II OSK 2404/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-18

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Marzenna Linska-Wawrzon, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego może zostać wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego loggii, a jednocześnie toczy się postępowanie cywilne dotyczące tej samej kwestii?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż istniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego loggii, co uzasadniało nałożenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że postępowanie nadzoru budowlanego jest odrębne od postępowania cywilnego, a opinia biegłego w sprawie cywilnej nie zastępuje ekspertyzy wymaganej przez prawo budowlane. Ponadto, NSA potwierdził, że loggia, jako element konstrukcyjny trwale związany z budynkiem, stanowi część nieruchomości wspólnej, za którą odpowiedzialność spoczywa na zarządcy budynku, czyli w tym przypadku na Spółdzielni Mieszkaniowej.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego loggii ze względu na stwierdzone zacieki i ubytki. Po zażaleniu Spółdzielni, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił pierwotne postanowienie i zobowiązał Spółdzielnię do przedłożenia ekspertyzy ze szczególnym uwzględnieniem stanu płyty loggii i sposobu odprowadzania wód opadowych. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, argumentując, że ekspertyza jest niepotrzebna, gdyż w sprawie cywilnej toczy się postępowanie z udziałem biegłego sądowego. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną Spółdzielni.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 maja 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 78/15 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...], postanowieniem z dnia [...] 2014 r., zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową "[...] do przedłożenia, w terminie do dnia 18 grudnia 2014 r., dwóch egzemplarzy ekspertyzy stanu technicznego loggii przynależnej do mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...]. Uzasadniając wydane postanowienie, organ wyjaśnił, że w dniu 26 czerwca 2014 r. przeprowadził wizję lokalną, w toku której ustalono, że loggia przynależna do mieszkania nr [...] jest zabudowana oszkloną zabudową w ramach aluminiowych z oknami suwanymi. Na posadzce tej loggii znajdują się płytki terakotowe a na suficie widoczne są zacieki i ubytki usytuowane bliżej zewnętrznej zabudowy loggii. Współwłaściciel mieszkania nr [...] oświadczył, że zabudowa loggii wykonana została w 2001 r., o czym powiadomiono Spółdzielnię Mieszkaniową a zacieki występują na loggii już od 18 lat, o czym również informowano Spółdzielnię. Z kolei, G. F. - właścicielka mieszkania nr [...] oświadczyła, że na loggii przynależnej do jej mieszkania około 1992 r. zostały ułożone płytki z terakoty, jednakże nie była w stanie poinformować o sposobie wykonania tych robót. Posadzka nie ma pęknięć i posiada spadek w kierunki zewnętrznej balustrady. Ponadto, z oświadczenia złożonego przez przedstawiciela Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, że kampinosy loggii w mieszkaniach nr [...] zostały wymienione w 2010 r., podczas wykonywania robót budowlanych związanych z elewacją budynku a inni mieszkańcy budynku również zgłaszają wystąpienie przecieków z loggii w pozostałych mieszkaniach. Powyższe zdaniem organu nasuwa uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego i uprawnia do nałożenia na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.), obowiązku dostarczenia w wyznaczonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz . Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wskazując na jego bezpodstawność. Zdaniem Spółdzielni nie ma bowiem potrzeby wykonywania ekspertyzy, gdyż w sprawie stanu technicznego loggii w mieszkaniu przy ul. [...] toczy się aktualnie sprawa cywilna z powództwa L. B. przeciwko G. F. i w sprawie tej biegły sądowy będzie wydawał opinie. Ponadto organ wydając kwestionowane postanowienie, nie wykazał na czym miałyby polegać wątpliwości, uzasadniające nałożenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postanowieniem z dnia [...] 2014 r., wydanym na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. i zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową [...] do przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2015 r., dwóch egzemplarzy ekspertyzy stanu technicznego loggii przynależnej do mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] ze szczególnym uwzględnieniem stanu płyty loggii znajdującej się pomiędzy mieszkaniami nr [...], odnoszącym się do stanu jej szczelności i sposobu odprowadzania wód opadowych. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że wątpliwości co do stanu technicznego loggii przynależnej do mieszkania nr [...], w odniesieniu do płyty są zasadne z uwagi na fakt wielokrotnego podnoszenia przez właściciela znajdującej się poniżej loggii występowania zacieków i odpadania farby z sufitu, co zostało potwierdzone w trakcie oględzin, a co może świadczyć o braku właściwej izolacyjności płyty oraz o braku właściwego kierunku spadku wód opadowych. Ponadto, zdaniem organu, zasadne było nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy na Spółdzielnię Mieszkaniową, będącą właścicielem budynku, albowiem element konstrukcji loggii - płyta żelbetowa, trwale połączona z bryłą budynku służy wprawdzie właścicielom konkretnego lokalu mieszkalnego ale stanowi element konstrukcyjny całego budynku i powinna być kwalifikowana jako część wspólna budynku, za którą odpowiada właściciel budynku. Na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, domagając się jego uchylenia jako wydanego z naruszeniem art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 12 § 1 kpa. Skarżąca podniosła, że nieuzasadnione i niecelowe jest żądanie od niej ekspertyzy stanu technicznego loggii, gdyż ekspertyza taka zostanie sporządzona przez biegłego sądowego ds. budownictwa w sprawie toczącej się przed sądem cywilnym o sygn. akt I C 1506/13. Celem tej opinii, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku I Wydział Cywilny z dnia 3 listopada 2014 r. sygn. akt I C 1506/13 ma być bowiem ustalenie, czy części budynku sąsiadujące bezpośrednio z lokalami nr [...]budynku przy ul. [...] od zewnętrznej strony budynku stanowią loggie czy balkony oraz ustalenie przyczyn zalewania loggii (balkonu) powoda L. B. oraz działań jakie powinny zostać podjęte celem usunięcia przyczyn zalewania, a także kto i w jakim zakresie działania te powinien podjąć. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że postępowanie w trybie nadzoru budowlanego jest postępowaniem odrębnym od sądowego, zatem o ile przesłanki nałożenia takiej ekspertyzy były zasadne, fakt wydania opinii przez biegłego sądowego nie zwalnia zobowiązanego od przedłożenia oceny technicznej nałożonej na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wskazał, że okoliczności faktyczne ustalone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 26 czerwca 2014 r. w budynku przy ul. [...], dawały podstawy do zobowiązania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do przedłożenia ekspertyzy technicznej na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przede wszystkim bowiem stwierdzenie występowania zacieków i odpadania farby z sufitu loggii przynależnej do mieszkania nr [...], wywołują uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego płyty loggii pomiędzy mieszkaniami nr [...]. Stwarzają bowiem przypuszczenie, że przez płytę tą przecieka woda a więc, że jej stan techniczny nie jest prawidłowy. Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], nakładając obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej, wyjaśnił powody uzasadniające zastosowanie dyspozycji art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego oraz wskazał konkretnie zakres, w jakim ma być przeprowadzona wymagana ekspertyza - "ze szczególnym uwzględnieniem stanu płyty loggii znajdującej się pomiędzy mieszkaniami nr [...] i [...], odnoszącym się do stanu jej szczelności i sposobu odprowadzania wód opadowych". W ocenie Sądu również prawidłowo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego loggii na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", jako na zarządcę budynku przy ul. [...]. Z brzmienia art. 81 c ust. 2 wynika bowiem, że obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz może być nałożony wyłącznie na: uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Powołał przy tym art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm.) zgodnie z którym w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej, jako prawo związane z własnością lokalu. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Wyjaśnił, że właściciel lokalu mieszkalnego ponosi wydatki związane z utrzymaniem w należytym stanie balkonu stanowiącego pomieszczenie pomocnicze, służące wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób zamieszkałych, w tym lokalu. Wydatki zaś na remonty i bieżącą konserwację części budynku, które są elementem konstrukcji balkonu trwale połączonym z budynkiem, obciążają wspólnotę mieszkaniową. Elementy architektoniczne konstrukcji balkonu trwale połączone z bryłą budynku i na ogół usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalu uznać należało za takie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, zatem na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali powinny być kwalifikowane jako stanowiące nieruchomość wspólną. W konsekwencji zdaniem Sądu należy przyjąć, na podstawie art. 14 pkt 1 tej ustawy, że wydatki na remonty i bieżącą konserwację nieruchomości wspólnej stanowią koszty zarządu tą nieruchomością, które obciążają wspólnotę mieszkaniową. Z kolei mając na uwadze art. 2 ust. 3 ustawy, w razie zabudowania nieruchomości budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiona została odrębna własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Jeżeli więc wspólnota mieszkaniowa jest w zarządzie Spółdzielni to obowiązek ten przechodzi właśnie na Spółdzielnię. Wskazał również, że stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. nr 188, poz. 1848 ze zm.) spółdzielnia prowadzi działalność na podstawie tej ustawy. Zgodnie z przepisami art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 26, który stanowi, że dopiero po wyodrębnieniu własności ostatniego lokalu stosuje się przepisy ustawy o własności lokali. Spółdzielnia zatem niezależnie od woli osoby na rzecz której przeniesiona została własność lokalu jest "przymusowym zarządcą nieruchomości, w której znajduje się wyodrębniony lokal". Art. 21 ust. 3 ustawy o własności lokali nie obowiązuje, a spółdzielnia wykonuje czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu bez pełnomocnictw udzielanych przez właścicieli lokali. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że ekspertyza techniczna stanu technicznego loggii, przeprowadzona na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie może zostać zastąpiona dowodem z opinii biegłego, sporządzonym dla potrzeb postępowania cywilnego. Celem sporządzenia ekspertyzy technicznej jest ocena stanu technicznego a celem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ma być jedynie ustalenie, czy części budynku stanowią loggie czy balkony oraz ustalenie przyczyn zalewania loggii, czy też balkonu a także ustalenie działań jakie powinny zostać podjęte, celem usunięcia przyczyn zalewania oraz kto i w jakim zakresie działania te powinien podjąć. Natomiast działania organu podejmowane w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowalne zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Co więcej, ekspertyza, o jakiej mowa w art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane sporządzana jest na zlecenie i koszt osoby, na którą nałożono obowiązek przedstawienia tej ekspertyzy. Zatem to od wyboru zobowiązanego zależy, komu powierzy wykonanie tej ekspertyzy, istotne jest jedynie to, aby ekspertyza ta została wykonana przez osobę ze stosownymi uprawnieniami i spełniała wymogi co do prawidłowości jej sporządzenia. Ekspertyzę tę należy jednak odróżnić od dowodu z opinii biegłego przewidzianego w przepisach kpa, gdzie w sytuacji konieczności skorzystania z informacji specjalnych, to organ powołuje wybranego przez siebie biegłego. Jak już wskazano, art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego takiego wymogu nie statuuje. W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] jako podstawę skargi kasacyjnej wskazała: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 w zw. z art. 81c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na: błędnym uznaniu, iż opinia techniczna biegłego sądowego ds. budownictwa inż. arch. E. K. (sporządzona w sprawie o sygn. akt I C 1506/13) nie spełnia wymogów koniecznych dla ekspertyzy stanu technicznego loggii przynależnej do mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...], bez przeprowadzenia w tym względzie jakichkolwiek ustaleń; błędnym uznaniu, iż w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, pozwalające na żądanie od Spółdzielni przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego loggii; błędnym uznaniu, iż to Spółdzielnia powinna być adresatem zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego loggii, pomimo, iż przedmiotowa loggia nie stanowi części nieruchomości wspólnej, a jedynie część składową lokalu, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 12 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 76a § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i § 2 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej: p.p.s.a.), art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, iż opinia techniczna biegłego sądowego ds. budownictwa inż. arch. E. K. (sporządzona w sprawie o sygn. akt I C 1506/13) nie spełnia wymogów koniecznych dla ekspertyzy stanu technicznego loggii przynależnej do mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...], bez przeprowadzenia w tym względzie jakichkolwiek ustaleń; błędne uznanie, iż w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego, pozwalające na żądanie od Spółdzielni przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego loggii; błędne uznanie, iż to Spółdzielnia powinna być adresatem zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego loggii, pomimo, iż przedmiotowa loggia nie stanowi części nieruchomości wspólnej, a jedynie część składową lokalu, a do tego nie przeprowadzono w tym względzie właściwych ustaleń faktycznych. We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania (w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika) według norm przepisanych. Z kolei w uzasadnieniu skargi wskazano, że przed Sądem Rejonowym Gdańsk-Północ w Gdańsku I Wydział Cywilny (sygn. akt I C 1506/13) toczyło się postępowanie z powództwa L. B. przeciwko G. F. i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o nakazanie przywrócenia do należytego stanu technicznego przedmiotowej loggii mieszkania należącego do pozwanej G. F., w oparciu o wytyczne zawarte w opinii biegłego przeprowadzonej na potrzeby procesu, wyrokiem z dnia 29.06.2015 r. (sygn. akt 1 C 1506/13). Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku I Wydział Cywilny oddalił powództwo L. B. w całości .W związku z powyższym zdaniem skarżącej, nieuzasadnione i niecelowe jest żądanie od Spółdzielni przez organy nadzoru budowlanego ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowej loggii, bez uprzedniego zapoznania się z opinią techniczną sporządzoną przez biegłego sadowego inż. arch. E. K. w sprawie o sygn. akt IC 1506/13. Skarżąca zakwestionowała również ustalenia organów w zakresie "uzasadnionych wątpliwości" co do stanu technicznego obiektu budowlanego, pozwalających na żądanie przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego loggii. Zdaniem skarżącej zarówno organ, jak też Wojewódzki Sąd Administracyjny nie poczyniły żadnych ustaleń odnośnie możliwych przyczyn zacieków na loggii przynależnej do lokalu L. B. Ponadto wskazała, że to nie Spółdzielnia powinna być adresatem zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego spornej loggii, ponieważ loggie nie wchodzą w skład nieruchomości wspólnej. Sporna loggia służy do wyłącznego użytku G. F., a wejście do niej jest jedynie z lokalu nr [...]. Tym samym, zobowiązanie do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego loggii powinno dotyczyć ewentualnie G. F., a nie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Zarzuty te opierały się na obu podstawach, wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ale nie zostały one jednak w pełni prawidłowo sformułowane, bowiem opis zarzutów jest taki sam zarówno w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, jaki naruszenia przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego ( por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016r. sygn. akt II GSK 938/15, LEX nr 2227735). Jako zarzuty procesowe autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. art. 12 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 76a § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i § 2 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że opinia techniczna sporządzona na potrzeby postępowania cywilnego nie spełnia wymogów ekspertyzy o jakiej mowa w art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nadto błędne uznanie, iż w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego oraz błędne uznanie, iż to Spółdzielnia powinna być adresatem zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego loggii, pomimo, iż przedmiotowa loggia nie stanowi części nieruchomości wspólnej. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten ma więc tylko charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał w niniejszej sprawie takiej kontroli albo, że zastosował środki, których ustawa nie przewiduje, czy też ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Podobnie nieskuteczny jest zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. fakt bowiem, że strona nie podziela poglądu sądu, nie oznacza, że pisemne motywy rozstrzygnięcia uchybiają wymogom uzasadnienia określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. i to w sposób określony art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego ( por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016r. sygn. akt II GSK 1277/15, LEX nr 2227675 oraz wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016r. sygn.. akt I OSK 382/15, LEX nr 2205755). Wbrew stanowisku skarżącej Sąd pierwszej instancji prawidłowo sporządził uzasadnienie wyroku i zawarł w nim wszystkie niezbędne elementy wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., szczegółowo wyjaśniając motywy, którymi kierował się przy wydaniu zaskarżonego wyroku. Trzeba także wyjaśnić, że prawidłowo również przyjął, iż w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. W zakresie dotyczącym zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, należy zwrócić uwagę, że prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a, winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z konkretnymi przepisami prawa materialnego, których naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku. Brak takiego sformułowania zarzutu nie uniemożliwia jednak odniesienie się do wskazanych naruszeń prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skarżącej kasacyjnie, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Analiza tego przepisu wskazuje, że ustawodawca przyznał w nim organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w stosunku do uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, uprawnienia do żądania udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego (ust. 1), a także ocen technicznych lub ekspertyz (ust. 2). Art. 81c ust. 2 ustawy stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia, na osoby o których mowa w ust. 1 obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Z powyższego jasno wynika, iż organ może skorzystać z uprawnień określonych w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jedynie w razie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Tym samym przesłanką ustawową, od spełnienia której uzależniona jest możliwość skorzystania przez organ z uprawnień wynikających z ust. 2, jest istnienie uzasadnionych wątpliwości. Organ wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wyrażano pogląd, że pracownicy organów nadzoru budowlanego powinni co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego. Jeśli w wyniku tych ustaleń stwierdzone zostanie, że obiekt budowlany jest w nienależytym stanie technicznym, pracownicy mogą również samodzielnie określać jakie czynności należy przedsięwziąć w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie. Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego winien być stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 213/08). Wskazać również należy, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ma charakter uznaniowy a więc mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego, zarówno co do zaistnienia "uzasadnionych wątpliwości", jak i wyboru żądania oceny technicznej i ekspertyzy. Nie oznacza to jednak pełnej swobody organu. Organ wydając postanowienie na podstawie ww. przepisu powinien rozważyć, uwzględniając stan faktyczny sprawy, jakie czynności mogą być wystarczające do oceny stanu technicznego budynku. Rezultat tych ustaleń powinien zostać ujęty w uzasadnieniu postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy. Sądowa kontrola orzeczeń uznaniowych sprowadza się w istocie do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. Dokonując oceny całościowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego wydane zostało zaskarżone postanowienie, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona a ujawnione okoliczności stanu faktycznego w pełni potwierdzają spełnienie ustawowej przesłanki określonej w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, czyli uzasadnionej wątpliwość co do stanu technicznego obiektu budowlanego, spełnienie której jest konieczne dla nałożenia w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia w określonym terminie oceny technicznej lub ekspertyzy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ujawnione zacieki oraz odpadanie tynku z sufitu świadczące o przemakaniu stropu loggii wraz z potwierdzoną okolicznością, że taki stan rzeczy trwa od dłuższego czasu, może stanowić uzasadnioną wątpliwość, co do stanu technicznego płyty konstrukcyjnej, na której wsparta jest loggia i tym samym być podstawą do nałożenia obowiązku przedłożenia na podstawie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego ekspertyzy technicznej. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił w tym zakresie zachowanie organu oraz uznał, że nałożony obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej należycie uzasadnił. Prawidłowe jest również stanowisko Sądu pierwszej instancji zgodnie z którym obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej został nałożony na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", ponieważ wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej ekspertyza dotyczy części wspólnej budynku. Kwalifikacja balkonu podobnie jak i loggi jako tzw. pomieszczenia przynależnego do wyodrębnionego lokalu, bądź też jako części nieruchomości wspólnej nie została w sposób wyraźny unormowana w przepisach. W orzecznictwie przyjęta została koncepcja, zgodnie z którą balkon lub loggia przylegające do określonego lokalu i służące do wyłącznego użytku osób zajmujących ten lokal stanowią część składową tego lokalu. Zauważa się jednak, że dotyczy to tylko "wewnętrznej" części balkonu lub loggi, natomiast ich elementy zewnętrzne i elementy konstrukcyjne bezpośrednio przylegające do bryły budynku są elementami nieruchomości wspólnej. Wskazuje się jednak również, że w pewnych przypadkach, gdy wymagają tego względy estetyczne lub architektoniczne, pewne elementy urządzenia balkonu (np. barierki, daszki) powinny być uważane za części nieruchomości wspólnej, choćby służyły do wyłącznego użytku osób zajmujących określony lokal (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt III CZP 10/08, LEX nr 348085, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2004r., sygn. akt I CK 696/03, LEX nr 147749, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2002 r., sygn. akt III RN 153/01, LEX nr 80436: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt I ACa 163/16, LEX nr 2137007, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt VI ACa 1705/14, LEX nr 2022436: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I ACa 1190/07, LEX nr 524869 ). Jak wynika z akt postępowania przedmiotowy budynek został wykonany w technologii wielkopłytowej, przy czym loggie są typu przystawnego, gdzie stropy oraz ściany logii zostały wypuszczone na zewnątrz budynku i wykonane z płyt, które konstrukcyjnie związane są z budynkiem. W tej sytuacji elementy architektonicznej konstrukcji loggi w postaci stropu, który jest trwale połączony z bryłą budynku i usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalu, uznać należy za takie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, zatem - na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali - powinny być kwalifikowane jako stanowiące nieruchomość wspólną. Ponadto zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że opinia biegłego sporządzona na potrzeby postępowania cywilnego nie może zastąpić ekspertyzy technicznej, ponieważ odmienny był zakres jak i cel tych dowodów. Opinia techniczna została dopuszczona na okoliczność ustalenia przyczyny zalewania loggi, podczas gdy ekspertyza techniczna ma na celu ustalenie stanu technicznego jednego z elementów konstrukcyjnych loggi. Na marginesie można zauważyć, że zasadność sporządzenia ekspertyzy technicznej potwierdza również przedłożona wraz z pismem procesowym skarżącej opinia biegłego sądowego, który zwrócił uwagę na przemakanie płyty betonowej stanowiącej strop logii, powodujący jej destrukcję. Jako przyczynę tego stanu rzeczy biegły wskazał niewłaściwie wykonaną izolację poziomą płyty na etapie budowy. .Z przytoczonych wyżej względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwianych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło