II GZ 414/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Stowarzyszenia [...] w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 896/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., postanowieniem objętym zażaleniem odmówił Stowarzyszeniu [...] w R. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Uzasadniając odmowę Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.), gdyż nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania decyzji. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie [...] w R. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie. Skarżący stwierdził, że w złożonym do Sądu I instancji wniosku o przyznanie prawa pomocy szczegółowo została opisana sytuacja majątkowa skarżącego i źródła jego finansowania. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w tym przepisie odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia. Natomiast trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13; dostępne w CBOSA). Przenosząc te rozważania na grunt sprawy zawisłej przed Sądem I instancji zauważyć najpierw należy, że przedmiotem skargi jest decyzja zobowiązująca skarżącego do zwrotu dotacji w kwocie 523.952,23 zł. Przyjmując, że skarżący nie przedstawił w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych następstw wykonania decyzji, Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do dokumentów i argumentów dotyczących działalności skarżącego i jego sytuacji finansowej przedstawianych w toku sprawy. W związku z postępowaniem dotyczącym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazywał, że jego całkowita działalność opiera się i opierała o dotacje, subwencje i inne środki publiczne służące realizacji takich zadań i projektów jak: Niepubliczne Przedszkole "[...]", Klub Integracji Społecznej, Warsztaty Terapii Zajęciowej, Środowiskowy Dom Samopomocy i inne. Przedsięwzięcia te charakteryzują się niemożnością zarobkowania zaoszczędzonymi, czy też zarobionymi środkami. Wszelkie wartości pieniężne powstałe w wyniku realizacji tych zadań jest zobowiązane zwrócić organowi udzielającemu subwencji bądź dotacji - najczęściej jednostce samorządu terytorialnego bądź instytucji pośredniczącej w projektach finansowanych ze środków Unii Europejskiej. Zysk oraz środki zgromadzone na rachunkach bankowych nie mają odzwierciedlenia w realnych dochodach, bowiem wartości te mają swoje źródło w subwencjach i dotacjach, które w następnym roku obrotowym należy wydać aż do osiągnięcia bilansu zerowego. Ponadto skarżący wskazywał, że ewentualna konieczność poniesienia kosztów przekraczających 500.000,00 złotych wraz z odsetkami jest dodatkowym obciążeniem fiskalnym, które może skutkować natychmiastowym zakończeniem działalności Stowarzyszenia, a co za tym idzie ogromną stratą dla środowiska lokalnego. Skarżący załączył również do akt sprawy dokumenty finansowe. Należy zauważyć, że skoro skarżący przedstawił powyższe argumenty przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji to Sąd powinien był się do nich odnieść w kontekście przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, biorąc pod uwagę to, że wprawdzie obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy, jednakże nie wynika z niego brak obowiązku Sądu dostrzeżenia innych obiektywnych okoliczności, które mając podstawę w aktach toczącej się sprawy, mogą zostać wzięte pod uwagę przy ocenie możliwości udzielenia ochrony z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.