I OZ 177/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa za zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1600/15 wzywające do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2015 r., IV SA/Wa 1600/15 w sprawie ze skargi Wójta Gminy W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r., IV SA/Wa 1600/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Wójta Gminy W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Od tego wyroku Minister wniósł skargę kasacyjną. Uiścił wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Zarządzeniem z 19 stycznia 2016 r. Przewodniczący Wydziału IV w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wezwał Ministra do uzupełnienia wpisu o kwotę 2166 zł, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Od tego zarządzenia Minister złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie: 1. art. 231 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna; 2. art. 231 zdanie ostatnie p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy skarga kasacyjna dotyczyła decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym, które nie obejmowało należności pieniężnej; 3. § 3 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze. zm.), poprzez jego zastosowanie i ustalenie wysokości wpisu na kwotę 2.266,00 zł, w sytuacji gdy zaskarżony akt nie obejmował należności pieniężnej oraz 4. § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy skarga kasacyjna dotyczyła decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym, które nie obejmowało należności pieniężnej; 5. art. 231 zd. 1 w zw. z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi cala kwota odszkodowania nie zaś ta jego część, która została zakwestionowana w skardze. Wskazał, że przez należność pieniężną rozumieć należy obowiązkową daninę publiczną wynikającą z przepisu prawa, która objęta została zaskarżonym aktem, przy czym z przepisu prawa wynikać musi obowiązek jej zapłaty. Taka sytuacja nie zachodzi w sprawie. W sprawach odszkodowawczych za nieruchomości przejęte pod budowę dróg publicznych obowiązek przyznania odszkodowania powstał na skutek wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a więc decyzja odszkodowawcza nie kreuje należności pieniężnej, a jedynie ustala wysokość świadczenia należnego byłemu właścicielowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 p.p.s.a). Pisma, o których mowa w tym przepisie, to w myśl art. 230 § 2 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Stosownie do delegacji ustawowej zawartej w art. 233 p.p.s.a. wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W rozpoznawanej sprawie Minister wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu uwzględniającego skargę na decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Sprawa zainicjowana tą skargą dotyczy bez wątpienia należności pieniężnej (kwoty odszkodowania), a więc pobierany jest w tym przypadku wpis stosunkowy, zależny od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł, jeżeli przedmiot zaskarżenia obejmuje kwotę ponad 100.000 zł. W rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia, wskazany w decyzji, jak i przez samego skarżącego, wynosi 453.014,10 zł. Wpis od skargi wyniósł zatem 4.531 zł. Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia wpis od skargi kasacyjnej oraz od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Wobec tego wpis od skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 2.266 zł. Skarżący kasacyjnie uiścił kwotę 100 zł, a zatem zasadnie został wezwany do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej o kwotę 2.166 zł. Odnosząc się do argumentów zażalenia wskazać trzeba, że zaskarżony skargą kasacyjną wyrok odnosi się do całej decyzji ustalającej odszkodowanie. Skarga kasacyjna również w swej treści wskazuje, że zaskarża cały wyrok sądu, nie zaś kwestionuje wysokość ustalonego odszkodowania tylko w części. Nie ma więc podstaw, aby pobrać wpis w mniejszej wysokości, uzależnionej od różnicy pomiędzy kwotą odszkodowania, a kwotą, która wskazywana jest przez skarżącego lub skarżącego kasacyjne jako właściwa do zapłaty w sprawie (por. postanowienia NSA z 22 lipca 2010 r., I OZ 543/10 i z 1 października 2010 r., I OZ 726/10). Nie ma także podstaw do uznania, że wpis stały w wysokości 100 zł jest właściwy w tej sprawie. Wywłaszczenie dokonywane być może na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami albo tzw. specustaw. W pierwszym przypadku wydaje się łącznie decyzję wywłaszczeniową i jednocześnie ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. W drugim przypadku (tzw. specustaw) wydaje się osobno decyzję, której skutkiem jest wywłaszczenie oraz osobną decyzję ustalającą odszkodowanie. Nie znajduje tu zastosowania uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 14/09, w której stwierdzono, że w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu wysokości odszkodowania pobiera się wpis stały określony w § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, także wówczas, gdy skarżący kwestionuje tylko wysokość ustalonego odszkodowania. Uchwała odnosiła się jednak tylko do tych decyzji, mocą których dokonano zarówno wywłaszczenia, jak i ustalono odszkodowanie, bowiem pytanie podmiotu wnioskującego o podjecie uchwały, tj. Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczyło jedynie kwestii określenia charakteru wpisów od skarg na decyzje zawierające orzeczenie zarówno o wywłaszczeniu, jak i odszkodowaniu. W uzasadnieniu swej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że kwestia rodzaju i wysokości wpisu sądowego w razie zaskarżenia odrębnych decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wykraczała poza zakres wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich (por. postanowienie z 27 stycznia 2016 r., I OZ 21/16). Należy więc uznać, że wpis od skargi w sprawie decyzji ustalającej odszkodowanie za nieruchomości przejęte w drodze stosowania tzw. specustawy drogowej jest stosunkowy, zależny od wartości przedmiotu zaskarżenia. Odnosi się on bowiem tylko do sumy pieniężnej jaką jest kwota odszkodowania, nie zaś także faktu wywłaszczenia nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.