II FZ 737/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 880/15 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 13 kwietnia 2015 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego, K.K. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wniosek, Skarżący podniósł, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżący złożył wniosek o przeksięgowanie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na poczet zobowiązań podatkowych, co w konsekwencji powoduje nieistnienie obowiązku podatkowego, natomiast prowadzenie egzekucji administracyjnej i zajęcie wszystkich środków finansowych przez organ egzekucyjny spowoduje sytuację, że organ ściągnie należności podatkowe kilka razy. Postanowieniem z 6 lipca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący ograniczył się bowiem wyłącznie do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wnioskodawca, oprócz gołosłownego stwierdzenia, że wykonanie postanowienia doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody, nie przedłożył jakichkolwiek dowodów obrazujących jego sytuację materialną i uzasadniających celowość wydania takiego rozstrzygnięcia przez Sąd. Tymczasem do oceny zasadności wniosku, konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie zaskarżonego aktu odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. Powyższe postanowienie Skarżący zaskarżył zażaleniem, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) poprzez wskazanie, że przepis ten wskazuje na szkodę majątkową bądź niemajątkową, która nie może być wynagrodzona poprzez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, podczas gdy powołany przepis dotyczy ochrony podatnika przed każdą szkodą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ rozstrzygnięcie sądu administracyjnego pierwszej instancji, pomimo błędnego uzasadnienia, było prawidłowe. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, stanowi formę tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania. Należy traktować ją jako wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ocenę zaistnienia przesłanek przyznania wnioskowanego uprawnienia procesowego powinno jednak poprzedzać zbadanie, czy zaskarżony akt w ogóle podlega wykonaniu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 6 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 850/15, "poprzez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie". W rozpoznawanej sprawie zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie o uznaniu za nieuzasadnione zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z postanowienia tego nie wynika wprost obowiązek uiszczenia konkretnej kwoty zobowiązania podatkowego. Nie kreuje ono obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego . Jest to zatem akt prawny nie noszący znamion wykonalności, niezależnie od tego, że jego wydanie otwiera możliwość wyegzekwowania od Skarżącego, ustalonej inną decyzją administracyjną, zaległości podatkowej. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia była prawidłowa, jakkolwiek podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowiła niedopuszczalność wniosku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.