I FSK 2033/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-06
Skład orzekający: Sylwester Marciniak, Janusz Zubrzycki, Bożena Dziełak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie własności nieruchomości przez osobę fizyczną na spółkę osobową, która w imieniu i na koszt tej spółki przeprowadzi proces inwestycyjny związany z budową osiedla domów jednorodzinnych, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że planowane przez skarżącego i jego żonę przeniesienie własności nieruchomości na spółkę osobową, która w ich imieniu i na własny koszt przeprowadzi proces inwestycyjny związany z budową osiedla domów jednorodzinnych, wyczerpuje znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT. Działania te, angażujące środki podobne do wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców i usługodawców, wykraczają poza zwykłe zarządzanie majątkiem prywatnym i świadczą o aktywności podatnika VAT.Stan faktyczny
Skarżący wraz z żoną posiadają nieruchomości gruntowe, które zamierzają oddać w nieodpłatne użyczenie spółce osobowej. Spółka ta, w imieniu i na koszt skarżących, przeprowadzi inwestycję deweloperską polegającą na budowie osiedla domów jednorodzinnych. Następnie, w trybie art. 231 Kodeksu cywilnego, własność nieruchomości będzie stopniowo przenoszona na spółkę. Skarżący zakwestionował stanowisko Ministra Finansów, zgodnie z którym takie działania stanowią działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (spr.), Sędzia WSA (del.) Bożena Dziełak, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 512/15 w sprawie ze skargi A. G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (obecnie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) z dnia 25 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. G. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami.
1.1. Wyrokiem z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie I SA/Rz 512/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 25 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.
1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że A. G. we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług wskazał, iż razem z żoną są na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej właścicielami nieruchomości gruntowych niezabudowanych (cztery działki), których nabycie nastąpiło w latach 2003-2005. Nieruchomości te nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ani gospodarstwa rolnego i pozostają w majątku osobistym małżonków. Przy nabyciu przedmiotowych nieruchomości nie przysługiwało małżonkom prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, nie wykonują oni także obecnie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przy wykorzystaniu tychże nieruchomości. Małżonkowie mają zamiar zawarcia ze spółką osobową nieodpłatnej umowy użyczenia, na podstawie której spółka dokona inwestycji developerskiej, polegającej na budowie budynków i innych urządzeń, w postaci osiedla domów jednorodzinnych. Małżonkowie pozostaną poza strukturą spółki, nie będą jej wspólnikami, zawrą natomiast osobną umowę w związku z treścią art. 231 Kodeksu cywilnego, na podstawie której przeniosą w przyszłości na spółkę własność przedmiotowych nieruchomości. W związku z treścią art. 231 Kodeksu cywilnego nie będzie możliwe jednorazowe zbycie całości nieruchomości na rzecz spółki, ale przeniesienie własności w trybie tego przepisu będzie następowało stopniowo, w zależności od wysuwanych przez spółkę roszczeń o przeniesienie prawa własności poszczególnych budynków lub urządzeń posadowionych na nieruchomościach. Całość nakładów na budowę budynków lub urządzeń na nieruchomości poniesie spółka, włącznie z nakładami związanymi z procesem budowlanym. Spółka będzie ponadto prowadziła i finansowała, w oparciu o udzielone przez małżonków pełnomocnictwa, m.in. sprawy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, decyzji zatwierdzających projekt budowlany oraz udzielających pozwolenia na budowę, decyzji w sprawie podziału nieruchomości, decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie nieruchomości mieszkalnych posadowionych na ww. nieruchomościach, decyzji o nadaniu numerów porządkowych i oznaczeniu położenia inwestycji prowadzonej na ww. nieruchomościach. Nakłady poniesione przez spółkę w związku z budową budynków lub innych urządzeń będą o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętych na ten cel nieruchomości. Małżonkowie akceptują ponoszone przez spółkę nakłady, ale wolą stron nakłady dokonywane są na rzecz spółki i w jej interesie. Korzyści z inwestycji w postaci dalszej odsprzedaży budynków lub urządzeń posadowionych na nieruchomościach małżonków odnosić ma w przyszłości spółka. Jedyną korzyścią z zawartych przez małżonków ze spółką umów będzie wynagrodzenie z tytułu przeniesienia własności nieruchomości w trybie art. 231 Kodeksu cywilnego. Całość środków uzyskanych ze zbycia działek wejdzie do majątku prywatnego Wnioskodawcy i jego małżonki.
Wyjaśniono także, iż wyłącznym dysponentem ekonomicznym wybudowanych budynków będzie spółka, choć to Wnioskodawca i jego małżonka, będą ich właścicielami w rozumieniu prawa cywilnego. Nie będą oni zwracać spółce żadnych nakładów poniesionych na wybudowanie tych obiektów, nie nastąpi wejście w ekonomiczne posiadanie przedmiotowych obiektów przez Wnioskodawcę bądź jego małżonkę, a finansowanie inwestycji oraz kosztów budowy budynków i urządzeń będzie ponosiła spółka i na nią będą wystawiane rachunki/faktury. Decyzje administracyjne również będą uzyskiwane na spółkę.
Wynagrodzenie uzyskane przez małżonków uzależnione jest od działań podejmowanych przez spółkę, tak więc pośrednio użyczenie działek i udzielenie pełnomocnictw będzie miało wpływ na uzyskane przez nich wynagrodzenie, które będzie uzależnione od okoliczności przyszłej i niepewnej, to jest nabycia w trybie art. 231 Kodeksu cywilnego wszystkich nieruchomości budynkowych wraz z gruntem. Jeżeli spółka nabędzie w ten sposób wszystkie nieruchomości budynkowe i inne urządzenia w postaci osiedla domów jednorodzinnych (których może być więcej niż działek) Wnioskodawca i jego małżonka uzyskają wynagrodzenie nie mniejsze niż wartość rynkowa wszystkich działek objętych wnioskiem. Jeżeli spółka z przyczyn niezależnych od Wnioskodawcy i jego małżonki albo/i spółki nie nabędzie własności wszystkich nieruchomości budynkowych i innych urządzeń, to Wnioskodawca i jego małżonka mogą nie uzyskać wynagrodzenia odpowiadającego cenie sprzedaży działek w całości. W związku z powyższym zadano następujące pytania:
1. Czy w opisanym stanie faktycznym użyczenie nieruchomości stanowi nieodpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: u.p.t.u.), podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy?
2. Czy przeniesienie własności nieruchomości na rzecz spółki w opisanym stanie faktycznym stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.p.t.u., podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy?
3. W przypadku uznania przeniesienia własności nieruchomości na rzecz spółki za czynność opodatkowaną, co będzie stanowiło podstawę opodatkowania w przypadku przeniesienia własności nieruchomości na rzecz spółki w trybie opisanym w stanie faktycznym?
Wnioskodawca stwierdził przy tym, że użyczenie nieruchomości w opisanym stanie faktycznym nie będzie stanowiło nieodpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 u.p.t.u., jak również czynność przeniesienia własności przedmiotowych nieruchomości gruntowych nie może być postrzegana jako dostawa towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u., ale wyprzedaż majątku osobistego. W przypadku jednak uznania opisanych transakcji za dostawę towarów, należy przyjąć, że podstawa opodatkowania zostanie ustalona na podstawie art. 29a ust. 1 u.p.t.u., przy czym będzie ona obejmowała jedynie wartość nieruchomości, bez uwzględnienia wartości rynkowej nakładów poczynionych na nieruchomości przez spółkę w związku z realizacją inwestycji.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej wydanej wobec Wnioskodawcy uznał za:
1. nieprawidłowe jego stanowisko odnośnie stwierdzenia, że przeniesienie własności nieruchomości na rzecz spółki nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., a więc nie stanowi dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 tej ustawy,
2. prawidłowe odnośnie stwierdzenia, że w związku z dostawą nieruchomości na rzecz spółki podstawa opodatkowania zostanie ustalona na podstawie art. 29a ust. 1 u.p.t.u., przy czym będzie ona obejmowała jedynie wartość gruntu, bez uwzględnienia wartości rynkowej nakładów poczynionych przez spółkę,
3. nieprawidłowe odnośnie stwierdzenia, że użyczenie nieruchomości nie stanowi nieodpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 u.p.t.u., a więc nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.
2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.
2.1. Strona w skardze do WSA w Rzeszowie wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej Ministra Finansów oraz o zasądzenie na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący, podtrzymując stanowisko wyrażone we wniosku, zarzucił organowi podatkowemu naruszenie:
art. 14b i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., dalej: O.p.) w szczególności art. 14b § 2 w związku z art. 14c § 1 i § 2 tej ustawy, poprzez nieprawidłowe rozpoznanie stanu faktycznego i niewłaściwe uzasadnienie prawne;
art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 u.p.t.u. w związku z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 14b i nast. w szczególności art. 14b § 2 O.p., poprzez nieprawidłowe rozpoznanie stanu faktycznego i błędną jego ocenę;
art. art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 u.p.t.u. poprzez błędną ich wykładnię.
2.2. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w kwestionowanej interpretacji indywidualnej.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
3.1. WSA w Rzeszowie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
3.2. Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych sprawy Minister Finansów miał uzasadnione i wystarczające podstawy do przyjęcia, że planowane działania Skarżącego dotyczące obrotu nieruchomościami będą odpowiadały przesłankom działalności gospodarczej określonym w art. 15 ust. 2 u.p.t.u.
3.3. Za powyższą oceną przemawia - zdaniem Sądu - okoliczność, że Skarżący oddając w użytkowanie spółce należące do niego cztery działki określone jako rekreacyjne, nabyte w latach 2003-2005, których nie wykorzystywał on do zaspokajania własnych potrzeb, udzielając pełnomocnictwa spółce do podejmowania czynności w jego imieniu i na jego rzecz, w gruncie rzeczy przystąpił do opisanego we wniosku przedsięwzięcia, którego celem jest przeniesienie własności wyodrębnionych w przyszłości działek gruntu na spółkę.
3.4. W ocenie Sądu, podjęcie zaplanowanych działań przez oba podmioty ma doprowadzić do sytuacji, gdy stanie się możliwe przeniesienie własności w trybie art. 231 Kodeksu cywilnego oraz znalezienie nabywcy wydzielonej, zabudowanej działki, bowiem gdy to nie nastąpi własność nieruchomości pozostanie przy Skarżącym. Tak więc zgodnie z założeniem przedmiotowego wspólnego przedsięwzięcia spodziewane jest finalne przeniesienie własności wyodrębnionych z nieruchomości zabudowanych działek na rzecz osób trzecich, co związane jest z działalnością marketingową prowadzoną przez spółkę, jako uczestnika tego przedsięwzięcia. Na tle zakreślonego zdarzenia przyszłego ewidentne jest powiązanie spodziewanego przeniesienia własności kolejnych działek na rzecz spółki ze znalezieniem dalszego nabywcy, bo gdy to nie nastąpi działka ma pozostać własnością Skarżącego i jego małżonki. Skarżący wraz z małżonką mają bowiem zamiar tak umówić się ze spółką, że na wypadek, gdy spółka nie znajdzie potencjalnego nabywcy, własność nieruchomości wraz z posadowionymi na niej budynkami pozostanie przy Skarżącym i jego małżonce. Oni też będą mogli zadecydować o zbyciu nieruchomości innym podmiotom niż spółka i do tego tylko czasu będzie trwało władztwo ekonomiczne spółki nad tymi posadowieniami. Wprawdzie to spółka, ale w imieniu i na rzecz swoich mocodawców, będzie podejmowała czynności, które umożliwią zabudowę i wydzielenie działek. Beneficjentem uprawnień wynikających z decyzji administracyjnych odpowiednich organów, a dotyczących warunków zabudowy, zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na budowę, podziału nieruchomości, udzielenia pozwolenia na użytkowanie nieruchomości mieszkalnych posadowionych na obu nieruchomościach, czy o nadaniu numerów porządkowych, będą Skarżący oraz jego małżonka. W ocenie Sądu, taki tok postępowania wyraźnie odbiega od typowych zdarzeń będących przejawem zarządu majątkiem prywatnym.
Sąd podkreślił, że skutkiem zastosowania instytucji z art. 231 Kodeksu cywilnego jest przeniesienie własności nieruchomości podpadające pod dostawę towarów w rozumieniu u.p.t.u. Charakter zbycia nieruchomości nie ma zatem - w opinii Sądu - wpływu na ocenę działań Skarżącego jako podatnika podatku od towarów i usług, choć świadczy o atypowym postępowaniu Skarżącego nie mieszczącym się w ramach ogólnie pojmowanego zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
3.5. W konsekwencji Sąd przyjął, że na tle zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, Skarżącego nie można uznać za osobę wykonującą jedynie prawo własności majątku osobistego w celu wykorzystania go na potrzeby prywatne, bowiem zorganizował on sprzedaż działek w taki sposób, że jego działanie łącznie z działaniami przyszłego nabywcy (spółki), świadczą o aktywności porównywalnej do podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem. W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości zarobkowy charakter przedmiotowej działalności.
3.6. Sąd pierwszej instancji za trafną uznał również ocenę Ministra Finansów co do tego, że w zakreślonych wnioskiem okolicznościach faktycznych, darmowa usługa użyczenia przedmiotowych działek nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jako że nie spełnia przesłanek zawartych w regulacji art. 8 ust. 2 u.p.t.u.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Strona zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: P.p.s.a.) w związku z art. 14b i nast. O.p., w szczególności art. 14b § 2 i 3 w związku z art. 14c § 1 i 2 O.p., poprzez nieprawidłowe rozpoznanie stanu faktycznego i niewłaściwe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
II. przepisów prawa materialnego, poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania:
1. art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. w związku z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 14b i nast. w szczególności art. 14b § 2 i § 3 O.p. w związku z art. 14c § 1 i § 2 O.p. poprzez nieprawidłowe rozpoznanie stanu faktycznego, co doprowadziło w konsekwencji do niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego;
2. art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez błędną ich wykładnię,
- co w konsekwencji spowodowało wydanie wyroku nieodpowiadającego prawu.
Skarżący wniósł przy tym o uchylenie wyroku WSA w Rzeszowie w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
4.2. Minister Finansów nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
5.1. Za niezasadny należy uznać sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 14b § 2 i § 3 O.p. i w związku z art. 14c § 1 i § 2 O.p.
Brak jest podstaw aby przyjąć, że Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi określone w ww. przepisie. Sąd pierwszej instancji przedstawił w nim wyczerpująco stan faktyczny sprawy, zrelacjonował sformułowane w skardze zarzuty i wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia. Z treści uzasadnienia kwestionowanego wyroku jasno wynika z jakich powodów Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na wydaną wobec Strony interpretację indywidualną Ministra Finansów.
Treść powyższego zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, że jej autor naruszenia wymienionych w tym zarzucie przepisów upatruje w nieprawidłowej kontroli zaskarżonej przez Stronę interpretacji, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Jednakże przyjąć trzeba, że ani za pomocą zarzutu uchybienia art. 141 § 4 P.p.s.a., ani naruszenia art. 14b § 2 i § 3, czy art. 14c § 1 i § 2 O.p., nie można kwestionować sformułowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny prawnej. Przepisy art. 14b § 2 i § 3 i art. 14c § 1 i § 2 O.p. określają jedynie elementy konieczne, jakie powinien zawierać wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej oraz sama interpretacja, podobnie jak art. 141 § 4 P.p.s.a. zawiera wymogi, które powinno spełniać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego. W kontekście powyższego stwierdzić trzeba, że interpretacja wydana w tej sprawie zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, czyli elementy, o których mowa w art. 14c § 1 O.p. Okoliczność, że stanowisko organu podatkowego jest inne niż życzyłaby sobie tego Strona, nie przesądza o tym, że organ podatkowy uchybił temu przepisowi.
5.2. Niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. Zarzuty te zostały niewłaściwie sformułowane, gdyż autor skargi kasacyjnej nie powiązał ich z odpowiednimi przepisami procedury sądowoadministracyjnej, jednak - mając na uwadze uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) - uchybienie to nie dyskwalifikuje przedmiotowych zarzutów.
Przechodząc zatem do ich analizy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że – wbrew stanowisku Skarżącego – Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., w myśl których podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, przy czym działalność gospodarcza obejmuje m.in. wszelką działalność handlowców.
Oceniając, czy określoną osobę fizyczną, która dokonuje sprzedaży gruntu, należy uznać za podatnika podatku od towarów i usług, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, należy wziąć pod uwagę wskazówki zawarte w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r., w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10. W orzeczeniu tym Trybunał przyjął, że nie mogą być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej same z siebie czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności, nie ma też decydującego charakteru sama liczba i zakres transakcji sprzedaży. Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej, sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jest natomiast w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347/1, dalej: dyrektywa 2006/112/WE). Taka aktywność świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej w tym zakresie. Trybunał jako przykład takich działań podał uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stwierdzając przy tym, że stanowią one o takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedającego przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną. W ocenie Trybunału, fakt prowadzenia takiej działalności uzasadnia uznanie podmiotu za podatnika VAT.
5.3. Jak wynika ze stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Skarżący wraz z żoną zamierzają przenieść prawo własności nieruchomości, w skład której wchodzą cztery działki gruntu, na spółkę osobową po tym, jak spółka ta w ich imieniu i na własny koszt przeprowadzi cały proces inwestycyjny związany z budową na tych gruntach osiedla domów jednorodzinnych. Przeniesienie prawa własności nieruchomości będzie następować stopniowo, w zależności od wysuwanych przez spółkę roszczeń o przeniesienie prawa własności poszczególnych budynków i urządzeń posadowionych na tych nieruchomościach - w trybie art. 231 Kodeksu cywilnego.
5.4. Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że przenoszenie przez Skarżącego i jego żonę prawa własności poszczególnych działek na spółkę, wyczerpywać będzie znamiona działalności gospodarczej, na które wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w powołanym wyżej wyroku. Nie ma wątpliwości, że cały proces inwestycyjny (czynności administracyjnoprawne, cywilnoprawne i faktyczne), jaki przeprowadzi spółka w imieniu i na rzecz Skarżącego oraz na własny koszt, czyli wybudowanie na gruncie należącym do Skarżącego i jego żony budynków i urządzeń, dokonywane będzie w interesie Skarżącego. Spowoduje to bowiem wzrost wartości należącej do tegoż Skarżącego i jego żony nieruchomości, co będzie miało odzwierciedlenie w cenie, jaką małżonkowie uzyskają, czy też zamierzają uzyskać, z tytułu przeniesienia prawa własności tej nieruchomości. W tej sytuacji nie ma znaczenia, że czynności tych małżonkowie nie podejmą osobiście. Oczywiście nie można wykluczyć, że pomimo tych wszystkich działań Skarżący i jego żona nie uzyskają kwoty, za jaką spodziewają się przenieść własność gruntu na spółkę, jednakże jest to ryzyko wliczone w cały opisany we wniosku o wydanie interpretacji proces, który - jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji - nie obejmuje działań należących do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że pomimo trafności końcowego stanowiska Sądu pierwszej instancji, co do uznania Skarżącego za podatnika VAT, na akceptację nie zasługuje argumentacja tego Sądu, jakoby Skarżący i jego małżonka mieli podejmować wraz ze spółką pewnego rodzaju wspólne przedsięwzięcie, związane z działalnością marketingową prowadzoną przez spółkę, którego celem jest finalne przeniesienie własności wyodrębnionych z nieruchomości zabudowanych działek na rzecz osób trzecich, co wskazuje na profesjonalną działalność tegoż Skarżącego w przedmiotowym zakresie. Fakt, że obie strony transakcji przyjęły, że zawarta pomiędzy nimi umowa jest dla każdej z nich korzystna, nie może być podstawą do uznania, że działały one w ramach takiego wspólnego przedsięwzięcia.
Okoliczności sprawy przedstawionej we wniosku o interpretację wskazują, że Skarżący wraz z małżonką za pośrednictwem spółki działającej w ich imieniu i na ich rzecz będzie podejmować aktywne działania w zakresie przygotowania gruntów do zabudowy, w celu dokonania ich sprzedaży, przy zaangażowaniu środków podobnych do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. W konsekwencji tego, w przypadku gdy dojdzie do sprzedaży przedmiotowych działek, Skarżący będzie działał w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. Fakt, że zasadnicza aktywność w zakresie planowanego procesu inwestycyjnego spoczywać będzie na spółce jest bez znaczenia dla uznania go za podatnika, skoro spółka - jako jego pełnomocnik- jest jedynie jego reprezentantem w tych czynnościach, działając w jego imieniu i na jego rzecz, czyli w jego interesie majątkowym.
Podejmowanie aktywności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. za pośrednictwem pełnomocnika nie zwalnia mocodawcy, w którego imieniu i na rzecz działa pełnomocnik, od przymiotu bycia podatnikiem VAT w rozumieniu tych przepisów.
5. Wobec uznania za trafne stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie oceny, że przenoszenie przez Skarżącego i jego żonę własności poszczególnych działek na spółkę, w stanie faktycznym tej sprawy, należy potraktować jako dokonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a samego Skarżącego uznać trzeba za podatnika VAT, za nienaruszone należało uznać również przepisy wskazane przez autora skargi kasacyjnej w ramach zarzutów opartych na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 u.p.t.u. Na skutek przyjęcia, że Skarżący dokonując przeniesienia na spółkę własności przedmiotowej nieruchomości działać będzie w charakterze podatnika VAT, stwierdzić trzeba, że transakcja ta podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 u.p.t.u.
6. W tej sytuacji, zasadne jest też wyjaśnienie przez Sąd pierwszej instancji i organy podatkowe powodów, dla których, oddanie nieruchomości spółce w bezpłatne użytkowanie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
5.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło