II SA/Wa 2013/14
WyrokWSA w Warszawie2015-07-01
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Stanisław Marek Pietras, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, które jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie, uzasadnia zwolnienie go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nawet jeśli nie doszło do prawomocnego skazania w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest uzasadnione, gdy popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. Oczywistość ta może wynikać z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym, w tym z zeznań świadków i wyników badań, nawet jeśli nie ma prawomocnego wyroku skazującego. Dalsze pozostawanie w służbie policjanta, który popełnił czyn o znamionach przestępstwa, podważa autorytet Policji i zaufanie społeczne, co uzasadnia jego zwolnienie w interesie społecznym i służby.Stan faktyczny
Skarżący, K. J., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z powodu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Organ I instancji wydał rozkaz personalny o zwolnieniu, który następnie utrzymał w mocy Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak spełnienia przesłanek do zwolnienia oraz brak zasięgnięcia opinii związku zawodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak (sprawozdawca) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. J. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę –
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym Nr [...] z [...] września 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. J. (dalej jako skarżący) od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji Nr [...] z [...] lipca 2014 r., dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. przestawił skarżącemu zarzut, że [...] marca 2014 r. w W., na ul. [...] i Trasie [...] oraz w M. na ul. [...] i ul. [...], woj. [...] na drodze publicznej, w ruchu lądowym prowadził pojazd mechaniczny marki [...] będąc w stanie nietrzeźwości, co potwierdziło badanie alcosensorem z wynikiem: - I. o godz. [...] – [...] mg/l, II. o godz. [...] [...] mg/l, III. o godz. [...] – [...] mg/l, IV. o godz. [...] – [...] mg/l, V. o godz. [...] [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu oraz badanie krwi z wynikiem [...] ‰ alkoholu etylowego, tj. o przestępstwo określone w art. 178 a § 1 Kodeksu karnego.
W związku z powyższym Komendant [...] Policji rozkazem personalnym Nr [...] z [...] kwietnia 2014 r., na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od [...] maja 2014 r. na okres trzech miesięcy.
Następnie Komendant [...] Policji pismem z [...] maja 2014 r., na wniosek Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] Komendy [...] Policji z [...] maja 2014 r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu zbadania zasadności zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, tj. z uwagi na popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Pismem z [...] maja 2014 r. Komendant [...] Policji, na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, wystąpił do Przewodniczącego Zarządu [...] Komendy [...] Policji o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zwracając się o przesłanie przedmiotowej opinii w terminie 7 dni od dnia otrzymania danego pisma. Do dnia wydania przez Komendanta [...] Policji rozkazu personalnego Nr [...] z [...] lipca 2014 r. nie wpłynęła do Wydziału Kadr Komendy [...] Policji opinia w tym zakresie.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym Nr [...] z [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, przedłużył okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego.
Następnie Komendant [...] Policji po stwierdzeniu, że skarżący w sposób oczywisty dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, rozkazem personalnym Nr [...] z [...] lipca 2014 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji z [...] sierpnia 2014 r. Decyzji tej na podstawie art. 108 K.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, polegające na zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji w sytuacji, gdy nie została spełniona żadna z przesłanek, uzasadniających podjęcie takiej decyzji oraz art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, polegające na zwolnieniu skarżącego ze służby bez uprzedniego zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Ponadto zarzucił Komendantowi [...] Policji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a., poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu strony w toku postępowania oraz zasady bezpośredniości dowodów i w konsekwencji art. 7 K.p.a., art. 75 K.p.a., art. 77 §11 K.p.a. i art. 80 K.p.a., poprzez brak przeprowadzenia dowodu z nagrania video drogi pojazdu marki [...] kamerą samochodową oraz zaniechanie uzyskania lub zapoznania się z oryginałami akt sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w W..
Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wstrzymanie jej natychmiastowego wykonania.
Wskazanym na wstępie rozstrzygnięciem Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Organ podał, iż zgodnie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Intencją ustawodawcy w danym przypadku było zatem dążenie do wyeliminowania z Policji osób niegodnych pozostawania w służbie.
Jednocześnie podkreślił, że powyższy przepis nie ustanawia katalogu przestępstw, których popełnienie uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Dlatego też w każdej sprawie obowiązkiem organu jest ustalenie i rozważenie, czy okoliczności przestępstwa, wysokość spowodowanej lub grożącej szkody majątkowej, także szkody innego rodzaju oraz pobudki działania sprawcy usprawiedliwiają wniosek, że dalsze jego pozostawanie w służbie jest niedopuszczalne. Przesłanka "oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa" musi być oceniana w każdej indywidualnej sprawie dotyczącej danego policjanta poprzez ustalenie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę danej sprawy oraz wykazanych w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu. Oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa może być stwierdzona na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości, że przestępstwo zostało popełnione, a oczywistość dotyczy bezsporności (obiektywności) faktu, a więc samego zaistnienia czynu kwalifikowanego przez prawo jako przestępstwo, bez względu na to, czy przestępstwo to będzie następnie ścigane i sprawca skazany. Popełnienie zatem czynu o znamionach przestępstwa jest więc oczywiste, jeżeli nienasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, iż osoba dopuściła się czynu przestępczego zagrożonego sankcją karną przez ustawę.
Organ jednocześnie zwrócił uwagę, że w sytuacji zaistnienia prawomocnego wyroku uniewinniającego albo orzeczenia o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego będzie miał zastosowanie art. 42 ustawy o Policji, który umożliwia takiemu funkcjonariuszowi powrót do służby w Policji.
W dalszej kolejności organ podał, że w przedmiotowej sprawie na podstawie telegramu Nr [...] z [...] marca 2014 r., notatek służbowych z [...] marca 2014 r., notatki urzędowej z [...] marca 2014 r., protokołów z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym z [...] marca 2014 r. [...] oraz [...], a także zeznań świadków, które są spójne, rzeczowe i brak jest podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, stwierdzono, iż skarżący [...] marca 2014 r. popełnił czyn o znamionach przestępstwa, określony w art. 178 a § 1 K.k.
Uwzględniając powyższe organ ocenił, iż skarżący będąc funkcjonariuszem Policji popełnił czyn, który w opinii publicznej postrzegany jest jako wysoce społecznie szkodliwy, poddany najwyższej krytyce i napiętnowaniu. Przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości popełnione zostaje bowiem zawsze z winy umyślnej sprawcy, co w tym kontekście utożsamiane jest z brakiem poczucia wszelkiej odpowiedzialności. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom i zasadom etyki zawodowej policjanta. Policja jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest jedną z instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywateli środkami realizacji władztwa państwowego. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Służyć ma ona również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerencję w sferę wolności i praw obywatelskich. Dlatego też nie do pogodzenia z funkcją i rolą, jaką wypełnia Policja jest realizowanie zadań służbowych przez policjanta, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa.
Uwzględniając wyżej wskazane okoliczności organ stwierdził, że fakt popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 178 a § 1 K.k jest oczywisty.
Nadto organ zaznaczył, że z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania i w związku z tym od policjantów wymaga się, aby przestrzegali szczególnych reguł godnego i zgodnego ze społecznym zaufaniem zachowania się. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. Zachowanie skarżącego w sposób istotny ujemnie wpłynęło na jego prestiż oraz dobre imię Policji i świadczy o lekceważącym stosunku funkcjonariusza do przepisów prawa, zwłaszcza, gdy z racji pełnionej funkcji powinien on stać na straży praworządności.
W kontekście powyższego organ wskazał, że funkcjonowanie Policji, jako formacji służącej społeczeństwu, jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy jej przedstawiciele będą darzeni społecznym zaufaniem. Zaufaniem zaś nie mogą być obdarzeni policjanci, których postawa i zachowanie w służbie, jak i poza nią, nie znajdują akceptacji społecznej.
Zdaniem organu w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy niemożliwe jest pozostawanie skarżącego w służbie. Zgodnie z art. 25 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Policjant jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa sam musi przestrzegać tego prawa w najwyższym stopniu. Wszelkie niepraworządne działania policjanta, jak również uzasadnione podejrzenie o takie działanie, rodzić muszą zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji do wykluczenia z szeregów Policji. Przytoczone powyżej argumenty – zdaniem organu - wypełniają nie tylko pojęcie ważnego interesu służby, ale szerzej - ważnego interesu społecznego
W interesie służby, a więc interesie społecznym leży bowiem, aby ustawowe zadania Policji były realizowane przez osoby w pełni spełniające wymagania stawiane przez przepisy ustawy o Policji. Instytucja jaką jest Policja ma gwarantować każdemu człowiekowi ochronę przed przemocą, brutalnością i innymi zachowaniami naruszającymi dobro chronione przez prawo. Z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, zdolna nawet z narażeniem życia do strzeżenia porządku prawnego i bezpieczeństwa innych. Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się bezwzględnie na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2008 r., sygn. akt OSK 1738/07).
Odnosząc się do kwestii konsultacji decyzji o zwolnieniu skarżącego ze statutowymi organami [...] organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Opinia ta nie jest dla organu wiążąca, nie stanowi ona także dowodu w sprawie. Strona zatem nie może skutecznie powoływać się na treść opinii w odwołaniu, bowiem nie może z niej wywodzić skutków prawnych. Skoro cytowany przepis zawiera zwrot "może nastąpić", to oznacza, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji może, lecz nie musi być poprzedzone opinią organizacji zakładowej związku zawodowego policjanta.
W przedmiotowej sprawie organ wystąpił do Przewodniczącego [...] Komendy [...] Policji celem wydania opinii, który jednak do [...] lipca 2014 r. nie udzielił w danym zakresie żadnej odpowiedzi. Ani Statut Związku, ani ustawa o Policji nie określa terminu w jakim wydanie takiej opinii powinno nastąpić. Zdaniem organu zaniechanie wydania przez organizację związkową opinii nie może paraliżować postępowania administracyjnego i uniemożliwiać wydanie w terminie określonym w art. 35 K.p.a. decyzji w sprawie.
Organ odwoławczy zważył, iż organ związku zawodowego nie tylko nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na pismo z [...] maja 2014 r. w terminie w nim określonym, ale pozostawał w bezczynności również po upływie terminu określonego przez Komendanta [...] Policji w tymże piśmie. Zdaniem organu odstąpienie przez tę organizację od zaopiniowania zwolnienia funkcjonariusza nie może być utożsamiane z niedopełnieniem przez organ I instancji ustawowego wymogu w tym zakresie.
Organ nie podzielił zarzutów odwołania odnoszących się do naruszenia art. 7, 8 i 11 K.p.a. Zwrócił uwagę, iż organ I instancji poczynił własne ustalenia w sprawie, dokonał bowiem weryfikacji przeprowadzonych dowodów oraz, w oparciu o nie, poczynił wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia, czemu stosownie do treści art. 107 § 1 i 3 K.p.a. dał wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji. Samodzielności tym ustaleniom nie odbiera fakt wykorzystania przez organy dowodów przeprowadzonych w innym postępowaniu, gdyż jako dowód organ administracji ma obowiązek zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem w postępowaniu dotyczącym zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa mogą być – zdaniem organu – także dowody zebrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania karnego. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia, przez orzekający w sprawie sąd, ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach w czasie rozprawy i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka, czy wyjaśnień oskarżonego utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu (karnym lub karnoskarbowym). Postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby prowadzone w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest bowiem postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 K.p.a. Co więcej, w postępowaniu tym poza przepisami ustawy o Policji oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się przepisów innych procedur, w odróżnieniu na przykład od postępowania dyscyplinarnego (art. 135 p ustawy o Policji) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1206/11, LEX nr 1113237).
Powyższe – w ocenie organu - oznacza, iż możliwości przyjęcia oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie można uzależniać od przeprowadzenia przez organ quasi postępowania przygotowawczego. Oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musi więc wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy. Nie jest zatem także konieczne przyznanie się do winy przez funkcjonariusza w postępowaniu karnym, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 735/12).
Za nieuzasadniony organ uznał zarzut dotyczący błędnej oceny materiałów, polegającej na arbitralnym uznaniu skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu, bowiem poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż rządzi się ono własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów ustawy o Policji oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego. W przepisach tych brak jest natomiast znanej prawu karnemu i wyrażonej w art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej instytucji domniemania niewinności do chwili prawomocnego skazania wyrokiem sądu. Poza tym stosowanie tak rozumianej instytucji domniemania niewinności byłoby oczywiście sprzeczne z normami zawartymi w art. 41 ustawy o Policji. Celem bowiem jakiemu służy zastosowany w sprawie przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest właśnie umożliwienie zwolnienia policjanta ze służby, bez czekania na wynik innych, toczących się postępowań, gdy niemożliwe jest jego pozostanie w służbie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 317/08). Zwolnienie więc policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem tego postępowania, pozostaje ono bowiem bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. W takiej sprawie właściwy organ nie ma także obowiązku wykazania winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanego mu przestępstwa. Udowodnienie bowiem faktu popełnienia zarzucanego czynu należy do organów ustawowo powołanych do ścigania i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania w danym przypadku o występek z art. 178 a § 1 K.k.
W kontekście powyższego organ odwoławczy ocenił, iż Komendant [...] Policji, działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem –rozstrzygnięcia i podjęciem decyzji, wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 7 K.p.a., oraz art. 77 K.p.a., rozpatrzył sprawę w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć do niej zastosowanie. Nie zaniechał również uwzględnienia pozytywnych opinii z przebiegu służby, bowiem opinie i oceny okresowe policjanta znane są organowi z urzędu. Jako dowód w sprawie dopuszczono także zeznania policjantów oraz świadków, dokumentację z miejsca zdarzenia, protokoły z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym oraz wynik badania krwi policjanta. Poddano także analizie protokół przesłuchania podejrzanego z [...] kwietnia 2014. w którym skarżący oświadczył, iż "do popełnienia zarzucanego mi czynu - nie przyznaję się". Stwierdzeniu temu jednak organ I instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ podkreślił także, że skarżący nie posiada żadnych dodatkowych kwalifikacji zawodowych, które wyróżniałyby go na tle innych funkcjonariuszy.
Analizując zasadność nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy stwierdził, że Komendant [...] Policji prawidłowo zastosował przepis art. 108 § 1 K.p.a, bowiem w interesie społecznym, tożsamym z interesem służby jest, aby zwolnienie skarżącego ze służby w Policji odniosło skutek niezwłoczny.
Organ pierwszej instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Roli tej nie może wypełniać w sytuacji, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze nieprzestrzegający prawa.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, polegające na utrzymaniu w mocy rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w sytuacji, gdy nie została spełniona żadna z przesłanek, uzasadniających podjęcie takiej decyzji;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, polegające na utrzymaniu w mocy rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby bez uprzedniego zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów;
3. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie przepisu art. 7 K.p.a., poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu skarżącego w toku postępowania administracyjnego i odwoławczego;
4. naruszenie zasady bezpośredniości dowodów i w konsekwencji przepisów art. 7, 75, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez brak przeprowadzenia dowodu z nagrania video drogi pojazdu marki [...] kamerą samochodową oraz zaniechanie uzyskania lub zapoznania się z oryginałami akt spraw prowadzonej przed Sądem Rejonowym w W.;
5. naruszenie przepisu art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a., poprzez sporządzenie zbyt ogólnikowego uzasadnienia, a w szczególności brak odniesienia się do części zarzutów podniesionych w złożonym w sprawie odwołaniu, skutkujące nieprawidłową kontrolą międzyinstancyjną.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji oraz rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji Nr [...] z [...] lipca 2014 r., o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji;
2. wstrzymanie wykonania ww. rozkazów personalnych;
3. zasądzenie kosztów postępowanie na rzecz skarżącego.
Uzasadniając zarzut naruszenie prawa materialnego – art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji skarżący wskazał, że z treści tego przepisu wynika, że aby móc zwolnić policjanta ze służby muszą zostać spełnione dwie przesłanki:
← funkcjonariusz musiał popełnić czyn o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego i popełnienie czynu jest oczywiste oraz
← popełnienie czynu zabronionego uniemożliwia funkcjonariuszowi pozostawanie w służbie.
Zdaniem skarżącego żadna z ww. przesłanek nie została spełniona w przedmiotowej sprawie.
W zakresie braku przesłanki oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa skarżący wskazał, iż organ nie może w sposób dowolny decydować o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a ponadto okoliczności popełnienia czynu zabronionego przez domniemanego sprawcę powinny zostać udowodnione. Samo uprawdopodobnienie (a zatem oparcie decyzji na domniemaniach, poszlakach, itp.) nie jest wystarczające i stanowiłoby naruszenie przepisów procedury.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie został złapany na "gorącym uczynku", a ponadto nie przyznał się do winy i odmówił składania wyjaśnień. Nie sposób zatem stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu mamy do czynienia z popełnieniem czynu niebudzącym wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezspornym i pewnym. Wręcz przeciwnie – większość okoliczności stanu faktycznego jest spornych.
Oczywistość popełnienia przestępstwa nie jest w przedmiotowej sprawie niewątpliwa, bezsporna. Organ, uzasadniając swoje odmienne w tej materii stanowisko, ograniczył się wyłącznie do enumeratywnego wyliczenia dowodów, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, i stwierdzenia, że są one "spójne, rzeczowe i brak jest podstaw do kwestionowania ich wiarygodności". Jednocześnie Komendant Główny Policji odmówił wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego, nie uzasadniając jednak dlaczego.
Ponadto, organ nie wskazał z jakich to dowodów i dlaczego wynika np. okoliczność kierowania przez skarżącego samochodem marki [...]. Jest to okoliczność kluczowa dla przedmiotowej sprawy i kwestii ewentualnej oczywistości popełnienia przez skarżącego przestępstwa. W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego Komendant Główny Policji nie dokonał wystarczającej analizy tego zagadnienia.
W ocenie skarżącego Komendant [...] Policji oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na zeznaniach dwóch osób, w sytuacji gdy wartość zeznań tych osób jest co najmniej wątpliwa. Jeden ze świadków nie mógł widzieć ani sylwetki, ani twarzy kierującego pojazdem marki [...], zaś drugi był zainteresowany częściowym uchyleniem się od odpowiedzialności. Organ, rozpatrując złożone w sprawie odwołanie, do tych wątpliwości nawet się nie odniósł.
W zakresie braku przesłanki uniemożliwienia funkcjonariuszowi pozostawania w służbie, skarżący wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała wyjątkowa sytuacja, gdy brak zwolnienia skarżącego mógłby osłabić autorytet Policji. Na tym etapie postępowania nie sposób ponadto stwierdzić, że skarżący utracił kwalifikacje potrzebne do pełnienia służby w Policji zgodnie z art. 25 ustawy o Policji. Skarżący podkreślił, iż w toku niniejszego postępowania nie wykazano jakiejkolwiek szkodliwości jego czynu dla Policji. Nikt ponadto nie poniósł nawet najmniejszej szkody.
Nie zostało również wykazane w jaki sposób skarżący zdaniem organu utracił nieposzlakowaną opinię. Samo podejrzenie popełnienia przez skarżącego przestępstwa nie jest wystarczające do stwierdzenia utraty nieposzlakowanej opinii.
W zakresie naruszenia art. 43 ust. 3 ustawy o Policji skarżący wywiódł, iż każdorazowo decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza we wskazanych przypadkach musi być poprzedzona uzyskaniem opinii związku zawodowego. Argumentował, że już z samego literalnego brzmienia przepisu należy wnioskować, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić po uzyskaniu opinii związku zawodowego. Oznacza to, że - a contrario - zwolnienie funkcjonariusza ze służby nie może nastąpić bez uzyskania opinii związku zawodowego. Brak opinii skutkuje brakiem możliwości skorzystania z uprawnień, wynikających z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zwrot, którego użył ustawodawca powinien być zatem tak interpretowany, że zwolnienie funkcjonariusza może nastąpić "jedynie"/"wyłącznie" po uzyskaniu stosownej opinii.
Skarżący nie zgodził się z tezą, jakoby ewentualna bezczynność po stronie organizacji związkowej uzasadniała zaniechanie organu. Nie sposób twierdzić, iż to skarżący miałby ponosić negatywne skutki prawne działań czy zaniechań podmiotów trzecich.
W zakresie naruszenia przepisów postępowania skarżący podniósł, iż organ nie uwzględnił przebiegu jego służby, podkreślając, że pozostał mu niewielki okres czasu do uzyskania prawa do emerytury.
Uzasadniając zarzut naruszenia zasady bezpośredniości skarżący zwrócił uwagę na oparcie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji głównie na kopiach akt sprawy uzyskanych z Sądu Rejonowego w W.. W toku postępowania organ l instancji odwoływał się do nagrania video drogi pojazdu marki [...] kamerą samochodową. Takie nagranie nie znajduje się w aktach postępowania, a zatem skarżący w toku sprawy nie mógł się z nim zapoznać. Nie został także przeprowadzony dowód z odtworzenia przedmiotowego nagrania.
Zdaniem skarżącego Komendant [...] Policji powinien był w miarę możliwości przeprowadzić postępowanie w oparciu o dowody bezpośrednio, co nakazują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika to też z okoliczności, iż inne są cele postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby i postępowania karnego przeciwko oskarżonemu o czyn z art. 178 a § 1 K.k. Nie są też tożsame przesłanki, od których spełnienia, zależy pozytywne czy negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie wskazanych postępowań.
Uzasadniając zarzut wadliwości uzasadnienia skarżący wskazał, iż w przedmiotowej sprawie organ nie wyjaśnił przyczyn, które spowodowały, iż odmówił on wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego. Komendant Główny Policji nie podał także expressis verbis, które fakty uznał za udowodnione. Uchybienia te same w sobie przesądzają o wadliwości uzasadnienia. Nadto skarżący dodał, że dwa z zarzutów podniesionych w odwołaniu, a mianowicie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, nie zostały de facto rozpoznane. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia interesu skarżącego, organ skupił się na interpretacji pojęcia interesu społecznego, a także wykładni art. 8 K.p.a. Z kolei w przypadku zarzutu naruszenia zasady bezpośredniości, Komendant Główny Policji rozważał kwestię błędnej oceny materiałów, polegającej na arbitralnym uznaniu strony za winną zarzucanego jej czynu. Zarzut treści wskazanej przez organ w ogóle nie pojawił się w odwołaniu. Tym samym, zdaniem skarżącego należy uznać, że organ dopuścił się licznych uchybień w zakresie uzasadnienia faktycznego, a także nie odniósł się w sposób merytoryczny do dwóch zarzutów, co uniemożliwiło w praktyce dokonanie prawidłowej kontroli międzyinstancyjnej rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 §1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Takie postępowanie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 K.p.a.
Cytowane unormowanie uwzględnia przede wszystkim specyfikę pracy i status policjantów jako funkcjonariuszy publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak aby ich postawa moralna i nieposzlakowany charakter chroniły interes społeczny i podkreślały autorytet władzy państwowej. Ma to związek z podstawowymi zadaniami Policji, którymi zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, są m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych.
Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności. Jednocześnie wypełnianie przez policjanta swoich obowiązków zgodnie z powyższymi zasadami należy rozumieć jako działania podejmowane w interesie służby, który jest tożsamy w tym zakresie z interesem publicznym. Natomiast ewentualne naruszenie tych zasad może skutkować nie tylko zawieszeniem w czynnościach służbowych, ale również zwolnieniem ze służby.
Szczegółowa analiza normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, prowadzi do wniosku, że ma ona charakter częściowo uznaniowy. Należy bowiem zwrócić uwagę, że rozstrzygnięcie dotyczące zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia uznaniu organom Policji, przez użycie zwrotu "może zwolnić", jednakże w tym samym przepisie wskazuje się przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł rozważać jego zastosowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1410/10, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – "CBOSA"). Nakłada to na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia decyzji. Powołując się na stanowisko orzecznictwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7900/98, Lex nr 47243) należy stwierdzić, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym związaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 K.p.a. (zob. również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 113/14, publ. CBOSA).
Oznacza to, że sąd administracyjny kontrolując wydaną w sprawie decyzję obowiązany jest szczegółowo zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, a ich ustalenie nastąpić powinno z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego określonych w Kodeksie postępowania dowodowego. Tak więc Sąd kontrolując legalność zaskarżonego aktu administracyjnego zobligowany był zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie.
Zauważyć należy, że brak jest ustawowej definicji "oczywistości", o której stanowi art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, gdyż powinno się ją oceniać w okolicznościach indywidualnej sprawy i nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do rzeczywistego wypełnienia jego znamion.
Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z [...] kwietnia 2014 r. przedstawiono skarżącemu zarzut, że [...] marca 2014 r. w W. na ul. [...] i Trasie [...] oraz w M. na ul. [...] i ul. [...], woj. [...] na drodze publicznej, w ruchu lądowym prowadził pojazd mechaniczny marki [...] będąc w stanie nietrzeźwości, co potwierdziło badanie alcosensorem oraz badanie krwi, czyli o przestępstwo z art. 178 a § 1 K.k. Następnie został sporządzony i skierowany do sądu akt oskarżenia, w którym zarzucono skarżącemu popełnienie opisanego powyżej przestępstwa. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego podał do protokołu rozprawy, iż skarżący został skazany za popełnienie zarzucanego mu czynu na karę grzywny i zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych.
W ocenie Sądu wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a następnie skierowanie aktu oskarżenia do Sądu, decyduje o prawdopodobieństwie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Tym bardziej, że nie jest konieczne przyznanie się do winy przez funkcjonariusza w postępowaniu karnym, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu, a na to wskazuje w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy.
Organ dysponował bowiem zeznaniami świadków, którzy zgodnie potwierdzają okoliczności popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu i nie ma podstaw aby te zeznania kwestionować co do ich prawdziwości. Organ I instancji szczegółowo omówił i ocenił zeznania świadków, a organ odwoławczy tę ocenę w pełni podzielił. Również Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji podzielił ocenę organu odnoszącą się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Decydujące znaczenie mają również badania określające poziom zawartości alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu i we krwi skarżącego. We krwi skarżącego stwierdzono obecność [...] promila alkoholu.
Na podstawie całokształtu okoliczności i zgromadzonego materiał dowodowego nie może budzić żadnych wątpliwości, że w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178 a § 1 K. k., czego ostatecznym potwierdzeniem jest wyrok uznający, iż skarżący popełnił zarzucany mu czyn.
Na podkreślenie zasługuje, na co słusznie wskazał organ, że zgodnie z art. 75 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Należy mieć także na uwadze, że postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego. Chociaż zatem organ Policji ma w tego rodzaju postępowaniu obowiązek zebrania dowodów świadczących o oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, z drugiej jednak strony nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 k.p.k. Z tego względu postępowanie dowodowe w takiej sprawie musi znaleźć ograniczenia z uwagi na prowadzone postępowanie przygotowawcze i jego cele. Zauważyć również należy, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Żaden organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie środków dowodowych na wskazane przez stronę okoliczności, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające – w ocenie organu procesowego a nie strony postępowania – znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały wyjaśnione. Nastąpiło to w oparciu o materiały dowodowe zgromadzone zasadniczo w toku postępowania przygotowawczego. Takie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie niniejszej, w świetle powyższych wywodów, należy uznać za prawidłowe. Zauważyć przy tym trzeba, że skarżący w toku postępowania przygotowawczego odmówił składania wyjaśnień. Organ zasadnie jednak uznał, że nie zachodzi potrzeba przesłuchania skarżącego w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie niniejszej, skoro jej istotne elementy zostały wyjaśnione za pomocą innych dowodów. W tych okolicznościach zbędne było również dopuszczanie i przeprowadzanie innych dowodów, na które wskazuje skarżący.
Zauważyć przy tym należny, że stwierdzenie na etapie postępowania administracyjnego oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178 a § 1 K.k., w żaden sposób nie narusza zasady domniemania niewinności. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana w sposób wykluczający wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziałujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 grudnia 2003 r., sygn. akt SK 15/02, OTK ZU nr 9/A/2003, poz. 103). Ubocznie można zaznaczyć, że kwestia badania winy i stopnia zawinienia została rozstrzygnięta przez sąd karny. Nie było również podstaw, aby organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musiał czekać na prawomocne orzeczenie sądu karnego. Wypada zauważyć, że skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne stanowi samodzielną podstawę zwolnienia ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji).
Oczywistość popełnionego czynu oznacza jednocześnie, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza na służbie nie jest możliwe, co wyczerpuje drugą przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz Policji, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Policjant powinien wyróżniać się nieskazitelną postawą moralną oraz pozostawać "niekarany". Ewentualna utrata jednego z tych walorów winna prowadzić do zawieszenia w czynnościach, a następnie w razie utrzymywania się tego stanu do wykluczenia funkcjonariusza ze służby. Organ odwoławczy dokonał wobec tego prawidłowej oceny sprawy i należycie wyjaśnił przyczyny, które przemawiały za zwolnieniem skarżącego ze służby.
W świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji. Tym samym, stwierdzić należy, że została spełniona druga z przesłanek o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Co do zarzutu skarżącego, że organ I instancji przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia nie zasięgnął, zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, a jedynie wystąpił o jej wydanie, to wyjaśnić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Przede wszystkim na podkreślenie zasługuje, że organ nie dysponuje żadnymi instrumentami do wyegzekwowania takiej opinii. Art. 43 ust. 3 ustawy o Policji obliguje organ administracji jedynie do zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów w przedmiocie zwolnienia ze służby na wskazanej podstawie. Bezspornym w niniejszej sprawie jest – co przyznaje sam skarżący – że organ I instancji o taką opinię wystąpił, nie uzyskał jej jednak. Jak wynika z akta administracyjnych sprawy, organ I instancji przed podjęciem decyzji, zgodnie z art. 43 ust. 3 tej ustawy, zwrócił się pismem z [...] maja 2014 r. o wydanie opinii związku zawodowego. Związek zawodowy opinii tej jednak, pomimo upływu dość długiego okresu, tj. ponad dwóch miesięcy, do dnia wydania rozkazu o zwolnieniu nie wydał.
Zdaniem Sądu ww. przepis nie uzależnia zwolnienia ze służby policjanta w analizowanym trybie od konieczności wydania opinii przez związek zawodowy policjantów. Wystarczającym jest wystąpienie przez organ z pismem o zasięgnięcie takiej opinii – co jak wskazano już wyżej miało miejsce w niniejszej sprawie oraz brak jej wydania przez związek zawodowy. Wystąpienie przez organ o taką opinię jest bowiem tylko formalnie wiążące. Przyznać zaś należy rację organowi, że opinia związku zawodowego niezależnie od jej treści w kwestii pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby, nie wiąże organu w sposób merytoryczny. Nawet bowiem negatywna opinia nie jest przesłanką ujemną do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Zgodnie więc z ww. przepisem nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a jedynie konieczne jest zwrócenie się organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych.
Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały szczegółowo uzasadnione, ze wskazaniem tego materiału dowodowego, który pozwolił na ocenę oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa. Organ nie był przy tym obowiązany do wskazania przyczyn odmowy dania wiary wyjaśnieniom skarżącego, albowiem wyjaśnień takich od skarżącego nie odbierał. Był natomiast uprawniony do nieuwzględnienia oświadczenia skarżącego o nieprzyznaniu się do winy zważywszy na pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Organ wbrew zarzutom skargi oceniał również słuszny interes skarżącego, analizował dowody świadczące na jego korzyść. Doszedł jednak do przekonania, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można dać pierwszeństwa słusznemu interesowi strony przed interesem społecznym. W interesie społecznym, przejawiającym się szczególnym statusem i zadaniami Policji, rozumianym jako troska o dobro wspólne, jakim jest ochrona bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego leży, by funkcjonariusz, który narusza przepisy prawa, opuścił jej szeregi.
Poczynione rozważania pozwalają na przyjęcie, że wbrew zarzutom skargi, organy Policji działając w granicach uznania administracyjnego, wnikliwie i wszechstronnie wyjaśniły stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), i oceniły go zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a.
Ponadto uzasadnienia wydanych w sprawie rozkazów personalnych zawierają wyjaśnienie motywów, którymi kierowały się organy rozstrzygając w sprawie.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło