I OZ 1270/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 1057/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L.B. na pismo Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 2 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazania udostępnienia dokumentacji medycznej postanawia: oddalić zażalenie. L.B. przedmiotem skargi z dnia 11 czerwca 2015 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uczynił pismo Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 2 czerwca 2015 r., stanowiące odpowiedź organu na skargę z dnia 5 maja 2015 r. na odmowę udostępnienia przez NFZ [...] Oddział Wojewódzki w [...] dotyczącej go dokumentacji medycznej. Wraz ze skargą do Sądu L.B. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 1057/15 odmówił przyznania prawa pomocy. Swoje rozstrzygnięcie oparł na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy przepisy prawa w sposób jasny i jednoznaczny wykluczają możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, a także gdy skarga podlega odrzuceniu. Zdaniem Sądu kwestionowane przez stronę pismo nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem, czy też innym aktem lub czynnością z zakresu administracji podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Oznaczało to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że skarga L.B., jako niedopuszczalna, będzie podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy, wobec czego istnieje podstawa do odmówienia przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L.B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuacje, gdy obowiązujące prawo jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania zawartego w skardze bądź gdy zachodzą przesłanki niedopuszczalności skargi. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 8 stycznia 2009 r. (I FSK 1892/07), przepis art. 247 p.p.s.a. jest instrumentem służącym ekonomii procesowej, bowiem pozwala zakończyć postępowanie w jak najkrótszym czasie bez potrzeby angażowania procedur sądowych w sytuacji, gdy skarga bez głębszej analizy prawnej jest oczywiście bezzasadna. W orzecznictwie podkreśla się także, że nie każdy przypadek warunkujący ewentualne odrzucenie skargi może być kwalifikowany jako podstawa zastosowania art. 247 p.p.s.a. Stosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. nie może bowiem stanowić nadmiernego ograniczenia instytucji prawa pomocy, która stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2014 r., II OZ 765/14). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, gdyż przyjął, że przedmiot skargi nie jest objęty kognicją sądów administracyjnych z art. 3 p.p.s.a., wobec czego będzie ona podlegała odrzuceniu. Odmiennego zdania pozostaje autor skargi, który twierdzi, że pismo Generalnego Inspektora Danych Osobowych z dnia 2 czerwca 2015 r. nr [...] jest decyzją administracyjną. Okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. może być stwierdzenie braku właściwości sądu administracyjnego (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 980). Należy jednak podkreślić, że dotyczy to takich sytuacji, gdy brak właściwości sądu administracyjnego jest prima facie oczywisty, zaś kwalifikacja przedmiotu zaskarżenia jako niepodlegającego jego nie budzi wątpliwości. Idzie tu np. o sytuację, gdy skarga dotyczy sprawy ewidentnie cywilnej, podlegającej rozpoznaniu przez sąd powszechny (zob. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2013 r., II GZ 209/13). W tym kontekście należy uznać za prawidłowe rozumowanie Sądu pierwszej instancji, że skoro w jego ocenie bezspornie skarżony akt – będący pismem wyłącznie informacyjnym – nie został poddany przez ustawodawcę właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, to tym samym skarga na niego jest oczywiście bezzasadna. Z tego zaś względu, stosownie do art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługiwało L.B. Dodać zarazem należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego w zakresie prawidłowego oznaczenia przedmiotu skargi, skoro zatem wniesiona została przez L.B. skarga na pismo GIODO, to sąd nie miał możliwości zakwalifikowania go z urzędu inaczej np. jako skargi na bezczynność czy przewlekłość organu w zakresie rozpoznania podania skarżącego z dnia 5 maja 2015 r. Mając na uwadze powyższe, stosując art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.