I SA/Bd 395/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-07-21

Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Teresa Liwacz, Jarosław Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która posiada grunty leśne na podstawie umowy z Lasami Państwowymi w celu utrzymania rurociągów i światłowodów, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, mimo że nie prowadzi na tych gruntach gospodarki leśnej, a jedynie prace konserwacyjne i porządkowe?
Ratio decidendi
Spółka, która posiada grunty leśne na podstawie umowy z Lasami Państwowymi w celu utrzymania rurociągów i światłowodów, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Posiadanie to, wynikające z umowy, nawet jeśli ogranicza się do prac konserwacyjnych i porządkowych, stanowi podstawę do nałożenia obowiązku podatkowego na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a ich klasyfikacja w ewidencji gruntów jako "tereny różne" (Tr) ma rozstrzygające znaczenie dla celów podatkowych.
Stan faktyczny
Spółka P. E. R. N. "P." S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. dotyczącą podatku od nieruchomości za lata 2008-2013. Organ I instancji określił spółce zobowiązanie podatkowe za lata 2009-2013, uznając grunty oznaczone jako "tereny różne" (Tr) za związane z działalnością gospodarczą spółki na podstawie umowy z Lasami Państwowymi. SKO uchyliło decyzję w części dotyczącej 2009 r., a utrzymało w mocy w pozostałym zakresie. Spółka zarzuciła błędną wykładnię przepisów materialnych i procesowych, twierdząc, że nie posiada gruntów ani nie prowadzi na nich działalności gospodarczej poza wąskim pasem technicznym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: Asystent sędziego Magda Oleś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2015r. sprawy ze skargi P. E. R. N. "P." S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2008 r., 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy F. określił skarżącej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2013 oraz umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008r. Jako podstawę opodatkowania za każdy rok podatkowy organ przyjął m.in. powierzchnię gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako Tr - tereny różne, którą uznał za związaną z prowadzeniem przez podatnika działalności gospodarczej, tj. pas gruntu będący w posiadaniu zależnym Spółki i zajęty na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów i światłowodów na podstawie umowy z Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych. W złożonym odwołaniu Spółka wskazała, że umowa zawarta z Lasami Państwowymi ma charakter warunkowy, który kształtuje się zależnie od powierzchni gruntów faktycznie wykorzystywanych, czego organ nie wziął pod uwagę. Zdaniem Spółki, grunty których nie użytkuje - pomimo zapisów w umowie że mogą zostać wykorzystane - nie stanowią przedmiotu dzierżawy i nie znajdują się w posiadaniu zależnym Spółki. Spółka wskazała, że na przedmiotowym gruncie nie dokonywała prac remontowych i inwestycyjnych, a jedynie prace konieczne związane z pasem bezpieczeństwa. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009r. i umorzyło postępowanie w sprawie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe oraz utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2010 – 2013, a także w sprawie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008r. Organ podał, że umowa zawarta pomiędzy Spółką a Lasami Państwowymi zawiera tylko długości tras zajętych pod rurociągi naftowe i linie światłowodowe na gruntach Lasów Państwowych. Pomiary geodezyjne zostały faktycznie wykonane przez firmę P. Spółkę z o.o. ze Sławna na zlecenie Spółki w grudniu 2009r. Zgłoszenie pracy geodezyjnej do Starostwa Powiatowego we W. nastąpiło w październiku 2009r. gdzie w części dotyczącej rodzaju i celu pracy wskazano "aktualizacja użytku wzdłuż rurociągu naftowego". Efekt wykonanych prac znalazł odzwierciedlenie w operacie pomiarowym "Aktualizacja użytku". Jednakże, jak wskazał organ, wyniki pomiarów - pomimo zobowiązania - nie zostały przekazane Lasom Państwowym, nie przeprowadzono także stosownych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Organ zauważył, że w stanie faktycznym sprawy występują różnice pomiędzy powierzchnią działek "Tr - tereny różne" z ewidencji gruntów a powierzchnią ustaloną w wyniku pomiarów geodezyjnych (0,27502 ha). Jednakże operat geodezyjny nie podlegał rejestracji i legalizacji przez właściwy ośrodek dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Dlatego też, zdaniem organu, charakter wiążący mają dane ewidencji gruntów i budynków i nie można przesądzić, że zawierają wady ewidencyjne. Organ nie zgodził się z twierdzeniem Spółki, że w jej posiadaniu znajduje się jedynie pas gruntu w tzw. rzucie rurociągu, tj. linii pod którym faktycznie przebiega rurociąg i światłowody a więc powierzchnia stanowiąca iloczyn mb rurociągu i światłowodów przebiegających przez daną działkę i szerokości pasa eksploatacyjnego wynoszącego 0,30 m. Organ podkreślił, że rozmiar strefy bezpieczeństwa dla rurociągów przesyłowych dalekosiężnych określa rozporządzenie Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i staje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. z 2005r. Nr 243, poz. 2063 ze zm.) i dla rurociągu Spółki szerokość strefy bezpieczeństwa wynosi co najmniej 12 m. Jak podkreślił organ, strona wskazała prace jakie wykonuje na gruncie tj. "konieczne prace związane z pasem bezpieczeństwa, które sprowadzają się po pierwsze do czynności określonych bezwzględnie obowiązującymi normami prawnymi (...), a po drugie dotyczą pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania rurociągów i światłowodów Spółki. Do czynności tych zaliczyć należy jedynie dokonywaną dwa razy w roku konserwację słupków kontrolno - pomiarowych, które to obiekty są ściśle związane z częścią liniową zajętą pod rurociąg". Zatem zdaniem organu akty władania rzeczą przez Spółkę to np. swobodne wchodzenie na teren, składowanie różnych materiałów, usuwanie roślinności, a jej władztwo nad gruntem przejawia się wykonywanymi pracami na gruncie. Organ w tym kontekście przytoczył treść art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U z 2014r., poz. 121) dalej jako: "k.c." oraz poglądy doktryny i orzeczenia dotyczące posiadania rzeczy. Reasumując zdaniem organu Spółka wobec wskazywanych przez nią okoliczności związanych z wykonywaniem prac na gruncie posiada cechy posiadacza. Nie można także, zdaniem organu, przyjąć, że nie ma woli posiadania gruntów poprzez brak ich utrzymania skoro prace związane z ich utrzymaniem faktycznie prowadzi okresowo, w sposób powtarzający się. Tym samym, w ocenie organu, na Spółce – jako posiadaczu zależnym gruntów – ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomosci na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r. poz. 849) – dalej jako: "u.p.o.l.". W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2010-2013 oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w tej samej części, zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: - art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 336 k.c. poprzez uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych, które nie stanowią przedmiotu dzierżawy i których Spółka nie posiada; - art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z § 137 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych oraz w zw. z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U. z 2014r. poz. 121) przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że grunty Nadleśnictwa, których Spółka nie użytkuje, tj. które nie są zajęte na działalność gospodarczą Spółki, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, pomimo iż może być na tym terenie prowadzona gospodarka leśna. 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749) dalej jako: "O.p.", poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania; - art. 121 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych z uwagi na zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie; - art. 122 O.p. w zw. z art. 120 tej ustawy poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu rozstrzygnięcia sprawy w zgodzie z przepisami prawa materialnego przejawiające się w nieprzeprowadzeniu dokładnej analizy przepisów prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu z powodu posłużenia się zawężającą wykładnią art. 3 ustawy o lasach i definiowaniu pojęcia lasu jedynie poprzez zapisy w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy definicja legalna lasu ma szerszy zakres; - art. 122 O.p. poprzez przypisanie decydującego znaczenia ewidencji gruntów przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy, mimo iż Spółka nie jest właścicielem przedmiotowych gruntów, a przy rozstrzyganiu spraw podatkowych zawsze decydujące znaczenie ma stan faktyczny ponad dane z dokumentów; - art. 120 O.p. w zw. z art. 121 § 1 tej ustawy poprzez wykraczanie organu poza zakres swoich kompetencji z uwagi na dokonanie wykładni profiskalnej podczas interpretacji ustaleń umowy cywilnoprawnej dzierżawy według swojego uznania (dot. § 11 ust. 1 Umowy z Nadleśnictwem), jak i całej sprawy. W uzasadnieniu skargi Spółka podała, że nie wykazuje jakiegokolwiek władztwa nad gruntem poza deklarowanym do opodatkowania pasem gruntu. Zatem brak jest elementu corpus posiadania. Jednocześnie Spółka nie wykazuje także elementu aminus z uwagi na brak woli posiadania gruntów przejawiający się m.in. w braku ich utrzymania, dostępie Nadleśnictwa oraz możliwości prowadzenia na nich gospodarki leśnej. Poza tym spółka za samo wejście na teren Lasów Państwowych uiszcza opłaty wg stawki za 1 mb. W ocenie Spółki nie jest ona posiadaczem gruntów spoza pasa zajętego na potrzeby utrzymania rurociągów i światłowodów. I tylko ten obszar jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej Spółki. Pozostałej części gruntu Spółka nie posiada i nie wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270, t.j. dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2). Jedynie stwierdzenie tych okoliczności obliguje Sąd do uchylenia (stwierdzenia nieważności) zaskarżonej decyzji. Badając przedmiotową sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził opisanego w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. naruszenia prawa. W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania. Rozpatrzenie tych zarzutów poprzedzać musi bowiem rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia norm prawa materialnego, albowiem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą do trafnej subsumpcji tego stanu faktycznego pod określoną normę prawną. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zakres postępowania dowodowego jest zdeterminowany przesłankami określonymi w przepisach stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu nie doszło do zarzuconych w skardze naruszeń prawa procesowego, art. 120, art. 121, art. 122 O.p. poprzez niepełne i niewłaściwe rozpoznanie stanu faktycznego, oparcie się na niekompletnym materiale dowodowym i dokonania błędnej oceny zebranego materiału dowodowego. Organy zgromadziły bowiem pełny materiał dowodowy, pozwalający na zrekonstruowanie stanu faktycznego i oceniły go zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej oceny tych dowodów. W obszernym uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał podstawy prawne i faktyczne poczynionych ustaleń . Dowody z dokumentów nie były przy tym kwestionowane. Podkreślić należy, że to iż wyprowadzona z zebranego materiału dowodowego ocena prawna jest odmienna od oczekiwań strony nie może dowodzić wadliwości tej oceny, która zdaniem Sądu jest zgodna z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a zatem odpowiada wymogom art. 191 O.p. Powyższe nie stanowi również naruszenia zasady zaufania podatników do organów podatkowych. Wskazać należy, że organ prowadzący postępowanie zebrał materiał dowodowy obejmujący te okoliczności, z którymi na gruncie stosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego wiążą się skutki prawne. Reasumując, w kontrolowanym postępowaniu nie można dopatrzyć się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów procesowych, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy w latach 2010-2013 , to jest w czasie obowiązywania umowy z dnia 06 [...]., zawartej pomiędzy Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych a P. "P." S.A. (dalej jako "skarżąca", "P.") skarżąca była posiadaczem całości gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako "Tr"- tereny różne a w efekcie tego, czy była podatnikiem podatku od nieruchomości. W pierwszej kolejności ustalenia wymagał przedmiotowy zakresu umowy zawartej przez skarżącą w dniu [...] Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu [...] pomiędzy Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych a P. zawarta została umowa odpłatnego oddania do korzystania przez P. pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych, pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów oraz pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych (§ 1 ust. 1 umowy , k.-2 część I akt administracyjnych). Powierzchnię pasa gruntu oddanych do korzystania, zgodnie z § 2 ust. 2 umowy, miał wskazywać załącznik nr 5 (a później 6) określający również szerokość i powierzchnię zajętego pasa gruntów, z uwzględnieniem aktualizacji pomiarów geodezyjnych, o których mowa w ust. 1. Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy P. w odniesieniu do gruntów będących przedmiotem dzierżawy zobowiązany został do dokonania aktualizacji pomiarów geodezyjnych, przeprowadzenia zmian w ewidencji i dostarczenia zaktualizowanych map i aktualnego wypisu z rejestru gruntów. Załącznik nr 5 który został zastąpiony załącznikiem nr 6 (aneks do umowy nr [...]) faktycznie wskazuje jedynie numery działek oraz długość pasa samego rurociągu w metrach bieżących (część 1) oraz zestawienie długości tras zajętych na rurociągi naftowe i linie światłowodowe na gruntach Lasów Państwowych, w tym przypadającą na Nadleśnictwo W.4.330 m (część 3). Za udostępnianie gruntów skarżąca była zobowiązana zapłacić wynagrodzenie określone w § 4 umowy. W trakcie postępowania podatkowego organ przesłuchał pracownika Nadleśnictwa W. (występującego w charakterze pełnomocnika Nadleśnictwa). Do protokołu przesłuchania pełnomocnik wyjaśnił, iż na potrzeby dzierżawcy P. zajęta jest powierzchnia gruntów, która ujęta jest w ewidencji powszechnej, czyli grunty sklasyfikowane jako "Tr" w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym przez Starostę Powiatowego w zakresie działek objętych wypisem z rejestru gruntów (...) o łącznej powierzchni 3,4535ha. Podkreślił, że gdyby nie było potrzeby wyznaczania gruntów na potrzeby P. byłyby to grunty leśne, na których Nadleśnictwo W. prowadziłoby gospodarkę leśną. Długość rurociągu, o której mowa w umowie jest istotna dla ustalenia czynszu (opłaty) z tytułu eksploatacji i jest iloczynem długości i przyjętej w umowie stawki za mb. Natomiast skarżąca konsekwentnie twierdzi, iż umowa z Nadleśnictwem wskazuje "pas gruntu zajęty na potrzeby rurociągów oraz światłowodów", a wynagrodzenie jest ustalane za długość, a nie za powierzchnię, dlatego też nie jest to typowa umowa dzierżawy gruntów. Do podatku od nieruchomości deklarowany jest pas gruntu zajęty przez rurociąg i światłowody, tj. 2.530 mb x 0,30 = 759 m kw. Ponadto strona podkreśla, że przepisy nie zabraniają, aby na gruncie zajętym na potrzeby rurociągów prowadzono gospodarkę leśną. W pismach z dnia 27 lutego 2013 ( k.- 13, część I akt admin.) i 8 lipca 2013r. P. wyjaśnił, że w ramach zawartej umowy prowadzi raz w roku prace w pasie rurociągu z użyciem ciągników, tj. wycinkę samosiejek i wykaszanie traw. Oprócz tego dwa razy w roku dokonywana jest konserwacja słupków kontrolno –pomiarowych. Dla ustalenia stanu faktycznego istotne są także wyjaśnienia złożone przez spółkę POLKART, która wykonała dla skarżącej prace geodezyjne w 2009r. W piśmie z dnia 18 września 2014r. spółka wskazała, że do zakresu rzeczowego prac, zgodnie z umowami, należało m.in. "wyznaczenie w terenie i stabilizacja ogranicznikami betonowymi pasa technicznego zajętego pod rurociągi i towarzyszące im kable światłowodowe i teletechniczne. Wyznaczeniu podlegają punkty załamania pasa technicznego i punkty dodatkowe określone w prostych odcinkach linii rozgraniczającej w odstępach maksymalnych, co 200 m. Przy ustalaniu pasa technicznego należy przyjmować, że minimalna odległość linii rozgraniczającej od osi skrajnego rurociągu powinna wynosić 3 m, a od kabla światłowodowego/teletechnicznego 2 m"(k.- 33, część II akt admin.). Natomiast z pisma z dnia 03 września 2009r. skierowanego przez POLKART do P. wynika, że pomiary zostały wykonane w wyniku realizacji umowy zawartej między ww. stronami z 25 sierpnia 2009r. dotyczącej pomiarów geodezyjnych związanych z aktualizacją użytków gruntowych na trasie rurociągu naftowego Płock - Nowa Wieś Wielka - Rejowiec, zgodnie z zakresem rzeczowym do umowy z 6 listopada 2002r., uzgodnionym pomiędzy Dyrekcją Generalną Lasów Państwowych a P. "P." SA. pismami [...] oraz [...]. Z tych ostatnich pism wynika, że prace miały służyć wyznaczeniu tzw. pasa technicznego zajętego pod rurociągi i towarzyszące im kable światłowodowe i teletechniczne. Z akt sprawy wynika także, że w Planie Urządzenia Lasu według stanu inwentaryzacyjnego na dzień 01 stycznia 1996r. rurociąg ujęty jest jako powierzchnia nieleśna. Zgodnie natomiast z art. 20 ustawy z dnia 28 września 1991r. (tekst jedn. Dz. U. z 2014r. poz. 1153 ze z.) o lasach, ustalenie planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu uwzględnia się zarówno w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, jak i w ewidencji gruntów i budynków. Plan urządzenia lasu stanowi podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy). Zapisy ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków oznaczonych jako "Tr -tereny różne" dotyczą więc gruntów przeznaczonych pod rurociągi naftowe i towarzyszące im światłowody i taki stan (nie zmieniony) jest zgodny z Planem Urządzenia Lasu Nadleśnictwa W.. Tereny te jak już wyżej wskazano w Planie ujęte są jako tereny nieleśne. Mając zatem na uwadze wyżej wskazane dowody i okoliczności szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji należy za organem odwoławczym stwierdzić, iż zakresem rzeczowym umowy z 06 listopada 2002r. objęte zostały całe grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jak "Tr - tereny różne" co do których odnosić się miały aktualizacyjne pomiary geodezyjne o których mowa w § 2 powyższej umowy. Wyniki pomiarów nie zostały jednak przekazane Lasom Państwowym ani też nie została przeprowadzona procedura zmian danych ewidencji gruntów i budynków. Nie mniej wbrew stanowisku skarżącej brak jest podstaw do twierdzenia, że zakres rzeczowy umowy z 6 listopada 2002r. nie odnosi się bezpośrednio do powierzchni działek ujętych w ewidencji gruntów i budynków jako "Tr -tereny różne". W tym miejscu wskazać należy, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, że stanowisko samej skarżącej do przedmiotu umowy nie jest konsekwentne. Początkowo strona wskazuje, że stanowi ono pas gruntu w tzw. rzucie rurociągu a następnie stwierdza (odwołanie strony z 1 kwietnia 2014r. od decyzji organu I instancji z [...]), że Spółka wykorzystuje na działalność gospodarczą pas gruntu w tzw. rzucie rurociągu powiększoną o pas bezpieczeństwa. W świetle powyższego za prawidłowe Sąd uznał ustalenia organu , że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mają rozstrzygające znaczenie co do określenia powierzchni gruntów oddanych do korzystania przez P. zajętych na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych. Do przesadzenia pozostaje zatem kwestia czy skarżąca była posiadaczem spornych gruntów i czy prowadzona na nich była działalność gospodarcza. Według art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przez pojęcie "tytuł prawny", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, należy rozumieć nie tylko typową umowę dzierżawy lub najmu, ale również inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (zob. L. Etel w: L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne, Podatek rolny, Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 150.) W rozpatrywanej sprawie, poza sporem pozostaje status Nadleśnictwa(w imieniu i na rzecz którego działał Dyrektor Generalny Lasów Państwowych) jako reprezentanta interesu Skarbu Państwa i jednostki podejmującej za niego czynności, również cywilnoprawne (stacio fisci), któremu przysługuje prawo własności. Nadleśnictwo zawarło w związku z tym z P. umowę "oddania do korzystania z pasa gruntu : zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych; pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów naftowych; pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych." (treść § 1 ust. 1 umowy). Oceniając charakter czynności prawnej wynikającej z § 1 ust. 1 tej umowy, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego że odpłatne udostępnienie skarżącej gruntów leśnych wyszczególnionych w załączniku nr 5 (potem 6) do umowy, skutkowało przeniesieniem na ten podmiot ich posiadania i to bez względu na to, że w umowie nie zostało zawarte jakichkolwiek z określeń "o posiadaniu, czy użytkowaniu". Należy bowiem także zwrócić uwagę, że z opisywanej umowy o oddaniu do korzystania gruntów leśnych (pod którymi posadowione są rurociągi naftowe i linie światłowodowe) nie wynika, że udostępnienie tych gruntów, nastąpiło jedynie w celu wejścia na dany grunt. Jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji niezasadne jest twierdzenie strony iż na podstawie zapisów umowy Nadleśnictwo zastrzegło sobie prawo prowadzenia działalności gospodarczej na terenie będącym przedmiotem dzierżawy i taką działalność faktycznie prowadzi. Zapis § 11 umowy został błędnie przez stronę odczytany. Zgodnie z jego treścią "Dyrektor Generalny zastrzega sobie prawo wejścia na nieruchomości, o których mowa w § 1 ust. 1 , w celu prowadzenia działalności gospodarczej, ochronnej na sąsiednich gruntach. W przepisie tym pojęcia "gospodarczej" "ochronnej" zostały rozdzielone spójnikiem "i" który co do zasady oddziela równorzędne określenia o treściach uzupełniających się a nie przeciwstawnych. Wobec czego końcowa część zdania ("na gruntach sąsiednich") odnosi się do obu tych pojęć a nie tylko do pojęcia "ochronnej" , jak to odczytuje skarżąca. Zdaniem Sadu jak prawidłowo przyjął to organ drugiej instancji przywołany przepis umowy dotyczy prawa Nadleśnictwa do wejścia na teren użytkowany przez skarżącą celem prowadzenia działalności gospodarczej i ochronnej ale na gruntach sąsiednich. W tej sytuacji nie można również podzielić słuszności wywodu skarżącej, że taki sposób udostępnienia gruntów powodował, że nie miała ona "woli" posiadania tych gruntów. Nawet jeśli przyjmiemy, że występuje jedynie element posiadania służebności w postaci wejścia na grunt, wykonania czynności związanych z właściwą eksploatacją linii (oczyszczanie z roślinności drzewiastej i krzewiastej), to nie wyklucza to faktycznego władztwa P. ("woli" posiadania w rozumieniu art. 336 k.c. ) gruntów leśnych pod którymi przede wszystkim zlokalizowano pokaźnych rozmiarów rurociągi naftowe oraz linie światłowodowe. Udostępnienie skarżącej gruntów uznać więc należy w realiach niniejszej sprawy, za skutek czynności mającej cechy przypisane nie tylko posiadania służebności przesyłu (gruntowej) , o której mowa w art. 305 k.c., lecz za przekazanie ich w posiadanie temu podmiotowi stosownie do treści art. 336 k.c. Okolicznością, która przemawiała za stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było, oprócz treści umowy i dowodów zebranych w sprawie również to, że udostępnione spółce grunty zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki - tereny różne oznaczone symbolem "Tr", które zostały wydzielone specjalnie na potrzeby rurociągów. Klasyfikacja tych działek wskazuje, co już opisano wyżej, że są to użytki zakwalifikowane jako tereny różne i działalność leśna przez Nadleśnictwo nie jest na nich prowadzona. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów strony podkreślić należy, że ewidencja gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2015r. sygn. akt III SA/Po 172/14). Ten ostatni przepis ustanawia domniemanie prawdziwości (autentyczności) dokumentu oraz zgodności z prawdą wynikających z jego treści okoliczności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że norma prawna zawarta w powyżej przywołanych regulacjach ustaw podatkowych wyznacza bardzo istotną granicę pomiędzy opodatkowaniem określonych gruntów podatkiem od nieruchomości albo ich opodatkowaniem wielokrotnie niższym podatkiem rolnym lub leśnym. Z woli ustawodawcy granica ta została wyznaczona według danych, co do charakteru tych gruntów, wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o której mowa w art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W świetle treści przywołanych powyżej przepisów organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń faktycznych, co do klasyfikacji określonych gruntów podważających dane wynikające w tym zakresie z ewidencji gruntów i budynków (m.in. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012r., sygn. akt II FSK 1815/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie klasyfikacji gruntu, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości , decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystywania nieruchomości, ile jej przeznaczenie wskazane w ewidencji gruntów i budynków (por. art. 21 ust. 1 P.g.k.). Na gruncie ustaw podatkowych (ustawa o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawa o lasach) ewidencja zyskała w tym względzie walor normatywny - dla wyznaczania zakresu opodatkowania (m.in. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3226/12, CBOSA). Zdaniem składu orzekającego, z przytoczonych na wstępie postanowień umownych wynikało, jak zasadnie przyjęto w sprawie podatkowej, że skarżącej spółce zostały udostępnione grunty w celu utrzymania , umożliwienia eksploatacji i budowy rurociągów i linii światłowodowych czyli w celu wykonywania działalności gospodarczej . Dlatego również zasadne było dalsze stanowisko organu, iż grunty udostępnione spółce były zajęte na cele działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Według tego unormowania, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Użyte tu pojęcie "zajętych" odnosi się do sfery działań faktycznych, stąd argumentacja spółki przywołująca uregulowania prawne związane z przesłankami wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, nie mogła mieć przesądzającego znaczenia. Reasumując, Sąd Administracyjny stwierdza, że zawarcie przez skarżącą z Nadleśnictwem umowy z elementami posiadania służebności (wejścia na grunt, oczyszczanie go z roślinności drzewiastej i krzewiastej ), nie wyklucza faktycznego władztwa w rozumieniu art. 336 k.c. gruntów leśnych pod którymi znajdują się rurociągi naftowe, na którym to posiadaczu ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stosownie do treści przepisów art. 3 ust.1 pkt 4 lit. a ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Z przyczyn powyżej przedstawionych skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło