I SA/Bd 514/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-07-07
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Jarosław Szulc, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek, wydana w postępowaniu, w którym brał udział pracownik organu, który uczestniczył w wydaniu pierwszej decyzji, narusza prawo?Ratio decidendi
Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ w postępowaniu, w którym rozpatrywano wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, brał udział pracownik organu, który uczestniczył w wydaniu pierwszej decyzji. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik taki podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, a jego udział czyni kontrolę instancyjną iluzoryczną.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek, wskazując na trudną sytuację życiową i zdrowotną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, uznając brak podstaw prawnych. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję, powołując się na brak ustawowych przesłanek umorzenia i kwestionując wiarygodność oświadczeń skarżącego. Skarżący w skardze podniósł m.in. zarzut naruszenia przepisów o pomocy de minimis oraz swoją trudną sytuację majątkową i rodzinną. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie może być ona wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
W złożonym wniosku o umorzenie należności z tytułu składek skarżący podniósł, że w przypadku spłaty zadłużenia nie będzie dysponował środkami na zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazał, że ewentualna egzekucja doprowadzi go do pozbawienia możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w minimalnym zakresie pozwalającym na utrzymanie. Zaznaczył, że z uwagi na swój wiek i stan zdrowia (nadciśnienie) nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia.
Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł. Organ nie znalazł podstaw do umorzenia należności wobec braku całkowitej nieściągalności, jak również wobec nie zaistnienia szczególnie trudnej sytuacji życiowej wnioskodawcy.
W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana na innej podstawie prawnej niż ta, której dotyczył wniosek. Zobowiązany załączył szereg dokumentów dotyczących swojego stanu zdrowia, których organ nie uwzględnił. Zarzucił, że ustalając dochody organ pominął fakt poniesionej straty w pierwszym półroczu 2014 r. w kwocie przekraczającej [...] zł. Podniósł, że ustalając jego wydatki należy wziąć pod uwagę te związane z leczeniem, utrzymaniem mieszkania, wyżywieniem oraz fakt, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną partnerką, której jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek z MOPS. Wskazał również, że posiada zadłużenie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w łącznej kwocie około [...] zł.
Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie występują ustawowe przesłanki jednoznacznie przemawiające za umorzeniem należności z tytułu składek. W tym zakresie organ wskazał, że aktualnie wobec majątku strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, zatem nie ma podstaw do umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., dalej: "u.s.u.s.).
Wskazując na przesłanki z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365 ze zm., dalej: "rozporządzenie") organ podał, że skarżący ma 65 lat i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną partnerką, lat 47. Strona prowadzi działalność gospodarczą (transport drogowy rzeczy), z której w latach 2012 i 2013 osiągał dochody (odpowiednio [...] zł i [...] zł). W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej zobowiązany wykazał, że w pierwszym półroczu 2014 r. z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychody w wysokości [...] zł natomiast koszty wyniosły [...] zł. W efekcie strata z działalności gospodarczej w pierwszym półroczu wyniosła [...] zł. Organ wskazał na sprzeczność pomiędzy tym oświadczeniem a oświadczeniami, których kopie zostały załączone do wniosku, a z których wynika, że z dniem 01 grudnia 2013 r. skarżący zawiesił działalność gospodarczą i wznowił ją w dniu 01 sierpnia 2014 r. Zdaniem organu, powołane w wymienionych dokumentach fakty są ze sobą sprzeczne i całkowicie się wykluczają. W dniu 05 marca 2015 r. zobowiązany złożył w ZUS kolejne oświadczenie, w którym tym razem stwierdził, że w drugiej połowie 2014 r. nie uzyskiwał dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej z powodu awarii samochodu. Trudno w takiej sytuacji, w ocenie organu, uznać kolejne złożone oświadczenia za wiarygodne. Z jednej strony skarżący stwierdził bowiem, że nie uzyskiwał w drugim półroczu 2014 r. dochodów z powodu awarii pojazdu, a z drugiej oświadczył, że wznowił działalność gospodarczą od 01 sierpnia 2014 r.
Według oświadczenia o stanie majątkowym, strona posiada trzy pojazdy, w tym samochód ciężarowy marki R., który kupił 28 czerwca 2014 r. za kwotę [...] zł. Pojazd ten zakupił pomimo tego, że jak wynika z faktury miał on uszkodzony silnik i skrzynię do naprawy, a stan techniczny pojazdu był kupującemu znany. Mając na uwadze trudną wg skarżącego sytuację finansową, organ stwierdził, że można zastanawiać się nad zasadnością takiej decyzji, jednak bardziej istotne w sprawie jest to, z jakiego źródła dochodu zobowiązany sfinansował ten zakup.
Z uzasadnienia wniosku o umorzenie oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej wynika, że, źródłem utrzymania skarżącego i jego partnerki w 2014 r. były: dochody z innej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł miesięcznie oraz z zasiłku stałego z MOPS w kwocie [...] zł. Informacja o dochodzie z tytułu prowadzenia innej działalności gospodarczej nie znajduje potwierdzenia w żadnym z przedłożonych przez stronę dowodów oraz informacji uzyskanej z bazy danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, z której wynika, że strona prowadzi tylko jedną działalność gospodarczą (kod PKD 49.41.Z - transport drogowy towarów).
W złożonym oświadczeniu zobowiązany określił wysokość stałych kosztów utrzymania na kwotę [...] zł, a kosztów związanych z leczeniem na [...] zł. Ponadto stwierdził, że koszty zakupu żywności to około [...] zł. Według przedłożonych dowodów (faktur i pokwitowań) koszty utrzymania kształtują się następująco: opłata za lokal mieszkalny [...] zł, opłata za gaz (1 m-c) [...] zł, opłata za internet [...] zł, opłata za energię elektryczną (1 m-c) [...] zł, usługi telekomunikacyjne [...] zł, rata Pomorski Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego [...] zł, zakup leków [...] zł. Ponadto strona przedłożyła potwierdzenia wpłat dokonanych w różnych miesiącach 2014 r., z których wynikają wpłaty na rzecz: Orange Polska sp. z o.o. [...] zł, Sygma Banąue S.A. Oddział w Polsce [...] zł, Cyfrowy Polsat S.A. [...] zł.
Analizując powyższe fakty organ stwierdził, że przedstawione miesięczne koszty utrzymania wraz z innymi opłatami znacznie przewyższały kwotę uzyskiwanego przez partnerkę strony zasiłku stałego z MOPS.
Odnosząc się do stanu zdrowia skarżącego organ wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania zobowiązany przedłożył dowody potwierdzające, że uskarża się na problemy zdrowotne, m.in. nadciśnienie tętnicze i łagodny przerost prostaty. W tym zakresie organ stwierdził, że żadne z tych schorzeń nie skutkuje brakiem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania pracy, co potwierdza brak orzeczenia o niezdolności do pracy lub orzeczenia o niepełnosprawności ograniczającej możliwość zatrudnienia. Z dostarczonego orzeczenia dotyczącego partnerki – A. B., lat 47 (wydanego do 31 marca 2014 r.) wynika, że ww. zaliczona została do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, nie wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Tak więc stan zdrowia partnerki nie ograniczał (stopień niepełnosprawności istnieje od 24 stycznia 2013 r.) i nie ogranicza możliwości pozyskiwania dochodów.
Podsumowując organ uznał, że analizując i oceniając sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną zobowiązanego, nie można stwierdzić, aby jednoznacznie wykazał on i udokumentował, że sytuacja ta jest szczególnie drastyczna, wyjątkowa, a tym samym taka, która stanowiłaby podstawę do umorzenia należności.
W skardze strona wniosła o umorzenie należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami i kosztami upomnień.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ pominął zapisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., nr 59, poz. 404 ze zm.). Podkreślił, że we wniosku skierowanym do ZUS jednoznacznie wskazał, iż dotyczy on ubiegania się o udzielenie pomocy de minimis. Wskazał, że ubiegał się o pomoc na podstawie wskazanej ustawy w celu ratowania sytuacji finansowej prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Nie jest jego celem jej zakończenie. Powoływanie się więc przez ZUS na przepisy mówiące o upadłości, likwidacji czy zakończeniu prowadzonej działalności, pozostaje bez jakiegokolwiek związku ze złożonym wnioskiem.
Niezależnie od powyższego, w ocenie strony, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Skarżący powołał się na swój stan zdrowia oraz zebrany w tym zakresie materiał dowodowy. Podniósł, że prowadzi gospodarstwo domowe z partnerką, która jest niepełnosprawna. Jej jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek z MOPS w kwocie [...] zł miesięcznie. Zasiłek ten w całości przeznaczany jest przez nią na leki i wyżywienie. Skarżący wskazał, że od 01 kwietnia 2015 r. zawiesił prowadzenie dzielności gospodarczej i utrzymuje się z pożyczek, które, nie mając zdolności kredytowej, musi zaciągać u znajomych lub korzystać z tzw. "chwilówek". Stan zdrowia wnioskodawcy nie daje mu możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia.
Skarżący podniósł, że nie osiągnął dochodu w pierwszym półroczu 2014 r. W tym zakresie wskazał, że w oświadczeniu o stanie rodzinnym w tym okresie podana była kwota [...] zł przychodu, która jednak w rzeczywistości dotyczyła poprzedniego okresu. Ponadto wnioskodawca nie osiągnął dochodu w drugiej połowie 2014 r. z prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na awarię samochodu. Niezależnie od powyższego, koszty działalności przewyższały jego przychód.
Skarżący wskazał, że ma także zadłużenie z innych tytułów w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, łącznie to kwota około [...] zł. W lutym br. wnioskodawca zmuszony był sprzedać samochód R., który kupił za pożyczone pieniądze. Ponadto na samochodzie marki M. został ustanowiony zastaw skarbowy na rzecz ZUS.
Zdaniem strony, obecna sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy uzasadnia przekonanie, że zapłacenie należności pozbawiłoby go i osobę pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Twierdzenie to uzasadnia także decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. w sprawie umorzenia zaległości z tytułu podatku od środków transportowych, którą została umorzona połowa zaległości w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in., że podatnik nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć problemów finansowych w jakich się znalazł, a nadmierna obciążenie budżetu domowego strony może doprowadzić do naruszenia podstaw egzystencji wnioskującego. Wydając tę decyzję wskazano, iż jej podstawą były przepisy dotyczące pomocy de minimis, uznając, że przyznanie ulgi spełnia warunki przyznania tej pomocy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
I. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
II. Zagadnieniem spornym w sprawie jest kwestia umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do art. 83 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw i od tych decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne odwołanie nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego.
Do decyzji Prezesa ZUS w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, ma zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest sensu stricto odwołaniem, wykazuje jednak wiele podobieństw do odwołania i powinny mu towarzyszyć te same proceduralne gwarancje bezstronności, które wiążą się z postępowaniem dwuinstancyjnym (por. wyrok NSA z 20 marca 2008r., II GSK 472/07). W demokratycznym państwie prawnym nie jest dopuszczalne różnicowanie gwarancji ochrony obiektywizmu i bezstronności orzekania przez organy administracji publicznej. Zasada bezstronności stanowi europejski standard procedury administracyjnej. Zgodnie z Kartą Praw Podstawowych, prawo do dobrej administracji wymaga, by sprawy indywidualne załatwiane były bezstronnie (art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej). Zasadę tę wymienia również Europejski Kodeks Dobrej Administracji. Także rekomendacja Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 20 lipca 2007 r. CM/Rec (2007) 7 - Prawo do dobrej administracji, zobowiązuje organy publiczne do bezstronności, rozumiejąc przez to działania obiektywne, uzasadnione tylko relewantnymi dla sprawy okolicznościami (Z. Kmieciak, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne a prawo europejskie, Warszawa2010,s.64 in.).
Zasadę bezstronności wyraża art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, zasada ta znajduje zastosowanie również przy rozpatrywaniu sprawy na skutek złożenia wniosku o jej ponowne rozpoznanie w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., P 57/07 wskazał, że zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.), trzeba oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika lub członka organu kolegialnego przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ( por. też uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., II GPS 2/06 oraz uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 18 lutego 2013 r., I GSP 2/12 ).
Treść art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazuje, że ustawodawca uznał za niepożądaną sytuację, w której w drugiej instancji przy rozpatrywaniu sprawy merytorycznie, w jej całokształcie będzie zaangażowany pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w niższej (pierwszej) instancji. Pracownik taki nie tylko uczestniczyłby w dokonywaniu ponownej oceny materiału dowodowego, ale również musiałby się odnieść do zarzutów stawianych przez stronę w zaskarżeniu. Może istnieć obawa, że ze względu na bliskość pracownika wobec sprawy, nie będzie on obiektywny, gdyż ma już wypracowany pogląd na rozpatrywaną sprawę, a w świetle stawianych zarzutów będzie niejako "sędzią" we własnej sprawie. Skłaniałby się więc do utrzymywania w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji. Pod znakiem zapytania stałaby więc rzetelność i prawidłowość takiego postępowania, a kontrola instancyjna byłaby iluzoryczna.
Przez "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" w niższej instancji należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika, lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. Wystarczy udział w wydaniu, niekoniecznie decyzja musi pochodzić od urzędnika, względnie przez niego być podpisaną. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do fazy wydania decyzji w znaczeniu teoretycznym wydaje się nieuzasadnione, ze względu na tę szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym, w odróżnieniu od postępowania sądowego, poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różnych pracowników, którzy mogą mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2010 r., I OSK 1164/10).
W piśmiennictwie przyjmuje się na przykład, że pracownik, który przygotowywał projekt rozstrzygnięcia dla piastuna funkcji organu administracji załatwiającego sprawę w pierwszej instancji, co najmniej na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. powinien być wyłączony od udziału w tej sprawie, toczącej się z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. W. Chróścielewski, Glosa do uchwały NSA z dnia 22 lutego 2007 r., II GPS 2/06 Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2007/3/137).
Mając zatem na uwadze przedstawiony powyżej kontekst prawny, Sąd stwierdza, że na decyzji z dnia [...] r. nr [...] oprócz podpisu Zastępcy Dyrektora Oddziału ZUS w B. K. J., znajdują się także odciski pieczęci oraz podpisy pracowników organu: starszego inspektora J. B. i kierownika referatu D. B. ( k. 74 akt administracyjnych ). Nie budzi zatem wątpliwości, że osoby te brały udział w wydaniu tej decyzji.
Na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] r. została wydana decyzja nr [...], utrzymująca w mocy w/w decyzję z [...]. Decyzja z dnia [...] r. została podpisana przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. K. B. Obok tego podpisu na decyzji widnieją odciski pieczęci oraz podpisy: m.in. naczelnika wydziału I. P. oraz kierownika referatu D. B. ( k. 86-89 akt administracyjnych ).
Nadto odcisk pieczęci i podpis kierownika referatu D. B. znajduje się również na pierwszej stronie wniosku skarżącego z dnia 12 stycznia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy ( k. 75 akt administracyjnych ).
W związku z tym należy stwierdzić, że w postępowaniu wszczętym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brał udział pracownik, którzy uczestniczył w wydaniu pierwszej decyzji, tj. kierownik referatu D. B. Jest to zatem pracownik, którzy na mocy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. był wyłączony od udziału w postępowaniu, wywołanym złożonym przez skarżącego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W ponownie powadzonym postępowaniu organ uwzględni zatem tą okoliczność i rozpatrzy wniosek skarżącego oraz wyda decyzję w oparciu o aktualną na dzień jej wydania sytuację rodzinną, majątkową i zdrowotną skarżącego.
Organ w uzasadnieniu decyzji, wyczerpująco odniesie się do zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, zawrze również adekwatne do sprawy uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ będzie miał na uwadze, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
III. W ocenie tut. Sądu, nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie wniosek o zniesienie terminu rozprawy. Zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Przez nadzwyczajne wydarzenie, należy rozumieć nie dające się przewidzieć zdarzenia sił przyrody lub inne nagłe zdarzenia, które uniemożliwiają stawiennictwo na rozprawie np. powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej. Inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć jest ta, o której sąd został powiadomiony przez stronę, a z treści informacji wynika, że strona nie może jej przezwyciężyć i jej stawiennictwo na rozprawie jest niemożliwe. Ocena tych okoliczności należy wyłącznie do sądu (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 239-241). W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, w tej sprawie nie zaistniała przeszkoda, której nie można było przezwyciężyć. W piśmie z dnia 19 czerwca 2015 r., pełnomocnik skarżącego wnosząc o zniesienie terminu rozprawy, uzasadniał to zaplanowanym wcześniej urlopem oraz brakiem możliwości ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego na termin rozprawy ( k. 35 akt sądowych).
W tym miejscu wskazać należy, że z akt sprawy sądowej wynika, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, z zachowaniem siedmiodniowego terminu z art. 91 p.p.s.a. Zdaniem tut. Sądu, zaplanowany przez pełnomocnika urlop wypoczynkowy, nie może stanowić podstawy do odroczenia prawidłowo wyznaczonej rozprawy przez sądem administracyjnym. Rzeczą skarżącego jest udzielenie w takiej sytuacji pełnomocnictwa procesowego. Skarżący wiedząc o planowanym urlopie pełnomocnika, któremu udzielił pełnomocnictwa z datą 16 czerwca 2015 r., miał wystarczająco dużo czasu, biorąc pod uwagę wyznaczony na dzień 7 lipca 2015 r. termin rozprawy, aby dokonać wyboru innego pełnomocnika. Prawem strony skarżącej jest, w jaki sposób organizuje obronę swoich praw.
Sąd zauważa, że rozpatrywanie spraw bez uzasadnionej zwłoki stanowi nakaz określony w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto, art. 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Kierując się wyżej wymienioną zasadą konstytucyjną oraz w świetle przywołanych okoliczności, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika.
Mając na uwadze wskazane uprzednio naruszenie prawa, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło