IV SA/Wa 761/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na pismo Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia konkursu na stanowisko [...] postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić skarżącemu kwotę 200 (słownie: dwustu) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W piśmie z dnia 26 listopada 2014 r. Minister Środowiska odmówił powołania K. S. na stanowisko [...]. W piśmie z dnia 3 grudnia 2014. K. S. wezwał Ministra Środowiska do usunięcia naruszenia prawa poprzez: wezwanie członka komisji konkursowej, który nie złożył podpisu pod sprawozdaniem, do złożenia podpisu pod sprawozdaniem z oceny kandydatów, powołanie K. S. na stanowisko [...] i określenie wynagrodzenia. W piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Środowiska udzielił odpowiedzi na wezwanie. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. W skardze podniósł, że Ministrowi przysługują uprawnienia nadzorcze względem państwowych jednostek organizacyjnych, jaką jest instytut badawczy i przejawem tego nadzoru była odmowa powołania K. S. W trakcie przeprowadzonego postępowania konkursowego doszło do naruszenia prawa, co stwierdził Minister w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r., zatem jego działanie miało znamiona czynności odbywającej się w ramach postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę z dnia 16 lutego 2015 r. Minister Środowiska wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, względnie jej oddalenie jako niezasadnej. Odpowiedź na skargę została podpisana z upoważnienia Ministra przez Podsekretarza Stanu Głównego Geologa Kraju Sławomira Brodzińskiego. Na wezwanie Sądu przy piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r. pełnomocnik organu złożył odpowiedź na skargę podpisaną przez piastuna organu Ministra Środowiska Macieja Grabowskiego. Nadto do reprezentowania organu zgłosił się r. pr. L. O. działający na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Ministra Środowiska. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś zgodnie § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy zatem wskazać, że właściwość sądów administracyjnych obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej tylko w ściśle określonym zakresie. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Stosownie do brzmienia art. 52 § 2 P.p.s.a. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z kolei jak wskazuje art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 52 § 3 P.p.s.a., nie jest instytucją postępowania administracyjnego (nie jest środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie stanowi zatem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez organ administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest zatem konstrukcją postępowania sądowoadministracyjnego, której funkcje nie odpowiadają funkcjom przypisywanym środkom zaskrżenia. Jego celem jest skłonienie organu do rozważenia potrzeby skorygowania własnego zachowania w sytuacji groźby wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 52 § 3 p.p.s.a. należy wobec tego uznać za rodzaj sformalizowanej prośby o ponowną ocenę sprawy zakończonej aktem lub czynnością, wnoszonej do organu administracji w związku z zagrożeniem zwrócenia się o ochronę sądową. Mając z kolei na uwadze treść art. 53 § 2 P.p.s.a. odpowiedź na wezwanie należy uznać za informację zwrotną przybierającą postać pisma procesowego w sprawie sądowoadminstracyjnej. Zarówno wezwanie do usunięcia naruszewnia prawa, jak i ewentualna odpowiedź na to wezwanie należą do postępowania sądowoadministracyjnego i nie można uznawać ich za element jakiegokolwiek postępowania administaracyjnego. Z redakcji art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść nie czekając na odpowiedź organu. Podstawy do odrzucenia skargi nie stanowi wniesienie jej po wcześniejszym zwróceniu się z wezwaniem, lecz przed doręczeniem odpowiedzi. Reasumując należy stwierdzić, że art. 52 § 3 P.p.s.a. określa warunek, od którego uzależnione jest wniesienie skargi na akt lub działanie organu administracji. Podmiotem uprawnionym do badania czy warunek ten został spełniony jest wyłącznie sąd administracyjny a nie organ, który dokonał czynności. Możliwości działania organu wezwanego do usunięcia naruszenia prawa sprowadzają się do udzielenia odpowiedzi pozytywnej lub negatywnej, względnie zachowanie milczenia. Milczenie organu nie stanowi przeszkody do wniesienia skargi, na co wskazuje regulacja zawarta w art. 53 § 2 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że czynności podejmowane w związku z wezwaniem, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. pozostają poza granicami sprawy administracyjnej, do której toku zastosowanie znajdowałyby przepisy postępowania administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2014 r. II FSK 1874/12). W przedmiotowej sprawie należało przyjąć, że przedmiotem zaskarżenia jest pismo z dnia [...] grudnia 2014 r., w którym Minister Środowiska udzielił K. S. odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie przeprowadzenia konkursu na stanowisko [...]. Jak zatem wykazano wyżej, udzielenie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi element postępowania sądowoadministracyjnego, ma wyłącznie charakter procesowy i w konsekwencji nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Z tego względu należało uznać, że skarga K. S. na pismo z dnia [...] grudnia 2014 r. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. § 3 P.p.s.a., należało orzec jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie wpisu od skargi postanowiono w pkt 2 na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.