I SA/Sz 1260/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-06-10
Skład orzekający: Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, stwierdzając, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi, gdy organ ten posiadał już informacje o zmianach w ewidencji gruntów i budynków przed wydaniem decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wznowić postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli nowe okoliczności faktyczne lub dowody, na które się powołuje, istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i były znane organowi przed tym dniem. W przypadku zmian w ewidencji gruntów i budynków, które powinny być aktualizowane przez starostę, organ podatkowy posiadający wiedzę o tych zmianach przed wydaniem decyzji ostatecznej nie może powoływać się na nie jako na nowe okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania. Praktyka organów podatkowych naruszająca zasadę zaufania do obywateli i prowadząca do opóźnień w wydawaniu decyzji wymiarowych, mimo posiadania informacji o zmianach mających wpływ na wysokość podatku, jest nieprawidłowa.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy R o ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok po wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania nastąpiło z powodu zmiany klasyfikacji działki skarżącej w ewidencji gruntów i budynków, co miało wpłynąć na wysokość podatku rolnego i od nieruchomości. Skarżąca zarzuciła brak podstaw do wznowienia postępowania, wadliwe zastosowanie przepisów dotyczących ewidencji gruntów oraz niezastosowanie zwolnienia podatkowego. Sąd uznał, że organ podatkowy posiadał wiedzę o zmianach w ewidencji gruntów i budynków przed wydaniem decyzji ostatecznej, co wykluczało możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 13 sierpnia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 3, art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 1, art. 212, art. 21 § 5, art. 187 § 1, art. 122, art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749), dalej zwanej "o.p.", art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.2013.1381), art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2010.193.1287 ze zm.), dalej zwanej "p.g.k.", art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2010.95.613 ze zm.), dalej zwanej "u.p.o.l.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy, wydaną po wznowieniu postępowania, decyzję Wójta Gminy R z dnia 8 maja 2014 r. nr [...] w sprawie podatku rolnego i od nieruchomości, płatnych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, za 2012 r.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy:
Ostateczną decyzją z dnia 10 lutego 2012 r. nr [...] Wójt Gminy R ustalił A R wysokość zobowiązania w podatku rolnym i podatku od nieruchomości, płatnych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, za 2012 r. w kwocie [...] zł. We wskazanym okresie podatniczka była w posiadaniu nieruchomości położonych na terenie gminy R obręb R, stanowiących niezabudowaną działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i działkę nr [...] o powierzchni [...] ha zbudowaną jednym budynkiem mieszkalnym ([...] m2) i czterema budynkami niemieszkalnymi (łącznie [...] m2).
Z uwagi na stwierdzenie, że - w wyniku przeprowadzonej na podstawie art. 24a p.g.k. modernizacji ewidencji gruntów i budynków - Starostwo Powiatowe w Ł w dniu 31 sierpnia 2011 r. do dokonało zmiany klasyfikacji działki nr [...] z: B-RV-[...]ha, na: B-[...] ha, postanowieniem z dnia 9 września 2013 r. organ podatkowy wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją z dnia 10 lutego 2012 r. W wyniku tego postępowania, organ wydał decyzję z dnia 8 października 2013 r. nr [...], którą uchylił w całości decyzję własną z dnia 10 lutego 2012 r. i ustalił łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r. w nowej, wyższej kwocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia 11 marca 2014 r. nr [...], uchyliło w całości tę decyzję i przekazało (po raz drugi) sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji, celem uzupełnienia braków postępowania co do zaistnienia w sprawie przesłanki wznowienia określonej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Rozpatrując ponownie sprawę, organ podatkowy I instancji pozyskał od Starostwa Powiatowego w Ł informacje na temat zmian wprowadzonych w ewidencji gruntów i budynków odnośnie do działki nr [...], a mianowicie, że: zmiana ta została wprowadzona do rejestru 31 sierpnia 2011 r.; informacja o wprowadzonej zmianie została dostarczona do Urzędu Gminy R 30 kwietnia 2013 r.; właścicielka ww. nieruchomości, tak jak i wszyscy pozostali właściciele nieruchomości, o prowadzonych czynnościach modernizacyjnych informowani byli w sposób ustalony przepisami art. 24a p.g.k. Dodatkowo wskazano, że Starosta Powiatowy w Ł prowadzi postępowanie z wniosku podatniczki w przedmiocie "unieważnienia naniesionych zmian i przywrócenia oznaczenia użytku gruntowego B-RV" (pismo z 4 kwietnia 2014 r.). Następnie, Starosto Powiatowe w Ł poinformowało organ podatkowy I instancji, że po wprowadzeniu zmian z dokonanej modernizacji w obrębie R, baza danych została przekazana 5 października 2011 r. pracownikowi ww. urzędu (pismo z 16 kwietnia 2014 r.).
W tym stanie sprawy, organ podatkowy I instancji wydał 8 maja 2014 r. decyzję, którą uchylił w całości decyzję własną z dnia 10 lutego 2012 r. i ustalił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym i od nieruchomości, płatnych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, za 2012 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji z dnia 10 lutego 2012 r., nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 o.p.) oraz, że zmiana treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków skutkuje tym, iż należy dokonać zmian w naliczeniu podatku od nieruchomości i podatku rolnego, zgodnie z wprowadzonymi zmianami.
W odwołaniu od ww. decyzji, podatniczka wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji organu podatkowego podatniczka zarzuciła naruszenie przepisów: art. 240 § 1 pkt 5 o.p. ze względu na brak podstaw faktycznych wznowienia postępowania przewidzianych w tym przepisie, art. 194 o.p. w zw. z art. 21 p.g.k. poprzez uznanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości, pomimo istnienia "dokumentu", który został sporządzony z naruszeniem prawa; art. 122 i art. 187 o.p. poprzez niewystarczającą kontrolę oceny stanu faktycznego; art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. przez jego niezastosowanie.
Zaskarżoną skargą decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji, a w uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że organ podatkowy I instancji prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r., uznając, iż decyzja z dnia 10 lutego 2012 r. (doręczona podatniczce 27 lutego 2012 r.) stała się ostateczna, oraz że wystąpiły nowe okoliczności w sprawie istniejące w dniu wydania decyzji, nieuwzględnione przez organ, tj. zmiana klasyfikacji gruntów stanowiących działkę nr [...] w ewidencji gruntów i budynków z symbolu oznaczającego grunt rolny zabudowany (B-RV) na symbol B, czyli grunty nierolnicze, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w stawkach wyższych w stosunku do stawek przewidzianych w podatku rolnym.
Organ odwoławczy podniósł także, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, iż organ podatkowy I instancji uzyskał wiedzę o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie wydruku sporządzonego 29 stycznia 2013 r. oraz na podstawie pisma z dnia 26 kwietnia 2013 r. Starostwa Powiatowego w Ł, zawiadamiającego o zmianach w danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków obrębu R nr [...], które to zmiany wprowadzono do ewidencji w dniu 31 sierpnia 2011 r. Zatem, informacja o zmianach, jakie zaszły w ewidencji gruntów i budynków nie była znana organowi podatkowemu I instancji w dniu wydania decyzji (10 lutego 2012 r.) oraz doręczenia jej podatniczce (27 lutego 2012 r.), gdyż przed wydaniem decyzji Starostwo Powiatowe w Ł, jako podmiot zobowiązany do poinformowania organu o zmianach dotyczących gruntów, nie powiadomił o zmianach w ewidencji gruntów. Według organu odwoławczego, nieistotne jest przy tym otrzymanie 5 października 2011 r. przez pracownika Urzędu Gminy bazy danych ewidencji gruntów i budynków, uwzględniającej zmienione dane. Informacje tam zamieszczone nie były bowiem uwzględnione podczas wydawania decyzji z dnia 10 lutego 2012 r.
Kolegium wyjaśniło również, że na działce nr [...] posadowiono jeden budynek mieszkalny oraz cztery budynki inne, niemieszkalne. Grunty tej działki sklasyfikowano jako użytki oznaczone symbolem B, co oznacza, że nie są to grunty rolne. W związku z tym, gruntów położone na tej działce nie można uznać za grunty należące do gospodarstwa rolnego. Zatem, budynki posadowione na tych gruntach, pomimo ich faktycznego wykorzystywania do działalności rolniczej, nie podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. Wobec tego, prawidłowe, według organu odwoławczego, było uznanie przez organ podatkowy I instancji, że budynki posadowione na działce nr [...] należy sklasyfikować jako budynki pozostałe i dokonać wymiaru podatku od nieruchomości.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy I instancji prawidłowo oznaczył podatnika, określił przedmiot opodatkowania i stawki podatkowe oraz zasadnie ustalił łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w całości, domagając się: uchylenia decyzji w całości, utrzymania w mocy decyzji z dnia 10 lutego 2012 r., orzeczenia o braku możliwości uchylenia decyzji z dnia 10 lutego 2012 r., zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
– art. 240 § 1 pkt 5 o.p. ze względu na brak podstaw faktycznych wznowienia postępowania przewidzianych w tym przepisie;
– art. 194 o.p. w zw. art. 21 p.g.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu wpisu w ewidencji gruntów i budynków jako podstawy wymiaru podatku od nieruchomości "dokumentu", który został sporządzony z naruszeniem prawa;
– art. 122 i art. 187 o.p. poprzez niewystarczającą kontrolę oceny stanu faktycznego;
– art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała ponowny wymiar podatku za 2012 r.; wskazała, że nie była zawiadomiona o zmianie klasyfikacji gruntów dokonanych na jej działce przez Starostę Powiatowego w Ł.
Nadto, skarżąca zarzuciła, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa jest w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż w dniu wydania decyzji, tj. 10 lutego 2012 r., organ podatkowy I instancji znał zmienioną klasyfikację gruntów położonych na działce nr [...] i wskazała na treść pisma Starostwa Powiatowego w Ł, z którego wynika, że baza danych została przekazana przez Starostwo pracownikowi Urzędu Gminy R 5 października 2011 r. W ocenie skarżącej, skoro organ nie wykorzystał tych informacji przez zaniedbania pracowników, to nie powinien wznawiać postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
Skarżąca zarzuciła także, że organy podatkowe oparły się wyłącznie na wadliwie wprowadzonym wpisie w ewidencji gruntów i budynków, nie przeprowadzając w tym zakresie wymaganego postępowania dowodowego, w tym oględzin terenu.
Ponadto, skarżąca zakwestionowała objęcie podatkiem od nieruchomości budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] na gruntach gospodarstwa rolnego, który służy wyłącznie działalności rolniczej i jest przedmiotem umowy dzierżawy zawartej 20 września 2010 r. z rolnikiem T K, który wykorzystywał go w prowadzonym gospodarstwie, co powinno skutkować zwolnieniem budynku od tego podatku.
Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i dodał, że zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków zostało przekazane organowi podatkowemu I instancji przez starostę 30 kwietnia 2013 r., tj. po wydaniu decyzji wymiarowej za 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena prawna ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe, na podstawie których stwierdziły, że istnieje podstawa prawna do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie wymiaru skarżącej podatku rolnego i podatku od nieruchomości, w formie łącznego zobowiązania podatkowego, za 2012 r., z tej przyczyny, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji z dnia 10 lutego 2012 r., nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 o.p.), i w konsekwencji - podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej oraz do wymiaru podatku w nowej, wyższej kwocie.
Przedstawiając na wstępie regulacje prawne znajdujące zastosowania w sprawie, należy przywołać brzmienie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Z brzmienia tego przepisu wynika, że postępowanie może zostać wznowione, gdy zostaną łącznie spełnione trzy przesłanki:
1) wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody;
2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji;
3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Zwrot: "wyjdą na jaw", oznacza, że decydujący jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli okazania i udostępnienia go organowi, zaś przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (vide: wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., sygn. akt III SA 2923/01). Natomiast "nowe okoliczności lub dowody", to takie dowody lub okoliczności, które wprawdzie istniały w dniu wydania rozstrzygnięcia w zwykłym postępowaniu, ale które zostały wykryte po wydaniu decyzji. Istotne jest więc, aby te dowody lub okoliczności nie były znane organowi.
Nadto, wobec tego, że organ podatkowy I instancji, jak też organ odwoławczy jednolicie uznały w sprawie, że zawiadomienie Starosty Powiatowego w Ł z dnia 26 kwietnia 2013 r. o zmianach w danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczące aktualizacji użytków w działce skarżącej o nr 29/1 dokonanych 31 sierpnia 2011 r. na podstawie wykazu zmian [...] z dnia 15 czerwca 2011 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy R 30 kwietnia 2013 r. stanowi nowy dowód w sprawie, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., potwierdzający, że grunty skarżącej poprzednio sklasyfikowane jako: B-RV o pow. [...] ha i objęte podatkiem rolnym, powinny być po zmianie sklasyfikowane jako: B i podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, oraz że moc tego zawiadomienia sięga wstecz, tj. od dnia 31 sierpnia 2011 r., to konieczne jest odwołanie się do przepisów regulujących zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.
Ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami - art. 2 pkt 8 p.g.k. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 p.g.k., w ewidencji gruntów zawarte są informacje dotyczące m.in.:
- położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości;
- właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób prawnych i fizycznych, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części.
Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1). Właściciele nieruchomości są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2). Na żądanie starosty właściciele nieruchomości, zgłaszający zmiany są obowiązani dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3).
Przywołana ustawa, chociaż określa przedmiot ewidencji i podstawowe wymagania co do jej zawartości, nie określa jednak zasad jej prowadzenia. Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa, wydane na podstawie art. 26 p.g.k., rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 38.454 ze zm.). Z przepisów rozporządzenia wynika, że ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Dane ewidencyjne odnoszące się do gruntów dotyczą, między innymi numeru działki, numerycznego opisu granic, pola powierzchni działki ewidencyjnej i informacji określających pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej (§ 10, § 11, § 59 i § 60 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia).
Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 p.g.k.).
Z istoty ewidencji, jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali, wynika, że może ona spełniać swoje funkcje tylko przy założeniu aktualności danych ewidencyjnych.
Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i § 11, w tym właścicieli nieruchomości (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Rodzaje zmian wprowadzanych z urzędu określa § 46 ust. 2 rozporządzenia. Są to zmiany wynikające, m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Wprowadzanie zmian w ewidencji w sytuacji, gdy wymaga to wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, następuje w drodze decyzji administracyjnej (§ 47 ust. 3 rozporządzenia).
Starosta, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, odpowiada za aktualność danych w ewidencji, o czym stanowi § 44 powołanego rozporządzenia, przy czym - wszelkie zmiany powinny być dokonane w oparciu o dane udokumentowane, na co już wskazano powyżej. Zauważyć także należy, że obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 p.g.k., z jednej strony - zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś - eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną.
Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.).
Uznać zatem należy, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny powinien być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności).
Zatem, istotny w sprawie przepis art. 22 pkt 2 p.g.k., który stanowi, że osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian, nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów, natomiast starosta, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, odpowiada za aktualność danych w ewidencji, o czym stanowi § 44 powołanego rozporządzenia, przy czym wszelkie zmiany powinny być dokonane w oparciu o dane udokumentowane, na co już wskazano powyżej (vide: wyrok NSA z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt I OSK 102/09).
W przedmiocie zaś aktualności wpisów w ewidencji gruntów i budynków, w kontekście zmian jakie zachodzą na działkach ujętych w ewidencji, należy wyraźnie podkreślić, że w przypadku ewidencji gruntów i budynków nie ma zastosowania zasada wpisu danych z datą wsteczną (np. jak to ma miejsce w przypadku ksiąg wieczystych, tj. z datą złożenia wniosku). Wniosek, że dokonanie zmian w ewidencji z datą wsteczną nie jest możliwe, pośrednio wypływa z przepisów prawa, które normują tryb wprowadzenia tych zmian. Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian zapewnia, z jednej strony - aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś - ustanawiając, obowiązek po stronie właściciela zawiadamiania o tych zmianach w krótkim terminie, eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku.
Zatem, jeżeli zmiany w ewidencji gruntów obejmujące zmiany rodzaju użytków gruntowych zostają wprowadzone w drodze decyzji administracyjnej, to wywołują skutek ex nunc, tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną (vide: wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2631/11).
Mając na uwadze powyższe uregulowania prawne i przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż na zapytanie Wójta Gminy R z 2 kwietnia 2014 r. skierowane do Starostwa Powiatowego w Ł o termin przekazania do organu podatkowego Gminy R informacji o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, Starosta Powiatowy w Ł udzielił jednoznacznej odpowiedzi w piśmie z dnia 10 kwietnia 2014 r., że baza danych o zmianach wprowadzonych do ewidencji gruntów i budynków z obrębu R, w tym dotyczącej działki skarżącej o nr [...], została przekazana 5 października 2011 r. pracownikowi Urzędu Gminy R. Nadto, w uzasadnieniu swojej decyzji (str. 3) organ podatkowy I instancji podniósł, że miał dostęp do bazy danych po wprowadzeniu zmian z dokonanej modernizacji w obrębie R w październiku 2011 r., w związku z czym sprawdzał wszystkie działki położone na terenie gminy, aby ustalić, które uległy zmianie i dlatego też 29 stycznia 2013 r. dokonał wydruku z programu ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Ł działki nr [...] obręb R.
Powyższe ustalenia faktyczne jednoznacznie potwierdzają, że organ podatkowy I instancji był w posiadaniu informacji o zmianach wprowadzonych do ewidencji gruntów i budynków, w tym obejmujących obręb R i działkę nr [...] należąca do skarżącej, już w październiku 2011 r., a termin wydrukowania tych danych z ewidencji przez pracownika organu podatkowego (29 stycznia 2013 r.) pozostaje bez znaczenia w sprawie, zatem ocena tych ustaleń faktycznych dokonana przez organy podatkowe obu instancji - zgodnie z którą organ podatkowy I instancji otrzymał zawiadomienie o zmianach wprowadzonych do ewidencji gruntów i budynków położonych w obrębie R dopiero 30 kwietnia 2013 r., kiedy do organu podatkowego wpłynęło pismo Starosty Powiatowego w Ł z dnia 26 kwietnia 2013 r. informujące o zmianach w danych ewidencyjnych - pozostaje w sprzeczności z logicznym rozumowaniem, a - jako taka - narusza przepis art. 191 o.p. statuujący tzw. zasadę swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji, uznanie przez organy obu instancji, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 240 1 pkt 5 o.p. do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z tej przyczyny, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, było nieuprawnione, bowiem, nie zostały łącznie spełnione trzy wyżej przywołane przesłanki, tj.:
1) wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody;
2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji;
3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Przesłanka wyjścia na jaw nowych istotnych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów nie zaistniała, bowiem zmiana oznaczenia gruntów położonych na działce nr [...] zaistniała 31 sierpnia 2011 r. i była znana organowi podatkowemu, który wydał decyzję już od 5 października 2011 r.
Nadto, taka praktyka organów podatkowych, jak przyjęta w rozpoznawanej sprawie, narusza zasadę zaufania organów podatkowych do podatników, określoną w art. 121 § 1 o.p., gdyż może rodzić przypuszczenie, że organy podatkowe nie wydają na czas decyzji wymiarowych ustalających prawidłową wysokość podatku, mimo posiadanych informacji o zmianie oznaczenia ewidencyjnego gruntów i budynków mających wpływ na podniesienie wysokości podatku, celem uzyskania wyższych przychodów podatkowych z odsetek od zaległości podatkowych, liczonych od dnia następnego po upływie terminu płatności, ze szkodą dla podatników.
Mając na uwadze przywołane wyżej regulacje prawne dotyczące obowiązku aktualizowania przez starostę danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków oraz niedopuszczalności dokonywania w tej zmiany z datą wsteczną, jak też, że wpisy do ewidencji wywołują skutek na przyszłość - ex nunc, a nie wstecz- ex tunc, należało uznać, że skoro Starosta Powiatowy w Ł poinformował pracownika organu podatkowego o wprowadzonych zmian do ewidencji gruntów i budynków poprzez dostarczenie mu bazy tych danych 5 października 2011 r., to od tego dnia organ był w posiadaniu zaktualizowanych danych z których powinien był korzystać przy wymiarze podatku za rok 2012, w dniu wydania decyzji ostatecznej, tj. 10 lutego 2012 r., czego nie uczynił z zaniedbania.
W tych okolicznościach sprawy, druga sporna okoliczność, tj. niezastosowanie zwolnienia podatkowego określonego w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. z tytułu wydzierżawienia przez skarżącą budynku gospodarczego położonego na działce nr [...], położonego na gruntach gospodarstwa rolnego, służącego wyłącznie działalności rolniczej, który jest przedmiotem umowy dzierżawy zawartej 20 września 2010 r. z rolnikiem T K, pozostaje bez znaczenia w sprawie, skoro sąd uznał, że brak było w ogóle podstaw do wznowienia postępowania i wyeliminował z obrotu prawnego także decyzję wymiarową wydaną w wyniku wznowienia postępowania podatkowego.
Przywołane wyżej orzeczenia NSA dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Uwzględniając zatem powyższe okoliczności, należało uznać, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego określonych w art. 191 i art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." - zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu podatkowego I instancji należało uchylić.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania sądowego, na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło