II SA/Bk 494/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką N. M. oraz studiującym synem T. G. M. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód z tytułu umów o pracę uzyskiwany przez małż. M. w łącznej wysokości 7.546,36 zł brutto, w tym skarżący uzyskuje 3.396 zł brutto (2.385,17 zł netto), N. M. otrzymuje 4.150,36 zł brutto (ma zawartą umowę o pracę do dnia [...] sierpnia 2015 r.). Skarżący posiada limit na rachunku w kwocie 2.000 zł (na dzień [...] lipca br. wnioskodawca wykorzystał w ramach tego limitu 777 zł). Co roku P. M. zaciąga kredyt konsumpcyjny w kwocie 3.000 zł, obecnie skarżącemu pozostało do spłaty 800 zł. Studiujący T. G. M. pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie osiąga dochodu. Skarżący za swojego wynagrodzenia finansuje opłaty rachunków i koszty ubezpieczenia majątku. N. M. utrzymuje syna, opłaca stancję oraz uiszcza pozostałe opłaty. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom drewniany o powierzchni [...] m2 ([...] r.); dom murowany piętrowy o powierzchni [...] m2 ([...] r.); nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha użytki rolne, [...] ha las); współwłasność w [...] części lasu o powierzchni [...] ha; ciągnik rolniczy, rok prod. [...] (współwłasność z siostrą) oraz samochody osobowe F. [...], rok prod. 2004 i O. [...], rok prod. 2000. Budynki mieszkalne są nieocieplone, pokryte eternitem. Dwa z budynków gospodarczych wymagają remontu. Małż. M. mają zgromadzone oszczędności w łącznej kwocie 24.084,99 zł, w tym: N. M. posiada lokaty w kwocie 9.000 zł i 10.000 zł. Skarżący zgromadził 5.084,99 zł na pokrycie kosztów rozgraniczenia nieruchomości. N. M. leczy się u k., wnioskodawca pozostaje pod opieką poradni k. oraz u. (k. 19 – 21). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu P. M. wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny to łączna kwota 7.546,36 zł brutto. Małż. M. mają zgromadzone oszczędności w wysokości 24.084,99 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom drewniany o powierzchni [...] m2 ([...] r.); dom murowany piętrowy o powierzchni [...] m2 ([...] r.); nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha; współwłasność w [...] części lasu o powierzchni [...] ha; ciągnik rolniczy rok prod. [...] (współwłasność z siostrą) oraz samochody osobowe F. [...], rok prod. 2004 i O. [...] rok prod. 2000. Wnioskodawca na obecnie do spłacenia 800 zł zaciągniętego kredytu konsumpcyjnego (4 raty po 200 zł każda). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego i pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym współmałżonkę źródeł dochodu, poczynione przez wnioskodawcę oszczędności w kwocie 24.084,99 zł w połączeniu z wykazanym majątkiem, pozwalają na uznanie, iż P. M. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi przede wszystkim fakt posiadania przez małż. M. oszczędności w wysokości 24.084,99 zł, kwota ta wielokrotnie przekracza wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej – na obecnym etapie postepowania ograniczają się one do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł (k. 14). Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż wykazany dochód miesięczny rodziny wystarcza zarówno do pokrycia wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, jak również i poczynienia oszczędności, które to powinny być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, której rodzina ma źródła utrzymania, zgromadzone oszczędności i majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-