II FZ 272/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 1242/14 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 9 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 29 stycznia 2015 r., I SA/Lu 1242/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z 9 października 2014 r. w przedmiocie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący otrzymał zaskarżoną decyzję w dniu 13 października 2014 r. Została ona doręczona do rąk jego matki - dorosłego domownika. W dniu 14 listopada 2014 r. skarżący osobiście złożył skargę za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Następnie w dniu 7 stycznia 2015 r. skarżący otrzymał odpis postanowienia o odrzuceniu skargi jako spóźnionej. Tym razem doręczenie zostało dokonane również do rąk dorosłego domownika skarżącego. W dniu 14 stycznia 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wyjaśnił, że jego matka, kilka dni po otrzymaniu zaskarżonej decyzji, przekazała mu korespondencję z informacją, iż jej doręczenie nastąpiło w dniu 16 października 2014 r. Taka sytuacja, jak podkreślał skarżący, zdarzyła się pierwszy raz. Wobec tego pozostawał on w uzasadnionym przekonaniu, że złożył skargę z zachowaniem ustawowego terminu. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący dołączył pisemne oświadczenie matki, potwierdzające opisane przez niego okoliczności. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie został uprawdopodobniony brak winy skarżącego w niezachowaniu ustawowego terminu przewidzianego na skuteczne złożenie skargi. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm. – dalej jako P.p.s.a.) poprzez bezpodstawne uznanie, iż strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc powyższe uwagi do zachowania skarżącego należy podzielić ocenę dokonaną przez sąd pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności braku winy w niedochowaniu terminu. W rozpoznawanej sprawie niedochowanie terminu do wniesienia skargi nastąpiło według skarżącego w wyniku wprowadzenia przez matkę skarżącego, która odebrała pismo polecone adresowane do skarżącego, w błąd co do daty odbioru. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, samo twierdzenie co do wprowadzenia w błąd przez dorosłego domownika, który dokonał odbioru korespondencji, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu i nie wskazuje braku winy skarżącego w powstaniu uchybienia procesowego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 72 § 1 P.p.s.a odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne jej doręczenie samemu adresatowi. Strona będzie więc ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności pod wskazanym adresem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2009 r., I OZ 174/09 oraz z 25 lutego 2011 r., II FZ 60/11). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Należy podkreślić, że to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, że mimo dochowania należytej staranności nie był w stanie dokonać czynności procesowej w terminie. Należy w związku z tym wziąć pod uwagę, że w niniejszej sprawie skarżący nie próbował nawet ustalić dokładnego terminu doręczenia przesyłki, tj. zweryfikować niepewnej informacji o dacie doręczenia, wskazując na swoje subiektywne przekonanie o rzetelności tej informacji, a tym samym o dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Zdaniem NSA, sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że w świetle przedstawionych okoliczności skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.