II FZ 1049/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 1016/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. i M. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2015 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. W nadesłanym wniosku skarżący wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Do swojego majątku zaliczyli nieruchomość rolną o pow. ponad 57ha i nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wyjaśnili, że działalność gospodarcza skarżącego opiera się obecnie na wynajmie części pomieszczeń służących w przeszłości wykonywaniu działalności gospodarczej. Ze stosunku pracy skarżący uzyskuje dochód w wysokości 1.244.16 zł brutto miesięcznie, z tytułu renty inwalidzkiej 415,71 zł, zaś z działalności gospodarczej do lipca 2015 r. poniósł stratę w wysokości 87.639,05 zł. Skarżąca w 2014 r. uzyskała dochód w wysokości 1.773,86 zł. Skarżący podali zestawienie kosztów gospodarstwa domowego, przedstawili ewidencję środków trwałych, zeznania podatkowe oraz zestawienie wysokości kredytów. Postanowieniem z 13 października 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu wniesionego od powyższego postanowienia sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa wnioskodawców nie uzasadnia oceny, że uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż skarżący nie będą w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Skarżący uzyskują bowiem stały dochód ze stosunku pracy oraz z najmu. Są również właścicielami licznych nieruchomości oraz gruntów rolnych, odnośnie których nie wypowiedzieli się czy prowadzą działalność rolniczą. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podnieśli, że ich "sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd", a "wszelkie ustalenia nie odzwierciedlają stanu faktycznego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10), z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 §1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie uprawnienia procesowego we wnioskowanym zakresie mogło nastąpić jedynie w sytuacji zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2) P.p.s.a. Dokonana przez WSA w Warszawie analiza sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawców wykazała w sposób jednoznaczny, że opłacenie przez skarżących kosztów postępowania w niniejszej sprawie nie spowoduje negatywnych skutków w odniesieniu do ich sytuacji bytowej. Skarżący dysponują znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które generują przychody. Co więcej, skoro skarżący są w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na obsługę zobowiązań kredytowych o charakterze cywilnoprawnym, nie sposób uznać jednocześnie, że nadmiernym obciążeniem będzie dla nich poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.