IV SA/Wa 934/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-16

Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Aneta Dąbrowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak uwzględnienia J. K. jako udziałowca wspólnoty gruntowej w decyzji z 1967 r. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak uwzględnienia osoby jako udziałowca wspólnoty gruntowej, nawet jeśli jest to uzasadnione, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Takie uchybienia mogą być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone do oceny legalności decyzji pod kątem wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1967 r. dotyczącej praw do wspólnoty gruntowej, zarzucając pominięcie J. K. jako uprawnionego do udziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po uchyleniu swojej wcześniejszej decyzji, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 1967 r., wskazując, że brak udziału strony w postępowaniu nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności, lecz do wznowienia postępowania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska,, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w części oraz umorzenia postępowania w pozostałym zakresie oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 127 k.p.a. w związku z art. 17 pkt ł k.p.a. i art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. jedn. Dz. U. 2001, Nr 79, poz. 856 z p. zm.) po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez E. M. oraz Spółkę dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi [...], reprezentowanych przez r. pr. D. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [..] stycznia 2013 r. [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło w całości zaskarżoną ww decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. i na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1976 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, w zakresie dotyczącym poz. 46, załącznika nr 1 do decyzji z dnia [...] października 1967 r. dotyczącej praw W. K., a w pozostałym zakresie umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podniósł, iż w sytuacji, kiedy wnioskodawcy uważają, że w decyzji z dnia [...] października 1967 r., będącej przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia jej nieważności, jako udziałowiec winien być wymieniony J. K., to podniósł, że brak udziału strony w postępowaniu, co do zasady, nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz do ewentualnego wznowienia postępowania. Wynika to z brzmienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zasady nie konkurencyjności trybów nadzwyczajnych. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie wznawia się jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] października 1967 roku decyzją znak [...] decyzją Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej orzeczono o uznaniu za uprawnione, do udziału w Rolniczej Wspólnocie Gruntowej wsi [...], osoby wymienionych w wykazie stanowiących załącznik nr 1 do niniejszej decyzji. Na podstawie ww pkt. 46 załącznika za osobę uprawnioną uznano Pana W. Z. W dniu 29 marca 2011r. E. M. reprezentowana przez r.pr. D. S. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z dnia [...] października 1967r. nr [...] i w uzasadnieniu wniosku wskazała, iż naruszono art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez pominięcie J. K. jako uprawnionego do udziału, mimo spełnienia przez niego przesłanek art. 6 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy. Nadto w jej ocenie doszło do naruszenia art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez ustalenie udziałów sprzecznie z dokumentami istniejącymi w dacie wydania decyzji oraz sprzecznego z istniejącym stanem faktycznym, co spowodowało, że osoba uprawniona do udziału wskazanego w poz. 46 została określona jako nie posiadająca gospodarstwa rolnego i nie korzystająca faktycznie z gruntów wspólnoty. Ponadto wskazała na naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazała również, że w dniu 5 grudnia 1960r. została zawarta umowa w formie zwykłej pisemnej między W. K. i jego dziećmi J., W. i M. na mocy której, gospodarstwo rolne wraz z prawem korzystania ze wspólnego pastwiska zostało przekazane synowi J. K. oraz, że organ I instancji nie przeanalizował istotnych dokumentów sprawy ani nie zbadał faktycznego stanu posiadania. W dniu 28 kwietnia 2011r. B. L. wniosła o oddalenie wniosku E. M.. W dniu 6 lutego 2012r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi [...] o treści tożsamej z wnioskiem Skarżącej E . M. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji z dnia [...] października 1967 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło brak przesłanek do stwierdzenia nieważności ww decyzji oraz brak interesu prawnego po stronie wnioskodawczyń E. M. i B. L. E. M. i Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi [...] reprezentowani przez r. pr. D. S., złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. [...]. W ocenie pełnomocnika, wbrew art. 6 ust. 1 cyt. ustawy nadano prawa osobie nie spełniającej przesłanek wynikających z tego przepisu, tj. osobie nie posiadającej gospodarstwa i nie korzystającej faktycznie ze wspólnoty w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy, zaś odmówiono praw do tych udziałów we wspólnocie osobie, która takie warunki spełniała, co zdaniem pełnomocnika Skarżących stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Nadto Strona podniosła, że z informacji udzielonej przez Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy [...] wynika, że w pierwszym rejestrze ewidencji gruntów z 1962r. obrębu [...], jako władający do gospodarstwa rolnego o pow. 2,86 ha był wpisany W. K. (ojciec J.). Gospodarstwo wskazane w pkt 46 załącznika (zatem w 1967r.) miało powierzchnię 3,07 ha (różnica wynosi 0,21 ha). Według ewidencji z 1962r. W. K. dysponował działkami nr [...], [...], [...], [...], [...]. W ewidencji nie został ujęty grunt o pow. 0,21 ha odpowiadający działce oznaczonej później jako nr [...] - zbyty nieformalną umową w 1965 r. na rzecz J. K. (syna) i ujęty w AWZ z dnia [...] stycznia 1976r. nr [...]. Poza pracą w gospodarstwem rolnym J .K. był zatrudniony w [...], nie utrzymywał się wyłącznie z gospodarstwa a pierwszego konia jakiego posiadał, kupił wspólnie z J. W. Według oświadczenia B. L. zawartym w piśmie z dnia 8 marca 2013 r., W. K. i jego żona F. (rodzice J.), aż do śmierci prowadzili niewielkie gospodarstwo, którego najważniejszym elementem była krowa wypasana na wspólnym pastwisku. Było to ich jedyne źródło utrzymania. Pod ww. oświadczeniem podpisała się również L. K.. Tożsame oświadczenia złożyli: K. O. - dnia 12 marca 2013 i K. U. - w dniu 13 marca 2013 r. syn J. W. - 14 marca 2013 r. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję, którą uchyliło w całości ww swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. i odmówiło stwierdzenia nieważności ww decyzji z dnia [...] października 1976 r. Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, w zakresie dotyczącym poz. 46, załącznika nr 1 do niej, dotyczącej praw W. K., a w pozostałym zakresie umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że ewentualne roszczenia wysuwane przez prawnuczkę E. M. o uwzględnienie praw J. K. mogłyby stanowić podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 1976 r. nr [...] Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak również uznało wykazanie interesu prawnego Skarżącej i B. L. Skargę na ww decyzję wniosła E. M., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego D. S. zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 8 Kpa poprzez nieuzasadnioną zmianę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiska w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia w ramach postępowania wyjaśniającego rozprawy celem odebrania zeznań świadków na okoliczność wskazania, kto posiadał gospodarstwo rolne oraz faktycznie korzystał z gruntów wspólnoty w okresie od 5 lipca 1962 r. do 5 lipca 1963 r., pomimo wcześniejszego poinformowania strony o planowanej rozprawie, co doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej; 2. art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezawiadomienie strony o zgromadzeniu materiału dowodowego i zakończeniu postępowania przez co skarżąca została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w szczególności oświadczeń składanych w sprawie przez drugą stronę B. Ł.; 3. art. 7, 77 § 1, 78, 80 i art. 136 Kpa poprzez zaniechanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia, w szczególności nieprzeprowadzenie zaplanowanej przez organ rozprawy celem odebrania zeznań świadków i weryfikacji treści pisemnych oświadczeń w przedmiocie posiadania gospodarstwa rolnego i faktycznego korzystania z gruntów wspólnoty w okresie od 5 lipca 1962 i do 5 lipca 1963 r.; 4. wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniom C. K., W. O., K. O. i K. T. z dnia 15 marca 2010 r., pomimo iż treść tychże oświadczeń pozostawała w sprzeczności z treścią decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1967 r. Nr [...], 5. naruszenie przepisów postępowania, tj, art, 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r. i odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1967 r. Nr [...] w zakresie dotyczącym poz. 46 Załącznika nr 1 do decyzji z 2 października 1967 r, dotyczącej praw W. K., podczas gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1967 r. Nr [...], podczas gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 6 ust. 1 w związku z art. 8 ust, 2 i art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym decyzji i w odpowiedzi na skargę i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych cyt. ustawy i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a dał wyraz stanowisku, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Sąd stwierdza, że organ drugiej instancji dokonał wyczerpującej i prawidłowej oceny kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji pod względem przesłanek nieważnościowych w rozumieniu art. 156 §1 k.p.a. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu odwołąwczego. Kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad nieważnościowych, w szczególności nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, które jako kwalifikowane naruszenia wymaga stwierdzenia, że doszło do oczywistego naruszenia jasnego przepisu prawa, które wywołuje skutki nie do pogodzenia z zasadami obowiązującymi w państwie prawa. Wobec wyczerpującej analizy wyników badania decyzji z dnia [...] października 1967 r. kontrolowanej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd uznał , że wniesiona skarga jest niezasadna. Należy podnieść, że teza Skarżącej, zgodnie z którą okoliczność, iż J. K., w jej ocenie jako udziałowiec wspólnoty gruntowej, nie został wymieniony w załączniku do ww decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, w zakresie dotyczącym poz. 46, załącznika nr 1 do decyzji z dnia [...] października 1967 r., miałaby stanowić o jej nieważności, jest nieuzasadniona. W tym zakresie organ przedstawił, jak to już wyżej ocenił Sąd, argumentację wyczerpującą i Art. 156 k.p.a. stanowi: " § 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która : 1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. § 2. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne". Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z ciężkich wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w tym postępowaniu nie można rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Wyliczone wady decyzji mają charakter materialnoprawny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią w samej decyzji i godzą w podmiotowe elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Z tej racji, że wady są w samej decyzji, postępowanie, w którym została ona wydana, może być prawidłowe pod względem prawnym, może ono natomiast być źródłem wadliwości decyzji, ze względu na merytoryczne treści ustalone w stadium wstępnym lub stadium rozpoznawczym postępowania. Z punktu widzenia bytu prawnego decyzji wadliwej nie ma to jednak rozstrzygającego znaczenia, ponieważ ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie. (za: Borkowski w: Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, Warszawa 1998, Art. 156, Nb.5). Nie ma wątpliwości, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki, (wyrok NSA w Warszawie z 13.10. 2005 r., FSK 2294/04, cyt. za:LEX nr 173113). Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą. Chodzi w tym wypadku o błędy w zastosowaniu prawa mające oczywisty charakter. Dla zaistnienia nieważności niezbędnym jest aby stan prawny regulujący przedmiot rozstrzygnięcia był jasny i jednoznaczny także". Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 13 maja 2003 roku, III SA 2395/01, "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Jako rażące naruszenie prawa nie należy traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (...)". Tymczasem wskazywane ewentualnie przez wnioskodawcę uchybienia prawa materialnego, które stanowią w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 29 czerwca I963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych mają swoje źródło w kwestionowanych przez wnioskodawcę ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ I instancji. Za organem należy podnieść, iż w takiej sytuacji nie jest możliwe dokonanie subsumpcji stanu faktycznego i przepisu zastosowanego w sprawie, nie można bowiem ustalonego w sprawie stanu faktycznego uznać za niewątpliwy. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 23 marca 1998 r. sygn. IV SA 1005/96 wyrażony został pogląd, iż "w prawie administracyjnym obowiązuje generalna zasada stabilności decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją stanowiącą wyjątek od wskazanej wyżej zasady generalnej, wyjątek ten dopuszczalny jest wyłącznie w przypadkach enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § l pkt 1-7 kpa". Nie jest zatem możliwe stwierdzenie nieważności decyzji ze względu na wskazane we wniosku naruszenia prawa procesowego. W przeciwnym razie doszłoby do obejścia ustalonego w art. 148 k.p.a. terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania (wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 826/04, publ.: LEX nr 168040). W orzecznictwie sądowym wyrażono także pogląd, że uwzględnienie tej wadliwości postępowania jako przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji stanowi rażące naruszenie prawa (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK1549/04, publ.: LEX nr 179110). Nie jest dopuszczalne zatem przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się do przedstawionych w skardze zarzutów należy wskazać, że okoliczności te mogą być postrzegane wyłącznie przez pryzmat przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowo - administracyjnym przesłanka do wznowienia postępowania nie może być badana w postępowaniu nieważnościowym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2005r., sygn. akt VII SAlWa 826/04). Postępowanie nieważnościowe jest ograniczone wyłącznie do oceny legalności kontrolowanej decyzji. Organ nadzorczy w tym postępowaniu nie jest więc uprawniony do oceny kontrolowanego rozstrzygnięcia w oparciu o zgromadzone dowody w sprawie. Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że przesłanki określone w punktach 1, 3, 4, 5, 6 i 7 cyt. Art. 156 k.p.a nie nastąpiły. Decyzję wydał organ właściwy w ówczesnym stanie prawnym, była ona pierwszą decyzją w tej sprawie, skierowano ją do stron, nie była niewykonalna, nie zawierała też wady powodującej nieważność z mocy prawa. Przesłanki jakie należało spełniać by być uprawnionym do udziału we wspólnocie gruntowej zawiera art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.), gdzie zgodnie z ust. 1, uprawnionym do udziału we wspólnocie są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwo rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed wejściem w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Zatem osoba uprawniona do udziału powinna spełnić dwie przesłanki, a mianowicie posiadanie gospodarstwa rolnego i faktyczne korzystanie z tej wspólnoty przez okres co najmniej 1 roku przed wejściem w życie ustawy. Ustawa z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowywaniu wspólnot gruntowych weszła w życie z dniem 5 lipca 1963r., a zatem uprawniony do udziału we wspólnocie gruntowej poza wykazaniem faktu posiadania gospodarstwa rolnego, musiał także wykazać, że faktycznie korzystał z tej wspólnoty przynajmniej od 5 lipca 1962r. do 5 lipca 1963 r. (ustawa weszła w życie 5 lipca 1963 r.). Reasumując, należy stwierdzić, iż jedynym trybem wykazania przez Skarżącą powołanych w skardze okoliczności dotyczących decyzji z dnia [...] października 1967 r., pozostaje tryb ewentualnego wznowienia postępowania. Wynika to z brzmienia art. 145 § 1 k.p.a. i zasady nie konkurencyjności trybów nadzwyczajnych. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że tryby nadzwyczajne - wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji nie są wobec siebie konkurencyjne i nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ uruchomienie każdego z nich oparte jest na innych przesłankach, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. i które dotyczą innego rodzaju uchybień i wad, zaistniałych w toku postępowania lub zawartych w samej decyzji. Przy czym warto wskazać, że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Kierując się zatem powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło