II SA/Kr 295/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] – M. O. na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 stycznia 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [....] z dnia 23 stycznia 2015 r. na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 2 i art. 123 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013.267 ze zm.) zwany dalej k.p.a.; - art. 49 ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) w skrócie: Pr. Bud. po rozpatrzeniu zażaleń: * M.B. ; * S.B. ; na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 9 października 2013 r. nr [....] znak: [....] , którym w sprawie budowy altany na działce nr ewid. [....] [....] obr. [....] w Z. dla inwestora skarżącej - M.B. ustalono opłatę legalizacyjną dla budynku altany w kwocie 5000 zł uchylił skarżone postanowienie w całości i orzekł: na podstawie art. 49b ust. 4 i 49b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane w sprawie budowy altany na działkach nr ewid. [....] i [....] obr. [....] w Z. Inwestor – M.B. , ustalił opłatę legalizacyjną dla budynku altany w kwocie 5 000 zł. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Niniejsze postępowanie dotyczy altany wybudowanej na działkach nr ewid. [....] [....] obr. [....] w Z. przy ul. [....] , której inwestorem była skarżąca. Z treści pisma S.B. z dnia 10.05.2012r. wynika, że na działce ewid nr [....] i [....] obręb [....] skarżąca w dniach 9 i 10 maja 2012 r. wzniosła konstrukcję drewnianą dla budynku usytuowanego przy granicy z moją działką ewid. nr [....] obręb [....] . Lokalizacja w/w altany została opisana podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [....] .2012 opisano, że północnej części działek [....] i [....] wykonano altanę drewnianą o wymiarach 5,08 x 5,08 m wys. 4,82 m, odl. od granicy z sąsiednią działką nr [....] wynosi 1, 9 m - 2 m. 2 boki elewacji północnej i wschodniej do wysokości ok. 1,2 m - zabudowa pełna powyżej kratownica z listew. Odpowiednio drugie dwa boki altany częściowo zabudowane jak wcześniej opisano z otworami na komunikację. W narożniku południowo-zachodnim zabudowane stanowisko z urządzeniem do serwowania piwa. Konstrukcja dachu wykończona boazerią drewnianą. Podłoga biała. Altanka jak oświadcza skarżąca jest usadowiona na konstrukcji drewnianej - legary. Dach o konstrukcji drewnianej dwuspadowy, okapy o szerokości ok. 0,5 mną kierunku wschód-zachód. Wykonana została także dokumentacja zdjęciowa altany. W zażaleniu z dnia 16.10.2013 r. skarżąca podniosła, że dla Starostwa przyjęcie zgłoszenia i lokalizacji altany oraz zmiany nie miały żadnego znaczenia tzn. czy ona będzie postawiona po stronie zachodniej czy też wschodniej. Organ wskazał, iż: w dniu 18.04.2011 r. do organu wpłynęło zgłoszenie skarżącej z dnia [....] .2011 r. dotyczące budowy przydomowej altany na działkach nr [....] i [....] w Z. Na załączonej do w/w zgłoszenia kopii mapy zgłaszany obiekt został zaznaczony na działce oznaczonej nr [....] od strony działki nr [....] w Z ; postanowieniem z dnia 12.05.201 r. znak: [....] Starosta T. nałożył na skarżącą obowiązek uzupełnienia złożonego wniosku i brakujących dokumentów; w odpowiedzi na w/w postanowienie skarżąca udzieliła za pismem z dnia 13.05.2011 r. Do w/w pisma skarżąca dołączyła mapę i zdjęcie na których wskazano lokalizację budowy altany na działce nr [....] od strony działki nr [....] w Z ; W dniu 03.06.2011 r. zostało złożone pismo skarżącej w którym wskazała, że wyjaśnia, iż zmienia zmieniam lokalizację altany wg załączonej mapy - z dn. 01.06.2011. Altana będzie usytuowana po prawej stronie wejścia na działkę od ul [....] . Będzie ona usytuowana w odległości 1,0 m od istniejącej kanalizacji zgodnie z uzgodnieniem SEWIK. W załączeniu do w/w skarżąca załączyła kopię pisma [....] z dnia 03.06.2011 r. znak: [....] dotyczące uzgodnienia lokalizacji altany, oraz dwie kserokopie mapy z zaznaczeniem lokalizacji altany na działce nr [....] od strony działki nr [....] w Z. Z opisanego powyżej przebiegu zdarzeń wynika, więc że skarżąca ostatecznie zgłosiła lokalizację altany na działce nr [....] od strony działki nr [....] w Z. Niemniej PINB w Z. kierując się koniecznością dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego za pismem z dnia 22.02.2013r. znak: [....] , zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Z. o wskazanie, która z wyżej wymienionych lokalizacji altany została przyjęta. W dniu 19.03.2013 r. wpłynęło pismo Starostwa Powiatowego w Z. informujące, że lokalizacja altany na działkach o nr ewid. [....] [....] obr. [....] położonych w Z. została przyjęta zgodnie z uzgodnieniem [....] z dnia 03.06.2011r." Organ powołał treść art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego. Organ wskazał, iż skarżąca wykonała obiekt o wymiarach 5,08 m x 5,08m co po przemnożeniu w zaokrągleniu daje powierzchnię 25 m2. Budowa altany jak to jest w niniejszym przypadku wymaga więc stosownego zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Organ podniósł, iż w postanowieniu z dnia 12.05.2011 r. znak: [....] Starosta T. odnosząc się do złożonego zgłoszenia z dnia 12.04.2011 r. wskazał, że na kopii mapy zasadniczej wskazano w terenie objętym zgłoszeniem również działkę o nr ewid. [....] . Jeżeli jest ona faktycznie objęta zgłoszeniem należy uwzględnić ją na wniosku oraz złożyć dla niej oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością. Ponadto na mapie tej wskazano błędny przebieg granic działek oraz nie naniesiono lokalizacji altany od granic działek sąsiednich oraz jej wymiarów (należy dokonać tego w sposób trwały i zgodny ze skalą mapy). Organ administracji architektoniczno-budowlanej zażądał więc precyzyjnego wskazania usytuowania altany. Skoro więc skarżąca dokonała zgłoszenia budowy altany na działce nr [....] od strony działki nr [....] w Z., a wybudowała altanę w innym miejscu, to taką budowę należy uznać za samowolną. Organ wskazał, że w niniejszym stanie faktycznym mamy do czynienia z samowolą budowlaną, polegającą na wybudowaniu altany bez stosownego zgłoszenia. Co do zasady taki stan faktyczny skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego. Jednakże ustawodawca w art. 49b ust. 2 Pr. bud. zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania postanowienia umożliwiającego lokalizację wybudowanego obiektu. W dniu 22.05.2013r. PINB w Z. na podstawie w/w przepisu wydał postanowienie nr [....] znak: [....] , którym nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia dokumentów o których mowa w art. 30 ust. 2 Pr. bud. (oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, określenia rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót budowlanych, oraz odpowiednich szkiców lub rysunków), projektu zagospodarowania terenu i zaświadczenia Burmistrza Z. o zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Żądane dokumenty skarżąca złożyła za pismem z dnia 21.09.2013 r. Przedłożenie przez inwestora dokumentów o których mowa w art. 49b ust. 2 Pr. bud. należy traktować jako wniosek o zalegalizowanie obiektu i pozwolenie na wznowienie robót budowlany jeśli budowa nie została zakończona. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ wydaje decyzję o której mowa w art. 49b ust. l Pr. bud. tj. nakaz rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z treścią art. 59b ust. 5 pkt 2 Pr. bud. do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w: art. 29 ust. l pkt 1-3, 5, 6, 12, 13, 16 i 19-21 - wynosi 5.000 zł. Wobec powyższego PINB w Z. prawidłowo wydał postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej dla wybudowanej altany w kwocie 5 000 zł. Odnosząc się do kwestii podnoszonych przez skarżącą w zażaleniu z dnia 16.10.2013 r. organ podkreślił, że subiektywne poczucie krzywdy nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uiszczenie opłaty legalizacyjnej nie jest obowiązkiem inwestora, nie jest także karą (czy też mandatem) nałożoną na inwestora. Prawo budowlane nie przewiduje legalizacji obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego po 1 stycznia 1995 r. bez stosownego zgłoszenia z pominięciem opłaty legalizacyjnej. (art. 49b ust. 6 Pr. bud.), Organ odwoławczy wskazał, iż w zaskarżonym postanowieniu błędnie wskazano kategorię obiektu. Powyższa omyłka nie ma, zdaniem organu, znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż do wyliczenia opłaty legalizacyjnej zastosowanie ma art. 59b ust. 5 pkt 2 Pr. bud. Zarzuty skarżącej dotyczące spraw związanych z rozbudową budynku i budową zjazdu, oraz legalności obiektów na sąsiednich działkach wykraczają poza zakres niniejszego postępowania. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga M.B. . Skarżąca podniosła, iż w zgłoszeniu budowy altany z dnia 20 maja 2014 r. nie podała numeru działki [....] . Ponadto na mapie zatwierdzonej przez Urząd Miasta w Z. znajduje się wpis zgodnie z którym projektowana altana nie związana na trwałe z gruntem możliwa jest do przeniesienia w razie potrzeby. Dotyczyło to działki [....] - rozbudowa altany po stronie wschodniej. Skarżąca przedstawiła także mapkę z wyrysem lokalizacji altany po stronie zachodniej i zgodę na jej posadowienie gdzie zobligowano ją do zachowania odległości 2 m od istniejącej kanalizacji (pismo 3 czerwca 2011 r.) Skarżąca nie zachowała wymaganej odległości gdyż wtedy zmuszona byłaby "wejść" z zabudową altany na chodnik prowadzący z parkingu do domu. Budowa altany od strony działki nr [....] była więc niekorzystna z uwagi na sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012.270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga musiała odnieść zamierzony skutek prawny. W zaskarżonym rozstrzygnięciu będącym przedmiotem kontroli Sądu wystąpiły naruszenia przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkować musiało eliminacją z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji. Rzeczą organów nadzoru budowlanego było w pierwszej kolejności ustalenie i wdrożenie właściwego trybu postępowania (art. 48, 49b lub 50-51 Prawa budowlanego). Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1. Przepis art. 48 ust. 1 dotyczy budowy obiektu budowlanego, lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zaś przepis art. 49b ust. 1 odnosi się do budowy obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź budowanego pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W art. 50 ust. 1 pkt 1–4 prawodawca określa cechy robót budowlanych, w odniesieniu do których organ orzeka o wstrzymaniu. Ustawa wymienia prowadzenie robot budowlanych: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia; mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska; na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1; w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Zatem przepis art. 50 ust. 1 ma zastosowanie do robót budowlanych innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1, a które spełniają jedną z przesłanek wymienionych w ust. 1 pkt 1–4. W tym miejscu wypada przytoczyć podzielany także przez skład orzekający pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie do sygn.. II OSK 150/10, z którego wynika, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego nie ogranicza robót budowlanych objętych jego dyspozycją do robót budowlanych wykonywanych na podstawie pozwolenia na budowę, stanowi on podstawę wstrzymania wszelkich robót wykonywanych sprzecznie z przepisami, w tym robót odnośnie których dokonano zgłoszenia. Odnosząc powyższe wywody do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że błędnym było od początku stanowisko organu I instancji, że skoro altana została ostatecznie posadowiono w innym miejscu (bo od strony działki nr [....] ) niż lokalizacja wynikająca ze zgłoszenia dokonanego przez skarżącą w dniu powyższego musiało być wdrożenie postępowania legalizacyjnego określonego przepisem art. 49b ust 2 Prawa budowlanego i następnie ustalenie opłaty legalizacyjnej na podstawie ust. 4 powołanego przepisu. Tymczasem w ocenie Sądu okolicznością bezsporną jest, że skarżąca dokonała zgłoszenia budowy altany na 18 kwietnia 2011r., to mamy do czynienia z samowolą budowlaną, a konsekwencją nieruchomości stanowiącej jej własność oraz wybudowała tę altanę w sposób odbiegający od dokonanego zgłoszenia. Nie może więc być mowy w takiej sytuacji o wybudowaniu przedmiotowej altany w warunkach samowoli budowlanej. Organy zaś w tym stanie rzeczy obowiązane były rozważyć wdrożenie innego trybu postępowania, a to postępowania naprawczego regulowanego przepisami art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Przeprowadzenie postępowania w niewłaściwym trybie skutkować musiało zatem uchyleniem orzeczenia organu I i II instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, , natomiast o wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na mocy art. 152 p.p.s.a.