II OSK 561/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-29

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Anna Łuczaj, Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 79 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony o terminie oględzin nieruchomości przez biegłego, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego na skutek skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że obowiązek zawiadomienia strony o terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, wynikający z art. 79 § 1 k.p.a., nie obejmuje obowiązku zawiadomienia o miejscu i terminie dokonywania przez biegłego oględzin koniecznych do sporządzenia opinii. Strona miała możliwość zapoznania się z opiniami biegłych po ich sporządzeniu i zgłoszenia ewentualnych uwag, co zapewniało jej czynny udział w postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uznania rekultywacji gruntu za zakończoną. Organ I instancji odmówił uznania rekultywacji, wskazując na brak przeprowadzenia wymaganych prac technicznych i biologicznych. Decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, mimo braku zawiadomienia o terminie oględzin przez biegłych. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 79 k.p.a., poprzez brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 listopada 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 512/15 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania rekultywacji gruntu za zakończoną oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z dnia 7 października 2015r., sygn. akt II SA/Ke 512/15, oddalił skargę Przedsiębiorstwa C. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2015r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uznania rekultywacji gruntu za zakończoną. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Starosta K., na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 4, ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, odmówił uznania za zakończoną rekultywacji na działce oznaczonej nr ewid. [...] o powierzchni [...] ha (Etap "C"), położonej w miejscowości L., gmina K., powiat K., stanowiącej część złoża "O.". Starosta wskazał, że dla terenu poeksploatacyjnego złoża "O." w dniu 8 lipca 2000 r. wydał decyzję, którą określił rolny kierunek rekultywacji. Dnia 11 lipca 2014 r. zostały przeprowadzone oględziny działki nr [...], które wykazały, że nie została przeprowadzona ma niej żadna rekultywacja, w tym rekultywacja techniczna, biologiczna czy zagospodarowanie właściwe. Na większości powierzchni Etapu A, ujawniono zbiornik wodny powstały z wód opadowych. Powierzchnie Etapu B i C, co zostało stwierdzone na miejscu, stanowią skarpę poeksploatacyjną, której nachylenie przekracza maksymalne nachylenie ustalone w dokumentacji i która jest porośnięta samosiejkami roślinności zielnej. W wyniku przeprowadzonych oględzin organ I instancji dostrzegł, że teren nie nadaje się w żaden sposób do użytkowania, gdyż gruntom nie nadano i nie przywrócono żadnych wartości użytkowych. Burmistrz Miasta i Gminy K. postanowieniem z 29 lipca 2014 r. wyraził negatywną opinię w zakresie uznania rekultywacji za zakończoną dla terenu poeksploatacyjnego złoża iłów "O.". Również Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. postanowieniem z 18 sierpnia 2014 r. wyraził negatywną opinię w zakresie uznania rekultywacji za zakończoną dla tego terenu. Ponadto Starosta wskazał, że w toku postępowania zostały sporządzone dwie opinie przez specjalistów do spraw rolnych, którzy stwierdzili, że na powyższej działce nr [...] nie została przeprowadzona rekultywacja gleb, jak również nie przywrócono wartości użytkowej pokrywie glebowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] marca 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa C. Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w K. od powyższej decyzji, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Rozpatrując zarzuty zawarte w odwołaniu Kolegium podało, że pismem z 27 sierpnia 2014 r., odebranym przez stronę 1 września 2014 r. oraz z 25 listopada 2014 r. odebranym przez stronę 27 listopada 2014r., organ I instancji poinformował Przedsiębiorstwo C. Sp. z o. o. w likwidacji o konieczności wydania opinii przez rzeczoznawcę. Kolegium podkreśliło, że istotą dowodu z opinii biegłego jest samodzielne, bez udziału stron i organu, przygotowanie i opracowanie opinii. Nie można uznać, iż organy prowadzące postępowanie są zobowiązane powiadomić strony postępowania o miejscu i terminie przeprowadzenia przez rzeczoznawcę oględzin nieruchomości. Dlatego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 79 k.p.a. Udział strony w postępowaniu dowodowym polegającym na sporządzeniu opinii biegłego jest zagwarantowany, jeśli strona ma możliwość odniesienia się do tej opinii po jej sporządzeniu, a przed rozstrzygnięciem w sprawie. Organ I instancji zawiadomieniem z 22 grudnia 2014 r., doręczonym następnego dnia, poinformował stronę o możliwości zapoznania się z całym materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego. Przepisy procedury nie przewidują obowiązku doręczania stronom odpisów opinii sporządzonej przez biegłych. Brak doręczenia stronie odpisów opinii biegłych, w sytuacji gdy strona miała możliwość zapoznania się z ich treścią, nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji uznał także za bezpodstawny zarzut dotyczący braku zawiadomienia strony o zwróceniu się o wyrażenie opinii oraz braku doręczenia stronie postanowienia z dnia 29 lipca 2014 r., gdyż z akt sprawy wynika, że zarówno zawiadomienie jak i postanowienie zostały stronie doręczone. Kolegium stwierdziło, że na działce objętej niniejszym postępowaniem nie została przeprowadzona rekultywacja gleby w rozumieniu art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W sprawie został przeprowadzony dowód z dwóch opinii sporządzonych przez biegłych, którzy po dokonaniu wizji w terenie oraz opierając się na zgromadzonym materiale, wydali zgodne opinie co do tego, że na działce nr [...] nie zostały przeprowadzone zabiegi rekultywacyjne. Biegli stwierdzili, że na działce nie ma właściwej gospodarki warstwą próchniczą, która przykryłaby powierzchnię wyrobiska. Nie przeprowadzono zarówno etapu rekultywacji technicznej, jak też biologicznej. Na działce nie stwierdzono zagospodarowania w postaci wysiewu traw i przeprowadzenia zabiegów fitomelioracyjnych w postaci obsadzenia skarpy krzewami. W skardze na powyższą decyzję Przedsiębiorstwo C. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. zarzuciło naruszenie: art. 79 w zw. z art. 84 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na niezasadnym przyjęciu, że dowód z opinii biegłego nie jest dowodem, o terminie przeprowadzenia którego strona powinna być powiadomiona z 7 dniowym wyprzedzeniem przed przystąpieniem przez biegłego do czynności sporządzania opinii oraz, że strona nie jest uprawniona do uczestniczenia w oględzinach nieruchomości przez biegłego, dokonanych w ramach sporządzania opinii; art. 10 § 1 w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez brak uprzedniego powiadomienia strony o terminie przeprowadzania czynności na nieruchomości przez biegłych powołanych do wydania opinii w przedmiocie rekultywacji gleb, co uniemożliwiło stronie uczestniczenie w oględzinach nieruchomości dokonanych przez biegłego, wskazywanie mu czynności rekultywacyjnych, jakie zostały przez stronę wykonane i udzielenie niezbędnych wyjaśnień w tym przedmiocie oraz brak powiadomienia strony o fakcie sporządzenia opinii przez biegłych (już po sporządzeniu tych opinii) i brak pouczenia strony o możliwości zapoznania się z treścią sporządzonych opinii i wnoszenia do niej zastrzeżeń, co stanowi istotne naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowało bowiem dokonaniem nieprawidłowych ustaleń faktycznych kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę jako niezasadną. Zdaniem Sądu twierdzenia autora skargi, że strona powinna być zawiadomiona o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, co jak wynika ze skargi miało się sprowadzać do zawiadomienia strony o terminie oględzin terenu, tak aby mogła brać w nich osobiście udział, są trudne do zaakceptowania z tego powodu, że wizja lokalna przeprowadzana przez biegłego w celu sporządzenia przez niego opinii nie ma charakteru dowodu w sprawie, podczas gdy art. 79 § 1 k.p.a. mówi o zawiadomieniu o przeprowadzeniu dowodu. Oględziny (wizje w terenie) przeprowadzone przez specjalistów do spraw rolnych w niniejszej sprawie, były jedną z czynności poprzedzających sporządzenie przez nich opinii dotyczących oceny wykonania prac rekultywacyjnych. Dowodem są opinie, przy sporządzaniu których obecność stron nie jest konieczna, o ile biegły takiej obecności nie potrzebuje, na przykład w celu uzyskania od stron niezbędnych informacji. Udział strony w postępowaniu dowodowym, polegającym na sporządzeniu opinii biegłego, jest zagwarantowany, jeśli strona ma możliwość odniesienia się do tej opinii po jej sporządzeniu, a przed rozstrzygnięciem w sprawie. Z tych też względów nie można w ocenie Sądu uznać za zasadne zarzutów, iż organ I instancji zobowiązany był powiadomić stronę skarżącą o miejscu i czasie przeprowadzenia przez biegłych oględzin nieruchomości, a stronie tej przysługiwało prawo udziału przy dokonywaniu przez biegłych wizji terenowej. Odnosząc się dodatkowo do art. 79 § 1 k.p.a. Sąd zauważył, że zawarty w tym przepisie obowiązek zawiadamiania przez organ strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z biegłych, dotyczy czynności dowodowej w postaci przesłuchania biegłego, co może (choć nie musi) nastąpić w związku z wątpliwościami organu, czy też zastrzeżeniami wyrażonymi przez stronę pod adresem sporządzonej przez biegłego opinii. W takiej bowiem sytuacji należy umożliwić stronie uczestniczenie w takim przesłuchaniu, aby mogła ona zadawać pytania i składać wyjaśnienia, o czym wprost stanowi § 2 art. 79 k.p.a. Logiczne jest, że dopiero po sporządzeniu opinii przez biegłego zarówno u strony, jak i u organu mogą pojawić się wątpliwości, uwagi lub kwestie do uściślenia. Organ nie ma jednak obowiązku przesłuchiwania biegłego, jeśli nie ma wniosku strony w tej kwestii, a jednocześnie sam nie widzi takiej potrzeby. Sąd podkreślił nadto, że organ I instancji dwukrotnie zawiadamiał pełnomocnika skarżącej o zamiarze powołania biegłego( 27 sierpnia i 25 listopada 2014r.), a postępowanie takie spełnia wymogi zawiadomienia z art. 10 § 1 k.p.a. Umożliwiało to stronie, zwłaszcza reprezentowanej od początku postępowania administracyjnego przez adwokata, uzyskanie wiedzy o fakcie zlecenia przez organ biegłemu sporządzenia opinii. Ponadto przed wydaniem decyzji organ I instancji zawiadomił stronę w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o przygotowaniu materiału dowodowego do wydania decyzji oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zebranym materiałem dowodowym (zawiadomienie z dnia 22 grudnia 2014 r. - doręczone w dniu 23 grudnia 2014 r.). Ponieważ częścią tego materiału dowodowego były opinie biegłych, należy przyjąć, że strona miała możliwość zapoznania się z nimi i wniesienia do nich zastrzeżeń, jednak z możliwości tej nie skorzystała. Z art. 10 § 1 k.p.a. nie wynika natomiast obowiązek szczegółowego zawiadamiania stron o każdym z przeprowadzonych dowodów. Sąd podkreślił też, że skarżące przedsiębiorstwo ani w odwołaniu, ani w skardze nie wskazywało na jakiekolwiek konkretne uchybienia, czy też błędy w sporządzonych opiniach. Spółka nie domagała się też przesłuchania biegłego. Zdaniem Sądu przeprowadzone przez organ I instancji w sposób rzetelny i skrupulatny postępowanie wykazało, że na działce objętej niniejszym postępowaniem nie została przeprowadzona rekultywacja gleb, w tym nie osiągnięto rolniczego kierunku rekultywacji. Wnioski biegłych i organu okazały się zbieżne z negatywnymi opiniami organów uzgodnieniowych, tj. Burmistrza Miasta i Gminy oraz Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego, wyrażonymi w trybie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych. Postanowienia zawierające te opinie wydane na podstawie art. 106 § 5 kpa i doręczone skarżącemu Przedsiębiorstwu i stały się ostateczne. Skargą kasacyjną Przedsiębiorstwo C. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 w zw. z art. 79 § 1 z art. 81 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż zapewniono skarżącej czynny udział w toku postępowania przed organem oraz należycie zawiadomiono o okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy, mimo tego, że nie poinformowano jej o sporządzeniu przez biegłych opinii oraz przysługujących środkach prawnych, zatem nie sposób przyjąć, iż skarżąca przed wydaniem decyzji miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, skutkiem czego okoliczności ustalone w oparciu o sporządzone ekspertyzy nie mogły być uznane za należycie udowodnione, w związku z czym błędnie przyjęto, iż przedmiotowa nieruchomość nie została poddana czynnościom rekultywacyjnym; 2. przepisów postępowania tj. art. 174 pkt. 2 w zw. z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi wniesionej przez skarżącą, mimo tego, że czynności dokonane przed organem sprzeczne są z zasadami jakimi rządzi się postępowanie administracyjne, wobec czego koniecznym była eliminacja z obrotu obarczonego takimi uchybieniami rozstrzygnięcia. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Po pierwsze, nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a., albowiem przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Błędne oddalenie skargi, lub błędne jej uwzględnienie, nie sprowadza się bowiem wyłącznie do błędnego zastosowania art. 145 bądź art. 151 p.p.s.a., lecz jest skutkiem błędu popełnionego w fazie kontroli decyzji, poprzedzającej fazę wydania orzeczenia. A zatem, oddalenie skargi jest jedynie konsekwencją zastosowania przez Sąd pierwszej instancji innych przepisów prawa. W niniejszej sprawie nie powiązano art. 151 p.p.s.a. z innymi przepisami, których naruszenia miałby dopuścić się Sąd pierwszej instancji. Nieusprawiedliwiony jest także zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9, art. 10, art. 79 § 1 i z art. 81 k.p.a. Jak stanowi art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia - § 2. Zgodnie zaś z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. Rację ma Sąd pierwszej instancji i organ odwoławczy, że należy dostrzegać różnicę między dowodem z opinii biegłego (art. 85 k.p.a.) a dowodem z oględzin (art. 84 k.p.a.). W niniejszej sprawie oględziny przedmiotowej nieruchomości przeprowadził organ I instancji w dniu 7 lipca 2014r. przy udziale strony skarżącej. Natomiast do wydania dwóch opinii w sprawie ( opinii z dnia 19 grudnia 2014r. i opinii z dnia 20 grudnia 2014r.) posłużyła biegłym wizja przeprowadzona w dniu 9 grudnia 2014r. Zarzutu naruszenia art. 79 k.p.a. strona upatruje w tym, że nie zawiadomiono skarżącej Spółki o terminie przeprowadzenia przez biegłych wizji w terenie. Wyjaśnić należy, że wynikający z art. 79 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z biegłych, nie oznacza obowiązku zawiadomienia o miejscu i terminie dokonywania przez biegłego oględzin koniecznych do sporządzenia opinii. Przepis art. 79 § 1 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że stronę należy zawiadomić o miejscu i terminie przedstawienia przez biegłego opinii. Jeżeli więc opinia została sporządzona na piśmie, to chodzi o miejsce i termin składania przez biegłego ustnych wyjaśnień odnośnie opinii sporządzonej na piśmie ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. akt II OSK 2722/12 – CBOSA). Biegły, który sporządza opinię dotycząca nieruchomości – w tym przypadku opinię dotyczącą oceny stanu przeprowadzenia zabiegów rekultywacyjnych na działce nr [...] w miejscowości L., gmina K. - nie ma obowiązku zawiadomienia strony postępowania o przeprowadzonych oględzinach nieruchomości. Badanie nieruchomości w terenie przez biegłego nie jest czynnością wymagającą dla jej skuteczności obecności właściciela gruntu. Istotą dowodu z opinii biegłego jest samodzielne, bez udziału stron i organu, przygotowanie i opracowanie opinii. Sporządzanie opinii i czynności z tym związane nie są czynnościami dowodowymi w rozumieniu k.p.a. Dowodem w sprawie jest opinia biegłego. W niniejszej sprawie organ I instancji dwukrotnie zawiadomił stronę o konieczności wydania opinii przez biegłego ( 27 sierpnia i 25 listopada 2014r.) i w związku z tym o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Ponadto zawiadomieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. (doręczonym w dniu 23 grudnia 2014 r.) organ I instancji zawiadomił stronę w trybie art. 10 § 1 k.p.a., że został przygotowany materiał dowodowy do wydania decyzji oraz pouczył o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zebranym materiałem dowodowym oraz możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakreślonym przez organ terminie. A zatem, strona skarżąca miała możliwość zapoznania się ze sporządzonymi opiniami i zgłoszenia swoich uwag do tych opinii jak też zgłoszenia wniosku o przesłuchanie biegłych, z których to możliwości nie skorzystała. Jak wynika z akt sprawy - skarżąca Spółka nie przejawiała żadnej aktywności, mimo, że wiedziała, iż organ I instancji uznał za konieczne dopuszczenie dowodu z opinii dwóch biegłych. Strona należycie dbająca o swoje interesy w takiej sytuacji nie powinna pozostawać bezczynna. W tych okolicznościach sprawy strona nie może skutecznie podnosić, że nie została poinformowana o sporządzeniu opinii. Nie można uznać, aby strona skarżąca została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, stwierdzić należy, że w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji nie doszło do naruszenia art. 79 § 1 k.p.a., ani zasad wyrażonych w art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. Brak jest zatem podstaw do skutecznego zarzucenia Sądowi pierwszej instancji, że bezzasadnie uznał, iż zapewniono skarżącej czynny udział w postępowaniu. Podkreślić też należy, że strona skarżąca po otrzymaniu decyzji organu I instancji nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do wydanych opinii, ani żadnych wniosków dowodowych. Tymczasem istotny wpływ na wynik sprawy ma jedynie takie uchybienie, które mogło doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia o innej treści niż wydał organ w danej sprawie. Nadto, wbrew zarzutowi podniesionemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Te wszystkie elementy zawiera zaskarżona decyzja. Z powyższych względów należy uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło