II OSK 2533/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-06

Skład orzekający: Małgorzata Masternak – Kubiak, Jerzy Stelmasiak, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie otworu studziennego na potrzeby sporządzenia dokumentacji hydrogeologicznej, bez zamontowania urządzeń do ujmowania wód, stanowi wykonanie urządzenia wodnego wymagającego pozwolenia wodnoprawnego?
Ratio decidendi
Wykonanie otworu studziennego na potrzeby sporządzenia dokumentacji hydrogeologicznej, bez zamontowania urządzeń do ujmowania wód, nie stanowi wykonania urządzenia wodnego w rozumieniu Prawa wodnego, które wymagałoby pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane dopiero na etapie wykonania ujęcia wody po uzyskaniu stosownej dokumentacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że zebrane dowody nie są wystarczające do ustalenia, czy wykonany otwór studzienny stanowi urządzenie wodne. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku WSA, zarzucające m.in. błędną wykładnię przepisów Prawa wodnego i Prawa geologicznego i górniczego oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych K.K. i E.K. oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 993/15 w sprawie ze skargi M.P. i S.P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z 3 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.P. i S.P. (dalej jako "skarżący") uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z [...] lutego 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Włocławskiego z [...] września 2014 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją Starosty Włocławskiego z [...] września 2014 r. udzielono K.K. (dalej jako "inwestor") pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych z utworów czwartorzędowych i trzeciorzędowych otworem Nr 1 położonym na działce o nr. ew. [...]/5 w obrębie ewidencyjnym Ludwinowo gm. Włocławek oraz na pobór wód podziemnych do nawodnień pól uprawnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego położonego w Ludwinowie w okresie od 1 kwietnia do 30 września w ustalonej ilości. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli skarżący oraz J.S. Decyzją z [...] lutego 2015 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że prace związane z wykonaniem odwiertu studziennego zrealizowane zostały na podstawie projektu prac geologicznych opracowanego w marcu 2011 r. przez uprawnionego hydrologa. Dokumentacja została zatwierdzona przez Starostę Włocławskiego decyzją z 29 marca 2011 r. Pierwotnie wykonany otwór studzienny został odwiercony ok. 7,5 m od granicy działki nr 50/6 z naruszeniem warunków określonych w wyżej wskazanym projekcie. Z tego powodu Starosta Włocławski nakazał jego likwidację decyzją z 11 maja 2012 r. Likwidacja otworu została potwierdzona komisyjnie (protokół z 11 czerwca 2011 r.). Następnie w dniach 30-31 maja 2012 r. wykonany został nowy odwiert na działce [...]/5. Wykonano pompowania oczyszczające i pomiarowe w maju 2012 r. i maju 2014 r. Stanowiły one podstawę do zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej wydajność eksploatacyjną otworu nr 1 ujęcia wód podziemnych, co nastąpiło decyzją z 26 czerwca 2012 r. Organ wyjaśnił, że obecnie otwór studzienny jest niezagospodarowany. Nie posiada szachtu (obudowy otworu) oraz uzbrojenia technologicznego studni tj. elementów, które są przedmiotem rozstrzygnięcia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie ujęcia wody. Organ wskazał, że samo wywiercenie studni nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Wykonanie otworu regulują przepisy ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze Dz.U. z 2014 r., poz. 613, obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 1131 ze zm. – dalej jako "p.g.i.g."), które wymagają, aby odwiert posiadał jednoznacznie wskazane miejsce jego lokalizacji i warunki jego wykonania. Dopiero po wykonaniu otworu inwestor jest zobligowany do przeprowadzenia pompowania pomiarowego ,a następnie do wykonania dokumentacji ustalającej zasoby eksploatacyjne studni. Uzgodnienie dokumentacji, która jest obowiązkowym załącznikiem do wniosku o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego poprzedza wniosek o uzyskanie pozwolenia na wykonanie ujęcia i szczegółowe korzystanie z wód. Organ odwoławczy stwierdził, że ustalanie kwestii związanych z uzbrojeniem otworu wiertniczego i poboru z niego wody przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego były przedmiotem postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie. Kontrola potwierdziła nieprawidłowości i doprowadziła do wszczęcia postępowania karnego w stosunku do inwestora. Skargę na powyższą decyzję wnieśli skarżący. Uwzględniając skargę Sąd I instancji podkreślił, że sporny jest w sprawie stan uzbrojenia odwiertu, a zatem czy wykonany "otwór" spełnia definicję urządzenia wodnego, na którego wykonanie potrzebne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu I instancji, zebrane w sprawie dowody nie są wystarczające do dokonania prawidłowych ustaleń w tym zakresie. Sąd I instancji wyjaśnił, że urządzenia wodne to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich w szczególności obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych i podziemnych. Z tej definicji wynika więc, że tego rodzaju urządzenia muszą mieć zdolność spełniania wskazanych wyżej funkcji. Sąd I instancji wyjaśnił, że nie posiada wiadomości specjalnych (wiedzy technicznej) pozwalających na ustalenie, czy rzeczywiście tego rodzaju funkcje spełnia przedmiot postępowania, ale na podstawie doświadczenia życiowego doszedł do wniosku wniosku, że skoro w związku z dokonywanymi przepompowaniami stwierdzono, że spełnia on kryteria wydolności, uzasadnione jest przypuszczenie, że otwór ten umożliwiał wykonanie tych prób, a więc posiadał urządzenia dodatkowe pozwalające na pobór wód. Z kolei dokonywanie przepompowań wynika z treści decyzji organu I instancji oraz dokumentacji hydrologicznej. Sąd I instancji podkreślił, że organ powinien w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy przedmiotowa "dziura w ziemi" (określenie używane przez organ), jest urządzeniem wodnym zdatnym do ujmowania wód powierzchniowych. W ocenie Sądu I instancji, organ nie ustalił precyzyjnie stanu faktycznego sprawy. Na rozprawie skarżący złożyli dokumentacją fotograficzną twierdząc, że widoczne tam urządzenie jest tym samym, wobec którego zostało wydane pozwolenie wodnoprawne. Okoliczność ta powinna zostać przez organ zweryfikowana. Sąd I instancji wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany uwzględnić wyniki kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie w dniach 2-9 września 2013 r. Sąd I instancji podzielił stanowisko skarżących, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego możliwe jest tylko w odniesieniu do nieistniejącego urządzenia wodnego, a w innym wypadku możliwe jest co najwyżej zalegalizowanie tego urządzenia, o ile zostaną spełnione warunki z art. 64 a i art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r., Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne"). Sąd I instancji wyjaśnił, że podnoszone w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, wobec uchybień postępowania dowodowego, nie mogą być ocenione na tym etapie postępowania. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli K.K. i E.K. (dalej jako "skarżący kasacyjnie") oraz Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie. Skarżący kasacyjnie w pierwszej kolejności zarzucili naruszenie prawa materialnego. Po pierwsze, niewłaściwe zastosowanie art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne przez uznanie, że inwestor wykonał urządzenie wodne służące do ujmowania wód podziemnych z utworów trzeciorzędowych i czwartorzędowych otworem nr 1 na działce nr [...]/5 w obr. ewid. Ludwinowo gm. Włocławek, podczas gdy wykonany otwór studzienny nie wymagał pozwolenia wodnoprawnego. Po drugie, niewłaściwe zastosowanie art. 64a Prawo wodne przez uznanie, że w sprawie mogą zachodzić przesłanki do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Po trzecie, błędną wykładnię i niezastosowanie art. 131 ust. 2b ustawy Prawo wodne. W ocenie skarżących kasacyjnie, Sąd I instancji błędnie uznał na podstawie doświadczenia życiowego, że skoro w związku z dokonywanymi przepompowaniami stwierdzono, że otwór spełnia kryteria wydolności to z pewnością otwór posiadał urządzenia dodatkowe na pobór wód pomimo, że zgodnie z art. 131 ust. 2b ustawy Prawo wodne konieczne jest wykonanie dokumentacji hydrogeologicznej, a tym samym wykonanie prób. Skarżący kasacyjnie zarzucili także naruszenie przepisów postępowania Po pierwsze, art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a.") w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. przez brak przeprowadzenia właściwej kontroli zaskarżonej decyzji, nierozpoznanie zarzutów organu odnoszących się do twierdzeń skarżących, wskazanych w toku postępowania sądowego oraz uznanie, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie skarżących kasacyjnie, zarówno postępowania przeprowadzone przez Starostę Włocławskiego, jak i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a. Po drugie, art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W ocenie skarżących kasacyjnie, Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, opierając się jedynie na doświadczeniu życiowym ("przypuszczeniu"), uchylił decyzje obu organów, pomimo, że zgromadzony w toku sprawy materiał dowodowy był wystarczający i nie budził wątpliwości. Po trzecie, art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a, przez wydanie wyroku, pomimo, że organ administracji nie wykonał należycie obowiązku całkowitego przekazania akt sprawy i nie przekazał Sądowi I instancji części akt. Dotyczy to protokołu oględzin z 21 listopada 2013 r. stwierdzającego zdemontowanie wszelkich urządzeń służących do poboru wód podziemnych, w które uzbrojony był otwór, znajdujący się na działce nr [...]/5. Po czwarte, art. 105 § 3, art. 62 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez dopuszczenie dowodów z fotografii wykonanych 26 kwietnia 2015 r., a dotyczących korzystania przez skarżących kasacyjnie z przedmiotowej studni i uznanie na tej podstawie, że urządzenie to istniało przed wydaniem decyzji. W ocenie skarżących kasacyjnie, z daty wykonania fotografii wynika, że zostały wykonane już po uprawomocnieniu się decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, w czasie, gdy skarżący kasacyjnie rozpoczęli korzystanie ze studni w wykonaniu ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenie skargi. Ponadto wnieśli o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci protokołu oględzin z 21 listopada 2013 r. Skarżący kasacyjnie wnieśli także o zasądzenie na ich rzecz solidarnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu kosztów przełożonego na rozprawie, a w jego braku według norm przepisanych W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżących kasacyjnie, skarżący wnieśli o jej oddalenie, jak również o oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentu. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z załączonym spisem kosztów, a gdyby takiego nie przedstawiono według norm przepisanych. W swojej skardze kasacyjnej organ zarzucił w pierwszej kolejności naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie. Po pierwsze, art. 8 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 141 ustawy Prawo wodne przez błędne przyjęcie, że ujęcie wody podziemnej wykonane na działce będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji zostało wykonane na podstawie przepisów prawa wodnego, a nie p.g.i.g. Po drugie, art. 9 ust. 1 pkt 19d, art. 122 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 126 ustawy Prawo wodne przez błędne przyjęcie, że organ I instancji nie mógł wydać pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7 i art. 11 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że postępowanie zostało przeprowadzone na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a Sąd I instancji nie może "zasłaniać się" brakiem wiadomości specjalnych (wiedzy technicznej) pozwalających na ustalenie stanu faktycznego. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu skarżący wnieśli o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z załączonym spisem kosztów, a gdyby takiego nie przedstawiono według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Po pierwsze, rozstrzygnięcie zarzutów obu skarg kasacyjnych wymaga przede wszystkim usystematyzowania stanu prawnego, czego próby podjął już organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wykonanie studni o określonych przez p.g.i.g. parametrach wymaga przeprowadzanie dwóch postępowań – jednego w trybie p.g.i.g., a drugiego w trybie Prawa wodnego. Przepisy te nie wykluczają się bowiem w tym zakresie, co wynika wprost z art. 141 Prawa wodnego. W tej sprawie inwestor planuje wykonać ujęcie do poboru ponad 300 m3 wody na dobę, a więc zastosowania w tej sprawie nie będzie miało wyłączenie z art. 3 pkt 2a p.g.i.g., zgodnie z którym ustawy nie stosuje się do wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę poza obszarami górniczymi utworzonymi w celu wykonywania działalności metodą otworów wiertniczych. Zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 1 p.g.i.g., dokumentację hydrogeologiczną sporządza się w celu ustalenia zasobów i właściwości wód podziemnych. Dla sporządzenie dokumentacji hydrogeologicznej konieczne jest wykonanie odwiertu i tego rodzaju odwiert wykonano niewątpliwie w tej sprawie. Pompa użyta do dokonania prób została zdemontowana, a odwiert zabezpieczony, co zostało udokumentowane podczas kontroli właściwego organu i czego skarżący skutecznie nie podważyli. Dopiero na następnym etapie inwestor zobowiązany był wystąpić o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, a zatwierdzona wcześniej dokumentacja hydrogeologiczna stanowi załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Po drugie, Sąd I instancji orzekał tylko na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wskazując jako podstawę uwzględnienia skargi wyłącznie naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zarzuty obu skarg kasacyjnych koncentrują się natomiast zarówno na naruszeniu przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego, natomiast oba rodzaje zarzutów koncentrują się przede wszystkim wokół dopuszczalności wydania w tej sprawie pozwolenia wodnoprawnego. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się zatem również do zarzutów naruszenia przepisów materialnych, aczkolwiek z zastrzeżeniem, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne i w zasadzie nie zawiera stanowiska w tym zakresie. Po trzecie, na uwzględnienie zasługiwał zarzut kasacyjny skarżących kasacyjnie dotyczący naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne przez uznanie, że inwestor wykonał urządzenie wodne. Jak już wyżej wskazano, na obecnym etapie doszło jedynie do wykonania otworu na potrzeby sporządzenia dokumentacji hydrogeologicznej, a wykonanie ujęcia wody może nastąpić dopiero po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto oznacza to, że na uwzględnienie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 64a Prawa wodnego, ponieważ Sąd I instancji błędnie uznał, że w sprawie mogą zachodzić przesłanki do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Brak jest jednak podstaw do przeprowadzenia tego rodzaju postępowania, jeżeli urządzenie wodne objęte wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie zostało wykonane przed uzyskaniem tego pozwolenia. Po czwarte, uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 131 ust. 2b ustawy Prawo wodne. Sąd I instancji błędnie uznał na podstawie doświadczenia życiowego, że skoro w związku z dokonywanymi przepompowaniami stwierdzono, że otwór spełnia kryteria wydolności to z pewnością otwór posiadał urządzenia dodatkowe na pobór wód. Z treści art. 131 ust. 2b ustawy Prawo wodne w związku z art. 90 ust. 1 pkt 1 p.g.i.g. wynika, że w tej sprawie konieczne było wykonanie dokumentacji hydrogeologicznej, czyli wykonanie prób po wcześniejszym wykonaniu odwiertu i zamontowaniu określonych urządzeń (pompy), które pozwolą na przeprowadzenie tych prób. Orzekanie przez Sąd I instancji na podstawie "doświadczenia życiowego" oznacza zatem, że Sąd I instancji pominął obowiązujący stan prawny. Po piąte, na uwzględnienie nie zasługują zarzuty skarżących kasacyjnie dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., ponieważ przepis ten nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonego wyroku. Natomiast na uwzględnienie zasługują zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczące art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Wyrok Sądu I instancji jest lakoniczny i pomija twierdzenia inwestora, a ponadto Sąd I instancji nie zdołał w sposób skuteczny wykazać, że w sprawie doszło do naruszenia zasad postępowania dowodowego. Sąd I instancji w sposób nieuzasadniony oparł się na "doświadczeniu życiowym", które w tej sprawie nie pozwalała na wyciągnięcie tego rodzaju wniosków. Sąd I instancji pominął bowiem wskazaną wyżej "dwuetapowość" postępowania pozwalającego w zakresie legalnego wykonania ujęcia wody o określonych parametrach, nieprawidłowo przyjmując stanowisko, że wykonanie odwiertu jest jednoznaczne z wykonaniem urządzenia wodnego. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika w żaden sposób, z jakiego powodu Sąd I instancji pominął kwestie związane z postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów p.g.i.g. Po szóste, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a, przez wydanie wyroku, pomimo, że organ administracji nie wykonał należycie obowiązku całkowitego przekazania akt sprawy i nie przekazał Sądowi I instancji części akt. Dotyczy to protokołu oględzin z 21 listopada 2013 r. Przede wszystkim dokument ten mógł zostać dołączony do akt sprawy przez inwestora, a ponadto nie miał on zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Będzie on natomiast podlegał ocenie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Po siódme, na uwzględnienie zasługiwały zarzuty naruszenia art. 105 § 3, art. 62 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez dopuszczenie dowodów z fotografii wykonanych 26 kwietnia 2015 r. Fotografie te zostały wykonane po tym, jak zaskarżona decyzja stała się ostateczna, a zatem nie mogły stanowić dowodu, że urządzenie wodne zostało wykonane przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego. W konsekwencji nie mogły stanowić podstawy do nałożenia na organ obowiązku zweryfikowania, czy urządzenie widoczne na zdjęciach jest tym samym urządzeniem, którego dotyczy pozwolenie wodnoprawne. Po ósme, na uwzględnienie zasługiwał zarzut kasacyjny organu dotyczący naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 141 ustawy Prawo wodne, ponieważ, jak już wyżej wskazano, Sąd I instancji błędnie przyjął, że przedmiotowe ujęcie wody podziemnej zostało wykonane na podstawie przepisów prawa wodnego, a nie prawa górniczego i geologicznego. Oznacza to, że organ miał podstawy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, co uzasadnia również uwzględnienie zarzutów naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 19d, art. 122 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 126 ustawy Prawo wodne. Po dziewiąte, na uwzględnienie zasługiwał zarzut organu dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7 i art. 11 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że postępowanie zostało przeprowadzone na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a Sąd I instancji nie może "zasłaniać się" brakiem wiadomości specjalnych (wiedzy technicznej) pozwalających na ustalenie stanu faktycznego. Sąd I instancji na podstawie doświadczenia życiowego przyjął, że w sprawie mogło dojść do wykonania urządzenia wodnoprawnego przed wydaniem pozwolenia w tym przedmiocie. Jednak w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy wniosek ten nie znajdował uzasadnienia. Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że nie posiada wiedzy technicznej pozwalającej na ustalenie rzeczywistej funkcji przedmiotu postępowania. Wiedzę taką posiadają natomiast właściwe w sprawie organy, a kwestie budzące wątpliwości Sądu I instancji zostały wyjaśnione w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło