II SA/Bk 382/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-08-11
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc wznowione postępowanie na wniosek strony, jest zobowiązany do badania podstaw wznowienia innych niż wskazane we wniosku, nawet jeśli może je wszcząć z urzędu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc wznowione postępowanie na wniosek strony, jest związany zakresem podstaw wznowienia wskazanym w tym wniosku. Nie jest zobowiązany do badania innych podstaw wznowienia, które mógłby wszcząć z urzędu, chyba że sam wniosek w sposób jednoznaczny wskazuje na takie podstawy lub organ sam wszczął postępowanie z urzędu. W przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania jest jasny i jednoznaczny co do wskazanej podstawy, organ nie powinien rozszerzać postępowania wyjaśniającego na inne, niewskazane przez stronę podstawy.Stan faktyczny
Strony wniosły o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego z 2009 r., wskazując na nowe okoliczności faktyczne i dowody (opracowanie geodezyjne z 2014 r.) podważające ustalenia z 2009 r. Wójt Gminy odmówił wznowienia, ale decyzja ta została uchylona. Następnie Wójt wznowił postępowanie i umorzył je z uwagi na upływ 5 lat od złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję o umorzeniu, odmówiło uchylenia decyzji rozgraniczeniowej z 2009 r., ale stwierdziło, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i kwestionując odmowę uchylenia decyzji z 2009 r. oraz stwierdzenie naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi L. J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia we wznowionym postępowaniu wydania z naruszeniem prawa decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.
II SA/Bk 382/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] Wójt Gminy W. orzekł o rozgraniczeniu należących do W. i L. S. nieruchomości nr [...], [...], [...] z działkami (odpowiednio) nr [...], [...] i [...] należącymi do W. i J. K. Wskazał, że rozgraniczenia dokonano na podstawie dowodów opisanych w protokole granicznym z dnia [...] września 2009 r., zaś granica przebiega zgodnie z opisem granic i szkicem granicznym wykazanym w tym protokole, podpisanym przez wszystkie strony rozgraniczenia bez zastrzeżeń.
W piśmie z dnia [...] października 2014 r. (wpływ do organu 31 października 2014 r.) W. i L. S. wnieśli - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - o wznowienie postępowania zakończonego decyzją rozgraniczeniową z dnia [...] listopada 2009 r. Wskazali, że w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym na ich wniosek w 2014 r. przez geodetę M. K., a dotyczącym działek nr [...], [...] i [...] oraz działki nr [...], odmiennie od ustaleń rozgraniczenia z 2009 r. wskazano położenie punktu granicznego nr [...] (względem powierzchni działki nr [...]). Geodeta K. T. przeprowadzając rozgraniczenie w 2009 r. odnalazł punkt pomiarowy nr [...] słupek betonowy z którym pokrywał się pomiar geodety M. K. oraz dwa słupki betonowe w punktach [...] i [...], jednak pomiędzy tymi dwoma ostatnio wskazanymi odległość na gruncie jest niezgodna z odległością archiwalną o 0,40 m. Jest to nowa okoliczność, ujawniona w październiku 2014 r., która nie była znana podczas postępowania rozgraniczeniowego w 2009 r., a która ma wpływ na wynik wówczas dokonanego ustalenia granic (które, zdaniem wnioskodawców, jest prawdopodobnie nieprawidłowe).
Na skutek powyższego wniosku postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Wójt Gminy W. odmówił wznowienia postępowania rozgraniczeniowego, jednakże postanowienie to zostało uchylone w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Następnie Wójt Gminy W. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie, a decyzją z dnia [...] marca 2015 r. umorzył je na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. wskazując na upływ ponad 5 lat od dnia złożenia wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego w 2009 r. (co miało miejsce 31 października 2009 r.).
L. i W. S. złożyli odwołanie od decyzji umarzającej wznowione postępowanie zarzucając naruszenie art. 105 § 1 w związku z art. 146 § 1 i w związku z art. 151 § 2 k.p.a. Wskazali, że termin pięcioletni z art. 146 § 1 k.p.a. oznacza niemożność uchylenia decyzji ostatecznej, a nie niemożność prowadzenia co do niej postępowania wznowionego i konieczność jego umorzenia. Postępowanie to powinno zostać przeprowadzone z zachowaniem zasad proceduralnych wynikających z k.p.a. Umorzenie postępowania wznowionego w przedmiotowej sprawie oznaczało zatem również, w ich ocenie, naruszenie art. 7, 8, 11 i 77 § 1 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.:
1. uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2015 r. w całości,
2. odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości,
3. stwierdziło, że ostateczna decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej Kolegium wskazało, że organ I instancji orzekający po wznowieniu postępowania nie przeprowadził postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. Tymczasem do wniosku o wznowienie wnioskodawcy dołączyli dokumenty podważające moc dowodową dokumentacji rozgraniczeniowej z 2009 r., na podstawie której wydano ostateczną decyzję o rozgraniczeniu z dnia 23 listopada 2009 r. Wśród dokumentów dołączonych do wniosku znajduje się opracowanie geodezyjne z dnia [...] października 2014 r. geodety M. K. z rozgraniczenia działek w obrębie wsi K. gmina W. (działek nr [...], [...], [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Wynika z niego, że ostatnio wskazany geodeta w okresie od czerwca do października 2014 r. odszukał punkty pomiarowe istniejące w czasie rozgraniczenia przeprowadzonego w 2009 r., wówczas nieodnalezione i nieuwzględnione, a wskazujące na nieprawidłowość ustalenia granic decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Kolegium wskazało, że operat techniczny z rozgraniczenia dokonanego przez M. K. z 2014 r. został przyjęty do zasobu dokumentacji geodezyjnej. Dowodzi to, że wystąpiły podstawy do wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy tj. decyzji rozgraniczającej wydanej po wznowieniu postępowania. Mogłoby to nastąpić wyłącznie po uchyleniu decyzji ostatecznej rozgraniczeniowej z dnia [...] listopada 2009 r., co nie może mieć jednak miejsca. Zgodnie bowiem z art. 146 k.p.a. uchylenie ostatecznej decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8 k.p.a. (a więc także w punkcie 5, który był podstawą wznowienia w przedmiotowej sprawie) nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Upływ tego czasu w przedmiotowej sprawie jest bezsporny. Cytowane przepisy nie przewidują natomiast możliwości umorzenia wznowionego postępowania z powodu upływu terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Zaskarżone do Kolegium umorzenie postępowania wznowionego pierwszoinstancyjnego było zatem niedopuszczalne.
Skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r., wskazując że kwestionowany jest punkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji, złożył do sądu administracyjnego L. S. zarzucając naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 2 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia ostatecznej decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] listopada 2009 r., podczas gdy mogła ona zostać wydana w oparciu o fałszywe dowody oraz w wyniku przestępstwa, co oznacza "że od dnia jej doręczenia skarżącemu nie upłynęło 10 lat";
- art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 147 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i ograniczenie postępowania wznowionego wyłącznie do podstawy wskazanej we wniosku o wznowienie;
- art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wadliwość postępowania wyjaśniającego, które było niepełne i nie uwzględniono w nim należycie faktu, iż podstawą wznowienia mogło być oparcie decyzji rozgraniczeniowej z 2009 r. o fałszywe dowody lub jej wydanie w wyniku przestępstwa.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że jedyną podstawą wznowienia uwzględnianą przez organ wyłącznie na wniosek strony jest brak jej udziału w postępowaniu zwyczajnym (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Pozostałe podstawy wznowienia organ jest zobowiązany brać pod uwagę z urzędu, który to obowiązek w przedmiotowej sprawie nie został dochowany, bowiem organ nie ocenił, czy decyzja nie została wydana w oparciu o fałszywe dowody lub w wyniku przestępstwa (podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.). Zdaniem skarżących, organ pochopnie wydał zaskarżoną decyzję. Gdyby bowiem uwzględnił wskazane wyżej dodatkowe podstawy wznowienia, nie byłby związany zakazem uchylenia decyzji ostatecznej, bowiem miałby zastosowanie w sprawie termin 10 lat z art. 146 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w jego ocenie nie był zobowiązany prowadzić postępowania wznowionego na podstawie innej niż wskazała sama strona we wniosku o wznowienie.
W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu zakończenia postępowania karnego dotyczącego popełnienia przestępstwa przez K. T. i C. O. przy wydawaniu decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości z dnia [...] listopada 2009 r. Do wniosku dołączono: zawiadomienie z dnia [...] maja 2015 r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez wyżej wymienione osoby oraz zażalenie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa.
Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2015 r., wydanym podczas przeprowadzonej przed sądem rozprawy, wniosek o zawieszenie postępowania został oddalony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest pkt 2 i 3 decyzji odwoławczej wydanej we wznowionym postępowaniu, w których orzeczono o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej o rozgraniczeniu z dnia [...] listopada 2009 r. i stwierdzono, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Punkt 1 zaskarżonej decyzji, uchylający rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne o umorzeniu postępowania wznowionego, nie został objęty skargą. Sąd rozpoznający skargę, jako niezwiązany jej granicami a związany granicami sprawy, miał jednak prawo objąć kontrolą legalności również punkt 1. Tym bardziej było to uzasadnione, że bez rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 nie mogły zostać sformułowane punkt 2 i 3 decyzji odwoławczej. Wszystkie trzy są ze sobą ściśle związane.
Skład orzekający w sprawie niniejszej nie podziela stanowiska skarżącego, jakoby organ powinien był ocenić wystąpienie nie tylko podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istotne w sprawie, istniejące w dniu wydania ostatecznej decyzji ale nieznane wówczas organowi ją wydającemu), ale także innych podstaw: z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (fałszywość dowodów, na podstawie których wydano ostateczną decyzję oraz wydanie decyzji ostatecznej w wyniku przestępstwa).
Z wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] października 2014 r. jednoznacznie wynika, że wnioskodawcom chodziło o podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem wprost ten przepis powołali. Również argumentacja wniosku dotyczy tylko i wyłącznie okoliczności, które – zdaniem wnioskodawców – ujawniły się po wydaniu ostatecznej decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] listopada 2009 r., świadczą o jej wadliwości (operat geodezyjny geodety M. K.), a które istniały w dniu jej wydania i nie były znane organowi (jak wskazuje skarżący, nie zostały uwzględnione przez geodetę K. T. podczas rozgraniczenia w 2009 r.). W żadnym akapicie wniosku o wznowienie wnioskodawcy nie powołują się na fałszywość operatu geodezyjnego czy okoliczność dopuszczenia się przestępstwa przez któregokolwiek z uczestników postępowania rozgraniczeniowego z 2009 r., które to przestępstwo mogłoby mieć wpływ na treść wydanej wówczas decyzji rozgraniczeniowej. Nie było zatem żadnych powodów, aby oprócz podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ brał pod uwagę inne podstawy, w szczególności z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Wniosek w tym zakresie był czytelny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości co do intencji wnioskodawców.
Także po złożeniu tego wniosku do organu i aż do zakończenia postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie wznowienia (zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r.) skarżący oraz jego żona nie wskazywali, aby chodziło im o inną podstawę wznowienia niż art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wskazane zostały dopiero w skardze, a więc już po ostatecznym zakończeniu postępowania wznowionego. Stąd też jeszcze raz wyrazić należy akceptację dla oceny organu odwoławczego o braku powodów, aby we wznowionym postępowaniu brać pod uwagę dodatkowe podstawy i o okoliczności w nich wskazane rozszerzać postępowanie wyjaśniające.
Co prawda zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, iż oprócz podstaw wznowienia z art. 145a i art. 145b k.p.a. (które niniejszej sprawy nie dotyczą) wyłącznie niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym jest podstawą wznowienia na wniosek (art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147 k.p.a.) - bowiem inne podstawy wznowienia uprawniają organ do wszczęcia postępowania także z urzędu - jednakże nie oznacza to, że w każdym przypadku prowadzenia wznowionego postępowania na wniosek i w zakresie podstawy, z powodu której organ może wznowić postępowanie także z urzędu, organ ten ma obowiązek brać pod uwagę ewentualność wystąpienia wszystkich lub niektórych innych podstaw wznowienia, co do których może prowadzić postępowanie z urzędu. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela w całości stanowisko NSA zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2012 r. w sprawie II OSK 1925/12, że "granice rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a., według którego postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony, związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę. Tylko w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania, to znaczy może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego" (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
Odnosząc powyższe do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie niniejszej, wskazać trzeba, że skoro postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia 4 marca 2015 r. zawierało wyraźne wskazanie, że wznowienie następuje na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – wskazanej przez stronę - oraz na wniosek strony, to niedopuszczalne byłoby badanie przez organ wystąpienia innych podstaw wznowienia. To nie organ a strona była dysponentem postępowania wszczętego na wniosek, to strona wskazała jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (co wiązało organ, który tę podstawą jako jedyną wskazał w postanowieniu o wznowieniu) oraz nie modyfikowała tego wskazania w trakcie wznowionego postępowania.
W konsekwencji bezskuteczny pozostaje zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 147 k.p.a., bowiem nie miały one w sprawie zastosowania. Tym samym brak było też powodów aby rozważać możliwość zastosowania dziesięcioletniego a nie pięcioletniego terminu z art. 146 § 1 k.p.a. wykluczającego możliwość uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu. Termin dziesięcioletni ma zastosowanie do podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., których wystąpienia – jak wyżej wywiedziono – w sprawie nie badano.
Kolejną konsekwencją powyższej, pozytywnej oceny ograniczenia przez organ podstaw wznowionego postępowania wyłącznie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest bezzasadność zarzutów naruszenia przepisów o prowadzeniu postępowania wyjaśniającego (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) - w zakresie nieustalenia okoliczności świadczących o wystąpieniu innych podstaw wznowienia.
Z tych samych powodów nie mógł również zostać uwzględniony wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej o przekroczenie uprawnień i poświadczenie nieprawdy przez geodetę K. T. i Wójta Gminy W. Skoro w sprawie brak było podstaw do brania pod uwagę podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., to wynik sprawy karnej nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy niniejszej sądowoadministracyjnej.
W sprawie, wbrew zarzutom skargi, nie doszło również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 2 k.p.a., których zastosowanie w sprawie powinno zostać ocenione w łączności z art. 146 § 1 a także art. 149 § 2 k.p.a. (tych ostatnich zarzuty skargi nie dotyczyły).
Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jeżeli w wyniku tego postępowania organ ustali wystąpienie podstawy wznowienia, powinien ocenić, czy nie upłynęły terminy wykluczające możliwość uchylenia decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Gdy upływ terminów wyżej wskazanych stał się faktem, rozważeniu podlega zastosowanie art. 151 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie, stwierdzenie wystąpienia przeszkody w uchyleniu ostatecznej decyzji wynikającej z art. 146 § 1 k.p.a. zwalnia organ z obowiązku prowadzenia postępowania wznowionego co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia staje się bowiem stwierdzony fakt naruszenia prawa przy wydaniu skarżonej decyzji oraz wskazana przyczyna uniemożliwiająca jej uchylenie (vide np. wyrok z dnia 28 września 2010 r, I OSK 1604/09, CBOSA).
Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, powyższe przepisy zostały przez organ odwoławczy zinterpretowane i zastosowane prawidłowo. Przede wszystkim, jak wymaga tego art. 149 § 2 k.p.a., organ ocenił wystąpienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazanej przez stronę i ocena ta wypadła pozytywnie (okoliczności charakteryzujące tę podstawę potwierdziły się). Powołując się na zgromadzone w sprawie dowody Kolegium wyjaśniło, że istotnie, przedstawione przez skarżącego dokumenty geodezyjne z 2014 r., sporządzone w postępowaniu rozgraniczeniowym przeprowadzonym przez uprawnionego geodetę M. K., co najmniej podważają wiarygodność ustaleń postępowania rozgraniczeniowego z 2009 r. przeprowadzonego przez uprawnionego geodetę K. T. W szczególności wynika z nich, że w 2009 r. ustalono granice działek bez stwierdzenia rozbieżności, podczas gdy w 2014 r. stwierdzono różnice w położeniu punktu granicznego nr [...] o 0,37 m w stronę działki nr [...] oraz o 0,47 m w położeniu punktu granicznego nr [...] w stronę działki nr [...]. Stąd też powstaje wątpliwość co do prawidłowości ustalenia przebiegu granicy dokonanego w 2009 r. i tym samym zasięgu prawa własności skarżącego i jego sąsiada a właściciela działki nr [...]. W konsekwencji organ odwoławczy trafnie przyjął, że w sprawie ujawniono nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nie znane organowi w postępowaniu, którego dotyczyło wznowienie, a które istniały w dacie wydawania decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] listopada 2009 r. i podważają obecnie zawarte w niej rozstrzygnięcie. Wystąpiły zatem podstawy do oceny, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa (uchybienia w zakresie sporządzania operatu geodezyjnego służącego ówczesnemu rozgraniczeniu). Trafnie też ocenił organ odwoławczy upływ terminu z art. 146 § 2 k.p.a.. Od dnia doręczenia stronom postępowania zwyczajnego decyzji z dnia 23 listopada 2009 r. (najpóźniejsze doręczenie miało miejsce w dniu 25 listopada 2009 r., k. 2 – 7 akt adm. I instancji) upłynęło pięć lat (w dniu 25 listopada 2014 r.). W orzecznictwie wskazuje się, że termin ten liczy się od dnia doręczenia (lub ogłoszenia) decyzji podmiotom biorącym udział w postępowaniu zwyczajnym jako strony, a jego upływ jest bezwarunkowy i niezależny od okoliczności, które go spowodowały, zatem powinien być wzięty pod uwagę przez organ z urzędu (vide wyroki z dnia 29 kwietnia 2014 r., II SA/Bk 1001/13, z dnia 6 grudnia 2012 r., IV SA/Po 1014, 12, CBOSA). To też w sprawie nastąpiło.
W takiej sytuacji jedynym dopuszczalnym orzeczeniem było stwierdzenie wydania decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] listopada 2009 r. z naruszeniem prawa na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. oraz wskazanie powodów, dla których do uchylenia dojść nie mogło (art. 146 § 1 k.p.a.). Co prawda z treści art. 151 § 2 k.p.a. wynika, że w przypadku upływu terminu z art. 146 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, którą to zasadę w sprawie niniejszej przekracza w punkcie 2 zaskarżonej decyzji, jednakże uchybienie to nie ma, zdaniem sądu, wpływu na wynik sprawy niniejszej. W zaskarżonej decyzji – w punkcie 3 - znalazło się bowiem wymagane przepisem art. 151 § 2 k.p.a. stwierdzenie o naruszeniu prawa, które jest kluczowe dla postępowania wznowionego kończącego się po upływie terminów z art. 146 § 1 k.p.a. Punkt 2 zaskarżonej decyzji jest zbędny, ale nie deformuje rozstrzygnięcia. Stanowi jedynie przeniesienie do sentencji tego, co powinno znaleźć się w uzasadnieniu orzeczenia zawartego w punkcie 3. Wskazuje na uchybienia postępowania o rozgraniczenie z 2009 r. potwierdzające podaną przez stronę podstawę wznowienia, które dawałyby podstawę do orzeczenia (po wznowieniu) na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., gdyby nie regulacja § 2 tego przepisu. Ta ostatnia nie dawała podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z 2009 r. z powodu treści art. 146 § 1 k.p.a. i nakazywała jedynie stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, co uczyniono w punkcie 3 zaskarżonej decyzji
Jak wyżej wskazano, skarga nie zawiera zarzutu dotyczącego rozstrzygnięcia w punkcie 1 decyzji odwoławczej (o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej umarzającej wznowione postępowanie), jednakże sąd uznał za stosowne odnieść się również do tej kwestii z uwagi na jej istotowe związanie z rozstrzygnięciem zawartym w punkcie 3 zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim trafnie organ odwoławczy wskazał, że rodzaje dopuszczalnych rozstrzygnięć kończących wznowione postępowanie wskazał ustawodawca w art. 151 k.p.a. i nie ma wśród nich umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia. Stąd też nie mogło do niego dojść bez naruszenia art. 151 k.p.a., a fakt wydania w I instancji takiego niedopuszczalnego rozstrzygnięcia musiał skutkować uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej na etapie odwoławczym przy zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Na marginesie jedynie dodać należy, że bez tegoż uchylenia nie mogłoby dojść do ewentualnego orzeczenia o uchyleniu decyzji rozgraniczeniowej z dnia 23 listopada 2009 r. w sytuacji, gdyby ustalono brak upływu terminu pięcioletniego z art. 146 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło