II SA/Wa 2305/14
WyrokWSA w Warszawie2015-08-12
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Ewa Grochowska-Jung, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego, wydany z powodu długotrwałej nieobecności policjanta na zwolnieniu lekarskim, narusza przepisy prawa, w szczególności zasady uznania administracyjnego i prawa do czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego, wydany z powodu długotrwałej nieobecności na zwolnieniu lekarskim, która uniemożliwiała prawidłowe kierowanie wydziałem, mieści się w granicach uznania administracyjnego właściwego przełożonego. Długotrwała nieobecność policjanta, nawet usprawiedliwiona, może negatywnie wpływać na funkcjonowanie jednostki i uzasadniać zmiany kadrowe, a sądowa kontrola takich decyzji jest ograniczona do badania ich legalności, a nie celowości. Zarzuty naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu nie są zasadne, jeśli strona miała możliwość złożenia odwołania i skorzystania z przysługujących jej praw procesowych.Stan faktyczny
Policjant G. O. został zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji z powodu długotrwałej nieobecności na zwolnieniu lekarskim, która według organu uniemożliwiała prawidłowe kierowanie wydziałem. Policjant wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i ustawy o Policji. Komendant Główny Policji uchylił decyzję w części dotyczącej cofnięcia dodatku funkcyjnego, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Policjant zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Policji do WSA w Warszawie, zarzucając m.in. naruszenie zasad postępowania administracyjnego i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi G. O. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska – oddala skargę –
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 a pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, Nr 217, poz. 1280 i Nr 230, poz. 1371 ze zm.) zwolnił G. O. [...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej policji w [...] z dniem [...] sierpnia 2014 r. z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] września 2014 r. przeniósł do swojej dyspozycji z zachowaniem posiadanych składników uposażenia.
Na podstawie § 8 ust. 1 oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) wyżej wymienionemu policjantowi z dniem [...] sierpnia 2014 r. cofnął dodatek funkcyjny i z dniem [...] września 2014 r. przyznał dodatek służbowy w dotychczasowej wysokości.
Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że G. O. stanowisko [...] Wydziału [...] zajmuje od [...] maja 2012 r: Aktualna efektywność pracy Wydziału [...] nie daje rękojmi prawidłowej realizacji zadań leżących w zakresie wydziału.
Przyjęty przez w/wym. system kierowania komórką, w sposób mało skuteczny wpływa na egzekwowanie realizacji obowiązków przez podległych policjantów i pracowników. Nastąpiła odwrócona forma delegowania zadań, przy jednoczesnym braku skutecznej oceny i opiniowania podwładnych. Powyższe powoduje dezorganizację pracy oraz formy nadzorczej Wydziału [...].
Okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji przełożonego na podstawie art.37a pkt 1 ustawy o Policji, umożliwi organowi podjęcie właściwej decyzji w zakresie określenia statutu służbowego wymienionego w odniesieniu do jego sytuacji służbowej i możliwości etatowych jednostki Policji.
Od powyższego rozkazu personalnego G. O. złożył odwołanie w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i umorzenie postępowania ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie art. 7, 9-11, 77, 80 107 § 3 Kpa oraz art. 32 ust. 1 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu odwołania G. O. wskazał między innymi, iż organ nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie wskazanych w zaskarżonej decyzji zarzutów.
G. O. zarzucił i również organowi I instancji nieuzasadnione zastosowanie art. 108 § 1 Kpa twierdząc iż organ nie wskazał, w jakim zakresie natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji miało wpływ na funkcjonowanie Policji i wykonywanie jej ustawowych zadań oraz na zapewnienie warunków bezpieczeństwa obywateli.
Policjant w uzasadnieniu powyższego wystąpienia obszernie uzasadnił swoje stanowisko nie tylko poprzez polemikę z zaskrżonym rozkazem, ale także wskazanie faktów, które jego zdaniem mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Ponadto do przedmiotowego odwołania strona załączyła, kopię opinii służbowej z dnia [...] maja 2012 r. oraz tablicę 3 Biuletynu za miesiąc 1-8 2013 r./2014 r. przedstawiającą liczbę przestępstw o charakterze [...] w garnizonie [...].
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2014 r. mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej cofnięcia G. O. z dniem [...] sierpnia 2014 r. dodatku funkcyjnego i przyznania z dniem [...] września 2014 r. dodatku służbowego dotychczasowej wysokości i umorzył postępowanie I instancji w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W motywach rozstrzygnięcia komendant Główny Policji wskazał, że organ II instancji obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości oraz rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu odwoławczym. Kontrola organu odwoławczego jest więc kontrolą pełną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 1998 r., sygn. akt III SA 1379/97). Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę.
Wskazał, iż istotą administracyjnego toku instancji jest dwukrotne rozstrzygnięcie tej samej sprawy, nie zaś kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Przywołana regulacja przyznaje organowi II instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czego następstwem może być utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji w oparciu o stan prawny i faktyczny, obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Z uwagi na powyższe zasadnym jest więc stwierdzenie, że organ II instancji tym bardziej upoważniony jest do wprowadzenia nowych aspektów uzasadnienia do decyzji.
Organ odwoławczy cytując treść przepisu art. 37a pkt 1 ustawy o Policji zgodnie z którym, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy, podkreślił, że podejmowana na tej podstawie ma charakter uznaniowy, a zatem opiera się w dużym stopniu na uznaniu przełożonego, zaś w przypadku osób zajmujących tak wysokie stanowiska kierownicze, jak [...] wydziału w strukturze komendy wojewódzkiej Policji, na określonej, przyjętej koncepcji kierowania, a także na potrzebach interesów służbowych w szerokim ujęciu, tj. dotyczących nie tylko bezpośrednio jednej komórki organizacyjnej, lecz funkcjonowania całego garnizonu.
Organ wskazał, że ustawodawca w przepisie art. 37a ust. 1 ustawy usankcjonował możliwość tworzenia w Policji szczególnej grupy kadrowej, w której na pewien okres zostają umieszczeni policjanci o czasowo nieuregulowanym statusie służbowym. Grupa ta ma stanowić przejściowe ujęcie ewidencyjne do czasu mianowania na kolejne stanowisko służbowe lub zwolnienia ze służby w Policji.
W tej grupie powinno się umieszczać policjantów zwolnionych z dotychczasowych stanowisk – przed mianowaniem na kolejne stanowisko lub zwolnienia ze służby co w sprawie niniejszej miało miejsce gdyż z dniem [...] sierpnia 2014 r. skarżący został zwolniony z zajmowanego stanowiska.
W myśl art. 32 ustawy o Policji, powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Przepis ten ma charakter kompetencyjny, bowiem określono w nim wyłącznie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych. Nie wskazano natomiast w nim kryteriów i merytorycznych przestanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach.
Organ podkreślił, że stosunek łączący policjanta z jego pracodawcą, czyli przełożonym właściwym w sprawach osobowych jest stosunkiem służbowym i wszelkie jego uregulowania dotyczące jego nawiązania, zmiany, ustania, czy też przeniesienia reguluje ustawa o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.).
Stosownie do przepisu art. 28 ustawy o Policji stosunek służbowy funkcjonariusza Policji powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zdecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków jej pełnienia. Osoba zgłaszająca się w myśl art. 25 ustawy o policji dobrowolnie wyraża gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w policji.
Kandydat na policjanta świadomie poddaje się zatem służbowej dyspozycji przełożonego, która polegać może także na dowolnym określeniu miejsca pełnienia służby oraz stanowiska funkcjonariusza. Obowiązki policjanta reguluje ponadto zawarta w art. 27 ust. 1 ustawy o Policji rota ślubowania. Każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in. pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Ustawowe ograniczenia w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko służbowe należy traktować jako wyjątki od zasady dającej przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalania treści stosunku służbowego. Poza tymi ograniczeniami przełożony właściwy w sprawach osobowych może bez zgody policjanta przenieść go na inne stanowisko służbowe, w tym na stanowisko równorzędne.
Tym samym organ odwoławczy stwierdził, że rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o zwolnieniu [...] G. O. z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu go do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], został wydany przez właściwy organ oraz uwzględnia obowiązujące w tym zakresie podstawy prawne. Art. 32 ust. 1 ustawy o Policji uprawnia bowiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do podjęcia decyzji w sprawie zwolnienia [...] G. O. z zajmowanego stanowiska, zaś art. 37a pkt 1 tejże ustawy pozwala przenieść policjanta zwolnionego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
Organ zaznaczył, że organizacji o strukturze hierarchicznej, której funkcjonowanie opiera się na zdyscyplinowaniu funkcjonariuszy, zagadnienie obsadzenia stanowisk kierowniczych pozostaje szczególnie istotną kwestią. Przełożony wyższego stopnia jest bowiem zobowiązany mianować na stanowiska kierownicze osoby dające - w jego przekonaniu - rękojmię optymalnego zapewnienia realizacji zadań służbowych. Tak więc Komendant Wojewódzki Policji w [...] był zarówno uprawniony, jak i zobowiązany do dokonania zmiany na stanowisku [...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w przypadku stwierdzenia takiej konieczności.
Komendant Główny Policji wskazał, że powodem podjęcia działań przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze stanowiska [...] Wydziału [...] były między innymi: brak zaufania Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do wymienionego, wynikający z niezadawalającej efektywności pracy Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], niedającej rękojmi prawidłowej realizacji zadań leżących w zakresie tego wydziału, braku egzekwowania poleceń służbowych wśród podległych funkcjonariuszy, braku stosowania ofensywnych metod pracy operacyjnej oraz pozyskiwania osobowych źródeł informacji przez podległą wymienionemu komórkę organizacyjna Policji, jak również odwróconej formy delegowania zadań, przy jednoczesnym braku skutecznej oceny i opiniowania podwładnych, co w konsekwencji spowodowało dezorganizację pracy tej komórki organizacyjnej Policji.
Organ wskazał, iż z uwagi na zakres obowiązków na stanowisku [...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] współpraca pomiędzy nim a Komendantem Wojewódzkim Policji wymaga nie tylko odpowiednich kwalifikacji i nienagannego przebiegu służby, lecz zaangażowania w wykonywanie zadań w sposób zgodny z oczekiwaniami Komendanta. Owa współpraca winna się przejawiać zaufaniem przełożonego do funkcjonariusza kierującego jedną z komórek organizacyjnych jednostki, zdolnością do realizacji zadań w sposób zgodny z wolą przełożonego. Istotnym elementem współpracy każdego komendanta wojewódzkiego Policji z kadrą kierowniczą średniego szczebla jest niewątpliwie sprawne kierowanie poszczególnymi komórkami organizacyjnym zarządzanej jednostki.
Niewątpliwym jest także, iż w sytuacji jakichkolwiek nieporozumień pomiędzy komendantem a podległym mu przełożonym danej komórki organizacyjnej, sprawne realizowanie zadań instytucji doznaje znacznych trudności. Wskazał ponadto iż w
interesie służby leży, aby zorganizowana grupa ludzi stale współpracująca ze sobą wykonywała prawidłowo swoje zadania służbowe i w sposób prawidłowy była nadzorowana przez [...] wydziału.
Organ wyjaśnił, że wskazane przez G. O. jego dotychczasowa dobra opinia służbowa a także dorobek nie były przez organ kwestionowane nie mogły jednak zmienić podjętej decyzji.
Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z Kartą opisu stanowiska pracy, z którą [...] G. O. zapoznał się i przyjął do stosowania w dniu [...] maja 2012 r., zakres jego zadań na stanowisku [...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] obejmował m.in. kierowanie przebiegiem służby lub pracy podwładnych poprzez osobiste podejmowanie decyzji rozstrzygających zasadnicze problemy wynikłe w sprawach załatwianych przez wydział, planowanie organizowanie, nadzorowanie i koordynowanie wykonywania zadań przez wydział, współdziałanie z komendantami powiatowymi Policji nadzorującym, służbę [...] oraz zastępcami komendantów miejskich i powiatowych policji nadzorujących służbę [...] w zakresie planowania, koordynowania oraz wykonywania czynności mających na celu zwalczanie [...].
Organ podkreślił ponadto, że decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] powołał zespół Koordynacyjno-Zadaniowy do realizacji zadań w zakresie zwalczania [...], na stanowisko kierownika Zespołu powołał natomiast G. O.
Wykonywanie wyżej wymienionych zadań wymaga od osoby piastującej tą funkcję zaangażowania oraz dyspozycyjności. W tej sytuacji zadaniem organu nie można pominąć faktu, iż skarżący od dnia [...] lipca 2014 r. przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, nie realizując: w tym czasie żadnych z wymienionych powyżej zadań, które w ocenie Komendanta Głównego Policji są kluczowe dla realizacji ustawowych zadań Policji. Podkreślił również, iż [...] Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. orzekła wobec G. O. zdolność do służby w Policji bez ograniczeń. Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] w dniu [...] października 2014 r. zatwierdziła zapadłe orzeczenie. Policjant przebywa jednak dalej na zwolnieniu lekarskim przedkładając kolejne zaświadczenia lekarskie (ostatnie zaświadczenie lekarskie potwierdza niezdolność do służby skarżącego od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] października 2014 r.).
Organ podniósł, iż długotrwała obserwacja policjanta wpływa zarówno na organizację jak i efektywność działania macierzystej jednostki Policji.
Organ wskazał również, iż ustawodawca nie uzależnił możliwości zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych od przebiegu służby funkcjonariusza, jego kwalifikacji zawodowych, niekaralności dyscyplinarnej, czy faktu wyróżniania nagrodami uznaniowymi, ani też od jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Powyższe umożliwia właściwemu przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na policję, taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania.
Organ, mając takie uprawnienia, dał pierwszeństwo argumentom przemawiającym za celowością zwolnienia strony z zajmowanego stanowiska i przeniesieniem do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] przed argumentami uzasadniającymi pozostawienie jej na dotychczas zajmowanym stanowisku ze względu na dotychczasowe osiągnięcia w służbie.
U stosunkując się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że działania organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 Kpa, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.
Pojęcie "służby" wiąże się nierozerwalnie z pojęciem "poświęcenia". Służba w formacji uzbrojonej nie jest bowiem zwykłą pracą. Służbę może więc pełnić tylko taka osoba, która zdaje sobie sprawę z wagi pełnionych obowiązków. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, iż policjant, który nie realizuje przyjętych na siebie zobowiązań nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Jego postępowanie wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań Policji.
Również odnoszą się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 Kpa organ wyjaśnił że zarzut ten nie znajduje uzasadnienia.
Organ wskazał bowiem fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł a to z kolei stanowi podstawowe rozstrzygnięcia. Konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu, a w rozstrzygnięciu decyzji, zaś rolą uzasadnienia wynikającą z art. 107 § 3 Kpa jest objaśnienie toku myślenia prowadzącego do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. W tym znaczeniu uzasadnienie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. spełniło swoją rolę.
Natomiast ewentualne nieprawidłowości uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego zostały konwalidowane przez organ II instancji w niniejszej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu strony w zakresie naruszenia art. 10 Kpa organ podkreślił, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą nie każde naruszeni art. 10 § 1 Kpa stanowi automatycznie podstawy do uchylenia decyzji jeśli nie towarzyszy mu takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego rozwijających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zapewniających jej realizacje, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 747/09, LEX nr 580340). Zarzut natomiast naruszenia art. 10 Kpa może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła bowiem policjant skorzystał z prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez złożenie odwołania od rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące na niezbędność natychmiastowego wykonania decyzji o zwolnieniu G. O. ze stanowiska i przeniesieniu wymienionego do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] oraz, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.
Jednocześnie Komendant Główny Policji wskazał, iż rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. został wydany z naruszeniem art. 121 ust 1 ustawy o Policji. Zgodnie z powołanym przepisem w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w cym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Z brzmienia cytowanej regulacji jednoznacznie wynika, iż policjant przenoszony do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, tj. pozostawiony bez przydziału służbowego, nie może być z tego tytułu pozbawiony m.in. dodatku do uposażenia o charakterze stałym (nawet jeżeli przyznany zostanie mu inny dodatek w tożsamej wysokości). Zgodnie natomiast z § 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, z późn. zm.) dodatkiem o charakterze stałym jest między innymi dodatek funkcyjny.
Natomiast zgodnie z art. 104 ust. 3 ustawy o Policji na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2 policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy. Z powyższego wynika zatem, iż dodatek służbowy przyznaje się policjantowi pełniącemu służbę na stanowisku innym niż kierownicze i samodzielne. Biorąc zatem po uwagę, iż policjant nie został mianowany na stanowisko służbowe, na którym przysługuje dodatek służbowy organ naruszył wskazane regulacje.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. O. zarzucił:
1) naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks posłowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- naruszenie art. 138 § 1 w związku z art. 15 Kpa, polegające na przejęciu przez organ II instancji kompetencji organu I instancji i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości;
- naruszenie innych podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a przede wszystkim art. 7, art. 9 art. 10 i art. 11 Kpa, polegające na pozbawieniu czynnego udziału w postępowaniu i zaniechaniu obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z naruszeniem art 7, art 9, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa, polegające na zastosowaniu wskazanego przepisu ustawy o Policji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na uznanie, że stan faktyczny (okoliczności sprawy) uzasadniały zastosowanie tego przepisu.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazem personalnym oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i zasądzenia kosztów postępowania.
Jednocześnie wniósł o:
- przesłuchanie w charakterze świadka – [...] M. T. - Zastępcy [...] Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w [...] na okoliczność prowadzonego w jego sprawie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją - rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. a zwłaszcza na okoliczność dot. akt niniejszego postępowania;
- dołączenie do akt postępowania, na żądanie Sądu, potwierdzonych za zgodność kserokopii fragmentu urządzeń ewidencyjnych pism jawnych w KWP w [...] - z sekretariatu Komendanta (Zastępcy Komendanta) Wojewódzkiego Policji w [...] lub sekretariatu Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w [...] odzwierciedlających fakt odnotowania rejestracji notatki służbowej z dnia [...] września 2014 r. Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] – [...] H. W.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 Nr 270 t.j.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy i przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź stanowiły podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji - rozkazu personalnego podnieść należy, że w toku rozpoznania sprawy organ II instancji nie naruszył prawa.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji o odwołaniu G. O. ze stanowiska [...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] i przeniesieniu do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] stanowiły przepisy
art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.
Przepis art. 32 ustawy stanowi, że do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania policjanta ze stanowisk służbowych właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Na podstawie tego przepisu właściwy komendant ma prawo m.in. do zwolnienia policjanta ze stanowiska służbowego. Przepis nie określa kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach, dlatego należy podzielić stanowisko organu orzekającego, że ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu decydowanie o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska. Zatem decyzje wydane na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy są decyzjami uznaniowymi, których ramy wyznacza art. 7 Kpa.
Podnieść należy, że co do zasady sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona, nie obejmuje ona celowości zaskarżonej decyzji. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowody i dokonał wyboru określonego załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. Należy przy tym wskazać, że postępowanie dotyczące zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji komendanta nie jest całkowicie dowolne, gdyż jest ograniczone art. 7 Kpa.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżącego, organ w zaskarżonej decyzji bardzo wnikliwie wykazał i ocenił okoliczności i przyczyny, które wpłynęły na wydanie decyzji o jego zwolnieniu ze stanowiska.
[...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] i przeniesieniu do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dniem [...] września 2014 r.
Organ wskazał na to, że przedłużająca się nieobecność w służbie skarżącego uniemożliwiała mu realizację podstawowych zadań związanych z prawidłowym funkcjonowaniem Wydziału, gdzie był [...] Wydziału.
Bezsporne jest to, że nieobecność ta była usprawiedliwiona, poparta złożonymi do akt sprawy dokumentami w postaci zwolnień lekarskich. Nie zmienia to jednak faktu, że powodowała braku nadzoru nad pracą [...] podległych funkcjonariuszy tego wydziału. Skarżący od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia wydania decyzji organu I instancji ([...] sierpnia 2014 r.) jak również organu odwołanego ([...] października 2014 r.)przebywał na długoterminowym zwolnieniu lekarskim. Należy zatem podzielić stanowisko organu, że tak długa nieobecność w służbie [...] Wydziału [...] jest przesłanką negatywnie wpływającą na funkcjonowanie jednostki, powoduje brak możliwości sprawnego kierowania podległym Wydziałem i w konsekwencji uniemożliwia pełnienie przez skarżącego służby na stanowisku kierowniczym, na którym konieczna jest pełna dyspozycyjność. Nie można zatem uznać za przekroczenie granic uznania administracyjnego stwierdzenie, że w tych okolicznościach zaszła rzeczywista potrzeba dokonania zmian organizacyjnych poprzez zmianę osobową na stanowisku [...] wydziału. Komendant uznał, że skarżący nie jest w stanie nadal kierować podległym mu wydziałem, dalsza jego pracy jako [...] wydziału oraz celowość pozostawienia na tym stanowisku kierowniczym, wzbudziła wątpliwości. Warunkiem sprawnego funkcjonowania pionu [...] jest bowiem nie tylko fachowość i doświadczenie osoby pełniącej funkcję kierowniczą, ale również dyspozycyjność i pełne zaufanie organu mianującego. Jak wynika z akt Komendant utracił zaufanie do swojego podwładnego i uznał, że nie sprostał on powierzonym mu obowiązkom. Policja, jak słusznie podkreślono w decyzji jest formacją zaufania społecznego, a sprawne funkcjonowanie pionu [...], w szczególności pionu [...], nad którym nadzór sprawował skarżący ma bezpośredni wpływ na utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie podległej mu jednostki.
Jak wyżej wskazano istotą służby w Policji jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, osoba zgłaszająca się do służby w Policji wyraża dobrowolnie gotowość podporządkowania się szczególnie dyscyplinie służbowej obowiązującej w Policji, składa ślubowanie, zobowiązując się do przestrzegania dyscypliny służbowej oraz wykonywania rozkazów i poleceń służbowych.
Zwalnianie i przenoszenie policjantów do dyspozycji Komendanta mieści się w kategoriach szczególnych uprawnień przełożonych składających się na kształtowanie dyscypliny służbowej, której policjant musi się podporządkować. Dlatego Komendant Wojewódzki Policji jako przełożony wszystkich funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej Policji ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz do decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w podległej jednostce. W granicach swoich uprawnień mógł więc zwolnić a następnie przenieść G. O. do swojej dyspozycji nawet wbrew jego woli.
Zauważyć należy, że podnoszona przez skarżącego jego dotychczasowa dobra opinia, odznaczenia, nagrody nie byty kwestionowane przez organ, ale nie miały one wpływu na zmianę decyzji, ponieważ w sprawie chodziło o wpływ długotrwałej nieobecności skarżącego w służbie na sprawne kierowanie podległym mu wydziałem. Organ, mając takie uprawnienia, dał pierwszeństwo argumentom przemawiającym za celowością zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska i przeniesieniem do dyspozycji komendanta przed argumentami uzasadniającymi pozostawienie go na dotychczas zajmowanym stanowisku ze względu na wysokie kwalifikacje.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 37a pkt 1 ustawy stanowiący, ze policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Ustawodawca usankcjonował w tym przepisie możliwość tworzenia w Policji szczególnej grupy kadrowej, w której na pewien okres zostaną umieszczeni policjanci o czasowo nieuregulowanym statusie służbowym. Grupa ta ma stanowić przejściowe ujęcie ewidencyjne do czasu mianowania na kolejne stanowisko służbowe lub zwolnienia ze służby w Policji. W tej grupie umieszcza się m.in. policjantów zwalnianych z dotychczasowych stanowisk. Ponieważ skarżący w zaskarżonej decyzji został zwolniony ze stanowiska, zachodziła potrzeba przeniesienia go do dyspozycji przełożonego, na czas nie dłuższy niż okres 12 miesięcy, po którym nastąpi decyzja co do jego dalszej służby. Zatem przepis art. 37a pkt 1 ustawy został prawidłowo zastosowany.
Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 7 Kpa poprzez stronnicze rozpatrzenie sprawy oraz brak poszanowania słusznego interesu obywatela - funkcjonariusza policji, stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny.
Jak wyżej wskazano właściwy komendant jest uprawniony do zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska, przy czym ramy tego uznania wyznacza przepis art. 7 Kpa - interes społeczny, w tym przypadku interes służbowy Policji oraz słuszny interes policjanta. Organy uprawnione do podejmowania decyzji muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywne pojmowanie interesu konkretnego policjanta, ale mieć na względzie szerszy interes jednostki organizacyjnej, w niniejszej sprawie Komendy Wojewódzkiej Policji, co w zaskarżonej decyzji zostało, z zachowaniem wymogu art. 107 S 3 Kpa uzasadnione.
W sprawie znaczenie miała ocena wpływu długotrwałej nieobecności skarżącego w służbie na pracę wydziału, w którym skarżący zajmował stanowisko kierownicze. I ta ocena nie zawierała cech dowolności, nie przekroczyła granic uznania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów części ogólnej Kpa., to wskazać należało, iż strona pozbawiła Sąd możliwości weryfikacji wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów świadczących o tym, że te potencjalne naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd administracyjny jest zobowiązany badać zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez pryzmat normy art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm.). W myśl powołanej normy prawnej podstawą do uchylenia decyzji mogą zaś być jedynie takie naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W realiach niniejszej sprawy, tutejszy Sąd nie dopatrzył się zaś naruszeń prawa przez organ, które miałyby nie tylko istotny, ale wręcz, jakikolwiek wpływ na kwestionowane rozstrzygnięcie.
Wskazać bowiem ponownie należy, iż skarżący od [...] lipca 2014 r. przebywał na długotrwałym, ciągłym zwolnieniu lekarskim zaś zajmowane przez którego stanowisko [...] ma charakter strategiczny, zatem zwolnienie funkcjonariusza z tego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji miało w pierwszej kolejności na celu zapewnienie prawidłowego toku realizacji zadań przez Wydział [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] poprzez stworzenie możliwości obsadzenia na nowe stanowisko [...] w związku z trwającą absencją chorobową skarżącego. Takie uzasadnienie decyzji jest już wystarczającą argumentacją dla uznania legalności rozstrzygnięcia o zwolnieniu policjanta z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego.
Decyzja podejmowana na podstawie art. 37a pkt 1 ww. ustawy o Policji nie musi bowiem wskazywać, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, w szczególności nie musi określać, czy organ Policji zamierza dokonać powołania lub mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe albo zwolnienia go ze służby. Wskazany przepis art. 37a pkt 1 ww. ustawy o Policji ani żaden inny powszechnie obowiązujący przepis prawa nic zobowiązuje bezpośredniego przełożonego do informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej. Zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego jest uzasadnione nie tylko wówczas, gdy absencja chorobowa policjanta dezorganizuje służbę w komórce organizacyjnej, w której policjant pełni funkcję kierowniczą, ale także wtedy, gdy w czasie trwającej choroby komisja lekarska orzeknie o jego trwałej niezdolności do służby.
Tym samym przyjąć należy zdaniem Sądu, iż podstawą spornej decyzji był stan faktyczny ustalony prawidłowo i wyczerpująco. Tych ustaleń nie mogły zmienić złożone przez skarżącego w skardze wnioski dowodowe wskazać jedyni należy iż zgodnie z art. 106 § 3 ppsa Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepis ów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło