III SA/Gd 323/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-07-02
Skład orzekający: Jacek Hyla, Bartłomiej Adamczak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie wymeldowania, w szczególności poprzez zaniechanie przesłuchania wnioskowanego świadka i nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do całości zebranego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o wymeldowaniu podlega uchyleniu z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób zgodny z wymogami k.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie przesłuchania świadka B. S. na wniosek strony oraz nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do całości zebranego materiału dowodowego. Ponadto, zeznania świadka D. G. zostały uwzględnione mimo braku powiadomienia stron o terminie przesłuchania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania R. F. z pobytu stałego. Organ I instancji uznał, że R. F. opuściła lokal dobrowolnie i trwale, co potwierdziły zeznania świadka S. S. oraz analiza dokumentów dotyczących podziału majątku. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że R. F. przestała bywać w lokalu od 2013 r. z obawy przed mężem, a jej powrót jest wątpliwy. R. F. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błąd w ustaleniach faktycznych, brak przeprowadzenia istotnych dowodów oraz niezastosowanie właściwej ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej R. F. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 27 października 2014 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] wymeldował R. F. z pobytu stałego z lokalu ul. J. [...] w G.
W uzasadnieniu organ wskazał, że po wszechstronnej i wnikliwej analizie zebranego materiału dowodowego uznał, iż żądanie Z. F. zasługuje na uwzględnienie, albowiem R. F. opuściła lokal przy ul. J. w G. w sposób wypełniający przesłanki trwałości i dobrowolności. Od około 10 lat pracuje poza granicami kraju, i do Polski wraca jedynie w okresach wolnych od pracy. Przez kilka lat po rozpoczęciu wykonywania pracy w Niemczech, urlopy i okresy wolne spędzała w przedmiotowym lokalu. Jednak od 2011 roku, gdy przejeżdżała do Polski, to zatrzymywała się w lokalach dorosłych dzieci, a w spornym lokalu bywała sporadycznie, tłumacząc to obawą przed wspólnym przebywaniem z mężem.
Nadto organ wyjaśnił, iż Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008r. na wniosek R. F. orzekł o rozdzielności majątkowej pomiędzy stronami. Z. F. posiadał w majątku odrębnym własność nieruchomość przy ul. J. [...] w G., a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania był jej wyłącznym właścicielem. W wyniku wyroku Sądu Rejonowego VII Wydział Cywilny z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie podziału majątku wspólnego, R. F. uzyskała zwrot wkładu pieniężnego poniesionego na powyższą nieruchomość. Wymieniona nie tylko nie sprzeciwiła się takiemu rozwiązaniu nie żądając wydzielenia części nieruchomości na użytek własny, ale przede wszystkim jej stanowisko ograniczyło się do żądania uzyskania ekwiwalentu pieniężnego, co każe domniemywać, iż już w momencie podziału majątku R. F. nie planowała zamieszkiwać w miejscu zameldowania. Podczas przeprowadzonej rozprawy administracyjnej oświadczyła zaś, iż w związku z przewidywanym powrotem do kraju - za uzyskane środki zamierza zakupić inną nieruchomość. Zobowiązała się również do usunięcia z przedmiotowego lokalu ruchomości, które w wyniku podziału stanowiły jej własność.
Świadkowie wyznaczeni przez R. F. albo nie posiadali wiedzy na temat sposobu opuszczenia przez nią miejsca zameldowania, albo ich zeznania (tj. syna i kuzynki, a więc osób z nią spokrewnionych) nie były spójne, zwłaszcza w odniesieniu do miejsca jej pobytu podczas przebywania na terytorium kraju. A. F., świadek wskazany przez wymienioną zeznała jednoznacznie, iż wymieniona podczas pobytów w kraju zatrzymywała się nie w miejscu zameldowania, a u swojego syna w G. Ś. wskazany przez Z. F. natomiast, jest osobą nie spokrewnioną z żadną ze stron, nie pozostaje ze stronami w żadnym stosunku emocjonalnym, ponadto zamieszkuje od dawna w spornej nieruchomości. W związku z powyższym przyjęto wyjaśnienia S. S. jako wiarygodne i spójne. Organ meldunkowy zaniechał kolejnego przesłuchania B. S. (świadek nie stawił się na pierwsze wezwanie), ponieważ zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014r sygn. akt II OSK 2191/12 "w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oraz oględziny. Wskazać również należy, że co prawda strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń...". Tym samym zgłoszony przez stronę wniosek o przeprowadzenie kolejnego dowodu poprzez przesłuchanie świadka, uznać należało za zbędny, jako że okoliczność sposobu opuszczenia przez R. F. miejsca zameldowania została już dostatecznie wyjaśniona innymi dowodami. Na uwagę zasługuje również fakt, iż ani pełnomocnik R. F., ani ona sama nie stawiła się w miejscu wezwania wskazanego przez nią świadka, dobrowolnie rezygnując tym samym z uczestnictwa podczas jego przesłuchania, z czego wnioskować należy, iż zeznania B. S. nie stanowiłyby kluczowego dowodu w niniejszym postępowaniu. Zaniechano również wystąpienia do Poradni Zdrowia Psychicznego oraz Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego - czego żądała pełnomocnik R. F. - z uwagi na fakt, iż obie strony wielokrotnie załączały do akt sprawy opinie medyczne dot. Z. F., ponadto ocena stanu jego zdrowia nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Podstawową funkcją ewidencji ludności jest rejestracja danych o faktycznym miejscu pobytu osób. Zapis o zameldowaniu musi odzwierciedlać rzeczywiste miejsce zamieszkania i służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu - art. 10 ust. 2 cytowanej ustawy. Miejscem pobytu stałego danej osoby będzie miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję. Bezsprzecznym jest fakt, iż R. F. nie przebywa w miejscu zameldowania. Stan taki uzasadnia co prawda uniemożliwianiem jej zamieszkiwania w lokalu przy ul. J. [...] przez Z. F., na dowód czego złożyła w Sadzie Rejonowym wniosek o ochronę naruszonego posiadania, niemniej jednak główne roszczenie opiera na potencjalnym zamiarze powrotu do miejsca zameldowania. Sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, która ma być wymeldowana, lecz musi być on połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w tym miejscu swych osobistych i majątkowych interesów. Ocena tego zamiaru nie może się sprowadzać do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń tej osoby dotyczącej jej woli wewnętrznej, z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą. Wspomnianymi czynnikami obiektywnymi w niniejszym postępowaniu jest kategoryczny sprzeciw właściciela lokalu co do zamieszkiwania w nim wymienionej, lęk i obawa zobowiązanej w stosunku do przebywania w przedmiotowym lokalu oraz silny konflikt stron uniemożliwiający porozumienie. W świetle zebranego materiału uznano zatem, iż powrót R. F. do przedmiotowego lokalu jest wątpliwy, a ona sama opuściła lokal dobrowolnie jeszcze przed wymianą zamków przez Z. F. Ponadto, gdyby powrót wymienionej do przedmiotowego lokalu miał nastąpić na mocy wyroku Sądu - nic nie stanie na przeszkodzie ponownemu zameldowaniu pod wskazanym adresem w przypadku faktycznego zamieszkania w lokalu. Biorąc powyższe pod uwagę - orzeczono jak na wstępie.
Decyzją z dnia 22 stycznia 2015 r., nr [...] Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez R. F. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że R. F. wiele lat temu wyjechała poza granice kraju, w związku z podjęciem pracy zawodowej. Przez pierwsze lata przyjeżdżała do Polski i w okresach urlopowych zamieszkiwała w omawianym lokalu, w którym pozostawiła część swoich rzeczy osobistych. Jednak od około 2011 r., (według stwierdzenia wnioskodawcy), lub od 2013 r. (według twierdzenia skarżącej) przestała już bywać w przedmiotowym lokalu, gdyż zaczęła się obawiać wspólnego przebywania z mężem. Z jej wyjaśnień wynikało, że wymieniony ma zaburzenia psychicznie, lecz od kilku lat zaprzestał stosowania leczenia, jest agresywny i niebezpieczny. Państwo [...] są w trakcie sprawy rozwodowej, dokonali ponadto podziału majątku wspólnego, w wyniku którego Z. F. spłacił żonę, a skarżąca zamierzała za otrzymane pieniądze zakupić swoje mieszkanie, lecz uznała, że kwota jest niewystarczająca i do tej pory tego nie uczyniła. Aktualnie, w sytuacji, kiedy przyjeżdża do Polski, to zatrzymuje się u któregoś z dorosłych dzieci. Jej mąż sprzedał parter domu, a pokój na pierwszym piętrze domu wynajął, wymienił także zamki w drzwiach wejściowych. Fakt ten spowodował trudności w swobodnym dostaniu się skarżącej do spornej nieruchomości, wobec tego wystąpiła do Sądu Rejonowego z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, sprawa nadal jest w toku. Złożenie pozwu nie może jednak stanowić głównego powodu, z którego należałoby utrzymać jej meldunek w lokalu. Trudno było mówić o stałym zamieszkiwaniu, w sytuacji gdy R. F. podjęła pracę za granicą, jednak od około połowy 2013 r. przestała już w nim bywać, nawet wtedy gdy przyjeżdżała do Polski. Sama przyznała, że nie jest możliwe, aby tam zamieszkiwała, gdyż obawia się męża, który zachowuje się agresywnie. Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, że bezpośrednim powodem opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącą nie była wymiana zamków w drzwiach i tym samym utrudnianie w zamieszkiwaniu, lecz było to spowodowane, początkowo decyzją skarżącej o wyjeździe do pracy, a ostatecznie brakiem możliwości wspólnego przebywania we wspólnym gospodarstwie domowym. Fakt, że strony pozostają nadal w związku małżeńskim, nie daje R. F. prawa do zamieszkiwania w lokalu, którego nie jest prawnym właścicielem. Organ odwoławczy uznał, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma konieczności występowania do Komisariatu Policji, aby ustalać, jaki zakres miały groźby i czyny kierowane przez Z. F. w stosunku do skarżącej. Fakt ten został wyjaśniony w trakcie trwającego postępowania wyjaśniającego, zarówno przez wymienioną, jak i poprzez zeznania składane przez świadków. Nie ulega wątpliwości, że stosunki pomiędzy małżonkami [...] są napięte i to właśnie brak możliwości porozumienia pomiędzy nimi powoduje, że nie są w stanie razem poprawnie funkcjonować, ale też właśnie i z tego powodu nie jest możliwe, aby skarżąca mogła swobodnie zamieszkiwać w lokalu. Organ odwoławczy uznał także, że nie było błędem ze strony organu I instancji zaniechanie przesłuchania świadka, o którego wnioskowała R. F., gdyż zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający, aby można było podjąć decyzję w niniejszej sprawie.
Zgodnie z przyjętym powszechnie poglądem, pojęcie pobytu stałego związane jest z faktycznym przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, co oznacza, że w tym lokalu dana osoba posiada tzw. centrum życiowe, czyli miejsce gdzie koncentrowałby się ogół spraw życiowych, tj. gdzie nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny, utrzymuje okazjonalne kontakty z sąsiadami. Takim centrum życiowym R. F. nie jest od wielu lat lokal, którego dotyczy niniejsze postępowanie, a zatem utrzymywanie jej zameldowania w spornym lokalu stanowiłoby fikcję meldunkową. Czynność zameldowania na pobyt stały potwierdza fakt pobytu osoby w miejscu jej rzeczywistego przebywania. W przypadku skarżącej trudno jest mówić o stałym pobycie w spornym lokalu. Mimo zrozumienia sytuacji skarżącej, spowodowanej konfliktem z mężem, należy stwierdzić zgodnie z obowiązującymi przepisami, że warunkiem decydującym o zameldowaniu w lokalu jest faktyczne zamieszkiwanie w nim. Jeśli skarżąca dojdzie do porozumienia z mężem i kiedykolwiek powróci do przedmiotowego lokalu i zamieszka w nim z zamiarem pobytu stałego, wówczas nic nie będzie stało na przeszkodzie, aby dokonała tam zameldowania
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła na powyższą decyzję R. F. domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisu art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego niezastosowanie i orzekanie o wymeldowaniu na mocy treści uchylonej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co winno skutkować uchyleniem obu decyzji jako bezprzedmiotowych,
II. naruszenie prawa proceduralnego; co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; a mianowicie:
1) błąd w ustaleniach faktycznych; przyjętych jako podstawa wydania orzeczenia, polegający na uznaniu, że R. F. dobrowolnie nie zamieszkuje w lokalu przy ul. J. [...] w G., gdy tymczasem R. F. od 10 lat pracowała za granicą, gdyż zmusiła ją do tego sytuacja finansowa rodziny. W związku z wyjazdem do pracy za granicą zostawiła pod opieką Z. F. małoletnią wówczas córkę D. G. z domu F., co świadczyło o tym, że wyjazd skarżącej nie był dobrowolny i skarżąca przyjeżdżała do domu stron. R. F. zakończyła działalność na terenie Niemiec, nie zamierza już pracować i uzyskała emeryturę w Polsce. Regularnie przyjeżdżała do domu. W ostatnich 2 latach R. F. bojąc się zachowania małżonka noce spędzała poza domem. Świadkowie jednoznacznie przyznali tą okoliczność. Podobnie dokumentacja medyczna wskazuje na fakt, że skarżąca obawiała się małżonka, który podczas jednej z interwencji policji został przewieziony do Zakładu Psychiatrycznego.
Z. F. wskazał datę rzekomego opuszczenia lokalu przez skarżącą bez wskazania okoliczności, które by uzasadniały podanie takiej daty. Skarżąca podała, że nie jest prawdziwe twierdzenie wnioskodawcy, że nie bywała w domu, gdyż przykładowo organizowała wesele córki i zamieszkiwała w domu wnioskodawcy.
R. F. nigdy nie oświadczyła małżonkowi, że zamierza opuścić miejsce zamieszkania na stałe, zaś Z. F. nie wykazał daty rzekomego opuszczenia lokalu przez skarżącą. Organ także takiej okoliczności nie wykazał.
Z. F. nie wytoczył wobec skarżącej sprawy o eksmisję. Wymienił on bezprawnie zamki w drzwiach, a kiedy skarżąca chciała wejść do domu wymieniając te zamki, wytoczył jej postępowanie o wdarcie się do domu. Postępowanie karne zostało umorzone.
R. F. przedłożyła liczne rachunki za telefon stacjonarny, z którego korzystała w domu.
Z. F. po spłaceniu majątku wspólnego stron na rzecz skarżącej, w przeciągu 3 miesięcy- wymienił zamki w drzwiach, złożył wniosek o wymeldowanie oraz wytoczył powództwo o rozwód, co było jego celowym działaniem. Fakt rozliczenia się stron z tytułu majątku wspólnego jest niezależny do ustalenia czy skarżąca mieszka w nieruchomości Z. F. R. F. wniosła o rozliczenie majątku, gdyż obawiała się, że małżonek sprzeda nieruchomość i nie uzyska ona żadnych środków z tytułu podziału majątku wspólnego. Działanie skarżącej było zachowawcze i nie miało wpływu na byt małżeństwa. Strony nadal pozostają w związku małżeńskim i organ wbrew przepisom prawa uznał, że skarżąca jako małżonka nie ma prawa zamieszkiwać w nieruchomości Z. F.
2) naruszenie treści art. 6, art. 7,8,9,12, art. 75 § 1, art. 77,78 i 80 k.p.a. poprzez brak działania organu z urzędu oraz na wniosek strony w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, a w szczególności:
nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka B. S., pomimo wniosku pełnomocnika R. F. o przesłuchanie tego świadka w piśmie z dnia 13 października 2014 r., gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał na zamieszkiwanie skarżącej w nieruchomości przy ul. J. [...] w G.,
nie zwrócenie się do Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny o przedłożenie akt sprawy o sygnaturze akt: [...] i przeprowadzenie dowodu z tych akt w sprawie o przywrócenie stanu poprzedniego i zaniechanie naruszania posiadania przedmiotowego lokalu mieszkalnego położonego pod adresem: ul. J. [...] w G. na okoliczność naruszenia przez Z. F. posiadania lokalu mieszkalnego przez skarżącą, naruszenia przez Z. F. posiadania przez skarżącą wyposażenia nieruchomości zarówno stanowiącego majątek wspólny małżonków jak i wyposażenia stanowiącego majątek osobisty skarżącej, a jedynie uzyskanie informacji o stanie sprawy i wydanie orzeczenia pomimo, że w/w sprawa nadal toczy się,
3, nie zwrócenie się do Sądu Rejonowego VII Wydział Cywilny o przedłożenie
akt sprawy o sygnaturze akt: [...] i nie przeprowadzenie dowodu z tych
akt oraz oparcie rozstrzygnięcia jedynie na twierdzeniach wnioskodawcy w zakresie
treści akt tej sprawy,
4. nie wystąpienie do Komisariatu Policji w [...] na adres: ul. K. [...],
[...] o przedłożenie do akt niniejszej sprawy notatek zgłoszeń o interwencję policji pod adresem zamieszkania stron ze wskazaniem osoby
zgłaszającej interwencję, określenia przyczyn interwencji, wyniku interwencji, danych
oraz postaw osób biorących udział w interwencji, oraz wskazania danych
funkcjonariuszy, którzy dokonywali tych interwencji na okoliczność naruszenia przez
Z. F. posiadania przez R. F. nieruchomości położonej przy ul.
J. [...] w G., celowego działania Z. F., utrudniania
zamieszkiwania R. F. w szczególności poprzez kierowanie do niej gróźb,
zmianę zamków w drzwiach, lęku R. F. przed Z. F. i
realizacją jego gróźb, choroby Z. F. i uchylania się Z. F. od
leczenia, a w szczególności na dowód, że R. F. wnosząc o interwencie
przebywała w przedmiotowej nieruchomości,
5. nie zwrócenie się do Sądu Okręgowego II Wydział Cywilny Rodzinny o przedłożenie akt sprawy o sygnaturze akt: [...] i przeprowadzenie dowodu z całości akt sprawy na okoliczność naruszenia przez Z. F. posiadania przez R. F. nieruchomości położonej przy ul. J. [...] w G., celowego działania Z. F., utrudniania zamieszkiwania R. F. w szczególności poprzez kierowanie do niej gróźb, zmianę zamków w drzwiach, lęku R. F. przed Z. F. i realizacją jego gróźb, choroby Z. F. i uchylania się Z. F. od leczenia,
nie wystąpienie do Komisariatu Policji w [...] na adres: ul. K. [...], [...] o przedłożenie do akt niniejszej sprawy akt spraw o sygnaturze akt: [...] oraz [...] na okoliczność naruszenia przez Z. F. posiadania przez R. F. nieruchomości położonej przy ul. J. [...] w G., celowego działania Z. F., utrudniania zamieszkiwania R. F. w szczególności poprzez kierowanie do niej gróźb, zmianę zamków w drzwiach, lęku R. F. przed Z. F. i realizacją jego gróźb, choroby Z. F. i uchylania się Z. F. od leczenia,
nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu R. F., gdy tymczasem zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu jest nieprzerwanie utrudniane przez Z. F., co oznacza, że tymczasowe opuszczanie lokalu przez skarżącą jest wynikiem jego działań i nie jest dobrowolne, o czym mowa w uzasadnieniu skargi,
skierowanie odezwy o przesłuchanie świadka ze wskazaniem dla organu wykonującego odezwę subiektywnego kierunku przesłuchania, a także planowanej treści rozstrzygnięcia, pomimo, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone. Wojewoda do tego zarzutu nie odniósł się w ogóle.
3). naruszenie treści art. 9,10,77 oraz 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie R. F. wypowiedzenia się względem całości zebranego w sprawie materiału oraz ustosunkowania się do całości zebranego materiału dowodowego w sprawie, gdyż wobec złożonych zeznań świadków oraz wyjaśnień Z. F. zaistniała potrzeba zgłoszenia dodatkowego materiału dowodowego. Ponadto organ nie przeprowadził dowodu z zeznań świadka B. S. - nie poinformował także skarżącej o zaniechaniu tej czynności co uniemożliwiło zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i powołanie nowych dowodów w sprawie. Powołanie się na zeznania świadka D. G., mimo, że skarżąca nie była informowana o mającym odbyć się przesłuchaniu świadka. Wojewoda do tego zarzutu nie odniósł się w ogóle.
4). brak oceny merytorycznej dowodów złożonych przez skarżącą takich jak billingi połączeń telefonicznych, zakończenie działalności gospodarczej w Niemczech, dokumentacja medyczna Z. F., nieuwzględnienie tego, że pomiędzy stronami toczą się nadal postępowania o rozwód, o naruszenie posiadania, a także postępowanie karne,
naruszenie prawa materialnego, a mianowicie treści art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu R. F., podczas gdy to działania Z. F. utrudniły w sposób bezprawny swobodne zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym R. F.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi należy stwierdzić, że ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U.2015.388 ze zm.) zgodnie z jej art. 80 weszła w życie z dniem 1 marca 2015 r., z wyjątkiem art. 62, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Art. 62 ustawy dotyczy zmiany w Kodeksie wykroczeń, a zatem nie jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej.
Skoro zatem zaskarżona decyzja wydana została w dniu 22 stycznia 2015 r., to trafnie oparto ją na art. 15 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.).
Zaskarżona decyzja podlegała jednak uchyleniu z powodu naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Organy administracji przeprowadziły bowiem postępowanie dowodowe w sposób nie w pełni odpowiadający wymogom art. 7 oraz 77§1 k.p.a.
Skarżąca konsekwentnie wnosiła o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka B. S. Wezwana na rozprawę administracyjną nie stawiła się ona bez wskazania przyczyny niestawiennictwa, co uniemożliwiło przeprowadzenie dowodu z jej zeznań. Organy odstąpiły od przeprowadzenia tej czynności, wskazując że okoliczności na które świadek ten miałaby być przesłuchana zostały już w toku postępowania wystarczająco wyjaśnione.
Tego rodzaju argumentacja nie może być jednak zaakceptowana, zwłaszcza w sytuacji, gdy dokonana przez organ ocena materiału dowodowego prowadzi go do wniosków odmiennych od stanowiska wnioskującej o przesłuchanie świadka skarżącej. Nie sposób w tej sytuacji twierdzić, że zeznania tego świadka nie byłyby istotne.
Także zeznania świadka D. G. złożone przez nią w sytuacji braku powiadomienia stron o terminie tej czynności nie mogły być brane pod uwagę wobec brzmienia art. 79§1 i 2 k.p.a. Konsekwencją tego błędu powinno być jednak nie odstąpienie od powoływania się na zeznania tego świadka, jak uczynił to Wojewoda w swej decyzji, lecz ponowne przesłuchanie świadka, przy zachowaniu wymogów wynikających z przepisów k.p.a. Pominięcie zeznań świadków B. S. i D. G., w sytuacji braku obiektywnych przeszkód uniemożliwiających przeprowadzenie tych dowodów, stanowi naruszenie art. 77§1 k.p.a. mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Powyższa ocena czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, gdyż dopiero zgromadzenie i ocena pełnego materiału dowodowego pozwoli organowi administracji na zastosowanie właściwego przepisu prawa materialnego.
Przedwczesne byłoby także odniesienie się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie oceny zebranego materiału dowodowego.
Oceny takiej winien dokonać organ po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie obejmującym powyższe wskazania i po umożliwieniu stronom wypowiedzenia się co do całości materiału dowodowego w trybie art. 10§1 k.p.a. Należy mieć na względzie, że art. 81 k.p.a. stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. W sprawie nie zachodzą oczywiście okoliczności z art. 10§2 k.p.a.
Za nietrafne uznać należy zarzuty skargi dotyczące zaniechania przeprowadzenia przez organy administracji dowodu z akt sądowych lub akt postępowania przygotowawczego. Stwierdzić należy, że to nie akta sprawy (stanowiące zbiór różnorakich dokumentów) mogą mieć znaczenie dla sprawy lecz ewentualnie zgromadzone w nich dokumenty. Strona postępowania sądowego ma możliwość uzyskania w stosownym trybie odpisów dokumentów z tych akt i składania ich w postępowaniu administracyjnym, o ile uznaje te dokumenty za istotne. Natomiast dowody "osobowe" takie jak zeznania świadków i przesłuchania stron powinny być przeprowadzane w toku postępowania administracyjnego w trybie przepisów k.p.a. Dowodów tych nie powinny zastępować kopie protokołów z akt innych postępowań.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jak sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sąd nie znalazł podstaw do podwyższenia podlegającego zwrotowi przez organ administracji wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi strony skarżącej, zgodnie z jej żądaniem.
Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 461) zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Sprawa niniejsza nie jest skomplikowana pod względem prawnym. Niezbędny nakład pracy adwokata wiąże się zaś właśnie ze złożonością materii podlegającej badaniu i nie ma bezpośredniego związku z rozmiarem i ilością składanych pism, o ile nie są one konieczne z punktu widzenia interesów reprezentowanej strony.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło