VII SAB/Wa 65/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Prezydenta [...] postanawia: odrzucić skargę. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została złożona skarga T. W. na bezczynność Prezydenta [...] dotycząca działania wiceprezydenta [...]. Skarżący wskazał, że w dniu 25 lutego br. złożył do Prezydenta [...] skargę na działanie wiceprezydenta [...] w trybie art. 221 K.p.a. i do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi. Skarżący wskazał ponadto, że złożył w trybie art. 37 K.p.a. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które również nie otrzymał odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że skarżącemu udzielił odpowiedzi na jego pisma, stąd nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zw. p.p.s.a, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a). Treść skargi złożonej w niniejszej sprawie wskazuje, że jest ona złożona w trybie określonym w dziale VIII, rozdziały 1, 2, Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. w trybie skarg i wniosków. Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami właśnie tego działu Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 221 § 1 K.p.a.). W myśl art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy określone w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, w art. 229-230. Do skarg uregulowanych w dziale VIII K.p.a. nie ma natomiast zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Wskazać należy, że skarga z art. 227 K.p.a. nie jest tożsama ze skargą, o której mowa w p.p.s.a. Skarga z art. 227 K.p.a. jest bowiem odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów podmiotów, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego albo też nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Skargi tego rodzaju są załatwione w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną, materialnotechniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 K.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1997 r. III SAB 1/97, niepubl.). Sprawy skargowe rządzą się swoistymi regułami. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga z art. 227 k.p.a. jest zatem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowo-administracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA1636/97, LEX nr 37138; postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., III SAB 108/99, LEX nr 48017; postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., I SA/Rz 117/05, opubl. OwSS 2006/1/26, LEX nr 165846). Z kolei skargi, o których mowa w p.p.s.a. są sformalizowanym środkiem sądowej kontroli działalności administracji publicznej, której zakres wyznacza art. 3 p.p.s.a., z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje skargi na decyzje i inne akty administracyjne oraz na bezczynność organu administracji publicznej w ich wydaniu, nie rozpatruje natomiast skarg na nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA 1636/97, niepubl.; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2002 r., II SA/Wr 3121/01, niepubl). Przedmiot skargi złożonej w niniejszej sprawie tj. zarzuty wskazujące na zaniedbania lub nienależyte wykonywanie zadań przez pracownika organu administracji (w niniejszej sprawie w stosunku do wiceprezydenta [...], a wiec pracownika jednostki samorządu terytorialnego) jednoznacznie wskazują, że skarga jest wniesiona w trybie art. 227 K.p.a. Jak wynika z powyższych przepisów, należąca do zakresu kognicji sądów administracyjnych kontrola działalności administracji publicznej nie obejmuje orzekania w sprawie wskazanej przez skarżącego. Przypomnieć należy, że kognicji sądów administracyjnych podlegają działania (bezczynność) organów administracji, które mają charakter rozstrzygania władczego w konkretnej sprawie poprzez wydanie aktu administracyjnego. W niniejszej spawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Nie można mówić bowiem o bezczynności w uzewnętrznieniu przejawu woli organu administracyjnego, wydanego na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, indywidualnie określonej osoby fizycznej i prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (por. uchwałę Izby Cywilnej i Administracji Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r. sygn. akt III AZP 1/88, publ. OSPiKA 1989, z. 3, poz. 59). A tylko właśnie uzewnętrznione wyrażenie woli organu spełniające podane warunki przesądzałoby o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż przedmiotowa skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.