II GSK 3424/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-08-11
Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Joanna Zabłocka, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym może zostać wydane w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, a nie podjęte?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego może zostać wydane w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, o ile rodzaj podstawy zawieszenia na to pozwala. Sąd uznał, że WSA błędnie uchylił postanowienia organów, opierając się na założeniu, że postępowanie w sprawie zarzutów nie może toczyć się w trakcie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że umorzenie postępowania egzekucyjnego czyniło postępowanie w przedmiocie zarzutów bezprzedmiotowym, co uzasadniało uchylenie postanowienia wierzyciela i umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
M.L. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Wierzyciel (Burmistrz P.) wystąpił z wnioskiem o podjęcie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o wydanie postanowienia w przedmiocie zarzutów. Wierzyciel wydał postanowienie o niedopuszczalności zarzutów. Następnie organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne i postępowanie w sprawie zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło postanowienie wierzyciela i umorzyło postępowanie pierwszej instancji, uznając je za bezprzedmiotowe. WSA uchylił postanowienia SKO i Burmistrza, uznając, że zostały wydane w czasie zawieszonego postępowania egzekucyjnego, które nie zostało podjęte, co narusza art. 57 u.p.e.a. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA, oddalił skargę M.L., zasądził od M.L. na rzecz SKO 100 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, odstąpił od zasądzenia kosztów w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 475/15 w sprawie ze skargi M.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od M.L. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. 100 (sto) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego; 4. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 475/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza P. z dnia [...] listopada 2014 r.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu 16 marca 2013 r. M.L. wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez Burmistrza P.
W dniu 4 kwietnia 2013 r. wierzyciel – Burmistrz P. wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) z uwagi na wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [..] listopada 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne.
Pismem z dnia 7 listopada 2014 r. wierzyciel - Burmistrz P. wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. o podjęcie zawieszonego, postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2013 r., postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku M.L. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 291/14 z dnia 23 czerwca 2014 r. uchylającym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza P. z dnia [...] lipca 2011 r. ustalającą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Pismem z dnia 19 listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. jako organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o wydanie postanowienia w przedmiocie zarzutów.
W dniu 21 listopada 2014 r. Burmistrz P> wydał postanowienie nr KB.3161.2.2014 o niedopuszczalności zgłoszonego przez M.L. zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [..] stycznia 2013 r., wystawionego przez Burmistrza P. W uzasadnieniu postanowienia powołał się na uchylenie wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 291/14 decyzji SKO w S. z dnia [...] listopada 2011 r oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza P. z dnia [..] lipca 2011 r.
M.L. wniósł zażalenie na to postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. domagając się jego uchylenia i uznania zgłoszonych przez niego zarzutów. W jego przekonaniu tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób nielegalny, bez podstawy prawnej i merytorycznej, co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
W dniu 17 lutego 2015 r. wierzyciel przekazał do wiadomości Kolegium pismo z dnia 13 lutego 2014 r., skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., w którym na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku M.L. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [..] stycznia 2013 r., wystawionego przez Burmistrza P.
Postanowieniem z dnia [..] marca 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. umorzył postępowanie egzekucyjne zgodnie z wnioskiem wierzyciela. Postanowieniem z tej samej daty, nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. umorzył również, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie zarzutów M.L. na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżonym postanowieniem z dnia [..] marca 2015 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Burmistrza P. z dnia [..] listopada 2014 r. w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, że umorzenie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku M.L. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., wystawionego przez Burmistrza P. powoduje bezprzedmiotowość wypowiadania się przez wierzyciela, na podstawie art. 34 § 1 i § 1a u.p.e.a. w przedmiocie zgłoszonych przez M.L. zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Wobec powyższego zaskarżone postanowienie należało uchylić i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza P. z dnia [...] listopada 2014 r.
WSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku skarżącego M.L., a z akt sprawy wynika, że postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania nie zostało wydane.
Sąd I instancji podkreślił, że ustanie przyczyny zawieszenia nie powoduje podjęcia zawieszonego postępowania ani z mocy prawa, ani poprzez czynności konkludentne. Żaden przepis u.p.e.a., czy też odpowiednio stosowane przepisy k.p.a., nie przewidują podjęcia zawieszonego postępowania bez wydania postanowienia w tym przedmiocie.
WSA stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym co do zasady nie stosuje się ogólnej procedury administracyjnej o zawieszeniu postępowania, zwłaszcza przepisów określających przesłanki takiego zawieszenia, to jednak istota zawieszenia we wszystkich postępowaniach, w tym w postępowaniu egzekucyjnym, jest taka sama, a mianowicie w trakcie zawieszenia organ administracji nie może podejmować żadnych czynności poza enumeratywnie wskazanymi w ustawie.
Przez pojęcie postępowania egzekucyjnego w ocenie Sądu należy rozumieć uregulowany prawem procesowym egzekucyjnym ciąg czynności podejmowanych przez organy egzekucyjne i inne podmioty postępowania egzekucyjnego w celu wykonania, przez zastosowanie środków przymusu państwowego, obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że zostało wydane postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, co ma ten skutek, że nie jest możliwe prowadzenie tego postępowania bez uprzedniego wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. W sytuacji bowiem, gdy ustała przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ze względu na którą organ egzekucyjny zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, stosownie do unormowania zawartego w art. 57 § 1 u.p.e.a. powinien podjąć zawieszone postępowanie egzekucyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 18 marca 2015 r. oraz postanowienie Burmistrza P. z dnia [..] listopada 2014 r. wydane zostały w czasie, gdy postępowanie egzekucyjne było zawieszone, a co do zasady postanowienia tego rodzaju mogą zostać wydane tylko w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. nie podjął zawieszonego postępowania, a wierzyciel wydał postanowienie dotyczące zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, to naruszył art. 57 u.p.e.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Również SKO w S. rozstrzygając o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i umorzeniu postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. Oznacza to bowiem, że w istocie organ podjął czynności, które spowodowały umorzenie postępowania w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu, które nie toczyło się, gdyż było zawieszone, a nie zostało podjęte.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosło o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w obu przypadkach o zasądzenie kosztów postępowania.
Wyrokowi zarzuciło:
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 57 § 1 u.p.e.a. i w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [..] marca 2015 r. oraz poprzedzającego postanowienia Burmistrza P. z dnia [...] listopada 2014 r. w oparciu o ustalenia wynikające z oceny prawidłowości działań organu egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, do czego Sąd nie był uprawniony na gruncie art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż stanowiło to wyjście poza granice sprawy dotyczącej stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów zobowiązanego,
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 57 § 1 u.p.e.a. i w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [..] marca 2015 r. oraz poprzedzającego postanowienia Burmistrza P. z dnia [...] listopada 2014 r. wskutek błędnego, nieznajdującego uzasadnienia w przepisach u.p.e.a., założenia, że postanowienie w przedmiocie zarzutów zobowiązanego nie może zostać wydane w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego,
a w razie gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił któregoś z powyższych zarzutów:
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [..] marca 2015 r. wskutek błędnego przyjęcia, że postanowienie Kolegium zostało wydane z naruszeniem powołanych przepisów k.p.a., gdyż jego wydanie oznaczało podjęcie czynności, które spowodowały umorzenie postępowania w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu, które nie toczyło się, gdyż było zawieszone, a nie zostało podjęte, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie Kolegium, pomimo nieprawidłowej podstawy faktycznej, było zgodne z prawem i prowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego postanowienia Burmistrza P. z dnia [..] listopada 2014 r.,
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2015 r. mimo niewykazania, że organ administracji naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.L. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2016 r., poz.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.
W rozpoznanej sprawie przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchylający postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [..] marca 2015 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza P. z dnia [...] listopada 2014 r.
Postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r. SKO uchyliło postanowienie Burmistrza P. z dnia [..] listopada 2014 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Postanowienie Burmistrza P. zawierało stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego M.L. w postępowaniu egzekucyjnym.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć sekwencję zdarzeń poprzedzających wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2013 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne.
Pismem z dnia 7 listopada 2014 r. wierzyciel - Burmistrz P. zwrócił się do organu egzekucyjnego z dwoma wnioskami: o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego i o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec uprawomocnienia się wyroku WSA z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 291/14, którym to wyrokiem uchylona została decyzja Burmistrza P. z dnia [...] lipca 2011r. będąca podstawą wystawienia tytułu egzekucyjnego oraz utrzymująca ją w mocy decyzja SKO.
Postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego nie zostało wydane, natomiast organ egzekucyjny pismem z dnia 19 listopada 2014 r. zwrócił się do wierzyciela o wydanie postanowienia w sprawie zarzutów.
Wymienionym wyżej postanowieniem z dnia 21 listopada wierzyciel orzekł o niedopuszczalności zarzutów, wskazując jako podstawę prawną art. 34 § 1a i § 2 u.p.e.a. Przypomnieć należy, że art. 34 § 1a u.p.e.a. stanowi między innymi, że "Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu." W uzasadnieniu postanowienia organ powołał się na ww. wyrok WSA syg. akt II SA/Łd 291/14.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. umorzył postępowanie egzekucyjne zgodnie z wnioskiem wierzyciela. Postanowieniem z tej samej daty umorzył również, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Wobec powyższego, SKO w S. postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. uchyliło postanowienie Burmistrza P. z dnia [...] listopada 2014 r. zawierające stanowisko wierzyciela i umorzyło postępowanie pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, że umorzenie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku M.L. powoduje bezprzedmiotowość wypowiadania się przez wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w tym postępowaniu.
WSA stwierdził, że zaskarżone postanowienie SKO i poprzedzające je postanowienie wierzyciela zostały wydane w ramach zawieszonego postępowania egzekucyjnego, a co do zasady postanowienia takie mogą zostać wydane tylko w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Stwierdził, że wierzyciel wydając postanowienie naruszył art. 57 u.p.e.a., a SKO wydając postanowienie naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej NSA stwierdza, że nie jest uzasadniony pierwszy z nich w części zmierzającej do wykazania, że Sąd I instancji uchylając zaskarżone postanowienia dokonał tego w oparciu o ustalenia wynikające z oceny prawidłowości działania organu egzekucyjnego, co w rozpoznanej sprawie stanowiło wyjście poza granice sprawy dotyczącej stanowiska wierzyciela, czym naruszył art. 134 p.p.s.a. Zarzut ten nie jest uzasadniony, ponieważ ocena prawidłowości działania organu egzekucyjnego, który nie wydał postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania nie miała wpływu na wynik sprawy, a uzasadniony może być tylko taki zarzut naruszenia przepisu prawa procesowego, w którym zostanie wykazane, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrębną kwestią jest prawidłowe ustalenie przez WSA, że postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym zostało wydane w czasie, gdy postępowanie egzekucyjne było zawieszone. Ustalenie faktu zawieszenia postępowania, podobnie jak ustalenie, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone (bez oceny prawidłowości podjętych w tym zakresie rozstrzygnięć) nie wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy, co więcej było niezbędne do jej rozstrzygnięcia.
Zarzut pierwszy jest natomiast uzasadniony w części związanej z naruszeniem art. 57 u.p.e.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 135 p.p.s.a. Trafnie bowiem wskazał skarżący kasacyjnie, że wierzyciel wydając postanowienie w sprawie zarzutów nie mógł - wbrew twierdzeniu Sądu I instancji - naruszyć art. 57 u.p.e.a. ponieważ to nie wierzyciel, a organ egzekucyjny jest adresatem norm wynikających z tego przepisu.
Uzasadniony jest drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, to jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 57 § 1 u.p.e.a. i w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza P.
NSA w składzie rozpoznającym sprawę za błędne i nieznajdujące uzasadnienia w przepisach u.p.e.a. uznaje stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym w sytuacji gdy organ egzekucyjny zawiesi postepowanie egzekucyjne nie może toczyć się postępowanie w sprawie zarzutów.
Art. 34 § 3 u.p.e.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) stanowił, że jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny zobowiązany był wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska przez wierzyciela.
W sytuacji gdy ustawodawca przewidział wprost obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji obowiązek procedowania przez wierzyciela w sprawie zarzutów w sytuacji zawieszonego postępowania egzekucyjnego, brak jest racjonalnego wytłumaczenia poglądu, że wierzyciel nie może zająć stanowiska w sprawie zarzutów w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z przyczyn określonych art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., to jest w sytuacji wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej.
Należy jednak podkreślić, że przy ocenie dopuszczalności rozpoznania zarzutów w trakcie zawieszenia postępowania egzekucyjnego istotny jest rodzaj podstawy, zgodnie z którą nastąpiło zawieszenie. W sytuacji zawieszenia postępowania egzekucyjnego z powodu utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku przedstawiciela ustawowego (art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) postanowienie w przedmiocie zarzutów nie może zostać wydane, gdyż postępowanie nie może toczyć się bez udziału strony. Wydanie takiego rozstrzygnięcia stanowi podstawę stwierdzenia jego nieważności. Podobnie w przypadku śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego (art. 56 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), vide: Piotr Pietrasz Komentarz do art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX.
NSA w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z dnia 30 sierpnia 2011r. sygn. akt II GSK 783/10, w którym Sąd ten stwierdził, że "Zawieszenie postępowania egzekucyjnego obligowało wierzyciela do powstrzymania się przed podejmowaniem jakichkolwiek rozstrzygnięć do czasu podjęcia postępowania. Bez znaczenia dla sprawy pozostają tutaj wywody organu, co do przesłanek zawieszenia."
Uzasadniony jest też trzeci z zarzutów skargi kasacyjnej, to jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2015 r.
W sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, orzekanie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało uchylenie postanowienia wierzyciela i umorzenie postępowania przed organem I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a.
Uchylenie przez WSA zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia wierzyciela ze wskazaniem, że SKO naruszyło art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. stanowi naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z ww. przepisami k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. NSA zauważa, że przywołanie w uzasadnieniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. traktuje jako oczywistą omyłkę pisarską.
Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę i oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. NSA na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. zasądził od M.L. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części dotyczącej wpisu od skargi kasacyjnej.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. NSA odstąpił od zasądzenia od M.L. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym uznając, że sytuacja materialna skarżącego kasacyjnie, która uzasadniała zwolnienie go od kosztów sądowych jest szczególnie usprawiedliwiającym przypadkiem przewidzianym w tym przepisie, uzasadniającym takie rozstrzygnięcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło