III SA/Kr 618/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w K noty księgowe Prezydenta Miasta z 4 kwietnia 2013 r. Nr [...] i z 9 października 2013 r. Nr [...] wystawione na A – M. E., M. K. Sp. J. p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Stowarzyszenie A w K wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na "czynności" Prezydenta Miasta podejmowane w wykonaniu uchwały Rady Miasta z 30 marca 2011 r. Nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina (Dz.Urz.Woj. z 2011 r., poz. 189, Nr 1504) polegające na pobieraniu opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina poprzez wystawienie noty odsetkowej, z pominięciem regulacji Ordynacji podatkowej, od członków Stowarzyszenia A, którzy nie są operatorami publicznego transportu zbiorowego ani też przewoźnikami w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niezależnie od rzeczywistej liczby zatrzymań środków transportu należących do członków Stowarzyszenia na przystankach komunikacyjnych lub dworcach. Wezwaniem z dnia 4 września 2014 r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z 3 września 2014 r., Sąd zobowiązał Stowarzyszenie do uzupełnienie braków formalnych skargi (pod rygorem odrzucenia skargi) poprzez wskazane konkretnej czynności Prezydenta Miasta będącej przedmiotem zaskarżenia, to jest udokumentowanie konkretnej noty księgowej ze wskazaniem jej daty oraz wykazanie dnia, w którym strona skarżąca dowiedziała się o podjęciu tej konkretnej czynności. Stowarzyszenie w odpowiedzi przedłożyło między innymi noty księgowe wystawione na A – M. E., M. K. Sp. J. z 4 kwietnia 2013 r. Nr [...] i z 9 października 2013 r. Nr [...], dodając, że informację o notach podjęło wraz ze złożeniem prośby o interwencję przez ww. przedsiębiorcę w dniu 31 grudnia 2013 r. Ponadto Stowarzyszenie wskazało, że zaskarża wszystkie czynności Prezydenta Miasta w wykonaniu wyżej wskazanej uchwały, które przejawiają się w wystawieniu not księgowych oraz pobieraniu opłat na podstawie tych not. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. odrzucił skargę Stowarzyszenia A w K przyjmując, że Stowarzyszenie nie uzupełniło zgodnie z wezwaniem braków formalnych skargi, w szczególności poprzez zbyt ogólne wskazanie, że zaskarża "wszystkie czynności" Prezydenta Miasta związane z wykonaniem ww. uchwały Rady Miasta. Wskutek wniesienia przez Stowarzyszenie A w K skargi kasacyjnej od ww. postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 348/15 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął odmiennie niż Sąd I instancji, że Stowarzyszenie uzupełniło w sposób prawidłowy braki formalne skargi, w związku z czym nakazał dokonać oceny czy wskazane czynności organu są objęte kognicją sądu administracyjnego oraz zwrócenie uwagi, czy Stowarzyszenie jest legitymowane do wniesienia skargi w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uwzględniając wskazówki Naczelnego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznanie merytoryczne w niniejszej sprawie poprzedzić musi ocena czy Stowarzyszenie A w K jest legitymowane do wniesienia skargi w imieniu A – M. E., M. K. Sp. J. Ocena ta zdaniem Sądu powinna uwzględniać statut Stowarzyszenia, który w rozdziale II Cele i formy działania § 9 lit. b stanowi, że celem stowarzyszenia jest reprezentowanie interesów związanych z działalnością gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób prowadzoną przez Stowarzyszenie przed wszystkimi sądami, samorządowymi kolegiami odwoławczymi, organami administracji państwowej i samorządowej, innymi organami i podmiotami oraz wobec przewoźników niezrzeszonych. W kontekście przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a. stanowiącego, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, przyjąć należy, że Stowarzyszenie A w K posiada uprawnienia do występowania przed sądem administracyjnym w imieniu członków w sprawach związanych z prowadzeniem przez nich działalności gospodarczej. Niewątpliwie kwestia wystawienia noty księgowej wiąże się z faktem prowadzenia przez członków Stowarzyszenia działalności gospodarczej. Korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina stanowi niewątpliwie element działalności gospodarczej członków Stowarzyszenia, a tym samym wystawiona sporna nota księgowa pozostaje w związku z tą działalnością. Niemniej z punktu widzenia przepisu art. 3 p.p.s.a. istotną i przesądzającą jest kwestia czy sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli noty księgowej, która wskazana ostatecznie została jako przedmiot skargi. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Podstawę wystawienia noty księgowej w rozpatrywanej sprawie stanowi przepis art. 16 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie drogowym (Dz.U. z 2011 r., Nr 5, poz. 13 ze zm.). Treść normatywna tego przepisu określa, że w transporcie drogowym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców mogą być pobierane opłaty (ust. 1) a za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad (ust. 4). Na terenie Gminy obowiązuje uchwała Rady Miasta z dnia 30 marca 2011 r. Nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina (Dz.Urz.Woj. z 2011 r., poz. 189, Nr 1504). O charakterze administracyjnym konkretnego działania organu przesądzają trzy cechy: podjęcie go w sprawie indywidualnej, charakter publicznoprawny i związek z uprawnieniem lub obowiązkiem wynikającym z przepisu prawa. W ocenie Sądu przedmiotowe noty księgowe nie spełniają trzeciej cechy, gdyż nie mogą stanowić samoistnego źródła obowiązku danego przewoźnika wynikającego z przepisu prawa. Powołane wyżej przepisy wprowadzają co prawda obowiązek uiszczania opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, niemniej przepisy nie określają wprost jakiego rodzaju czynność, bądź akt miałby wyrazić obowiązek przewoźnika do uiszczenia opłaty. Nie jest nim na pewno nota księgowa. Trzeba zwrócić uwagę na okoliczność, że dochodzenie nieuiszczonej opłaty następuje w trybie przepisu art. 2 i nast. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.). Konkretyzacja wymaganej kwoty następuje w tytule wykonawczym, którego wystawienie poprzedza upomnienie (art. 15 § 1 cyt. ustawy). W ocenie Sądu przedmiotowe noty księgowe mają wyłącznie walor informacyjny co do niewykonanej powinności uiszczenia opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, stanowiąc zarazem wezwanie do uiszczenia wymaganych kwot. Z tego względu nota księgowa nie wchodzi w zakres aktów czy czynności podlegających kognicji sądu administracyjnego. Raz jeszcze należy podnieść, że nie wywołuje skutków prawnych w sferze praw i obowiązków podmiotu, do którego jest skierowana. Należy przy tym zaznaczyć, że obrona przed ewentualnym niezgodnym z prawem działaniem organu w sprawie opłat za korzystanie z przystanków lub dworców realizowana powinna być na etapie postępowania egzekucyjnego z wykorzystaniem przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środków pranych, w tym zarzutów. Sąd administracyjny zgodnie z cytowanym na wstępie przepisem art. 3 p.p.s.a. dokonuje kontroli postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 4). Mając na uwadze powyższe Sąd odrzucił skargę Stowarzyszenia A w K na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.