II FZ 774/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, , , po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 960/15 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 7 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 960/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił A. B. (dalej: "skarżący", "podatnik") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 7 kwietnia 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży działki. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, iż skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Poza złożeniem stosownego wniosku i wskazaniem na możliwość zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej na skutek prowadzonej egzekucji, skarżący nie wskazał okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest tymczasem dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się zatem odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, a także sytuacji rodzinnej. Takich danych skarżący nie przedłożył, dlatego też Sąd pierwszej instancji nie mógł zweryfikować, czy skarżący rzeczywiście nie dysponuje środkami uniemożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym łączy, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody lub prowadziłoby do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie: - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), poprzez odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji; - art. 166 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niepełne uzasadnienie skarżonego postanowienia; - art. 49 § 1 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a., poprzez niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku w postaci niedołączenia załączników potwierdzających zupełne uzasadnienie tego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie nie uczynił zadość ciążącemu na nim obowiązkowi rzetelnej analizy wniosku podatnika oraz akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 49/10, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Analiza akt sprawy, treść zażalenia oraz uzasadnienie zaskarżonego postanowienia prowadzą w rozpoznawanej sprawie do przekonania, że Sąd pierwszej instancji niewystarczająco wyjaśnił z jakich względów uznał, że powyższy wniosek podatnika nie zasługuje na uwzględnienie. WSA w Gdańsku w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jedynie ogólnikowo, mało precyzyjnie i bez odniesienia się do konkretnych okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazał na brak przesłanek uzasadniających uczynienie zadość złożonemu wnioskowi. W żadnym miejscu swojego uzasadnienia Sąd nie odniósł się do konkretnych argumentów jakie skarżący zawarł w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, takich jak np. to, że przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego z majątku podatnika doprowadzi do zamknięcia jedynej na terenie G. placówki przedszkolnej, która prowadzona jest przez skarżącego. Skupiając się jedynie na sytuacji majątkowej podatnika stwierdził, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z poglądem, że sytuacja majątkowa strony rzeczywiście jest istotna, aczkolwiek przy badaniu okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie można tylko i wyłącznie się na niej skupiać, pomijając jednocześnie przesłanki art. 61 § 3 p.p.s.a., czyli niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić raz jeszcze w tym miejscu należy, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Rozpoznając ponownie wniosek podatnika WSA w Gdańsku w sposób pełny i wszechstronny odniesie się do wszystkich argumentów przedstawionych przez skarżącego oraz stanu faktycznego sprawy. Dopiero po dokonaniu analizy wniosku przez pryzmat powyższych przesłanek połączonych z aktualną sytuacją majątkową podatnika można będzie stwierdzić czy w sprawie zaistniały bądź nie okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.