II OZ 772/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-08-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest dopuszczalne, gdy poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, a strona nie uprawdopodobniła istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy strona wykaże, że nastąpiły nowe okoliczności, które w sposób zasadniczy zmieniły jej sytuację materialną. Samo przytoczenie tych samych lub podobnych okoliczności, bez ich uprawdopodobnienia poprzez przedłożenie stosownych dokumentów, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu L. B. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, podnosząc pogorszenie swojej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie, biorąc pod uwagę, że poprzedni wniosek o prawo pomocy został prawomocnie oddalony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 867/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi L. B. i R. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżącego L. B. w sprawie ze skargi L. B. i R. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1039/15. Na obecnym etapie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie ma kompetencji do badania, czy postanowienie z dnia 11 września 2015 r. było prawidłowe, ani też do dokonywania odmiennej niż wówczas oceny sytuacji materialnej skarżącego. Od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło do takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z porównania oświadczeń skarżącego o stanie jego majątku i przychodów można wnioskować, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa pogorszeniu. Miesięczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wzrósł z kwoty 2.000 zł do 2.250 zł, koszty utrzymania spadły z 1.900 zł do 1.800 zł i jednocześnie wzrosły oszczędności skarżącego z 2.500 zł do 2.700 zł. Ponadto skarżący nie wykonał w pełni wezwania Sądu i nie nadesłał żądanych dokumentów, w szczególności zeznania podatkowego za rok 2014, kserokopii deklaracji VAT za ostatnie trzy miesiące, historii rachunku bankowego prywatnego i firmowego za ostatnie trzy miesiące. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę. Skarżący podniósł, że jego sytuacja materialna pogorszyła się, jego działalność gospodarcza jest nieopłacalna ekonomicznie, prawie nie otrzymuje nowych zleceń, a zleceniodawcy często opóźniają się z zapłatą przez co ma zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy podnieść, że kwestia odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący w rozpoznawanej sprawie występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w czerwcu 2015 r. W wyniku rozpoznania wniosku postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1039/15. Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia było to, że skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący uzyskuje dochody w wysokości 2000 zł, ma oszczędności w kwocie 2500 zł, nie ma nikogo na utrzymaniu i jest właścicielem domu o powierzchni 220 m 2. Skarżący nie wykazał jednocześnie takich obciążeń budżetu domowego, które przekraczałyby uzyskiwane dochody. Jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może domagać się zmiany postanowienia w tym zakresie na podstawie art. 165 P.p.s.a., to jednak ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że strona występując o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy powinna nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność jej wniosku, ale także co najmniej je uprawdopodobnić. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna i rodzinna uległa zmianie. Skarżący przytoczył praktyczne takie same okoliczności faktyczne, opierając się jedynie na gołosłownych twierdzeniach, niczym nie popartych. Ponadto skarżący, mimo wezwania, nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, zeznania podatkowego, ani kserokopii deklaracji VAT, przez co uniemożliwia dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jego sytuacji finansowej. Skoro zatem skarżący nie wykazał, iż nastąpiła taka zmiana, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a wobec tego zażalenie podlega oddaleniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło