I OSK 20/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-26
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Zbigniew Ślusarczyk, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres zatrzymania prawa jazdy, wynikający z dwóch niezależnych podstaw prawnych (wyrok karny i decyzja administracyjna o zatrzymaniu prawa jazdy), traktowany jako jeden ciągły okres przekraczający rok, uzasadnia wymóg uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami w celu zwrotu prawa jazdy?Ratio decidendi
Okres zatrzymania prawa jazdy, nawet jeśli wynika z dwóch niezależnych podstaw prawnych, traktowany jest jako jeden ciągły okres, jeśli nieprzerwanie przekracza rok od dnia zatrzymania. W takim przypadku, zgodnie z art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, warunkiem zwrotu prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Błędna jest wykładnia, która zakłada traktowanie tych okresów jako odrębnych.Stan faktyczny
Skarżący utracił prawo jazdy w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości, co skutkowało zakazem prowadzenia pojazdów orzeczonym przez sąd karny. Następnie, z powodu niepoddania się wymaganym badaniom lekarskim i psychologicznym, jego prawo jazdy zostało zatrzymane decyzją administracyjną. Po uzyskaniu pozytywnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, skarżący wystąpił o zwrot prawa jazdy. Organ odmówił zwrotu, powołując się na art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, wskazując na konieczność uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, gdyż okres zatrzymania przekroczył rok. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 107/15 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu prawa jazdy oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 107/15 oddalił skargę W. B. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu prawa jazdy.
Postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. Prokuratur Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu zatrzymał skarżącemu odebrane mu w dniu 2 maja 2013 r. prawo jazdy w związku z podejrzeniem popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk. Następnie wyrokiem z dnia 31 maja 2013 r., sygn. akt II K 475/13, na skutek ustalenia popełnienia ww. czynu, Sąd Rejonowy w Grudziądzu orzekł wobec skarżącego na podstawie art. 42 § 2 kk, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, na poczet którego zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 2 maja 2013 r. W oparciu o wskazany wyrok sądu powszechnego Prezydent Grudziądza decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B na okres od dnia 2 maja 2013 r. do 2 maja 2014 r. W związku z tym, iż zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r.o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz.151 ze zm.), zwanej dalej u.k.p., osoba, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości podlega obligatoryjnemu badaniu lekarskiemu i psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do kierowania pojazdami, Prezydent Grudziądza decyzjami z dnia [...] września 2013 r. skierował skarżącego na przedmiotowe badania, a wobec tego, że skarżący nie poddał się wymaganym badaniom, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii A i B. Skarżący był jeszcze dwukrotnie na swój wniosek kierowany przez organ na badania psychologiczne i lekarskie. W następstwie uzyskania w dniu 24 marca 2014 r. pozytywnego orzeczenia psychologicznego, skarżący w dniu 7 lipca 2014 r. wezwał organ do zwrotu prawa jazdy, w odpowiedzi na co został bezskuteczne wezwany do uzupełnienia wniosku o pozytywne orzeczenie lekarskie. W dniu 9 września 2014 r. skarżący przedłożył organowi wraz z kolejnym wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, pozytywne badanie lekarskie i psychologiczne. Powołując się jednak na okoliczność zatrzymania skarżącemu prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok oraz w związku z tym na w art.49 ust.1 pkt 3 lit.b u.k.p. konieczność uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, czego skarżący nie wykonał, Prezydent Grudziądza, stosownie do treści art. 102 ust 2 wskazanej ustawy, odmówił skarżącemu w drodze decyzji z dnia [...] października 2014 r. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Odwołując się od powyższej decyzji skarżący zakwestionował stanowisko organu I instancji o konieczności uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję z [...] października 2014 r.
W skardze do WSA w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organy orzekające rozprawy administracyjnej i zawnioskowanych dowodów.
W odpowiedzi na skargę SKO w Toruniu wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę wskazał, że skarżący miał zatrzymane prawo jazdy w sposób ciągły ponad rok oraz, że podstawą zatrzymania były akty prawne tj. wyrok sądu karnego z dnia 31 maja 2013 r. i decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy z dnia [...] listopada 2013 r., oraz że przesłanki zatrzymania na podstawie tych dwóch aktów prawnych, były ze sobą nierozerwalnie związane i wynikały z okoliczności skazania skarżącego wyrokiem karnym za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i wymierzenia z tego tytułu zakazu prowadzenia pojazdów. W ocenie Sądu I instancji organy zasadnie uznały, że warunkiem zwrotu skarżącemu prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami. Przepisy art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2015 poz. 155 ze zm.) jednoznacznie stanowią, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający rok, uzależniony jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Skoro więc okres ciągłego, opartego na aktach normatywnych zatrzymania prawa jazdy, wynikający z orzeczonego wyrokiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów od dnia 2 maja 2013 r. do dnia 2 maja 2014 r. oraz z decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z dnia [...] listopada 2013 r. wydanej na skutek nie przedłożenia wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych rozpoczął swój bieg od dnia 2 maja 2013 r. i do czasu złożenia w dniu 9 września 2014 r. wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy wraz z wymaganymi orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi (jako warunku umożliwiającego ubieganie się o zwrot prawa jazdy), wyniósł bezsprzecznie ponad rok, to tym samym zostały spełnione w sprawie przesłanki zastosowania wobec skarżącego przepisów art. 102 ust 2 w zw. z art. 49 ust 1 pkt 3 lit b ustawy o kierujących pojazdami i uznania, że względem skarżącego istnieje obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami. Brak zaś przedłożenia pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia tych kwalifikacji stanowił zgodną z prawem podstawę do odmówienia skarżącemu w drodze decyzji zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. B. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2015 poz. 155 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż okres zatrzymania prawa jazdy wynikający z dwóch niezależnych podstaw faktycznych i prawnych traktować należy jako jeden termin, a nie jak należałoby przyjąć - dwa niezależnie terminy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej sformułowany został jeden zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego w postaci art.102 ust.2 ustawy poprzez błędną jego wykładnię. Nie wskazano innych zarzutów w tym dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tym samym wskazać należy, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje ustaleń organów co do stanu faktycznego.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej tj. naruszenia art.102 ust.2 ustawy, a konkretnie zdania drugiego w ust.2 , które ma następującą treść " jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowaniem tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji" należy stwierdzić, że proponowana przez skarżącego wykładania tego przepisu jest nieprawidłowa. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający rok, uzależniony jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że tą przesłanką jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia zatrzymania prawa jazdy. Natomiast nie ma prawnego znaczenia na jakiej podstawie prawnej doszło do zatrzymania prawa jazdy, jak również nie ma prawnego znaczenia czy to zatrzymanie prawa jazdy na okres przekraczający rok wynikało z jednej podstawy prawnej, czy też z dwóch podstaw prawnych, jeżeli tylko zatrzymanie to miało charakter ciągły i nieprzerwany. Powyższa wykładnia art.102 ust.2 wynika zarówno z wykładni językowej jak i zgodna jest z wykładnią celowością, a także systemową. Należy bowiem zauważyć, że treść art.102 ust.2 ustawy w pełni koresponduje z przepisem art.49 ust.1 pkt 3 lit.b ustawy, który stanowi, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega: osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający roku.
Mając powyższe na uwadze, zarzut naruszenia art.102 ust.2 ustawy poprzez błędna wykładnię jest niezasadny i dlatego na podstawie art.184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia, albowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art.250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjnym w postępowaniu określonym w art.258-261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło