III SA/Kr 471/15
WyrokWSA w Krakowie2015-07-16
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi zwolnionemu ze służby przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres zawieszenia w czynnościach służbowych, jeśli urlop ten nie mógł być udzielony w naturze z powodu tego zawieszenia?Ratio decidendi
Policjantowi nie przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres zawieszenia w czynnościach służbowych, ponieważ urlop wypoczynkowy nie jest udzielany w okresie zawieszenia, a prawo do urlopu jest ściśle związane z pełnieniem służby. W przypadku odmowy wypłaty świadczeń, organ powinien wydać decyzję administracyjną.Stan faktyczny
Skarżący, były policjant, domagał się ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2010 rok oraz uzupełnienia odprawy z tytułu zwolnienia ze służby. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania ekwiwalentu, uznając, że urlop nie przysługuje za okres zawieszenia w czynnościach służbowych. W kwestii odprawy, organ odwoławczy przyznał prawo do jej zwiększenia. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej odmowy ekwiwalentu i braku pełnego uzupełnienia odprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w części dotyczącej odmowy uzupełnienia odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w Policji, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz zwiększenia odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy uzupełnienia odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w Policji, II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Komendant Policji decyzją z dnia 10 marca 2015 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W. D. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 roku:
- uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. w części dotyczącej odmowy uzupełnienia wymienionemu odprawy otrzymanej z tytułu zwolnienia ze służby w Policji z dniem 30 września 2010 r. w związku z ponownym zwolnieniem ze służby;
- przyznał wymienionemu prawo do zwiększenia odprawy o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym;
- w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Do Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęło, złożone w ustawowym terminie, odwołanie mł. asp. w stanie spoczynku W. D., od decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. w zakresie odmowy przyznania wymienionemu prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2010 rok oraz odmowy uzupełnienia odprawy otrzymanej z tytułu zwolnienia ze służby w Policji z dniem 30 września 2010 r. o kwoty - jego zdaniem - należne stosownie do dyspozycji przepisu art. 115 ust. 1 ustawy o Policji w związku z ponownym zwolnieniem policjanta ze służby po przywróceniu do niej z dniem 14 marca 2014 r.
W odwołaniu mł. asp. w stanie spoczynku W. D. zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie: 1) art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 1 w związku z art. 115a ustawy o Policji, 2) art. 114 ust. 1 pkt 1 oraz art. 115 ust. 1, w związku z art. 124 ust. 2 ustawy o Policji.
Uzasadniając odwołanie wskazał, że wnioski będące przedmiotem odwołania, zostały rozstrzygnięte pismem Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 roku skierowanym do strony, a nie w formie decyzji administracyjnej zawierającej pouczenie o prawie odwołania się od tego rozstrzygnięcia. W opinii odwołującego się treść przedmiotowego pisma przesądza o tym, że zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych pismo to stanowi decyzję w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 104 § 1 k.p.a. W dalszej części odwołania podkreślił, że fakt odmowy wypłaty wnioskodawcy ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za 2010 rok narusza przepisy art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 w związku z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. Zauważył, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy policjantowi zwalnianemu ze służby przysługuje ekwiwalent za wszystkie niewykorzystane urlopy wypoczynkowe. W przypadku mł. asp. w stanie spoczynku W. D. chodzi o uprawnienie do urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia w czynnościach służbowych w roku 2010, tj. od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 września 2010 roku, czyli daty zwolnienia ze służby w Policji, które było spowodowane prowadzonym przeciwko wnioskodawcy postępowaniem karnym, zakończonym ostatecznie wyrokiem uniewinniającym.
Te same okoliczności strona podniosła w odniesieniu do braku ponownego naliczenia wysokości odprawy należnej w związku ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji, zarzucając naruszenie przepisów art. 114 ust. 1 pkt 1 oraz art. 115 ust. 1 w związku z art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. W jego ocenie wydanie przez sąd prawomocnego wyroku uniewinniającego policjanta od postawionych mu zarzutów obliguje organ do wyrównania odprawy poprzez wypłatę różnicy pomiędzy kwotą odprawy należnej, a wypłaconej wnioskodawcy w związku z jego zwolnieniem. Podkreślił, że świadczenia przysługujące funkcjonariuszowi w okresie zawieszenia poprzedzającego zwolnienie go ze służby powinny z mocy ustawy być uzupełnione o składniki, które nie przysługiwały w okresie zawieszenia. Jak określił składnikami tymi miałyby być: obligatoryjna podwyżka uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Policji z 2009 roku oraz zmiana wysokości uposażenia zasadniczego związana ze zmianą wysługi lat - w związku z wnioskiem o zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i własnym. Ponadto odwołujący się zarzucił, że dotychczas nie przedstawiono mu sposobu wyliczenia wypłaconej mu odprawy i wnosił o uwzględnienie tej okoliczności w toku rozpoznawania odwołania.
W związku z powyższym W. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez przyznanie mu wyrównania odprawy wypłaconej z tytułu zwolnienia go ze służby z dniem 30 września 2010 roku oraz przyznanie ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za rok 2010 lub ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta Miejskiego Policji.
Do odwołania odniósł się Komendant Miejski Policji, który stwierdził, że odwołanie pełnomocnika strony i sformułowane w nim zarzuty są bezzasadne i nie mają oparcia w faktach. Dodał, że w zaskarżonym piśmie udzielono odpowiedzi na raport złożony przez stronę w dniu 9 czerwca 2014 r., w którym wymieniony zwrócił się między innymi o wypłatę kwoty odprawy powiększonej o okres zawieszenia w czynnościach służbowych oraz o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za 2010 rok. Nadmienił, iż w związku z przedmiotowym raportem, pismem z dnia 16 czerwca 2014 r., strona została poinformowana, m.in. o tym, że powyższe kwestie zostaną rozpatrzone w toku postępowania, nie przesądzając w jakiej formie. Dodał, że strona w toku postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji złożyła także wniosek o zaliczenie do wysługi lat okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz własnym gospodarstwie i w tym zakresie została wydana decyzja Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. o umorzeniu postępowania z uwagi na jej bezprzedmiotowość, od której pełnomocnik strony złożył w ustawowym terminie odwołanie.
Komendant Miejski Policji nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującego się, że skierowane do niego pismo z dnia [...] 2014 r. należy traktować jako decyzję administracyjną. Nadmienił, że treść pisma jednoznacznie wskazuje na jego informacyjny charakter, a kwestia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za 2010 r. nie wymagała wydawania decyzji administracyjnej, gdyż policjantowi zwalnianemu ze służby, któremu nie uchylono zawieszenia w czynnościach służbowych do dnia rozwiązania stosunku służbowego nie przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop, którego nie udziela się w czasie zawieszenia w czynnościach służbowych. Dodał, że prawo do urlopu jest bowiem ściśle powiązane z pełnieniem służby, której mł. asp. W. D. nie pełnił z uwagi na zawieszenie w czynnościach służbowych od dnia 13 marca 2009 r. do dnia zwolnienia ze służby, tj. do dnia 30 września 2010 r.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku ponownego naliczenia wysokości odprawy należnej w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 30 września 2010 r. o kwoty należne stosownie do dyspozycji przepisu art. 115 ust. 1 ustawy o Policji w związku z ponownym zwolnieniem ze służby po przywróceniu do niej z dniem 14 marca 2014 r. Komendant Miejski Policji zauważył, iż zainteresowany po przywróceniu do służby w Policji w dniu 14 marca 2014 r. nie nabył prawa do uposażenia zasadniczego. Brak było zatem podstawy prawnej do rozstrzygania w przedmiocie składników uposażenia, do którego mł. asp. W. D. nie nabył w ogóle prawa, a tym samym wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Wskazał, że przysługująca wymienionemu odprawa z tytułu zwolnienia ze służby w dniu w 30 września 2014 r. została naliczona i wypłacona na podstawie art. 115 ust. 1 ustawy o Policji i wynosiła brutto 14.298.48 zł, a składnikami wchodzącymi w skład odprawy było uposażenie zasadnicze wynikające z zaszeregowania w 5 grupie w kwocie 2.360.00 zł, dodatek za stopień w kwocie 535.00 zł, dodatek służbowy w kwocie 297.00 zł oraz dodatek z tytułu wysługi lat w kwocie 212.40 zł.
Odnosząc się do obligatoryjnej podwyżki uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Policji za 2009 organ pierwszej instancji stwierdził, że podwyżka ta była uwzględniona przy naliczaniu odprawy zgodnie z przepisami Ustawy Budżetowej na 2009 rok z dnia 9 stycznia 2009 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 58) oraz rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lutego 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 30, poz. 201).
Mając powyższe na uwadze Komendant Miejski Policji wniósł o nieuwzględnianie odwołania pełnomocnika mł. asp. w stanie spoczynku W. D.
Analizując całość zebranego materiału Komendant Wojewódzki stwierdził, że rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia 30 lipca 2010 r. mł. asp. W. D. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, z dniem 30 sierpnia 2010 r. Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby była podyktowana upływem 12 miesięcznego okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych, które trwało od dnia 13 marca 2009 r. Funkcjonariusz do dnia zwolnienia ze służby w Policji był zawieszony w czynnościach służbowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy rozkazem personalnym Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2010 r,, w którym datę zwolnienia ustalono na dzień 30 września 2010 roku.
Zauważono, że w dniu 19 marca 2014 r. do Komendanta Miejskiego Policji wpłynęło pismo mł. asp. W. D., w którym zgłosił gotowość podjęcia służby w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 14 marca 2014 r., którym został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Nadmieniono, że orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Nr [...] MSWiA z dnia [...] 2010 r., mł. asp. W. D. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do III grupy inwalidów - inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji. Następnie w orzeczeniu nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW z dnia 28 września 2012 r. stwierdzono, że inwalidztwo trwa nadal oraz wyznaczono kolejny termin badania kontrolnego na wrzesień 2015 r. W przesłanym przez ZER MSW zaświadczeniu wskazano natomiast, że wymieniony pobiera świadczenia rentowe na podstawie art. 19 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji.
W dniu 16 maja 2014 r. zostało wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia mł. asp. W. D. ze służby w Policji w trybie art. 42 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. wymieniony zwrócił się o wyszczególnienie, z jakiego tytułu dokonano przelewu na jego konto należności, a także skorygowanie wysługi lat dla ponownego ustalenia wysokości renty. W odpowiedzi Komendant Miejski Policji pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. poinformował mł. asp. w stanie spoczynku W. D., że przekazane należności finansowe stanowiły wyrównanie zawieszonej części uposażenia za okres od dnia 1 kwietnia 2009 r. do dnia 30 września 2014 r., natomiast pozostałe roszczenia zostaną rozstrzygnięte w toku dalszych czynności.
Dodano, że w dniu 19 września 2014 r. były policjant ustanowił pełnomocnika do zastępstwa w postępowaniu o zwolnienie ze służby w Policji.
Pismem z dnia [...] 2014 r. Komendant Miejski Policji przekazał pełnomocnikowi informację na temat świadczeń pieniężnych dotyczących byłego policjanta, tj. ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za 2010 r., wypłaty wzrostu kwoty odprawy za okres zawieszenia w czynnościach służbowych, równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, a także o ponownym ustaleniu wysokości renty.
Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r., mł. asp. W. D. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 15 listopada 2014 r., na podstawie art. 42 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 42 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Rozkaz ten stał się prawomocny z dniem 29 października 2014 r.
Wskazano, że pismo z dnia [...] 2014 r. Komendanta Miejskiego Policji można uznać za decyzję administracyjną, gdyż zawiera składniki określone w art. 107 § 1 k.p.a. Dodano, że wypłata świadczeń zwalnianym funkcjonariuszom Policji odbywa się w drodze czynności materialno-technicznych. Zwrócono też uwagę, że zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, odmowa dokonania czynności materialno-technicznej winna być dokonana w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej, o której załatwienie strona mająca w tym interes prawny się zwróciła. Taka forma załatwienia, umożliwiająca instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem, w najlepszy sposób chroni bowiem zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony (tak np.: NSA /w:/ uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 2083/82, ONSA z 1983 r. nr 1, poz. 14). Należy jednocześnie podkreślić, że w orzecznictwie wskazuje się na konstrukcję domniemania załatwienia sprawy w drodze decyzji. Według tych poglądów, jeżeli przepis prawny nie określa formy konkretyzacji sytuacji prawnej obywatela, organ administracji publicznej powinien dokonać jej w formie decyzji administracyjnej. Należy też zwrócić uwagę, że w świetle utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych, roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji mogą być dochodzone przez policjantów na drodze administracyjnoprawnej i sadowoadministracyjnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2001 r., II SA 2591/01 LEX nr 121906). Jak zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku, inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym i w stosunku do którego nie stosuje się przepisów prawa pracy i nie ma możliwości realizacji takiego rodzaju roszczeń przed sądem powszechnym lub sądem pracy.
Analizując dalej przedmiotową sprawę zauważono, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji policjantowi przysługuje prawo do całorocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Ponadto art. 114 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy stanowi, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe. Natomiast zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych. Mając na uwadze, że mł. asp. w stanie spoczynku W. D. pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych od 13 marca 2009 r. do dnia zwolnienia do służby w Policji, tj. 30 września 2010 r., to nie można przyznać wymienionemu prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za 2010 r. Organ stwierdził, że urlop wypoczynkowy to okres corocznego, płatnego zwolnienia od obowiązków pracy w celu regeneracji sił fizycznych i psychicznych, w wymiarze określonym przepisami prawa i w czasie ustalonym przez pracodawcę (przełożonego). Z tego względu jest świadczeniem udzielanym w naturze, natomiast ekwiwalent za niego przysługuje tylko w wyjątkowych przypadkach. Taki charakter świadczenia urlopowego znajduje potwierdzenie w przepisach w § 4 cyt. rozporządzenia, w którym jest mowa między innymi o tym, że urlop nie może rozpoczynać się ani kończyć w dniu wolnym od służby, że dni wolnych wynikających z podstawowego rozkładu czasu służby, nie wlicza się do urlopu wypoczynkowego, że termin rozpoczęcia urlopu w zmianowym rozkładzie czasu służby jest najbliższy dzień planowanej służby.
Rozpatrując dalej przedmiotową sprawę Komendant Wojewódzki stwierdził, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje odprawę. Ponadto zgodnie z art. 115 ust. 1 cyt. ustawy wysokość odprawy dla policjanta w służbie stałej równa się wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby aż do wysokości sześciomiesięcznego zasadniczego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok. Zwrócono również uwagę na treść przepisu art. 42 ust. 6 ustawy o Policji, zgodnie z którym okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby uwzględnianego przy ustalaniu okresu, od którego zależą uprawnienia określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust. 1. art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust. 1 ustawy o Policji. Zaznaczono, że mł. asp. w stanie spoczynku W. D. po przywróceniu do służby zostało wypłacone świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres 6 miesięcy. Dodano, że wymienionemu wypłacono odprawę za okres jego służby od dnia 20 maja 1999 r. do dnia 30 września 2010 r., tj. za 11 lat 4 miesiące i 11 dni nie uwzględniając okresu 6 miesięcy, za które wypłacono świadczenie pieniężne za okres jego pozostawania poza służbą, co zgodnie z art. 42 ust. 6 cyt. ustawy zalicza się do okresu służby, od którego uzależniona jest wysokość odprawy. Nie można natomiast zwiększyć wysokości odprawy w związku z wnioskiem byłego policjanta dot. ustalenia wzrostu uposażenia z tytułu zaliczenia do wysługi okresów pracy wykonywanej w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika oraz prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego. Postępowanie to zostało zakończone decyzją nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w tej sprawie i po wniesieniu odwołania przez skarżącego utrzymane w mocy przez organ II instancji.
Odnosząc się do zarzutu odwołania co do braku jednoznacznego wskazania jakie składniki uposażenia wymienionego i w jakiej wysokości zostały wzięte pod uwagę przy obliczaniu należnej mu odprawy stwierdzono, że składnikami tymi było uposażenie zasadnicze w kwocie 2.360.00 zł, wynikające z zaszeregowania w 5 grupie uposażenia zasadniczego, z mnożnikiem 1,55 kwoty bazowej obowiązującej od dnia 1 stycznia 2009 r., o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. d Ustawy Budżetowej na 2009 r. oraz rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lutego 2009 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 30, poz. 201). Ponadto w skład odprawy wchodził również dodatek za stopień w kwocie 535.00 zł, dodatek służbowy w kwocie 297.00 zł oraz dodatek z tytułu wysługi lat w kwocie 212.40 zł. W związku z tym należy stwierdzić, że przy obliczaniu wysokości odprawy właściwie wyliczono jej składniki.
Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia 10 marca 2015 r., Nr [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. D. zaskarżając decyzję "w części, w której zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r., to jest w zakresie rozstrzygnięcia odnośnie wniosku o przyznanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 2010 oraz wniosku o uzupełnienie odprawy otrzymanej przez skarżącego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji w dniu 30 września 2010 r.".
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 1 w związku z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, art. 114 ust. 1 pkt 1 oraz art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
W oparciu o powołane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w części objętej zaskarżeniem oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. w części dotyczącej odmowy naliczenia i wypłaty ekwiwalentu urlopowego za rok 2010 oraz ponownego naliczenia i wypłaty brakującej części odprawy wypłaconej skarżącemu w zakresie, którego dotyczył wniosek skarżącego o ponowne ustalenie jego wysługi lat, ustalenie terminu nabycia przez skarżącego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zmienionej wysługi lat oraz ustalenie procentowej wysokości wzrostu uposażenia zasadniczego skarżącego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzki Policji m.in. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014r, w części, w której został negatywnie rozpoznany wniosek złożony przez Skarżącego w raporcie z dnia 4 czerwca 2014 r. o naliczenie i wypłatę ekwiwalentu urlopowego za rok 2010, wyrównanie odprawy wypłaconej w związku ze zwolnieniem ze służby w dniu 30 września 2010 r.
Zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji w części, w której odmówiono skarżącemu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za rok 2010 wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 1 w związku z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zgodnie z brzmieniem art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji zwalnianemu ze służby policjantowi przysługuje ekwiwalent za wszystkie niewykorzystane urlopy wypoczynkowe. W związku z faktem przywrócenia skarżącego do służby w Policji z dniem 14 marca 2014 r., na skutek uniewinniającego wyroku wydanego w stosunku do W. D. przez sąd karny nie może ulegać wątpliwości, iż okres zawieszenia skarżącego w czynnościach spowodowany prowadzonym postępowaniem karnym, jest okresem służby w Policji wliczanym do stażu służby, od którego zależą różnorakie uprawnienia funkcjonariuszy Policji, w tym uprawnienie do urlopu wypoczynkowego.
Skoro okres zawieszenia skarżącego trwał w 2010 roku od dnia 1 stycznia do 30 września, to w świetle przytoczonych powyżej przepisów ustawy o Policji nie może ulegać żadnej wątpliwości, że za ten okres tak, jak i za każdy inny okres służby skarżący, na zasadzie art. 82 ustawy o Policji nabył prawo do urlopu wypoczynkowego, którego nie wykorzystał w naturze. Skoro urlop ten nie został wykorzystany przez skarżącego w naturze przed dnieniem ze służby w dniu 30 września 2010 r., ani w okresie po przywróceniu do służby a przed ponownym zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji, to na zasadzie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji skarżącemu przysługuje prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop obliczonego na zasadach określonych w art. 115a ustawy o Policji. Odmienna interpretacja omawianych przepisów zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jest wykładnią nie do zaakceptowania, sprzeczną z brzmieniem literalnym analizowanych przepisów oraz ich celem i funkcją. Na gruncie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa nie ma żadnych powodów i podstaw, by różnicować uprawnienia policjantów w zakresie nabycia prawa do urlopu i ekwiwalentu za urlop niewykorzystany w stosunku do pracowników zatrudnionych na podstawie przepisów kodeksu pracy. A przecież na gruncie przepisów kodeksu pracy nie budzi wątpliwości fakt, iż za okres w którym pracownik, pozostawał w zatrudnieniu, a jednocześnie z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł świadczyć pracy, nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego, a więc również do ekwiwalentu za urlop jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy nie wykorzystał tego urlopu w naturze. Różnicowanie sytuacji prawnej policjanta i pracownika zatrudnionego w oparciu o przepisy kodeksu pracy w tym zakresie nie tylko nie znajduje podstawy prawnej, ale jest również przejawem braku poszanowania podstawowych zasad obowiązujących w polskim systemie prawnym.
Z kolei rozstrzygnięcie odmawiające skarżącemu ponownego naliczenia wysokości odprawy należnej mu w związku ze zwolnieniem go z Policji, z uwagi na okoliczności wynikające z faktu wydania prawomocnego wyroku Sądu uniewinniającego skarżącego od postawionych mu zarzutów w postępowaniu karnym oraz wyrównania odprawy poprzez wypłatę różnicy pomiędzy: kwotą odprawy należnej przy uwzględnieniu ponownie ustalonej wysługi lat skarżącego i będącej następstwem ponownego ustalenia wysługi lat zmienionej stawki uposażenia zasadniczego należnego na ostatnio zajmowanym przez skarżącego stanowisku a kwotą odprawy faktycznie wypłaconej wnioskodawcy w związku z jego zwolnieniem, (przy uwzględnieniu korekty naliczonej odprawy dokonanej w związku z niezaskarżonym punktem decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 marca 2015 r.) zostało wydane z naruszeniem przepisów ustawy o Policji to jest art. 114 ust. 1 pkt 1 oraz art. 115 ust. 1 w związku z art. 124 ust. 2.
Wskazano, że wysokość odprawy należnej funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby określa art. 115 ust. 1 ustawy o Policji. W przepisie tym jest mowa o wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami należnego na ostatnio zajmowanym przez zwalnianego funkcjonariusza stanowisku służbowym. Jeżeli zatem na skutek zapadnięcia w stosunku do skarżącego wyroku uniewinniającego go od stawianych mu zarzutów w postępowaniu karnym, świadczenia przysługujące funkcjonariuszowi w okresie zawieszenia poprzedzającego zwolnienie go ze służby zostają z mocy ustawy uzupełnione o te składniki, które nie przysługiwały w okresie zawieszenia, to fakt ów powinien przełożyć się na wysokość odprawy należnej w związku ze zwolnieniem ze służby.
Zatem odprawa wypłacona w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby w dniu 30 września 2010 r., powinna zostać jeszcze raz wyliczona przy uwzględnieniu składnika uposażenia nie wziętego pod uwagę przy jej pierwotnym wyliczaniu. Przedmiotowymi składnikiem jest zmiana wysokości uposażenia zasadniczego skarżącego związana ze zmianą wysługi lat - w związku z wnioskiem skarżącego o zaliczenie do wysługi lat pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców i własnym. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończyło się co prawda wydaniem ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie, nie mniej przedmiotowa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i będzie stanowić przedmiot postępowania Sądu.
Skarżący stoi na stanowisku, iż odmowa uwzględnienia zmienionego uposażenia zasadniczego skarżącego, które winno być zmienione w oparciu o zmienioną wysługę lat, oznacza naruszenie normy wyrażonej w art. 115 ust. 1 w związku z art. 124 ust. 2 ustawy o Policji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Kontrola działalności organów administracyjnych sprawowana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku rozpoznania odwołania od pisma Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r., które nie miało formy decyzji administracyjnej, a które zostało zakwalifikowane przez organ odwoławczy jako decyzja administracyjna. W pierwszej kolejności należy zatem ocenić, czy zasadnie pismo Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. zostało zakwalifikowane jako decyzja administracyjna, a w konsekwencji czy były podstawy do wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym.
W doktrynie podkreśla się, że decyzją administracyjną jest "orzeczenie organu administracji państwowej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i w konkretnej sprawie" (por. W. Dawidowicz, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1980, s. 47). Stanowi ona kwalifikowaną formę aktu administracyjnego z uwagi na to, że jej podejmowanie następuje w prawnie uregulowanym trybie (w postępowaniu administracyjnym). Decyzja administracyjna jest jedną z postaci indywidualnego aktu administracyjnego. Przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.). uregulowały pojęcie decyzji administracyjnej jako aktu procesowego (por. J. Borkowski, Decyzja administracyjna, Łódź 1998, s. 31-38). W art. 107 k.p.a. zostały określone niezbędne elementy decyzji, do których między innymi należą: oznaczenie organu administracji państwowej, data wydania decyzji, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne, podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lipca 1981 r. SA 1163/81 (publ: OSPiKA 1982 z. 9-10 poz. 169), wyjaśnił, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzje. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Nazwanie czynności organu administracyjnego decyzją nie wystarcza samo w sobie do zakwalifikowania tej czynności do kategorii decyzji w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli tak nazwana czynność nie będzie posiadać minimum elementów określonych przez przepisy prawa procesowego, a jednocześnie, gdy nie będzie stanowić władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach indywidualnych jednostki (por. J. Borkowski i B. Adamiak, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Lewis Nexis, Warszawa 2010, s. 254). Również w późniejszym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że treść, a nie forma, przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli więc określona sprawa podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego tę sprawę zawierające, co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, gdyż wówczas spełnia ono podstawowe, niezbędne warunki decyzji wymienione w art. § 1 k.p.a. (por. wyrok z 22 września 1981 r. SA 791/81, publ: ONSA 1981 Nr 2 poz. 91 oraz wyrok z 8 lutego 1983 r. SA/Wr 559/82, publ: ONSA 1983 Nr 1 poz. 3, postanowienia NSA z 21 marca 2002 r. - II SA 2213/01 LEX nr 157973; wyrok NSA z 15 marca 2001 r. - V SA 2938/99 LEX nr 51259; postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., II GSK 1683/14, LEX nr 1492995).
Pismo z dnia 7 października 2014 r. zawiera oznaczenie organu, tj. Komendanta Miejskiego Policji, adresata oświadczenia organu, tj. W. D. reprezentowanego przez pełnomocnika adwokata R. T., a także podpis Komendanta Miejskiego Policji – insp. A. P. Konieczne jest zatem ustalenie, czy pismo to zapadło w indywidualnej sprawie administracyjnej i czy zawiera jej rozstrzygnięcie.
Przepis art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) stanowi, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: 1) odprawę; 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3; 3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu. Z kolei art. 70 ustawy stanowi, że policjant otrzymuje bezpłatne umundurowanie. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość i warunki przyznawania równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie.
O ile nie budzi wątpliwości stanowisko, że wypłata odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za czas wolny od służby, jak i wypłata równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie jest czynnością materialno-techniczną, to zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, odmowa dokonania takich czynności materialno-technicznych winna być dokonana w drodze decyzji, albowiem są to negatywne rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej, o której załatwienie zwróciła się strona mająca w tym interes prawny. Taka forma załatwienia, umożliwiająca instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem, w najlepszy sposób chroni bowiem zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony (tak np.: NSA (w:) uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 2083/82, ONSA z 1983 r. Nr 1, poz. 14). Należy jednocześnie podkreślić, że w doktrynie oraz orzecznictwie wskazuje się na konstrukcję domniemania załatwienia sprawy w drodze decyzji. Według tych poglądów, jeżeli przepis prawny nie określa formy konkretyzacji sytuacji prawnej obywatela, organ administracji publicznej powinien dokonać jej w formie decyzji administracyjnej (vide: J. Jendrośka, B. Adamiak (w:) Glosa do wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 1981 r., sygn. akt SA 761/81 - OSP: KA nr 5/82; Andrzej Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Zakamycze 2005, str. 611). Koniecznym warunkiem przyjęcia takiego domniemania jest oczywiście ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej właściwy do jej załatwienia - co w niniejszej sprawie niewątpliwie ma miejsce. W świetle utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych, roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji mogą być dochodzone przez policjantów na drodze administracyjnoprawnej i sądowoadministracyjnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2001 r. o sygn. akt II SA 2591/01 LEX nr 121906). Jak zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku, inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym i w stosunku do którego nie stosuje się przepisów prawa pracy i nie ma możliwości realizacji takiego rodzaju roszczeń przed Sądem Powszechnym Sądem Pracy. Oznacza to, że w przypadku skarżącego właściwy w jego sprawie organ Policji zobowiązany był rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji administracyjnej. Należy również stwierdzić, iż z przepisów normujących kwestię odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, tj. art. 33, art. 114 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jak i przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz.U. z 2010 r. Nr 47, poz. 279) wynika, iż uprawnienia do wypłaty odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, jak i prawo do równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, nie powstają bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej. Nadto przepisy ustawy nie stanowią w jakiej formie rozstrzyga się w tych sprawach. Chodzi zarówno o rozstrzygnięcie pozytywne, jak i rozstrzygnięcie negatywne, kiedy świadczenie nie przysługuje. Powyższe w świetle art. 104 k.p.a. i przyjmowanej w doktrynie zasady domniemania formy decyzji, zgodnie z którą jeżeli przepis prawny nie określa formy konkretyzacji sytuacji prawnej obywatela, organ administracji publicznej powinien dokonać jej w formie decyzji administracyjnej (zob: J. Jendrośka, B. Adamiak (w:) Glosa do wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 1981 r., sygn. akt SA 761/81 - OSP: KA nr 5/82; Andrzej Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Zakamycze 2005, str. 611), upoważnia do wniosku, że w sprawie odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, a także równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, właściwą formą rozstrzygnięcia jest decyzja (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., I OSK 542/13).
W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że pismo Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. dotyczyło indywidualnych spraw administracyjnych W. D. odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, a także równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, o które to świadczenia skarżący wystąpił do organu pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. W piśmie tym znajdowały się również rozstrzygnięcia powyższych spraw administracyjnych, bowiem wskazano, że skarżącemu wnioskowane przez niego świadczenia nie przysługują bądź – jak w przypadku odprawy – nie przysługują w wysokości przez niego wskazanej.
Pismo Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. miało zatem niezbędne elementy decyzji administracyjnej. Oznaczono w nim ponadto datę wydania, powołano podstawy prawne rozstrzygnięcia, przedstawiono motywy uzasadniające rozstrzygnięcie. Pismo nie zawiera wprawdzie pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niego odwołanie, uchybienie to jednak nie ma wpływu na moc obowiązującą decyzji, a w niniejszej sprawie nie doprowadziło do naruszenia praw strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy, skoro strona złożyła odwołanie od tego pisma, a jej sprawa została rozpoznana przez organ odwoławczy.
Zarówno z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jak i skargi do sądu administracyjnego wynika, że skarżący nie kwestionuje sprawy równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie nie podnosząc w tym zakresie żadnych zarzutów.
Zakwestionowano natomiast rozstrzygnięcia w zakresie uzupełnienia odprawy otrzymanej przez skarżącego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji w dniu 30 września 2010 r. oraz w zakresie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.
Rozstrzygnięcie w zakresie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby jest prawidłowe. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji policjantowi przysługuje prawo do całorocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Z kolei art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz.U. z 2002 r. Nr 81, poz. 740) stanowiło w § 6 ust. 1 pkt 3, że policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych. Oznacza to, że w tym okresie nie można mówić o niewykorzystanym urlopie, skoro nie ma podstaw do jego udzielenia. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w skardze nabycie prawa do urlopu nie jest równoznaczne z jego udzieleniem. Ponadto zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia, część urlopu wypoczynkowego niewykorzystaną z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną należy udzielić policjantowi w terminie późniejszym. Wyliczenie przyczyn wskazanych w przepisie, uzasadniających przesunięcie urlopu na późniejszy termin, nie obejmuje kwestii nie udzielenia urlopu wypoczynkowego z powodu zawieszenia w czynnościach służbowych. Policjant nie może więc skutecznie dochodzić udzielenia urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia po ustaniu przesłanek uzasadniających zawieszenie w czynnościach służbowych, a zatem nie jest możliwe wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego. Podkreślić należy, że urlop wypoczynkowy przysługuje proporcjonalnie za przepracowany okres. Zgodnie z § 27 ust. 2 rozporządzania w razie korzystania przez policjanta z urlopu bezpłatnego dłuższego niż jeden miesiąc, urlopy wypoczynkowy i dodatkowy ulegają skróceniu o 1/12 za każdy miesiąc urlopu. Skoro zatem skarżący nie pełnił służby w okresie zawieszenia to za ten okres nie przysługuje mu urlop wypoczynkowy, a w konsekwencji i ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Skarżący – zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami - pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 13 marca 2009 r. do dnia zwolnienia do służby w Policji, tj. 30 września 2010 r. W 2010 roku nie było podstaw do korzystania przez skarżącego z urlopu, a w konsekwencji nie mógł być mu przyznany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop w tym czasie.
Z kolei w kwestii rozstrzygnięcia w zakresie uzupełnienia odprawy otrzymanej przez skarżącego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji w dniu 30 września 2010 r. należy zauważyć, że organ odwoławczy uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. w części dotyczącej odmowy uzupełnienia wymienionemu odprawy otrzymanej z tytułu zwolnienia ze służby w Policji z dniem 30 września 2010 r. w związku z ponownym zwolnieniem ze służby i przyznał skarżącemu prawo do zwiększenia odprawy o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie to znajduje podstawę w treści art. 115 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 6 ustawy o Policji ponieważ skarżącemu wypłacono odprawę za okres jego służby od dnia 20 maja 1999 r. do dnia 30 września 2010 r., tj. za 11 lat 4 miesiące i 11 dni nie uwzględniając okresu 6 miesięcy, za które wypłacono świadczenie pieniężne za okres jego pozostawania poza służbą. Prawo do zwiększenia odprawy o 20% uposażenia zasadniczego dotyczyło zatem odprawy z tytułu zwolnienia skarżącego z dniem 30 września 2010 r.
Skarżący kwestionuje jednak brak zwiększenia odprawy w związku z nieuwzględnieniem jego wniosku o ustalenie wzrostu uposażenia z tytułu zaliczenia do wysługi okresów pracy wykonywanej w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika oraz prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego. Jedynym argumentem organu odwoławczego uzasadniającym nieuwzględnienie wniosku skarżącego w tym zakresie była okoliczność umorzenia postępowania w sprawie wzrostu uposażenia z tytułu zaliczenia do wysługi okresów pracy wykonywanej w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika oraz prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego na mocy ostatecznej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji Nr [...] z dnia [...] 2015 r. Decyzja ta jednak została uchylona wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt: III SA/Kr 470/15. Skoro zatem rozstrzygnięcie w zakresie uzupełnienia odprawy otrzymanej przez skarżącego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji w dniu 30 września 2010 r. zostało oparte na rozstrzygnięciu, które okazało się wadliwe, konieczne stało się również uchylenie rozstrzygnięcia w zakresie uzupełnienia odprawy. Ze względu na to, że w istocie kwestia odprawy została objęta jednym rozstrzygnięciem i podlega w całości ponownemu rozpatrzeniu, należało – zgodnie z wnioskiem skargi uchylić w całości rozstrzygnięcie w zakresie uzupełnienia odprawy zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji. W tym zakresie decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść decyzji obydwu instancji w zakresie uzupełnienia odprawy, które na tym etapie postępowania okazały się przedwczesne.
Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że wskazane wyżej uchybienia dotyczą orzeczeń organów obydwu instancji i nie mogą być konwalidowane w postępowaniu przed organem drugiej instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W związku z tym uchylenie orzeczeń organów obydwu instancji w zakresie uzupełnienia odprawy jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, które powinno być poprzedzone przeprowadzeniem pełnego postępowania wyjaśniającego w sprawie z uwzględnieniem stanu sprawy po wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt: III SA/Kr 470/15.
W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić decyzje organów obydwu instancji w zakresie uzupełnienia odprawy.
W pozostałym zakresie skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W stanie jaki powstał w związku z wydaniem niniejszego wyroku w obrocie prawnym pozostaje rozstrzygnięcie spraw równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, które nie było objęte skargą oraz rozstrzygnięcie w zakresie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło