I OZ 1479/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 490/15 w części dotyczącej odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L.D. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za winnego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i przekazać sprawę w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 490/15 po rozpoznaniu wniosku L.D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za winnego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (pkt I) oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 złotych (pkt II). W uzasadnieniu postanowienia podał, że w dniu 8 lipca 2015 r. (data nadania) L.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, za pośrednictwem właściwego organu, skargę na w/w orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...]. Wraz z przedmiotową skargą "z ostrożności procesowej" skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że w dniu 30 czerwca 2015 r. doręczono mu orzeczenie organu drugiej instancji. Pracownik organu, wręczając skarżącemu orzeczenie w Komendzie Policji, doręczył mu również świadectwo służby oraz stwierdził, że skarżącemu upłynął termin do wniesienia skargi do Sądu, ponieważ zaskarżone orzeczenie zostało mu przesłane pocztą na adres: ul. [...] W., a nie zostało przez niego odebrane i w konsekwencji stało się ono prawomocne. Tymczasem – jak podnosi skarżący – nie przebywał on pod w/w adresem, ale u rodziców, w miejscowości S. Według skarżącego zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, miały pełną świadomość tego, że nieprawidłowo doręczają pisma stronie, wykazały się zatem niekonsekwencją i zupełną dowolnością przy dokonywaniu doręczeń. Skarżący wyjaśnił, że od dnia [...] stycznia do dnia [...] czerwca 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu schorzenia o charakterze [...]. W związku z powyższym, wymagał opieki i taką opiekę mogli mu zapewnić jedynie rodzice, którzy zamieszkują w miejscowości S. Skarżący już w dniu 1 stycznia 2015 r. powiadomił przełożonych, że będzie przebywał u rodziców, w S., co wynika także ze stanu faktycznego ustalonego przez organ pierwszej instancji. Czynność zapoznania z aktami postępowania miała miejsce w dniu [...] stycznia 2015 r. również pod adresem w miejscowości S. Ponadto wskazał, że sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] stycznia 2015 r. zostało przywiezione pod adres w S. przez policjanta WRD R.S., natomiast orzeczenia organów obu instancji oraz postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o zakończeniu czynności dowodowych z dnia [...] stycznia 2015 r. zostały wysłane pocztą na adres: ul. [...] W. Skarżący stwierdził, iż nie mógł odebrać orzeczenia organu drugiej instancji, gdyż w tym czasie adresem, pod którym przebywał, była miejscowość S., zaś o tym fakcie organy posiadały stosowną wiedzę. W ocenie skarżącego termin do wniesienia skargi należy liczyć od dnia 30 czerwca 2015 r. Wskazał, że nie uchybił terminowi do dokonania czynności ze swojej winy, gdyż był pewien, że organy dokonają doręczenia na adres w miejscowości S. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podał, że zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym uprawdopodobnić należy okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Wobec powyższego w pierwszej kolejności Sąd bada, czy wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalny i czy został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Ustaleniu podlega zatem moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Oczywistym jest, że analizując tę okoliczność Sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, ale zasadniczo zobligowany jest opierać się na twierdzeniach strony popartych stosownymi dowodami, a także dowodami zgromadzonymi w toku całego postępowania. Jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu po upływie powyższego terminu, wniosek taki podlega odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, mając na uwadze całokształt okoliczności związanych z uchybieniem terminu podnoszonych przez stronę w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku, uznał, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu z przekroczeniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia. Z akt sprawy, tj. ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu zaskarżonego orzeczenia bezspornie wynika, że skarżący "odebrał" je osobiście w dniu 29 czerwca 2015 r., wskazuje na to odręczna adnotacja potwierdzona odręcznym podpisem skarżącego opatrzonym tą właśnie datą. Wobec powyższego przyjąć należy, że to właśnie w dniu 29 czerwca 2015 r., nie zaś – jak wskazano we wniosku – w dniu 30 czerwca 2015 r., skarżący przy okazji zapoznania się treścią decyzji otrzymał informację o uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w związku z wcześniejszym doręczeniem zastępczym dokonanym przez organ. Od tego dnia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Tymczasem z akt sprawy bezspornie wynika, że wniosek został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 8 lipca 2015 r. (k. 20), zatem dwa dni po upływnie ustawowego terminu do złożenia takiego wniosku. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do odrzucenia wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji dodatkowo podał, że biorąc pod uwagę okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu, które w istocie sprowadzają się do podważenia prawidłowości doręczenia skarżącemu zaskarżonego orzeczenia, a zatem zmierzają do wykazania, że nie doszło do przekroczenia terminu do wniesienia skargi, wskazać należy, że pozostają one w logicznej sprzeczności z istotą wniosku o przywrócenie terminu oraz końcowym stwierdzeniem wniosku, że skarżący nie uchybił terminowi do dokonania czynności ze swojej winy, gdyż był pewien, że organy dokonają doręczenia pod adresem w S. Wyjaśnić należy, iż przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy strona nie kwestionuje, że uchybiła terminowi. Natomiast w sytuacji, gdy strona podważa prawidłowość doręczenia zaskarżonej decyzji, a więc podważa moment rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi, to twierdzenia te nie mogą być przedmiotem rozważań w postępowaniu weryfikującym dochowanie terminu do dokonania czynności procesowych, dopóki nie zostanie przesądzone w sposób prawomocny, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia skargi, gdyż złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia jest niedopuszczalny (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2013 r. sygn. akt I FZ 322/13 oraz postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 83/15). Powyższe postanowienie w części dotyczącej odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (pkt I) stało się przedmiotem zażalenia pełnomocnika skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucił naruszenie art. 87 § 1 i 3 w związku z art. 88 p.p.s.a., poprzez odrzucenie wniosku, pomimo jego wniesienia w ustawowym terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia we wskazanym zakresie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podał, że wprawdzie popełnił omyłkę pisarską i wskazał we wniosku o przywrócenie terminu dzień 30 czerwca 2015 r. zamiast dnia 29 czerwca 2015 r., jako datę doręczenia orzeczenia skarżącemu, jednakże faktycznie zaczął liczyć termin do złożenia przedmiotowego wniosku od dnia 29 czerwca 2015 r. i w dniu 6 lipca 2015 r., a więc w ustawowym terminie, złożył wniosek w placówce pocztowej, na dowód czego załączył stosowne potwierdzenie nadania przesyłki. Siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., został zatem w niniejszej sprawie zachowany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W świetle art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie dla oceny terminu do złożenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu, a tym samym dla oceny dopuszczalności tego wniosku, ma ustalenie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, bowiem wniosek należy złożyć w terminie 7 dni od tej daty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uznał, że wniosek L.D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w dniu 8 lipca 2015 r. Wskazać należy, iż widniejąca na kopercie, w której przesłano przedmiotowy wniosek, pieczątka operatora pocztowego, określająca datę nadania przesyłki, jest nieczytelna (k. nr 20 akt sprawy). Z załączonego do zażalenia potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr [...] wynika, że wniosek o przywrócenie terminu, wraz ze skargą, został złożony w dniu 6 lipca 2015 r., a więc w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy skarga została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia i w zależności od dokonanego ustalenia albo rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu (w przypadku uznania, że skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu), albo odrzucić wniosek jako niedopuszczalny (w przypadku uznania, że skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.