiązany z udostępnienia informacji na wniosek, tylko wówczas gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio i konkretnie do meritum żądania, a zatem zwierają dane istotne z punktu widzenia pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga przedsięwzięcia dodatkowych czynności (por. wyrok NSA z 3 stycznia 2013 r., I OSK 2244/12, LEX nr 1341464; z dnia 21 czerwca 2012 r. I OSK 718/12, LEX nr 1264916 oraz I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 176 i powołane tam orzecznictwo).
Jeśli zatem, według PGKiM należało powiązać treść wniosku z dnia 29 grudnia 2013 r. z poprzednimi zapytaniami wnioskodawcy, to aby wykazać, że będąc dysponentem informacji żądanych we wniosku z dnia 29 grudnia 2013 r. nie było zobowiązane do ich udostępnienia, PGKiM winno było dokonać porównania zakresu zgłoszonego aktualnie żądania z zakresem informacji umieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronach wskazywanych w poprzedniej korespondencji i wykazać, że opublikowane tam i powszechnie dostępne treści są tożsame z żądanymi przez wnioskodawcę.
W tym miejscu zauważyć ponadto przyjdzie, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie uregulowano zasad postępowania w sprawie wielokrotnie ponawianych wniosków o udostępnienie tej samej informacji publicznej przez tego samego wnioskodawcę. W tym zakresie zaaprobować należy pogląd, iż w takiej sytuacji na podmiocie nie spoczywa obowiązek udzielenia informacji, jednak w razie uznania wniosku za powtarzający się, pochodzący od tej samej osoby i dotyczący wcześniej przekazanych informacji, zasadne jest jedynie powiadomienie o tym fakcie wnioskodawcy, co będzie równoznaczne z merytorycznym załatwieniem wniosku (por. I. Kamińska, op. cit. s 163 oraz powołane tam orzecznictwo). Odróżnić też należy brak posiadania informacji publicznej, np. dokumentów stanowiących informację publiczną, od odmowy udostępnienia tej informacji jeśli obowiązany podmiot ją posiada, ale nie chce jej udostępnić. Nie może być też mowy o tym, że żądana informacja nie istnieje, jeśli pomimo nieutrwalenia jej na dostępnym nośniku informacji jest ona wiadomym i znanym organowi faktem.
W realiach rozpoznawanej sprawy, mając na względzie treść wniosku skarżącego z dnia 29 grudnia 2013 r., nie sposób natomiast przyjąć, że PGKiM nie posiada wiedzy w zakresie informacji publicznej odnośnie zrealizowania powykonawczych pomiarów geodezyjnych w związku z przyłączeniem do sieci kanalizacyjnej.
Reasumując, w przewidzianym prawem terminie PGKiM nie udzieliło odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 29 grudnia 2013 r. Nie odniosło się do tego żądania w żaden ze sposobów określonych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Jak sygnalizowano już wcześniej, forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje m.in. w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku, będącego podmiotem zobowiązanym do udzielenia tych informacji, jakichkolwiek działań nakierowanych na załatwienie wniosku, czyli w razie faktycznego "milczenia" tego podmiotu. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, ponieważ - jak wykazano wyżej - PGKiM, posiadające żądaną informację, nie podjęło w terminie 14 dni odpowiednich czynności, tj. nie udostępniło przedmiotowej informacji w formie czynności materialno-technicznej, ani też nie wydało decyzji o odmowie jej udzielenia. Nie udzieliło też wnioskodawcy pisemnych wyjaśnień w związku ze złożonym wnioskiem.
Z przedstawionych wyżej względów, w ocenie Sądu, PGKIM pozostawało w bezczynności zarówno w dacie wniesienia skargi, jak i w dniu wydania niniejszego wyroku. Wniesioną skargę na bezczynność należało zatem uznać za zasadną, stąd na podstawie art. 149 P.p.s.a. zobowiązano PGKiM do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 29 grudnia 2013 r. Podkreślenia wymaga, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność Sąd nie może określić sposobu rozpoznania sprawy, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności; nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści.
Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, rażące naruszenie prawa zachodzi w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistym lekceważenia wniosków skarżącego i jawnym natężeniu braku woli do załatwienia sprawy. Dokonując oceny w tym kontekście Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie PGKiM w istocie wynikało z wadliwego odczytania i zakwalifikowania wniosku skarżącego oraz błędnej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych względów, w ocenie Sądu, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.
O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego, po myśli art. 200 P.p.s.a. w zw. z 205 § 1 P.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło