II SA/Łd 515/15
WyrokWSA w Łodzi2015-08-13
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku, może nakładać na właścicieli nieruchomości obowiązki wykraczające poza zakres delegacji ustawowej zawartej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Rada gminy, uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku, nie może nakładać na właścicieli nieruchomości obowiązków wykraczających poza zakres delegacji ustawowej zawartej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wprowadzenie takich dodatkowych obowiązków, jak np. usuwanie zanieczyszczeń z elewacji, sopli lodowych z dachów, czy obciążanie kosztami deratyzacji, stanowi istotne naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności tych przepisów regulaminu.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Pabianicach zaskarżył uchwałę Rady Gminy Ksawerów dotyczącą Regulaminu utrzymania czystości i porządku. Zarzucił, że uchwała przekracza delegację ustawową, nakładając na właścicieli nieruchomości dodatkowe obowiązki, takie jak utrzymanie stanu sanitarno-higienicznego, usuwanie zanieczyszczeń z elewacji, sopli lodowych z dachów, czy obciążanie kosztami deratyzacji. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując zgodność uchwały z prawem i brak zakwestionowania jej przez Wojewodę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 2 ust.1 pkt 1, 2, 3, § 8 ust.4, § 15 ust.4, ust.5, § 17 ust.5 załącznika "Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ksawerów", oddalił skargę w pozostałej części i stwierdził, że uchwała nie podlega wykonaniu w części objętej stwierdzeniem nieważności.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Pabianicach na uchwałę Rady Gminy Ksawerów z dnia 23 stycznia 2013 roku nr XXXVI/245/2013 w przedmiocie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ksawerów 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części: § 2 ust.1 pkt 1, 2, 3, § 8 ust.4, § 15 ust.4, ust.5, § 17 ust.5 załącznika "Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ksawerów"; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części objętej stwierdzeniem jej nieważności określonym w pkt 1 wyroku. LS
Prokurator Rejonowy w Pabianicach zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy Ksawerów z dnia 23 stycznia 2013 r. Nr XXXVI/245/2013 w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Ksawerów.
Prokurator zarzucił powyższej uchwale istotne naruszenie prawa t.j. przez wprowadzenie rozwiązań, które stanowią przekroczenie delegacji ustawowej, zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.).
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części t.j. przepisów § 2 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 , § 8 ust. 4 i 5 , § 15 ust. 4 i 5 , § 17 ust. 5.
W uzasadnieniu Prokurator podniósł, że wskazana uchwała w wymienionych niżej uregulowaniach przekracza delegację ustawową poprzez:
a/ nałożenie w § 2 ust. 1pkt 1 uchwały na właścicieli dodatkowych obowiązków utrzymania w czystości, porządku oraz należytego stanu sanitarno-higienicznego nieruchomości;
b/ nałożenie w § 2 ust. 1 pkt 2 uchwały na właścicieli dodatkowego obowiązku utrzymania w czystości przez usuwanie z elewacji budynków i ogrodzeń i innych urządzeń służących do użytku publicznego, zanieczyszczeń powodowanych przez ptaki i zwierzęta oraz akty wandalizmu;
c/nałożenie w § 2 ust. 1 pkt 3 uchwały na właścicieli dodatkowych obowiązków w postaci niezwłocznego i bieżącego usuwania sopli lodowych i śniegu z dachów i gzymsów;
Dodatkowe obowiązki nałożone na właścicieli nieruchomości nie wynikają z treści ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. Zatem przepis ten stanowi, że właściciele nieruchomości są zobowiązani do wykonania prac wymienionych w tym uregulowaniu jedynie w odniesieniu do chodników położonych bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Stąd nałożenie na właścicieli nieruchomości dodatkowych czynności na całej nieruchomości stanowi istotne naruszenie prawa.
W ocenie Prokuratora przejawem dowolnej inicjatywy ustawodawczej, stanowiącej nieuzasadnione powtórzenie uregulowań wprowadzonych w przepisach o odpadach jest też uregulowanie zawarte w § 8 ust. 4 i 5 zaskarżonej uchwały, zabraniające wrzucania do pojemników na odpady odpadów komunalnych, śniegu, lodu, popiołów , gruzu, szlamów, substancji toksycznych, żrących i wybuchowych oraz odpadów pochodzących z działalności gospodarczej. Takie uregulowanie w postaci zakazu gromadzenia w pojemnikach odpadów komunalnych m.in. śniegu, żużlu itp. zgodnie z aktualnym orzecznictwem administracyjnym jest nieuzasadnione, gdyż nie mieści się w kompetencjach Rad Gmin.
Prokurator uznał, że delegacja ustawowa została przekroczona także w § 15 ust. 4 i 5 zaskarżonej uchwały, mocą których zabroniono wprowadzania zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej, piaskownic i innych miejsc służących do zabawy dzieciom. Ustawodawca nie upoważnił bowiem Rady Gminy do sformułowania definitywnego zakazu wprowadzania zwierząt domowych na określone tereny, lecz do określenia obowiązków ich właścicieli w celu ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.
Także przekroczeniem ustawowej delegacji jest obciążenie właścicieli nieruchomości kosztami deratyzacji w § 17 ust. 5 uchwały. W art. 4 ust. 2 ustawy brak jest dopuszczenia możliwości obciążenia właścicieli nieruchomości kosztami za przeprowadzenie takiej czynności.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ksawerów wniosła o oddalenie skargi, gdyż zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne.
Organ argumentował, że przedmiotowa uchwała została przedłożona Wojewodzie Łódzkiemu w trybie nadzoru, jednakże Wojewoda Łódzki nie zakwestionował uchwały w zaskarżonej części.
Po drugie, w ocenie Rady Gminy Ksawerów, zaskarżone przepisy uchwały nie przekraczają delegacji ustawowej, gdyż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez realizację innych niż wymienione w pkt 1 - 4 obowiązków określonych w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Zaskarżone przepisy powołanej wyżej uchwały są zgodne z treścią art. 4 ust. 2 ustawy, dlatego nie można zgodzić się z zarzutem, że są one przejawem dowolnej inicjatywy ustawodawczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego – art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270,) – powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego sąd administracyjny stwierdza jego nieważność albo orzeka, iż został on wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności.
W niniejszej sprawie skarga została złożona przez Prokuratora, co oznacza, że nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a jej wniesienie nie było ograniczone żadnym terminem, gdyż skarga dotyczy aktu prawa miejscowego (art. 53 § 3 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowią przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to regulamin jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do ustępu 2 powołanego artykułu, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów,
b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych urządzeń; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
3) maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów;
4) innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami;
5) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
6) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
7) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.
Przytoczone wyliczenie elementów, które zawierać musi uchwalony przez gminę regulamin ( art. 4 ust 2 ustawy ) ma charakter wyczerpujący. Oznacza to, że nie wolno w nim zamieszczać postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4 ustawy. Jednocześnie przepis ten zawiera obligatoryjne elementy regulaminu, co powoduje, że w uchwale tej muszą znaleźć się postanowienia odnoszące się do wszystkich punktów art. 4 ust. 2 ustawy. Rada gminy nie ma prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Uchwalając akty prawa miejscowego, w oparciu o normę ustawową, organ stanowiący gminy musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny między aktem wykonawczym, a ustawą, co stanowi istotne naruszenie prawa. Jednocześnie należy podkreślić, iż naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji, zaś normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły i literalny. Nie można też dokonywać wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii.
W § 2 ust. 1 pkt 1 zaskarżonego regulaminu nałożono obowiązek utrzymania czystości i porządku oraz należytego stanu sanitarno-higienicznego i estetycznego nieruchomości. Odnosząc treść zakwestionowanego postanowienia w części dotyczącej utrzymania czystości i porządku do brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wprowadzania takiego obowiązku przez radę gminy w regulaminie, skoro został on już w ustawie określony poprzez wyliczenie określonych obowiązków spoczywających na właścicielach nieruchomości.
Należy podkreślić, że zgodnie z § 13 w związku z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100, poz. 908) – w uchwale nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych przepisów. Tym bardziej sprzeczne z prawem jest dokonywanie zmian w przepisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie. Powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez gminę raz jeszcze tego co zostało już uregulowane w źródle powszechnie obowiązującego prawa, lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tyko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego.
Z kolei obowiązek utrzymania należytego stanu sanitarnego nieruchomości odnosić się może, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy, wyłącznie do utrzymania urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych. Ustawa nie upoważnia natomiast do określenia w regulaminie obowiązku utrzymania należytego stanu sanitarno-higienicznego nieruchomości, zatem to postanowienie regulaminu stanowi przekroczenie granic upoważnienia ustawowego. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. nr 126, poz. 1384 ze zm.), wszyscy użytkownicy nieruchomości obowiązani są utrzymywać je w stanie sanitarnym nienaruszającym wymagań higienicznych i zdrowotnych, w tym w szczególności niestwarzającym zagrożenia przeniesienia chorób zakaźnych i zakażeń (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 listopada 2011 r., II SA/Gd 618/11, www.cbois.nsa.gov.pl ).
Następnie należy stwierdzić, iż poza delegację art. 4 ust. 2 ustawy wykracza również przepis § 2 ust. 1 pkt 2 regulaminu nakładający na właścicieli dodatkowy obowiązek utrzymania w czystości przez usuwanie z elewacji budynków i ogrodzeń i innych obiektów ogłoszeń, reklam zamieszczonych bez zachowania trybu przewidzianego prawem, zanieczyszczeń powodowanych przez ptaki i zwierzęta oraz akty wandalizmu. W ocenie Sądu tego typu obowiązki nałożone na właścicieli nieruchomości nie mieszczą się ramach uprawnień rady gminy do ustalania wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy. W szczególności wymagania dotyczące usuwania określonych rzeczy, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy, mogą dotyczyć jedynie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Umieszczane na ścianie budynku lub w innym miejscu plakaty, ogłoszenia i rysunki nie mogą być traktowane jako zanieczyszczenia, które właściciel ma obowiązek usuwać, gdyż jest to kwestia estetyki danej nieruchomości. Co również istotne, obowiązek usuwania jakichkolwiek zanieczyszczeń obejmuje wyłącznie części nieruchomości służące do użytku publicznego, a niewątpliwie nie można w sposób automatyczny ściany budynku, czy też ogrodzenia, kwalifikować jako części nieruchomości służącej do użytku publicznego. Poza tym rozważane stany faktyczny są częściowo objęte hipotezą art. 63 a Kodeksu wykroczeń penalizującego umieszczanie w miejscu publicznym do tego nieprzeznaczonym ogłoszenie, plakat, afisz, apel, ulotkę, napis lub rysunek albo wystawianie ich na widok publiczny w innym miejscu bez zgody zarządzającego tym miejscem.
Następnie Prokurator zarzucił organowi przekroczenie delegacji ustawowej poprzez uchwalenie w § 2 ust. 1 pkt 3 regulaminu dodatkowych obowiązków w postaci niezwłocznego i bieżącego usuwania sopli lodowych i śniegu z dachów i gzymsów. Należy tę regulację porównać z art. 4 ust. 2 pkt 1b ustawy i art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy i w konsekwencji dostrzec, że ustawodawca nakłada obowiązek w węższym zakresie i zobowiązuje do uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Zatem ustawa zezwala, aby w regulaminie określić obowiązki usuwania zanieczyszczeń z części nieruchomości, które służą do użytku publicznego. Skoro zatem – zgodnie z zasadą superficies solo cedit – obiekt budowlany jest częścią nieruchomości, to jego część znajdująca się ponad chodnikiem usytuowana jest w strefie użytku publicznego, ale jeszcze nie mieści się w dyspozycji omawianej normy art. 4 ust. 2 pkt 1b ustawy , bowiem nie służy do użytku publicznego. W ramach delegacji ustawowej określonej w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy nie mieści się uprawnienie rady gminy do nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku usuwania nawisów śnieżnych i sopli z dachów i gzymsów. Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie może bowiem wprowadzać obowiązku uprzątania przez właściciela nieruchomości śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości nie służących do użytku publicznego. Za taką strefę nie można uznać zaś dachów i gzymsów nawet jeśli miałyby wystawać nad ciągami komunikacyjnymi powszechnie dostępnymi ( vide: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 listopada 2013 r.; II SA/Go 869/13; www.cbois. nsa.gov.pl). W konsekwencji za istotnie naruszający prawo należało uznać przepis pkt 3 ust. 1 § 2 regulaminu.
Z kolei w § 8 ust. 4 regulaminu nałożono na właścicieli nieruchomości zakaz wrzucania do pojemników na odpady komunalne m.in. śniegu, lodu, gorącego popiołu i żużlu, gruzu budowlanego, szlamów, substancji toksycznych, żrących i wybuchowych. Nałożenie powyższych zakazów również nie mieści się w kompetencjach rady gminy, bowiem nie posiada ona upoważnienia ustawowego do ich nakładania.
Delegacja ustawowa została także przekroczona w § 15 ust. 4 i 5 zaskarżonego regulaminu, mocą którego zabroniono wprowadzania psów i innych zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej, placówek handlowych i gastronomicznych oraz do piaskownic i innych miejsc służących do zabawy dzieciom. Ustawodawca nie upoważnił bowiem rady gminy do sformułowania definitywnego zakazu wprowadzania zwierząt domowych na określone tereny, lecz do określenia obowiązków ich właścicieli w celu ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (art. 4 ust. 2 pkt 6 ust. 6 ustawy) ( por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 października 2013r., sygn. akt IV SA/Po 507/13 – dostępne www.cbois.nsa.gov.pl ). Rada została upoważniona jedynie do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, aby ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy, ani nie zagrażał przebywającym tam osobom.
Również postanowienie § 17 ust. 5 regulaminu, zgodnie z którym koszty przeprowadzenia deratyzacji obciążają właścicieli nieruchomości, wykracza poza upoważnienie ustawowe. Taki obowiązek bowiem nie ma żadnego umocowania ani w określonych w art. 5 ust. 1 – 4 ustawy obowiązkach właścicieli nieruchomości, ani w delegacji określonej w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, która obejmuje kompetencje rady gminy wyłącznie do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzenia, a nie do nakładania na wszystkich właścicieli nieruchomości w gminie w drodze normatywnego aktu wykonawczego dodatkowego obowiązku w zakresie ponoszenia kosztów deratyzacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2011 roku , sygn. akt II SA/Bd 1536/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast niezasadny okazał się zarzut odnośnie § 8 ust. 5 regulaminu. Zdaniem strony skarżącej wprowadzenie w § 8 ust. 5 regulaminu zakazu wrzucania do pojemników na odpady komunalne odpadów pochodzących z działalności gospodarczej nie mieści się w kompetencjach rad gmin. Należy tę regulację porównać z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy. Zgodnie z tym przepisem regulamin winien określać wymagania w zakresie prowadzenia selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ustawy (przepisy wykonawcze określające szczegółowy sposób selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów). Należy zatem zauważyć, że ustawa upoważnia radę gminy do ustanowienia wymogów selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Przyjmując, że ustawa o odpadach stanowi podstawą regulację w sprawie gospodarowania odpadami, to jednak należy pamiętać, że art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości obowiązkowo przewiduje - pomimo równoległego obowiązywania ustawy o odpadach - w regulaminie wymagania dotyczące selektywnego zbierania i odbierania odpadów. Przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, natomiast odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Zmieszane odpady komunalne pozostają zmieszanymi odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości (definicja ustawowa – art. 3 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o odpadach). Jeżeli więc mieszkańcy gminy usuwają różnego rodzaju odpady, to regulamin musiał również uregulować kwestie selektywnego zbierania odpadów komunalnych w odrębności od pozostałych rodzajów odpadów. W konsekwencji zakwestionowane postanowienie regulaminu wypełnia dyspozycję art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy i nie stanowi przekroczenia kompetencji rady gminy.
W tym stanie rzeczy uznając skargę Prokuratora w części za zasadną oraz stwierdziwszy, że zaskarżona uchwała Rady Gminy w Ksawerowie we wskazanych powyżej przepisach (§ 2 ust.1 pkt 1, 2, 3, § 8 ust.4, § 15 ust.4, ust.5, § 17 ust.5 załącznika "Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ksawerów" naruszyła prawo - Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś w pozostałym zakresie (§ 8 ust. 5 regulaminu) skargę oddalił. Natomiast rozstrzygnięcie w pkt 3 oparto na art. 152 p.p.s.a.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło