IV SA/Wa 1319/15

WyrokWSA w Warszawie2015-07-01

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć nadzwyczajne postępowanie administracyjne (w tym postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji) w stosunku do decyzji, na którą została skutecznie złożona skarga do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wszcząć nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w stosunku do decyzji, na którą została skutecznie złożona skarga do sądu administracyjnego. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, co wynika z potrzeby zapobieżenia dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego oraz ochrony autorytetu orzeczeń sądowych.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji Rady do Spraw Uchodźców w trybie art. 154 § 1 k.p.a. z uwagi na pogorszenie się sytuacji w kraju pochodzenia. Rada odmówiła wszczęcia postępowania, wskazując na toczące się postępowanie sądowe dotyczące tej samej decyzji. Strona wniosła skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Rada do Sprawa Uchodźców postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 89p ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. 2012, poz. 680 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. S., utrzymała w mocy postanowienie własne z dnia [...] stycznia 2015 r,.. nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił A. S. nadania statusu uchodźcy. Jednocześnie, wobec braku przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany postanowił wydalić go z terytorium RP. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1649/14, skargę A. S. na decyzję Rady oddalił. Powyższy wyrok WSA pełnomocnik strony zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego - sprawa nie została jeszcze przez NSA rozpatrzona. W dniu [...] grudnia 2014 r. pełnomocnik cudzoziemca, na podstawie przepisu art. 154 § 1 k.p.a., powołując się na słuszny interes strony, złożył wniosek o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji Rady z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], wskazując na drastyczne pogorszenie się sytuacji w [...]. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, Rada do Spraw Uchodźców postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], wydanym na podstawie przepisu art. 61a § 1 Kpa, odmówiła wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji Rady z dnia [...] kwietnia 2014 r. na podstawie przepisu art. 154 § 1 k.p.a. W dniu [...] lutego 2015 r. pełnomocnik A. S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 61 a § 1 k.p.a. w wyniku dokonania wadliwej wykładni tego przepisu, w tym w oderwaniu od funkcji art. 154 k.pa. w systemie prawa administracyjnego, a w konsekwencji również wobec dowolnego zastosowania art. 61 a k.p.a., a także naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.pa. w zw. z art. 126 k.pa. w wyniku braku przedstawienia obiektywnej interpretacji art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 154 § 1 k.p.a. z nawiązaniem do pogłębionej literatury przedmiotu oraz orzecznictwa na tle tych unormowań. W konsekwencji pełnomocnik strony wniósł o chylenie zaskarżonego postanowienia i wszczęcie z urzędu wnioskowanego postępowania o uchylenie lub zmianę - w trybie art. 154 § 1 k.pa. decyzji Rady z dnia [...] kwietnia 2014 r. Ponadto pełnomocnik wezwał organ do usunięcia stanu bezczynności w merytorycznym rozpoznaniu ww. podania strony, nawiązującego do unormowań art. 154 § 1 k.pa. w związku ze zdarzeniami, jakie wystąpiły w [...] po [...] kwietnia 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców wniesione zażalenie uznała za niezasadne. Organ wskazał, iż w sprawie jest bezsporne, że WSA wydał w dniu 5 grudnia 2014 r. wyrok, sygn. IV SA/Wa 1649/14, oddalający skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy i wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP z powodu braku przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej i braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, przy czym skarga kasacyjna strony od tego wyroku do NSA nie została do tej pory rozpatrzona. Postępowanie sądowe nie zostało wobec tego do tej pory prawomocnie zakończone. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, iż z powodu wniesienia skargi do sądu administracyjnego przed wnioskiem o uchylenie lub zmianę ww. decyzji na podstawie przepisu art. 154 § 1 k.pa., należało odmówić wszczęcia postępowania ze względu na toczące się postępowanie sądowe. Rada wskazała, że przepisy p.p.s.a. nie regulują wprost sytuacji, w której w toku postępowania sądowego uruchomionego wniesieniem skargi na ostateczne rozstrzygnięcie organu, strona domaga się weryfikacji tego rozstrzygnięcia w trybie jednego z postępowań nadzwyczajnych, mających na celu wyeliminowanie lub zmianę tego rozstrzygnięcia. Art. 56 p.p.s.a. nie odnosi się bezpośrednio do sytuacji, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przepis ten bowiem obliguje sąd do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy skarga do sądu wniesiona zostaje po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. Rada wskazała, iż w Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1905/13 wyraził pogląd, że "przepis ten zawiera w sobie dyrektywę kierunkową, która wskazuje, że niepożądaną i niedopuszczalną jest sytuacja prowadzenia równocześnie w stosunku do tego samego przedmiotu (decyzji), postępowania sądowoadministracyjnego oraz postępowania administracyjnego. Ratio legis takiego rozwiązania wynika z konieczności uniknięcia zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznej decyzji w dwóch postępowaniach - sądowym i nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. Skoro cel, jakim jest weryfikacja ostatecznego rozstrzygnięcia może zostać osiągnięty na drodze postępowania administracyjnego, to zasadnym jest zawieszenie postępowania sądowego, które w wyniku takiej weryfikacji może stać się bezprzedmiotowe i podlegać będzie umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak podkreśla się w literaturze, zbieg uprawnień do weryfikowania ostatecznej decyzji w dwóch rodzajach postępowań może wywołać niekorzystne skutki, tak z uwagi na zasady ekonomii postępowania organów państwowych jak i z uwagi na konieczność ochrony autorytetu orzeczeń tych organów. Względy te nie zezwalają na dopuszczenie możliwości zajmowania się tą samą sprawą, oraz wydania dwóch, ewentualnie rozbieżnych rozstrzygnięć, przez organ administracji publicznej i sąd administracyjny (tak T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Malczyk, M. Romańska, wyd. 4, Komentarze LexisNexis, kom. do art. 56 ustawy). Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu, że celem tego przepisu jest zapobieżenie dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. (...) Zakaz dwutorowości postępowań w odniesieniu do tego samego przedmiotu jest uzasadniony po pierwsze - ochroną autorytetu orzeczeń sądowych nie zezwalającego na dopuszczenie możliwości zajmowania się tą samą sprawą przez organ administracji, po drugie - zakresem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego do sądu aktu, sprawowanej przez sądy administracyjne, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 i art. 135 p.p.s.a.), a po trzecie - skutkami orzeczeń wydanych przez sądy administracyjne (art. 170 p.p.s.a.). Wniesienie skargi do sądu administracyjnego uruchamia postępowanie mające na celu badanie i ocenę legalności zaskarżonego aktu lub czynności, wraz z możliwością zastosowania środków przewidzianych prawem w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Jako jedyny przypadek dopuszczający możliwość dwutorowego prowadzenia postępowania określa art. 54 § 3 p.p.s.a. który stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z przepisu tego wynika, że po wniesieniu skargi nie jest możliwe jakiekolwiek inne rozstrzygnięcie organu, jak tylko uwzględnienie skargi w całości, która to możliwość została ograniczona w czasie tj. do dnia rozpoczęcia rozprawy. (...) Z chwilą bowiem wniesienia skargi do sądu, to sąd staje się "gospodarzem" postępowania, a organ administracji staje się stroną sporu o legalność podjętego przez siebie aktu lub dokonanej czynności (tak T. Woś, op. cii. sir. 363). Skutkiem prawnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest powstanie ex lege nowego stosunku prawnego, w którym organ administracji publicznej staje się tylko przeciwnikiem procesowym strony, traci zatem swe kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego, ukształtowanego wcześniej przez wydanie decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnym i procesowym (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS12/99). Wybór strony o poddaniu decyzji kontroli sądowej poprzez złożenie skargi do tego sądu, zasadniczo wyłącza (z wyjątkiem o którym mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a.) możliwość organu administracji ingerowania w przedmiot tego postępowania. Kontrola legalności zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny w sposób władczy wyłącza uprawnienie organu administracji publicznej do "zajmowania się " już tą sprawą". Rada wskazała, że podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2014 r. , sygn. akt I FSK 530/13,, w którym stwierdzono, że w celu zapobieżenia dwutorowości stępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego wyłączona jest możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego W wyroku z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 680/13, Naczelny Sądu Administracyjny zajął stanowisko, według którego wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego lub podatkowego, mające na celu weryfikację aktu objętego skargą, powinno wyprzedzać wszczęcie postępowania sądowego inicjowanego wniesieniem skargi. Zdaniem organu orzeczenie Rady o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji Rady z dnia [...] kwietnia 2014 r. na podstawie przepisu art. 154 § 1 Kpa w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy jest prawnie uzasadnione. Zatem zarzut naruszenia art. 61 a § 1 k.p.a. jest chybiony. Organ wyjaśnił, iż ze względu na odmowę wszczęcia postępowania nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, wobec tego w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Dlatego Rada nie odniosła się do obszernych wywodów zażalenia, które miały merytorycznie uzasadnić wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji Rady z dnia [...] kwietnia 2014 r. W skardze do Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył w całości postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z [...] lutego 2015 r. [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie tej Rady z [...] stycznia 2015 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o uchylenie lub zmianę - w trybie art. 154 § 1 k.p.a. - decyzji Rady do Spraw Uchodźców wydanej [...] kwietnia 2014 r. pod numerem Nr [...], zarzucając im naruszenie: 1) art. 61 a § 1 k.p.a. w wyniku dokonania wadliwej wykładni tego przepisu, w tym w oderwaniu od funkcji art. 154 k.p.a. w systemie prawa administracyjnego [( tu: odczytywanego w powiązaniu z art. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm., dalej określanej mianem obowiązującej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony)], a w szczególności w związku z całkowitym zignorowaniem zawartego w art. 154 § 1 k.p.a. stwierdzenia o możliwości uchylenia lub zmiany "w każdym czasie" każdej decyzji ostatecznej, na mocy której strona (żadna ze stron) nie nabyła prawa (przy zaistnieniu dalszych przesłanek określnych w tym przepisie), a w konsekwencji również wobec dowolnego zastosowania art. 61 a k.p.a. w tej sprawie , a także 2) art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 i art. 144 tego kodeksu w wyniku braku przedstawienia obiektywnej interpretacji art 61 a § 1 k.p.a. w powiązaniu z art. 154 § 1 k.p.a. oraz z art. 4 obowiązującej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, w tym z nawiązaniem do pogłębionej literatury przedmiotu oraz orzecznictwa na tle tych unormowań, a w szczególności: a) wobec braku przedstawienia jakiejkolwiek argumentacji, by art 4 obowiązującej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony sprzeciwiał się stosowaniu art. 154 § 1 k.p.a. w stosunku do decyzji wydanej na jej podstawie, a w szczególności wówczas, gdyby taka decyzja została uznana za zgodną z prawem w nieprawomocnym wyroku właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, b) wobec nieuwzględnienia faktu, że przywoływane w uzasadnieniach skarżonych postanowień piśmiennictwo i orzecznictwo może być uznawane za nawiązujące (co najwyżej) do stanu zawisłości postępowania przed sądem administracyjnym I instancji, którego kontroli została poddana określona decyzja administracyjna, i ma służyć unikaniu prowadzenia w tym samym czasie dwutorowej kontroli zgodności z prawem tej samej decyzji, nie dotyczy zaś stanu po wydaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na daną decyzję, czyli stanu w którym przedmiotem dalszej kontroli sądowo-administracyjnej może być uczyniony faktycznie wyrok sądu administracyjnego l instancji, a nie decyzja uznana przez ten sąd za zgodną z prawem przy uwzględnieniu kryteriów określonych w art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz faktu braku związania sądu granicami skargi, to jest braku związania takimi granicami, który wynika z art. 134 § 1 tej ustawy, c) wobec zignorowania argumentacji zawartej we wniosku strony z [...] grudnia 2014 r. o uchylenie lub zmianę - w trybie art. 154 § 1 k.p.a. - decyzji Rady do Spraw Uchodźców wydanej [...] kwietnia 2014 r. pod numerem Nr [...] przemawiającej: za wszczęciem, także z urzędu, merytorycznego postępowania w następstwie złożenia tego wniosku, jak również za jego rozpoznaniem przez wydanie decyzji administracyjnej uwzględniającej tragiczne zdarzenia, jakie zaistniały po dniu [...] kwietnia 2014 r., do których odniesienie się uznały za niezbędne, między innymi, tak poważne podmioty, jak: Rada Bezpieczeństwa ONZ, Wysoki Komisarz ONZ do Spraw Uchodźców oraz współdziałająca z Nim organizacja o nazwie Human Rights Watch, Parlament Europejski, a do których to zdarzeń (i reakcji na nie), jako zaistniałych po wydaniu ww. decyzji Rady do Spraw Uchodźców z [...] kwietnia 2014 r.. z przyczyn formalnoprawnych nie mógł się odnieść Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w nieprawomocnym wyroku z 05 grudnia 2014 r. wydanym pod sygn. akt IV SA/Wa 1649/14, a które to zdarzenia i reakcje, niezależnie od argumentacji jaka została przedstawiona przez skarżącego z uwzględnieniem stanu na dzień [...] kwietnia 2014 r., (czyli "same w sobie") mogły i mogą, zdaniem skarżącego i Jego pełnomocnika, przemawiać - obecnie - za udzieleniem skarżącemu ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym również przeciwko zobowiązywaniu go do opuszczenia tego terytorium, czyli również przeciwko ewentualnemu wykonaniu takiego zobowiązania, - a w konsekwencji również - d) wobec całkowitego zignorowania stanowiska przedstawionego na stronie 39 ww. wyroku WSA w Warszawie z 05 grudnia 2014 r., IV SA/Wa 1649/14, w którym na stronie 39, w akapicie pierwszym (we fragmencie cytowanym na 13 stronie niniejszej skargi) wskazano na ograniczenia, w jakich funkcjonuje sąd administracyjny, oraz na możliwość oceny zdarzeń zaistniałych w [...] po [...] kwietnia 2014 r, w ramach odrębnego postępowania administracyjnego dopuszczonego obowiązującymi unormowaniami prawnymi, (w domyśle ... które może być prowadzone niezależnie od postępowania sądowo- administracyjnego, w jakim zapadł ów wyrok), a ww. postanowieniu Rady do Spraw Uchodźców z [...] lutego 2015 r. także naruszenie: 3) art. 15 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 i art. 144 tego kodeksu, a także art. 37 § 1 k.p.a., w następstwie braku odniesienia się do zarzutów (i argumentacji z nimi związanej) zawartych: a) w zażaleniu - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym w tej sprawie, b) w danym przypadku połączonym z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wymaganym treścią art. 52 § 2 p.p.s.a., odczytywanego (tutaj) w powiązaniu z art. 37 § 1 k.p.a., to jest z wezwaniem do usunięcia naruszenie prawa polegającego: na braku wszczęcia merytorycznego postępowania po złożeniu przez stronę ww. wniosku z [...] grudnia 2014 r. oraz na braku odniesienia się do tego wniosku przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty lub w inny sposób kończącej postępowanie w sprawie. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z [...] stycznia 2015 r. oraz o dopuszczenie jako dowodu w sprawie na okoliczność dopuszczalności prowadzenia równoległego (w stosunku do istniejącego postępowania sądowo-administracyjnego, w którym zapadł nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie z 5 grudnia 2014 r., IV SA/Wa 1649/14) postępowania administracyjnego służącego ocenie zdarzeń, jakie wystąpiły na terytorium [...] po [...] kwietnia 2014 r., pod kątem możliwości (potrzeby) udzielenia skarżącemu ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaniechania wykonania dotychczasowego lub określenia nowego zobowiązania skarżącego do opuszczenia tego terytorium, to jest stanowiska zaprezentowanego w tym wyroku WSA w Warszawie na jego stronie 39, w akapicie pierwszym, jakie jest cytowane na 13 stronie niniejszej skargi, a także o zasądzenie na kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wedle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny ( Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa w stopniu mający wpływ na wynik. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do zagadnienia, czy możliwe jest wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w sprawie zamiany decyzji wydanej w trybie zwykłym, w sytuacji, gdy toczy się postępowanie sądowoadministracyjne na skutek wniesionej na nią skargi. Rada do Spraw Uchodźców zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 61 a § 1 k.pa. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji swojej w trybie art. 154 § 1 k.p.a., wskazując, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym, nie jest możliwe wszczęcie takiego postępowania nadzwyczajnego, w sytuacji gdy na tę decyzję została uprzednio złożona skarga do sądu administracyjnego. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić, bowiem jak się powszechnie przyjmuje w doktrynie i w orzecznictwie zakaz wszczęcia przez organy administracji publicznej nadzwyczajnego postępowania administracyjnego (w tym postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji) w stosunku do decyzji lub postanowienia, na które uprzednio została skutecznie złożona skarga do sądu administracyjnego wynika z art. 56 p.p.s.a. Wprawdzie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z inną sytuacją aniżeli określoną w art. 56 p.p.s.a., stanowiącym, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu, gdyż w tym przypadku zbiegu postępowań, nadane zostało pierwszeństwo postępowaniu administracyjnemu jako wszczętemu przez zaskarżeniem decyzji do sądu, to jednak powszechnie w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że w celu zapobieżenia dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego wyłączona jest możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Przyjmuje się, że ratio legis tego przepisu wskazuje, iż zmierza on do uniknięcia kumulacji dwóch trybów rozpatrywania sprawy (administracyjnego i sądowoadminstracyjnego), gdyż każde rozstrzygnięcie merytoryczne dokonane przez organ administracji w trybie nadzwyczajnym prowadziłoby do zbędnego mnożenia postępowań i mogłoby spowodować niepożądane komplikacje i zbędne wydłużenie postępowań. Zakaz prowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie, w której została uprzednio złożona skarga do sądu administracyjnego uzasadniają zarówno względy ekonomii postępowania organów państwowych, jak i ochrona autorytetu ich orzeczeń, które nie zezwalają na dopuszczenie możliwości zajmowania się tą samą sprawą oraz na wydanie rozbieżnych orzeczeń przez organ administracji publicznej i sąd administracyjny. W rezultacie powszechnie przyjmuje się, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego, mającego na celu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji bądź postanowienia (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011, s. 210- 211; T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2008, s. 302-304), oraz Komentarz - do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. R. Hausera i M Wierzbowskiego Wydawnictwo Becka wydanie 2 str. 335 i przytoczone tam poglądy doktryny i orzecznictwo). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżący ten sam przedmiot poddała rozstrzygnięciom w dwóch trybach. Pierwszy to skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2014 r. i wobec oddalenia jego skargi, wywiódł on skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Drugi to złożenie do organu administracyjnego wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a., będącej przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji w świetle powyższych rozważań nie może budzić wątpliwości, że pierwszeństwo ma postępowanie sądowe. Wobec tego, skoro w niniejszej sprawie toczy się postępowanie sądowoadministracyjne to zasadnie organ odmówił na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji będącej przedmiotem skargi do sądu. Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego, skoro organ w realiach niniejszej sprawy nie był uprawniony do wszczęcia postępowania zgodnie żądaniem skarżącego uchylenia decyzji na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło