V SA/Wa 1613/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. N. na pismo Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie poinformowania o obowiązku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w kraju postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. E. N. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]. Zaskarżonym pismem, w związku z prowadzonym postępowaniem wznowieniowym w sprawie przyznania E. N. płatności obszarowych za lata 2004 - 2013, organ poinformował skarżącego, mającego miejsce zamieszkania za granicą (H.), o wynikającym z art. 40 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") obowiązku wskazania w określonym terminie pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, oraz o skutkach niedopełnienia powyższego obowiązku wynikających z art. 40 § 5 ww. ustawy. W skardze skarżący oświadczył, że nie zgadza się z kwestionowaniem przez organ możliwości doręczania mu pism pod wskazany adres w H., zapewniający skarżącemu jedyną możliwością odbioru korespondencji. Odmowa wysyłania pism za granicę jest, w ocenie skarżącego, niezgodna z Konstytucją RP oraz Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") skarga podlega odrzuceniu przez sąd, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skarga wniesiona przez E. N. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, ponieważ zaskarżone pismo Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. nie jest aktem administracyjny ani inną czynnością z zakresu administracji publicznej, które podlegałyby kognicji sądów administracyjnych. Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo organu z dnia [...] stycznia 2015 r., informujące skarżącego - zamieszkałego za granicą, o wynikającym z art. 40 § 4 k.p.a. obowiązku ustanowienia w kraju pełnomocnika do doręczeń oraz o skutkach niedopełnia tego obowiązku określonych wart. 40 § 5 tej ustawy. Zaskarżone pismo nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem ani też żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5 - 7 p.p.s.a. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie podkreśla się, że inny akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., by mogły stanowić przedmiot kontroli sądu administracyjnego, powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać (lub nie) obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Oznacza to, że rozstrzygnięcie administracyjne nakłada na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, który to obowiązek powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości interpretacji. Musi więc istnieć związek między ustaleniem, bądź potwierdzeniem określonego obowiązku lub uprawnienia (lub ich odmową) a możliwością realizacji takiego uprawnienia, czy obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 194/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 60-61). Zaskarżone pismo nie stanowi także aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak stanowi przepis art. 40 § 4 k.p.a. strona zamieszkała za granicą lub mająca siedzibę za granicą, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w kraju, jest obowiązana wskazać w kraju pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pouczenie o tym strony zamieszkałej za granicą jest obowiązkiem organu wynikającym z art. 40 § 5 k.p.a., zgodnie z którym w razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem. Pismo z dnia [...] stycznia 2015 r., mające podstawę prawną w art. 40 § 5 k.p.a., miało na celu jedynie pouczenie skarżącego o wynikającym z przywołanych wyżej przepisów prawa obowiązku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania w kraju oraz o skutkach procesowych niedopełnienia powyższego obowiązku. Nie przesądza ono zatem jednostronnie o treści uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu, toteż nie może być uznane za akt lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec faktu, iż zaskarżone pismo nie wyczerpało znamion aktu administracyjnego lub innej czynności materialno-technicznej, które zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. podlegałyby zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wniesioną skargę uznać należało za niedopuszczalną. Z tego względu przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu. Jedynie na marginesie Sąd pragnie wyjaśnić, iż strona skarżąca, mająca miejsce zamieszkania za granicą, również przy wniesieniu skargi nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, do czego jest zobowiązana stosownie do treści art. 299 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd uznał jednak za niecelowe uprzednie wyzwanie skarżącego do wypełnienia powyższego obowiązku pod rygorem odrzucenia z tego powodu skargi, o czym stanowi art. 299 § 2 p.p.s.a. Z uwagi na fakt, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna - zaskarżone pismo nie stanowi aktu lub czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., ewentualne ustanowienie przez skarżącego pełnomocnika do doręczeń w kraju na potrzeby niniejszego postępowania sądowego nie miałoby wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.