II SA/Kr 549/15
WyrokWSA w Krakowie2015-08-11
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Renata Czeluśniak, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości, jakim była eksploatacja kruszywa, został zrealizowany, a w szczególności, czy prace rekultywacyjne na działce były z nim związane, co decyduje o możliwości jej zwrotu na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób jednoznaczny, czy cel wywłaszczenia (eksploatacja kruszywa) został zrealizowany. W szczególności nie udowodniono, czy prace rekultywacyjne na działce miały ścisły związek z eksploatacją kruszywa, czy też były związane z innym celem, jak zagospodarowanie zbiornika wodnego. Brak jednoznacznego ustalenia realizacji celu wywłaszczenia uniemożliwia ocenę zbędności nieruchomości i jej zwrotu.Stan faktyczny
K.W. wniosła o zwrot wywłaszczonej działki, która pierwotnie należała do M.B. Celem wywłaszczenia, dokonanego na podstawie umowy z 1980 r. i decyzji z 1992 r., była eksploatacja kruszywa mineralnego przez przedsiębiorstwo państwowe. Organy administracji dwukrotnie odmówiły zwrotu nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość nie stała się zbędna. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że na działce nie prowadzono eksploatacji kruszywa, a jedynie prace rekultywacyjne, a nieruchomość leży odłogiem.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia 12 grudnia 2014 r. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej K.W. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 12 listopada 2008 r. K.W. wystąpiła do Starosty K. z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej działki nr [....] o pow. 0,3500 ha położonej C. gm. L. , która na podstawie Aktu Własności Ziemi nr [....] z dnia 3 czrwca 1978 r. wydanego przez Naczelnika Gminy w L. stanowiła własność M.B.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] w K. Wydział I Cywilny z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt 1899/09/K organ ustalił, że spadek po zmarłej w dniu [....] 1994 r. M.B. nabyli: K.B. i inni .... , - każdy po 1/4 części. Pismem z dnia 12.01.2010 r. do wniosku o zwrot działki nr [....] położonej w C. gm. L. przyłączyli się: M.P. , K.B. oraz W.H .
Organ wskazał, że podstawą do rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) – art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137.
W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż odjęcie prawa własności działki nr [....], przysługującego M.B. i przeniesienie go na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło na podstawie umowy sprzedaży Rep.A.II Nr [....] zawartej w dniu 17 listopada 1980 r., w formie aktu notarialnego, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W treści umowy wskazano, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest do przejęcia na rzecz [....] w K. Organ ustalił, iż celem wywłaszczenia ww. nieruchomości była eksploatacja kruszywa mineralnego, a ostateczną decyzją Wojewody [....] z dnia 25 marca 1992 r. nr [....] nastąpiło przekazanie na własność Gminy L. mienia ogólnonarodowego (państwowego) obejmującego szereg działek położonych w C. , wpisanych m. in. do księgi wieczystej nr [....] , w tym również działkę nr [....] . Z uzasadnienia w/w decyzji wynika, że zgodnie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego Gminy L. przedmiotowy grunt przeznaczony był na cele sportowe i rekreacyjne. Z treści księgi wieczystej nr [....] wynika natomiast, że objęta jest nią między innymi działka nr [....] , obr. C. gm. L. , stanowiąca własność Gminy L. na podstawie w/w decyzji, co zostało ujawnione w księdze wieczystej [....] 2006 r.
Decyzją nr [....] z dnia 7 czerwca 2011 r. Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu działki nr [....] , położonej w C. gm. L. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K.W. Wojewoda [....] decyzją nr [....] z dnia 13.02.2012 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu 13 maja 2013 r. Starosta K. wydał decyzję nr [....] , w której orzekł o odmowie zwrotu działki nr [....] , położonej w C. gm. L. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K.W. Wojewoda [....] decyzją nr [....] z dnia 25.02.2014 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W powyższej decyzji Wojewoda wskazał, iż wobec dużych wątpliwości co do stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w latach 1980 - 1990 w ponownie prowadzonym postępowaniu zasadne jest pozyskanie opinii stosownego biegłego, którego opinia powinna pozwolić na pewne i niebudzące wątpliwości ustalenie lokalizacji działki nr [....] na pozyskanych zdjęciach lotniczych i stanu zagospodarowania tej działki.
Decyzją z dnia 12 grudnia 2014 r. nr [....] Starosta K. , działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze. zm.) orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [....], obj. księgą wieczystą nr [....] , poł. w C. gm. L. Orzekając w ww. sposób organ I instancji oparł się na poczynionych przez siebie ustaleniach, z których w jego ocenie wynika, iż przedmiotowa działka została wykorzystana na cel wywłaszczenia, w związku z tym nie zachodzą w stosunku do niej przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 ustawy z o gospodarce nieruchomościami, uzasadniające jej zwrot na rzecz wnioskodawców. Na materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji składały się kompilacja mapy ewidencyjnej ze zdjęciami lotniczymi, pozyskanymi z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie przedstawiające stan zagospodarowania przedmiotowego terenu w roku 1982 r. i 1993 r. Pozwoliła ona na ustalenie położenia działki nr [....] i na jej podstawie organ ustalił też, iż w 1982 r. w/w działka była podczas procesu ,,skarpowania’’. Do akt sprawy pozyskano również opinię geologiczną w kwestii rekultywacji na działce nr [....] , z której wynika, iż były na niej prowadzone prace rekultywacyjne, które miały miejsce po zakończonej eksploatacji kruszywa, a kompilacja mapy ewidencyjnej ze zdjęciem lotniczym z roku 1982 r. pokazuje teren w trakcie prac rekultywacyjnych, natomiast na zdjęciu lotniczym z 1993 r. widoczne są pierwsze ślady zalesienia terenu działki po zakończonym "skarpowaniu". Również, zgodnie z zaleceniami Wojewody [....] przeprowadzono przesłuchania świadków, w osobie Z.C. oraz wskazanej przez K.W. - J.B. , które odbyły się na przedmiotowej nieruchomości w dniu 18 sierpnia 2014 r. Organ wskazał, że Z.C. zeznał, iż w latach 1980-1990 były prowadzone na przedmiotowej nieruchomości roboty ziemne polegające na "skarpowaniu". Natomiast świadek J.B. zeznała, iż w latach 1980-1990 nie było wydobywane kruszywo a działka leżała odłogiem.
Od decyzji Starosty [....] z dnia 12 grudnia 2014 r. nr [....] odwołanie z dnia 27 grudnia 2014 r., uzupełnione pismem z dnia 3 stycznia 2015 r. złożyła K.W. , nie zgadzając się z ustaleniami Starosty K. co do braku zbędności wywłaszczonej nieruchomości.
W dniu 25 marca 2015 r. Wojewoda [....] działając na podstawie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją nr [....] utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia 12 grudnia 2014 r. W uzasadnieniu organ II instancji uznał, że: ,,Dokonując oceny ponownie przeprowadzonego przez Starostę K. postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie w ocenie organu odwoławczego uzupełniony obecnie przez organ I instancji materiał dowodowy należy ocenić jako wystarczający dla ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości jak i również do oceny jej zbędności dla realizacji celu jej wywłaszczenia, w prowadzonym przez Starostę K. postępowaniu, dotyczącym zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [....] , obj. księgą wieczystą nr [....] , poł. w C. gm. L’’. Wojewoda [....] stwierdził, też że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w obecnym stanie prawnym niemal bez znaczenia jest sposób aktualnego jej wykorzystywania w sytuacji, gdy cel na jaki wywłaszczono daną nieruchomość został zrealizowany w przeszłości, a organ prowadzący postępowanie nie stwierdził zaistnienia przesłanek zbędności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K.W. zaskarżyła decyzję Wojewody [....] z dnia 25 marca 2015 r. Zarzuciła, iż organ nieprawidłowo ocenił przesłankę zbędności z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomości. W jej ocenie nieruchomość "leży odłogiem", nie jest zagospodarowana, "nie była przeznaczona na żaden cel’", a eksploatacji kruszywa nie było "na 100%". Skarżąca szeroko opisała zaniedbania, które, jej zdaniem, miały miejsce na działce m. in. powstanie na niej składowiska śmieci i odpadów eternitu. Zarzuciła również, że zeznania świadka Z.C. są nieprawdziwe i nie powinny zostać uwzględnione jako materiał dowodowy oraz zarzuciła brak dokonania wizji na działce nr [....] . Podniosła, że od 1983 r., kiedy [....] przekazały działkę nr [....] do Urzędu Gminy L. nie wykonywano na niej żadnych robót. Tym samym uważa, iż proces rewitalizacji rozpoczął się w 1983 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że skarga jest bezzasadna i brak jest jakichkolwiek podstaw, aby stwierdzić, iż przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cele wywłaszczeniowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. Nr 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt.
Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z kolei przepis art. 151 mówi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
W wyniku dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona. W przedmiotowej sprawie stwierdzono, że z zarzutów skargi zasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 7, 77 i 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny kwestii zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel określony w umowie o wywłaszczeniu .
Meritum przedmiotowej sprawy sprowadzało się do zbadania, czy w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości, objętej wnioskiem o zwrot, zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Prawidłowo organy przyjęły, że podstawową kwestią w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zbadanie, jaki był cel wywłaszczenia wynikający z umowy wywłaszczeniowej, a następnie ocena, czy stała się ona zbędna w rozumieniu ww. art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla realizacji tego celu. Zarówno art. 136, jak i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji (umowie) o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Ze względu na fakt, iż cel wywłaszczenia w decyzji (lub umowie sprzedaży) często jest określony w sposób ogólnikowy, bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2010).
Wojewoda wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia celu wywłaszczenia organ I instancji oparł nie tylko na umowie sprzedaży z 17 listopada 1980 r. ale również na decyzji z dnia 29 czerwca 1967 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, na której w dniu 19 czerwca 1980 r. dokonano adnotacji, że jest "ważna i obecnie aktualna" (k. 314 i 316 a.a.).
Zgodnie z ww. dokumentami organ ustalił, że celem wywłaszczenia przedmiotowej działki była "[....] " przez przedsiębiorstwo państwowe [....] (dalej, w skrócie KZEK).
Z pisma KZEK z dnia 11 marca 1991 r. wynika, że już protokołem z dnia [....] 1983 r. działka nr [....] "znajdująca się w skarpie byłego wyrobiska, została po rekultywacji przekazana w kompleksie 6,3 ha do Urzędu Gminy L". Z kolei z notatki z dnia 1 marca 1982 r. wynika, że zaniechano eksploatacji kruszywa w tym rejonie ze względów ekonomicznych.
Z wyjaśnień skarżącej oraz dowodów przeprowadzonych przez organy wynika natomiast, że na działce nr [....] nigdy nie wydobywano kruszywa mineralnego, ale jedynie dokonano jej rekultywacji (tzw. "skarpowania"), a przecież nie tak określono cel wywłaszczenia, który winien być wykładany ściśle, a nie rozszerzająco.
Organy administracji publicznej orzekające w sprawie, oparły swoje ustalenie co do braku zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia na następujących dowodach:
1. kompilacji mapy ewidencyjnej, ze zdjęciami lotniczymi sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr A.G. , na podstawie których ustalono, że działka nr [....] w roku 1982 była w trakcie ,, skarpowania’’ oraz ,, w trakcie prac rekultywacyjnych’’,
2. opinii geologicznej dr inż. R.K. na podstawie, której ustalono, że na działce były prowadzone prace rekultywacyjne,
3. zeznań świadka Z.C.
Z żadnego z tych dowodów nie wynika jednak, kiedy na tej działce, od chwili jej wywłaszczenia do przekazania na rzecz gminy w czerwcu 1983 r. lub też później, prowadzono wydobywanie kruszywa mineralnego. Z zeznań świadka Z.C. (karta 122 i 476/2 a.a.) wynika że ,,działka nie była przeznaczona pod eksploatację, ale była niezbędna do rekultywacji terenu. Działka nie była eksploatowana przez [....] , lecz została nabyta pod zagospodarowanie przyszłego zbiornika wodnego o pow. 46 ha (uzyskanie odpowiednich skarp pod zagospodarowanie zgodnie z przepisami i projektem rekultywacji)". Zeznania te zbieżne są z wyjaśnieniami samej wnioskodawczyni oraz zgłoszonego przez nią świadka, J.B. , w zakresie, w jakim twierdziły one że nigdy na działce nie była prowadzona eksploatacja kruszywa. Podobnie w opinii geologicznej sporządzający ją stwierdził, że badanie gruntu potwierdza tezę, że w obrębie badanej działki nie prowadzono eksploatacji, a przeprowadzono na niej jedynie prace rekultywacyjne (k. 548 a. a.). W opinii geologicznej stwierdzono także (k.546 a. a.), że przedmiotowa działka była położona na obrzeżu odkrywki poza terenem zasadniczej eksploatacji. W opinii tej stwierdzono również, że eksploatacja piasków na terenie złoża C. była prowadzona przez KZEK w latach 1968- 1975, a po zakończeniu eksploatacji, od około 1977 roku teren poeksploatacyjny w otoczeniu zbiornika [....] został przeznczony do celów rekreacyjnych, zaplanowano zagospodarowanie terenu poprzez usypanie plaż, wyznaczenie dróg, parkingów itp. Zgodnie z przyjętymi wówczas założeniami rekultywacja polegała na nadaniu lub przywróceniu wartości użytkowych poprzez właściwe kształtowanie rzeźby terenu. Jednak z uwagi na brak ustalonego programu rekultywacji prace rekultywacyjne prowadzone były z przerwami. W pierwszej fazie przeprowadzono likwidację zwałowiska nadkładu. Zasadniczą część prac, w ramach których wykonano profilowanie skarp zbiornika i jego otoczenia wykonano na początku lat 80-tych ubiegłego wieku. W założeniu projektu rekultywacja przez skarpowanie polegała na wykonaniu skarp, których geometria polegała na zachowaniu ich stabilności i bezpieczeństwa. W drugiej fazie rekultywacji założono zagospodarowanie gruntów w otoczeniu zbiornika do użytkowania rekreacyjnego, rolniczego lub leśnego. Specjalista do spraw geologii stwierdził, iż kompilacja mapy ewidencyjnej ze zdjęciem lotniczym z roku 1982 pokazuje teren w trakcie prac rekultywacyjnych (k. 546 i 545 a. a.).
Z powyższych dowodów wynika, że cel wywłaszczenia, jakim była eksploatacja kruszywa, nie był realizowany, skoro wywłaszczenie nastąpiło w listopadzie 1980 roku, a wydobywanie piasku na terenie złoża [....] (na terenie , którego znajdowała się działka nr ....) zakończone zostało około roku 1977. Oznaczałoby to z kolei, że dokonana rekultywacja działki poprzez jej skarpowanie nie była związana z wcześniejszą eksploatacją na niej kruszywa, ale, jak zeznał świadek Z.C. i opisał dr inż. R.K. , z zaplanowanym zagospodarowaniem zbiornika wodnego po zakończonej już eksploatacji kruszywa na innych działkach. Również z planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. , na który powołano się w decyzji Wojewody [....] z dnia 25 marca 1992 r. (na podstawie której nastąpiło przekazanie m. in. działki nr [....] na własność gminy) wynika, że przedmiotowy grunt przeznaczony był na cele sportowe i rekreacyjne.
W uzasadnieniu decyzji I instancji wskazano, na czym polega eksploatacja kruszywa mineralnego, ale nie wskazano, na których działkach odbywała się taka eksploatacja. Ponadto, podkreślono (i pogrubiono), że z przedsięwzięciem polegającym na eksploatacji kruszywa mineralnego wiązały się prace rekultywacyjne terenów wyeksploatowanych polegające na likwidacji zwałowisk oraz profilowaniu skarp, podczas gdy z zeznań świadka Z.C. i opinii geologa wynika, że na tej działce nigdy nie było eksploatacji, a zatem przeprowadzone prace rekultywacyjne nie dotyczyły terenu ,,wyeksploatowanego", a raczej jak wynika z zeznań świadka Z.C. były to prace polegające na wyrównaniu różnic w terenie. Jego zdaniem chodziło o zatarcie (zmniejszenie) różnic pomiędzy działkami, na których odbywała się eksploatacja a działkami sąsiednimi, które nie zostały naruszone. Organy nie ustaliły jednak, czy na działkach sąsiednich w stosunku do działki nr [....] odbywała się w ogóle eksploatacja piasku, czy też były one, podobnie jak ta działka, poddane pracom rekultywacyjnym w związku z przygotowaniem otoczenia zbiornika wodnego w K. W ogóle nie ustalono, czy prowadzona rekultywacja na przedmiotowej działce miała jakikolwiek związek z prowadzoną jeszcze eksploatacją kruszywa. Jest to istotne nie tylko ze względu na cel wywłaszczenia, który powinien być ściśle interpretowany, ale ze względu na to, że organom nie udało się ustalić, w jaki sposób planowano zagospodarować działkę w ramach celu wywłaszczenia, nie odnaleziono bowiem mapy będącej integralną częścią planu realizacyjnego z 1967 r. Zeznania świadka zatrudnionego od 1974 r. w [....] wskazują natomiast, że działka nr 1899 została nabyta pod ,,zagospodarowanie przyszłego zbiornika wodnego" a zatem nie pod eksploatację kruszywa, ale celem przeprowadzenia niezbędnych prac rekultywacyjnych wokół zbiornika wodnego. Pozwala to na ocenę, iż organy w ogóle nie ustaliły czy skarpowanie (wynikające ze zdjęć lotniczych i potwierdzone w opinii geologa) związane było z eksploatacją kruszywa, czy też, jak zeznał ww. świadek, miało na celu zagospodarowanie przyszłego zbiornika wodnego. Organy nie ustaliły zatem jednoznacznie, pomimo prowadzenia sprawy przez 6 lat (przy uwzględnieniu, że skarżąca i jej poprzednik prawny - matka starały się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości od ponad 20 lat, np. k. 329 a.a.), że cel wywłaszczenia – eksploatacja kruszywa mineralnego został zrealizowany. Nie ustaliły w szczególności, czy dokonana rekultywacja poprzez tzw. skarpowanie miała miejsce ściśle w związku z eksploatacją kruszywa, czy też została dokonana w związku z realizacją innego celu - zagospodarowanie zbiornika wodnego, po zakończeniu eksploatacji kruszywa na innych działkach. Organy nie oceniły też zgromadzonego przez siebie materiału dowodowego celem wyjaśnienia powyższych kwestii. W aktach administracyjnych na karcie 178 do 231 znajdują się dokumenty dotyczące rekultywacji terenów poeksploatacyjnych oraz dokumenty związane z przebiegiem eksploatacji kruszywa. Na przykład na karcie 162 znajduje się notatka służbowa z 1 marca 1982 r. dotycząca eksploatacji [....] o zaniechaniu eksploatacji w tym rejonie, jak również pismo KZEK z 11 marca 1991 r., z którego wynika , że działka ta została przekazana gminie L. już w dniu 13 czerwca 1983 r. Co więcej na karcie 153 znajduje się pismo Biura Planowania Przestrzennego z dnia 6 kwietnia 1981 r. do [....] dotyczące opinii urbanistycznej w sprawie zmiany użytkowania terenów niewyeksploatowanych w ramach obszaru objętego lokalizacją z roku 1967 na terenie wsi C. Wynika z niego między innymi, że decyzja lokalizacyjna nr [....] z 29 czerwca 1967 straciła ważność, a tereny które nie zostały w zasięgu ww. lokalizacji wyeksploatowane objęte są przeznaczeniem pod ośrodek rekreacyjny [....]. Z pisma KZEK z 11 marca 1981 r. (k. 152 a.a.), wynika z kolei, że "aktualnie prowadzone są roboty rekultywacyjne w północnej części basenu eksploatacyjnego i sukcesywnie tereny te będą przekazywane". Również z pisma Biura Planowania Przestrzennego do KEZK z dnia 22 września 1980 roku (k.149) wynika, że tereny wyeksploatowane, jak i będące w trakcie prowadzonych inwestycji winny zostać zrekultywowane z przeznaczeniem tych terenów na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Wskazano też, że wymaga to opracowania projektu rekultywacji, a podstawowym elementem "dla rekultywacji jest utworzenie akwenu wodnego, pasów ziemi izolacyjnej oraz ograniczenie eksploatacji do terenów udokumentowanego złoża". Na k. 217-229 znajduje się projekt rekultywacji z 1984 r. obejmujący m. in. tereny wcześniej przekazane gminie (k. 219 a.a.). Wszystkie powyższe dokumenty powinny być zatem, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, przeanalizowane i ocenione przez organy administracji publicznej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien w sposób niewątpliwy, po przeprowadzeniu rzetelnego postępowania dowodowego, ustalić czy cel wywłaszczenia został na pewno zrealizowany i w zależności od tego podjąć decyzję, uzasadniając ją w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów art. 7, 77 k.p.a w zw. z art. 136 i 137 ugn, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.
W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych, na którą składa się kwota uiszczonego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło