I OSK 3204/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-01

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Maciej Dybowski, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca funkcję członka zarządu fundacji może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jeśli obowiązki te nie kolidują z potencjalnym zatrudnieniem w pełnym wymiarze czasu pracy?
Ratio decidendi
Pełnienie funkcji członka zarządu fundacji, nawet jeśli nie generuje wynagrodzenia i spotkania zarządu odbywają się rzadko, stanowi przeszkodę w uznaniu osoby za bezrobotną. Wynika to z faktu, że sama funkcja wiąże się z potencjalnymi obowiązkami, które mogą ograniczać gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, co jest kluczowym elementem definicji bezrobotnego. Nie jest rolą organów administracji badanie faktycznego zakresu dyspozycyjności takiej osoby.
Stan faktyczny
Skarżąca M. T. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej decyzją Prezydenta Miasta S., ponieważ pełniła funkcję członka zarządu Fundacji M. Wojewoda Śląski utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca argumentowała, że jej obowiązki w fundacji są niewielkie, nie kolidują z potencjalnym zatrudnieniem i odbywają się w czasie wolnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił jej skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 1108/14 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 1108/14 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej, oddalił skargę. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu I instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...].07.2014 r., nr [...], odmówił uznania M. T. za osobę bezrobotną z powodu nie spełnienia przez nią warunków wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "ustawa"), bowiem pełnieni ona funkcję członka zarządu Fundacji M. z siedzibą w S. Od powyższej decyzji M. T. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. Wyjaśniła, iż wszystkie określone statutem Fundacji M. obowiązki nie kolidują z żadną ewentualną jej pracą w pełnym wymiarze godzin, co całkowicie podważa podjęte przez organ zatrudnienia rozstrzygnięcie. W nowo powstałej fundacji zadań jest niewiele i dzielone są pomiędzy trzech członków zarządu, których statutowe spotkania przypadają raz na trzy miesiące, w dogodnym dla wszystkich terminie i mogą być realizowane w jej czasie wolnym. Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], wydana na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "K.p.a."), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu I instancji, iż pełnienie przez M. T. funkcji członka zarządu Fundacji M. z siedzibą w S. stanowi przeszkodę w nabyciu przez nią statusu osoby bezrobotnej, bowiem dla takiego uzyskania konieczny jest nie tylko brak zatrudnienia, ale także nie wykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nie uzyskiwanie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Z załączonego do odwołania statutu Fundacji M. wynika, że M. T. jest fundatorem Fundacji (§ 1), organem Fundacji jest zarząd (§ 12), który składa się z fundatora oraz dwóch do czterech członków powoływanych przez fundatora na dwuletnią kadencję (§ 13 pkt 1). Na podstawie wydruku z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień [...].07.2014r.) ustalono, że M. T. jest jednym z trzech członków zarządu Fundacji M. z siedzibą w S., wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...].05.2014r. Organem uprawnionym do reprezentowania jest zarząd Fundacji, a oświadczenia woli w imieniu zarządu składa dwóch członków zarządu. Natomiast, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy pojęcie "bezrobotny" oznacza osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia określone w lit. a-m warunki. Odpowiadając na zarzuty odwołującej organ wyjaśnił, że pomimo iż ustawa w żadnym z przepisów wprost nie stanowi, że osoba będąca członkiem zarządu fundacji nie może być uznana za osobę bezrobotną, to nie można takiej sytuacji wykluczyć, z uwagi na indywidualne aspekty rozpoznawanej sprawy. Istotnym elementem definicji bezrobotnego wyrażonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy jest "gotowość do podjęcia pracy". W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.06.2011 r. sygn. akt I OSK 338/11 (opublikowanym w internetowej Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych) wskazano, że ustawa nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy", jednakże kierując się zasadami wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej, nie można tego pojęcia utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Niewątpliwie taka deklaracja także jest niezbędna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoba dążąca do uzyskania statusu bezrobotnego w chwili rejestracji musi wprost (a nie w sposób tylko dorozumiany) i w konkretnej formie (podpisanie w obecności urzędnika formuły oświadczenia znajdującego się na karcie rejestracyjnej) uzewnętrznić wolę świadczenia pracy. Takiej gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych. Powyższa przesłanka jest istotnym elementem definicji bezrobotnego, a z definicją tą związane jest nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych. Zatem gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy. Z uzasadnienia przywołanego wyroku z dnia 28.06.2011 r. wynika także, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, czy też likwidatora spółki lub innej osoby prawnej powoduje brak gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze, a tym samym uniemożliwia przyznanie statusu bezrobotnego. Sąd rozstrzygający tą sprawę jednoznacznie wskazał, że domniemanie, iż osoba pełniąca wskazane funkcje nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia i tym samym nie kwalifikuje się do grona bezrobotnych, może być obalone tylko przez złożenie rezygnacji z przedmiotowej funkcji. Do obowiązków organów administracji nie należy natomiast badanie zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie jej statusu bezrobotnego. Zdaniem organu odwoławczego, w analogiczny sposób należy podchodzić do osób pełniących funkcję członka zarządu osoby prawnej, jaką jest fundacja. Fakt pełnienia funkcji członka zarządu fundacji związany jest bowiem z koniecznością wykonywania określonych obowiązków przypisanych przez ustawodawcę do tej funkcji, co oznacza, że taka osoba nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia w znaczeniu, o którym stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Pełnienie funkcji wiążącej się z obowiązkami, które mogą choćby ograniczać gotowość do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy stanowi przesłankę odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej. W przypadku osób pełniących funkcję członka zarządu osoby prawnej istotne znaczenie ma nie to, czy czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, iż na osobie pełniącej funkcję w zarządzie ciążą określone zadania, które muszą być wykonywane, co do zasady osobiście. Nie jest również istotne, czy i jak członkowie zarządu podzielili pracę między siebie, zatem bez znaczenia pozostaje sposób wykonywania przez swoich obowiązków przez poszczególnych członków zarządu. Ustawodawca nakłada bowiem obowiązki na zarząd, zatem na każdego z członków. Jeżeli nie dojdzie więc do odwołania albo do złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji, to każdy członek zarządu ma określone obowiązki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. T. wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, dopuszczenie wszystkich dowodów, w tym również przesłuchanie wskazanego świadka oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 77, art. 78 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez bezkrytyczne przyjęcie, iż z uwagi na działalność w fundacji nie jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy pomimo, iż zebrania zarządu fundacji odbywają się raz na kwartał (por. w § 13 pkt 5 statutu) i przypadają w czasie wolnym skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę M. T. W motywach wyroku Sąd I instancji wskazał, że sformułowana w art. 2 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy definicja osoby bezrobotnej składa się z dwóch części. W pierwszej z nich, wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część, zawiera zespół przesłanek negatywnych, w więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za osobę bezrobotną. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie status osoby bezrobotnej. Nie jest możliwe odstąpienie od tych wymogów nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Istotą definicji osoby bezrobotnej jest założenie, że chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem, zdolnością i gotowością jej podjęcia w pełnym wymiarze czasu obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo w innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że już w samej istocie "bycia" bezrobotnym tkwi to, że osoba, która ma prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej oraz jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem ustawy jest łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa przez dążenie do pełnego i produktywnego zatrudnienia. Tak więc z założenia, celem zgłoszenia się do rejestracji w każdym powiatowym urzędzie pracy jest nie tylko uzyskanie określonych świadczeń z Funduszu Pracy, ale przede wszystkim znalezienie dla zainteresowanej osoby odpowiedniej pracy. Podstawowym elementem definicji bezrobotnego jest gotowość do podjęcia zatrudnienia, a tym samym dyspozycyjność, którą powinna się wykazać osoba poszukująca pracy i spełniająca inne kryteria wynikające z art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy. Dla uzyskania, jak i kontynuowania statusu bezrobotnego nieodzownym jest by ten warunek był spełniony zarówno w dniu rejestracji w osoby bezrobotnej, jak i przez dalszy okres korzystania z tego statusu. Zdaniem Sądu I instancji, pojęcie gotowości do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej oznacza sytuację, gdy określona osoba nie tylko wyraża wolę (zamiar) i chęć wykonywania pracy, ale jednocześnie osoba ta ma obiektywne możliwości świadczenia tej pracy, a zatem nie występują jednocześnie żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2011 r. o sygn. akt I OSK 338/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Należy przez to rozumieć nie tylko rzeczywistą wolę "pracowania", ale również znajdowanie się w sytuacji umożliwiającej rozpoczęcie pracy w ramach stosunku pracy, stosunku służbowego umowy o prace nakładczą lub innej umowy cywilno-prawnej (por. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - komentarz pod red. Z. Górala, Warszawa 2011, s. 50-51). Przy czym gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych, lecz musi być ona oceniana również w kategoriach obiektywnych, co oznacza rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2011 r. o sygn. akt I OSK 338/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Co istotne, gotowości do podjęcia zatrudnienia nie należy też utożsamiać z brakiem jakiegokolwiek zajęcia lub całkowitym zakazem podejmowania przez osobę bezrobotną innego zajęcia, lecz z brakiem takiej działalności lub obowiązków, które nie będą kolidować z realną możliwością podjęcia zatrudnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 czerwca 2011 r. o sygn. akt IV SA/Wr 176/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). W ocenie Sądu I instancji prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że pełnienie funkcji członka zarządu tej konkretnej fundacji, prowadzącej działalność gospodarczą stanowi okoliczność zaprzeczającą gotowości i zdolności do podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Trafnie organ odwoławczy przytoczył zapisy statutu wskazujące precyzyjnie na zakres obowiązków skarżącej i odwołał się obowiązków członka zarządu wynikających z ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jednolity: Dz. U. z 1991 r. nr 46, poz. 203 z późn. zm.), co znalazło odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie zmienia tej oceny fakt, że jak deklaruje skarżąca nie osiąga z tego tytułu żadnego wynagrodzenia i na dzień dzisiejszy nie obciążają ją obowiązki związane z pełnioną funkcją. Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wywiodła M. T. zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, to jest art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i w konsekwencji niezasadne niezastosowanie polegające na odmowie uznania Skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2014 r., podczas gdy w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i powołanego przepisu wynika, iż Skarżąca niewątpliwie posiada status osoby bezrobotnej, 2. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 oraz art. 80 K.p.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi Skarżącej, będące wynikiem braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów, a to w wyniku bezkrytycznego przyjęcia, iż Skarżąca z uwagi na działalność w strukturze fundacji nie jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, a w konsekwencji nie można jej uznać za osobę bezrobotną, w sytuacji gdy organ zaniechał rozważenia stanowiska Skarżącej, zgodnie z którym zebrania zarządu fundacji, której jest fundatorem odbywają się raz na kwartał i przypadają na czas wolny Skarżącej. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przechodząc do omówienia zarzutu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, należy przede wszystkim zauważyć, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy adresowana jest do dwóch grup osób, tj. poszukujących pracy i bezrobotnych. Pojęcie poszukującego pracy jest bardzo szerokie. Obejmuje wszystkich zainteresowanych (osoby, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1-3, lub cudzoziemców - członków rodziny obywatela polskiego) poszukujących zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub innej formy pomocy określonej w ustawie, zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy. Ze statusem osoby poszukującej pracy wiążą się ograniczone uprawnienia i obowiązki. Ustawa nie przypisuje takiej osobie identycznych wymogów, jak w przypadku bezrobotnego. Nie ma zatem znaczenia, czy osoby te w dacie rejestracji w charakterze poszukującego pracy pozostają w jakimkolwiek zatrudnieniu czy prowadzą inną działalność zawodową, a także na jakiej podstawie i w jakim wymiarze wykonują takie czynności oraz w jakiej wysokości osiągają z tego tytułu dochody. Pozwala to zainteresowanym zmianą pracy, ewentualnie podjęciem dodatkowej pracy, na zarejestrowanie się w urzędzie pracy w charakterze poszukującego pracy w czasie jeszcze trwającego na przykład stosunku pracy czy przed zakończeniem innej działalności zarobkowej. Pojęcie bezrobotnego ustawa łączy ze znacznie szerszymi uprawnieniami, stosując je w przepisach regulujących prawa podmiotowe do określonych świadczeń z tytułu pozostawania bez pracy. W związku z tym konieczne było bardziej rygorystyczne i dość precyzyjne zdefiniowanie tego pojęcia. Definicję osoby bezrobotnej zawiera art.2 ust.1 pkt.2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Definicja ta skonstruowana jest z dwóch części. W pierwszej z nich wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które musza być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część zawiera zespół przesłanek negatywnych, w więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za bezrobotnego. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycia czy zachowania omawianego statusu. Nie jest możliwe odstąpienie od nich nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Kwestie statusu bezrobotnego, nie zależą od uznania organów orzekających. Brzmienie art.2 ust.1 pkt.2 ustawy jest kategoryczne. Żadne inne okoliczności poza wymienionymi w ustawie nie mogą mieć zatem w przedmiotowych sprawach istotnego znaczenia. Bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu. Przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego nie stanowi jedynie wykonywanie, na zasadach określonych w art.2 ust.2 ustawy, świadczeń przez wolontariuszy i odbywanie praktyki absolwenckiej. Ponadto okolicznością wyłączającą uzyskanie statusu bezrobotnego jest między innymi własność lub posiadanie nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Istotne znaczenie ma więc samo dysponowanie nieruchomością rolną i potencjalna możliwość uzyskiwania z niej źródeł utrzymania, a nie faktyczne prowadzenie gospodarstwa rolnego i wysokość uzyskiwanych z tego tytułu dochodów. Celem rejestracji w charakterze bezrobotnego z założenia ustawodawcy jest nie tylko uzyskanie określonych świadczeń z Funduszu Pracy, ale przede wszystkim znalezienie dla zainteresowanego pracy. Koniecznym zatem jest, aby ta osoba była pełnoletnia i nie przekroczyła ustalonego limitu wieku oraz posiadała zdolność do czynności prawnych (pełną bądź ograniczoną), a także by stan jej zdrowia pozwalał na podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, a w przypadku niepełnosprawności- na podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy. Z postanowień art.2 ust.1 pkt.2 ustawy wynika jeszcze przesłanka stanowiąca istotny element definicji bezrobotnego, a mianowicie "gotowość do podjęcia pracy". Warunek ten musi być przy tym spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu. Chodzi tu przy tym o możliwość podjęcia nie jakiejkolwiek działalności zarobkowej lecz gotowość-co do zasady (z wyjątkiem osób niepełnosprawnych)- do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustawa nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy". Jednakże kierując się zasadami wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej, nie można takiego wymogu utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Niewątpliwie taka deklaracja także jest niezbędna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoba dążąca do uzyskania statusu bezrobotnego w chwili rejestracji musi wprost (a nie w sposób tylko dorozumiany) i w konkretnej formie (podpisanie w obecności urzędnika formuły oświadczenia znajdującego się na karcie rejestracyjnej) uzewnętrznić wolę świadczenia pracy. Jednakże gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych. Powyższa przesłanka jest istotnym elementem definicji bezrobotnego, a z definicją tą związane jest nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych. Dlatego gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy. Z prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżąca jest członkiem zarządu fundacji M. z siedzibą w S. oraz fundatorem tej Fundacji. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika istotny warunek bycia osoba bezrobotną, tj. gotowości do podjęcia pracy. Chodzi przy tym o możliwość podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Trafnie przyjmują organy oraz Sąd I instancji, że nie można w tej sytuacji przyjąć, iż skarżąca była osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie. Niespełnienie w sprawie ww. przesłanki stanowiącej element definicji osoby bezrobotnej było wystarczające do tego by uznać, że skarżąca nie spełnia ustawowej definicji osoby bezrobotnej. Bez znaczenia w tej sprawie pozostaje okoliczność czy pełnienie funkcji członka zarządu fundacji jest działalnością nieodpłatną. W orzecznictwie NSA jest prezentowany pogląd, który skład orzekający podziela, że nie jest rolą organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, iż będą one badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej (por. wyroki NSA z : dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11, z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 619/15). Stwierdzenie prowadzenia wymienionej aktywności stanowi dostateczną podstawę do uznania niespełnienia przesłanki gotowości do pracy. Konsekwencją przyjęcia powyższego rozumienia przesłanki gotowości podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy musi być stanowisko o niezasadności także drugiego zarzut skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Skoro bowiem przyjmuje się według powołanego i akceptowanego orzecznictwa, że niespełnieniem przesłanki gotowości podjęcia zatrudnienia, jest aktywność w postaci członkostwa w zarządzie osoby prawnej, potwierdzona dokumentami statutowymi, to nie ma potrzeby badania zakresu dyspozycyjności osób ubiegających się o status osoby bezrobotnej w oparciu o inne dowody. Z tych względów na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło