I FZ 363/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. Sp. zo.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 910/15, odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi C. Sp. zo.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 stycznia 2015 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r., 2011 r. i 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 910/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił C. sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. 2. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca miała możliwość przedstawienia dokumentacji dającej pełen obraz jej sytuacji finansowej, jednak tego nie uczyniła. Zauważył, że złożone w sprawie oświadczenia i nadesłane dokumenty nie dawały pełnego odzwierciedlenia rzeczywistej sytuacji finansowej spółki i jej wspólników (zobowiązanych do dopłat, którzy finansują chociażby wynagrodzenie ustanowionego w sprawie pełnomocnika). Mimo wezwania, nie wyjaśniono kwestii związanych z zaprzestaniem prowadzenia działalności przez spółkę. Z nadesłanych dokumentów, chociażby deklaracji w VAT-7 za luty, marzec i kwiecień 2015 r. wynika wprawdzie, że spółka w tym okresie nie dokonywała sprzedaży towarów/usług, ani nie dokonywała zakupów. Wbrew twierdzeniom spółki, nadesłane dokumenty nie potwierdzały zaprzestania prowadzenia działalności, wręcz przeciwnie wynikało z nich, że spółka dalej funkcjonuje jako przedsiębiorca. Konsekwencją powyższego jest to, że co roku spółka obowiązana była sporządzać sprawozdania finansowe i składać zeznania podatkowe. W niniejszej sprawie spółka, mimo wezwania nie przesłała takich dokumentów (zeznania podatkowego, bilansu, rachunku zysków i strat) dotyczących roku 2014 r. Nie przedłożyła takich dokumentów za rok 2012, który wskazała jako ostatni rok prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu stwierdziła, że za ten rok bilans nie został sporządzony, z uwagi na zajęcie dokumentów przez urząd kontroli skarbowej. Sąd wskazał tu, że zabezpieczenie dokumentacji księgowej nie jest przeszkodą niemożliwą do usunięcia dla wykonania wezwania w niniejszej sprawie, przy założeniu prowadzenia przez spółkę dokumentacji finansowej zgodnej z wymogami określonymi w stosownych przepisach prawa. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała złożonymi przez siebie dokumentami oraz wyjaśnieniami okoliczności świadczących o swojej niekorzystnej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło ocenę zasadności przedmiotowego wniosku. Spółka nie przedstawiła, jak już wyżej wskazano, dokumentacji podatkowo – księgowej, która pozwoliłaby w pełny sposób określić jej sytuację finansową. Dokumenty wchodzące w skład sprawozdania finansowego są niezbędne celem przeanalizowania ich w zestawieniu z dokumentami przesłanymi przez Spółkę, co pozwoliłoby na kompleksową ocenę sytuacji majątkowej Spółki. 3. W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika skarżącej, zaskarżając powyższe postanowienie w całości, zarzucono naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) i art. 255 u.p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i braku wezwania jej do złożenia dodatkowych oświadczeń. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że sytuacja spółki jest trudna co potwierdzają prowadzone postępowania egzekucyjne. Spółka nie prowadzi działalności a bieżąca działalność jest finansowana z prywatnych środków jedynego wspólnika. Spółka nie mogła przedstawić dokumentów księgowych ponieważ zostały one zabezpieczone w toku kontroli skarbowej. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie przedłożonych dokumentów i oświadczeń nie można ustalić jaka jest aktualna sytuacja finansowa spółki. Spółka przedstawiła liczne wezwania do zapłaty i tytuły wykonawcze wystawione w stosunku do spółki co może wskazywać na jej trudną sytuację finansową. Brak jest jednak dokumentów uprawdopodabniających, że spółka pomimo prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego nie jest w stanie uiścić wymaganego w sprawie wpisu od skargi. Referendarz sądowy wzywał spółkę w trybie art. 255 u.p.p.s.a. o przedłożenie wyjaśnień i dokumentów. Skarżąca, mimo wezwania, nie przesłała takich dokumentów (zeznania podatkowego, bilansu, rachunku zysków i strat) dotyczących roku 2014 r. Nie przedłożyła takich dokumentów za rok 2012, który wskazała jako ostatni rok prowadzenia działalności gospodarczej. W przedstawionych okolicznościach zgodzić się należało z Sądem pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała złożonymi przez siebie dokumentami oraz wyjaśnieniami okoliczności świadczących o swojej niekorzystnej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło ocenę zasadności przedmiotowego wniosku. Powoływanie się przez żalącą na okoliczność zajęcia dokumentacji spółki w toku kontroli skarbowej nie jest okolicznością usprawiedliwiającą brak inicjatywy ze strony spółki do uzyskania takich dokumentów. Z akt sprawy nie wynika aby spółka powzięła starania co do sporządzenia wymaganej dokumentacji poprzez np. uzyskanie odpisów z dokumentów. Sąd pierwszej instancji właściwie w tej kwestii wyjaśnił, że brak aktywności skarżącej spółki w zakresie przedłożenia wymaganych sprawozdań finansowych nie może być usprawiedliwiony okolicznością, że sporządzenie niektórych dokumentów było utrudnione ze względu na nierzetelność bądź nieprawdziwość danych przedstawianych za wcześniejsze okresy, czy też ze względu na zajęcie dokumentacji przez policję. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 95/08). Tym samym, należało przyznać rację Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, że wątpliwości co do sytuacji finansowej skarżącej, przedstawionej w toku postępowania prowadzonego w zakresie przyznania prawa pomocy, uniemożliwiały uwzględnienie złożonego wniosku. Nie można więc było w sprawie odstąpić od reguły ustanowionej w art. 199 u.p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.