VII SA/Wa 2900/14
WyrokWSA w Warszawie2015-08-18
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Ewa Machlejd, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, pomimo zarzutów dotyczących braku prawa do dysponowania nieruchomością, niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, naruszenia praw osób trzecich oraz kwestii konstrukcyjnych i nasłonecznienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych, aby ocenić zgodność projektu budowlanego zamiennego z prawem. W szczególności organy nie zbadały należycie kwestii prawa do dysponowania nieruchomością, zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (mimo uchylenia pierwotnego pozwolenia na budowę), rozwiązań konstrukcyjnych oraz wpływu zmian na nasłonecznienie lokalu skarżącego. Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego naruszył zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych po stwierdzeniu istotnych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego, w tym wykonania balkonu i zmiany konstrukcji dachu. Skarżący zarzucał m.in. brak prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora, niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego, naruszenie jego praw jako właściciela lokalu (zmiana nasłonecznienia, ingerencja w sufit) oraz wątpliwości co do bezpieczeństwa konstrukcyjnego. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję PINB zatwierdzającą projekt zamienny, uznając go za zgodny z prawem.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. A. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd, sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. A. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzja z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) zatwierdził M. K. i E. K. projekt budowlany zamienny nadbudowy poddasza w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. O. [...] w W. wraz ze zmianą sposobu użytkowania na cele mieszkalne oraz nadbudową kominów w sąsiednim budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. O. [...] w W. i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie inwestycji po zakończeniu robót budowlanych.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że w związku z pismem członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej O. [...] z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie robót budowlanych realizowanych przy nadbudowie poddasza budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. O. [...] w W., w dniu 30 maja 2012 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] dokonał oględzin w przedmiotowej sprawie. W ich wyniku stwierdzono realizowanie robót budowlanych polegających na przebudowie i adaptacji strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne, na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. O. [...] wraz z nadbudową kominów w sąsiednim budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. O. [...] w W. W toku oględzin stwierdzono dokonanie odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji projektowej, tj. wykonanie balkonu od strony południowej, zmianę konstrukcji dachu, zmianę połaci dachu od strony północnej poprzez zwiększenie jego spadku. Ponadto orzeczenie techniczne przedłożone do akt sprawy przez członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej O. [...], sporządzone przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. A. P., wskazało szereg nieprawidłowości związanych z bezpieczeństwem konstrukcji obiektu mogących spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. PINB [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył obowiązek przedłożenia oceny technicznej w zakresie wykonanych robót pod względem prawidłowości i zgodności z obowiązującymi przepisami. M. K. przedłożyła ocenę techniczną sporządzoną przez mgr inż. R. H., z której wynikało, iż kleszcze podpierające podłużną płatew pośrednią, krokiew narożna i konstrukcja antresoli wykazują zbyt małą nośność. Stalowe belki nośne balkonu odznaczają się zbyt małą sztywnością, ugięcia wspornikowych fragmentów belek przekraczają wartości dopuszczalne. Nośność i sztywność belki zamykającej łączącej końce belek balkonu są zbyt małe. Nie zostały wykonane połączenia między elementami konstrukcyjnymi więźby dachowej, które zapewniałyby odpowiednią nośność, w szczególności połączenia kleszczy ze słupkami i wieszakami przekazującymi obciążenia od płatwi pośredniej i stropu antresoli. Połączenia te wykonano prowizorycznie przy użyciu dwóch śrub M10 umieszczonych zbyt blisko zewnętrznych krawędzi belek tworzących gałęzie kleszczy. Oparcie płatwi pośredniej na słupkach jest nieprawidłowe, płaszczyzna symetrii płatwi nie pokrywa się z osią słupka, co powoduje powstanie dodatkowego mimośrodu. Połączenie to nie jest wzmocnione łącznikami mechanicznymi czy blachami. Połączenia belek stropu antresoli z usytuowanymi do nich podciągami wykonano stosując wręby o głębokości równej połowie wysokości łączonych elementów, co spowodowało osłabienie ich przekroju poprzecznego i znacząco zmniejszyło nośność wspornikowych fragmentów belek i podciągów. Stalowe belki nośne balkonu odznaczają się dużo mniejszą sztywnością.
Mając na uwadze zalecenia wynikające z ww. oceny technicznej, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. PINB [...] nałożył obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z zaleceniami wynikającymi z oceny technicznej sporządzonej przez mgr inż. R. H., tj.: 1) wzmocnienie drewnianych kleszczy podpierających krokiew narożną płatew pośrednią i elementy stropu antresoli poprzez zastosowanie dodatkowych elementów tworzących układ wieszarowy z elementami zastrzałów przenoszącymi obciążenia ze środkowej części na ściany zewnętrzne, 2) wzmocnienie połączenia drewnianych elementów więźby dachowej za pomocą dodatkowych łączników mechanicznych i blach, 3) przebudowanie i wzmocnienie elementów stropu antresoli, w szczególności fragmentów wspornikowych, 4) wzmocnienie drewnianych belek stropów nad trzecim piętrem w pomieszczeniach łazienki i kuchni poprzez wstawienie pod słupkami więźby dachowej stalowych belek opartych na murowanych podłużnych ścianach zewnętrznych, 5) wzmocnienie stalowych belek nośnych balkonu poprzez montaż dodatkowych odcinków belek pomiędzy już zamontowanymi i stanowiącymi przedłużenie belek balkonu od strony zachodniej, 6) wzmocnienie nadproży nad oknami i drzwiami balkonowymi w ścianach zachodniej i południowej na trzecim piętrze obciążonych belkami balkonu poprzez montaż ceowników. W dniu 16 listopada 2012 r. przedstawiciel PINB [...] dokonał oględzin na terenie nieruchomości przy ul. O. [...] w W., w wyniku których stwierdzono wykonanie robót budowlanych nakazanych decyzją z [...] lipca 2012 r.
Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W dniu 25 stycznia 2013 r. ponownie przeprowadzono oględziny w sprawie robót budowlanych będących przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. W ich wyniku stwierdzono zrealizowanie odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, polegających na zmianie kształtu połaci dachowej od strony północnej poprzez zwiększenie nachylenia dachu na długości ok. 1m oraz wykonanie balkonu w postaci podestu o wymiarach ok. 3m x 0,9m o konstrukcji wspornikowej wykonanej z belek stalowych i płyty żelbetowej.
W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] stwierdzone zmiany w świetle art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego należy zakwalifikować jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ wskazał, że zmiana spadku dachu wpływa na zmianę parametrów określających konstrukcję dachu budynku i stanowi istotne odstąpienie od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do wykonania balkonu nieprzewidzianego w projekcie budowlanym organ wskazał, że zmiana ta wiąże się ze zmianą kubatury budynku. Stosownie bowiem do § 3 pkt 24 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez kubaturę budynku brutto należy rozumieć sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiącą iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto (...), przy czym do kubatury brutto budynku wlicza się (...) kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady.
Wobec powyższego, decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na M. K. i E. K. obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego inwestycji polegającej na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. O. [...] wraz z nadbudową kominów w sąsiednim budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. O. [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Dalej organ wskazał, że do akt sprawy przedłożono projekt budowlany zamienny sporządzony przez mgr inż. arch. B. S. w branży architektonicznej oraz mgr inż. R. H. w branży konstrukcyjnej.
Stosownie do brzmienia art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane, decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezydent [...] uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.
PINB [...] podkreślił, że do zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego. W związku z powyższym, projekt budowlany zamienny należy badać opierając się o kryteria wskazane w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do podnoszonej przez A. A. kwestii nieposiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ wskazał, iż w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę prowadzonym przed organem administracji architektoniczno-budowlanej przedłożono wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podniósł, powołując się na orzecznictwo sądowe, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego brak jest podstaw do żądania od inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż przepis ten nie wiąże wydania decyzji umożliwiającej legalizację wykonanych robót budowlanych z prawem inwestora do terenu.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o warunkach zabudowy "geometria dachu /kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy, układ połaci dachowych/ - geometria dachu oraz wysokość głównej kalenicy dachowej w nawiązaniu do dachu wcześniejszej nadbudowy przedmiotowego budynku od strony północno-zachodniej (od ulicy O.)". Ponadto w ww. decyzji wskazano, iż adaptacja poddasza i niewielkie podniesienie kalenicy dachu od strony podwórza są dopuszczalne ze względów konserwatorskich, a rozwiązanie takie (niewidoczne od strony frontu budynku) nie zakłóci wyrównanego gabarytu pierzei ul. O. Jak podkreślił organ, w decyzji o warunkach zabudowy nie wskazano konkretnych wysokości obiektu. Podniósł też, że z uwagi na posługiwanie się w ww. decyzji ogólnymi i nieostrymi określeniami, jak "w nawiązaniu" czy "niewielkie podniesienie" nie można przychylić się do stanowiska A. A. o niedotrzymaniu przez inwestorów warunków dotyczących geometrii dachu.
W stosunku do kwestii ściany oddzielającej lokal nr [...] należący do A. A. od klatki schodowej i lokalu sąsiedniego organ wyjaśnił, iż w przedłożonym projekcie budowlanym zawarto opis istniejącej ściany między lokalami, a także projektowanej przegrody między lokalami i wskazano, iż ściana pomiędzy lokalem nr [...] a klatką schodową i lokalem poddasza adaptowanym na cele mieszkalne ma postać ściany trwałej [...].
Odnosząc się do twierdzenia podnoszonego przez A. A. w sprawie zmniejszenia nasłonecznienia lokalu nr [...] organ zaznaczył, iż okno połaciowe w ww. lokalu zarówno w pierwotnym projekcie budowlanym, jak i w projekcie budowlanym zamiennym, zlokalizowane jest w części dachu podlegającej przebudowie. Wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 13 kwietnia 2014 r. podpisane przez autora projektu budowlanego zamiennego, w którym stwierdzono, iż w miejsce likwidowanego okna połaciowego zamontowane zostaną dwa okna połaciowe. Istniejące okno w starej połaci dachu posiada dwukrotnie mniejszą powierzchnię od okien zaprojektowanych. Zaznaczono również, iż omawiane okna połaciowe spełniają obowiązujące przepisy określające doświetlenie pomieszczeń, zgodnie z zapisami § 57 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W odniesieniu do zarzutów A. A. dotyczących niezgodności inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ zauważył, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym w przypadku istnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w oparciu o którą rozpoczęto proces inwestycyjny i która nie uległa wygaszeniu po wejściu w życie planu zagospodarowania przestrzennego mogącego zawierać ustalenia sprzeczne z tą decyzją, do zmian projektu budowlanego należy stosować ustalenia tejże decyzji. Punktem odniesienia dla oceny zmian istotnych, do których doszło w trakcie realizacji inwestycji, pozostaje zatem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Organ nadzoru budowlanego nie dopatrzył się sprzeczności przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. o warunkach zabudowy oraz z przepisami prawa budowlanego i uznał, że projekt ten spełnia zatem przesłanki umożliwiające jego zatwierdzenie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania A. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jak wskazał organ, sporna inwestycja prowadzona była na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na terenie działki nr ewid. [...] z obr. [...] przy ul. O. [...] w W. wraz z nadbudową kominów w sąsiednim budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. O. [...]. W toku postępowania inwestor dokonał istotnych odstępstw w stosunku do udzielonego pozwolenia na budowę, polegających na zmianie kształtu połaci dachowej od strony północnej poprzez zwiększenie nachylenia dachu na długości ok. 1 m oraz wykonaniu balkonu w postaci podestu o wymiarach ok. 3 m x 0,9 m o konstrukcji wspornikowej wykonanej z belek stalowych i płyty żelbetowej. Organ zwrócił też uwagę, że w toku realizacji inwestycji powstały nieprawidłowości o charakterze konstrukcyjnym. Nieprawidłowości te zostały zinwentaryzowane w ocenie technicznej wykonanej przez mgr inż. R. H. w czerwcu 2012 r., a sposób ich wyeliminowania został określony we wnioskach końcowych i zaleceniach. Inwestor dokonał napraw zgodnie z zaleceniami wynikającymi z ww. oceny technicznej, a wykonane roboty budowlane zostały potwierdzone przez mgr inż. R. H.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ nakłada w drodze decyzji obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Dalszą konsekwencją zastosowania ww. procedury jest konieczność wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4 lub 5 Prawa budowlanego, a więc decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych – bądź w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Organ wskazał, że obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast obowiązkiem organu jest sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie objętym regulacją art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Podkreślił też, że za zakres merytoryczny projektu budowlanego, w tym rozwiązania konstrukcyjne, obliczenia nośności oraz zgodność z zasadami wiedzy technicznej, odpowiada projektant, który posiada stosowne przygotowanie techniczne i jest członkiem odpowiedniej izby samorządu zawodowego. Projektant składa oświadczenie dotyczące zgodności projektu z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego). Jak wskazał organ, oświadczenie takie w niniejszej sprawie zostało złożone zarówno przez projektantów, jak i sprawdzających.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że nieuprawnione jest twierdzenie A. A., że ze względu na uchylenie pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę brak jest podstaw do stosowania decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., a należy zastosować zapisy obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie organ powołał treść art. 65 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli: 1) inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę; 2) dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji (ust. 1). Zgodnie z ust. 2, przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę.
Organ podkreślił, że nie podlega zatem wygaszeniu decyzja o warunkach zabudowy, która stała się podstawą do udzielenia pozwolenia na budowę i stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy, a nie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będzie określała warunki realizacyjne przy sporządzaniu projektu budowlanego zamiennego.
Organ odniósł się też do podniesionego przez A. A. zarzutu, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przekazane M. K. przez Wspólnotę Mieszkaniową obejmowało powierzchnię 46 m2, natomiast zaprojektowana obecnie zabudowa obejmuje powierzchnię ponad 88 m2 i wykracza poza ustalenia zawarte w akcie notarialnym. Zdaniem organu argumentacja ta nie znajduje uzasadnienia w świetle analizy rozwiązań projektowych. Organ wskazał, że jakkolwiek doszło do zmian w charakterystycznych parametrach inwestycji (zwiększenie: kubatury z 215 m3 do 224 m3, powierzchni antresoli z 26,60 m2 do 31,10 m2, powierzchni balkonu z 4,50 m2 do 8,40 m2), to zmiany te są stosunkowo niewielkie. Poza tym kwestie te należą do dwustronnych relacji o charakterze cywilnoprawnym pomiędzy inwestorem a wspólnotą mieszkaniową, a jak wynika z akt sprawy (z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 7 maja 2014 r.), wspólnota mieszkaniowa nie wnosi zastrzeżeń w tej sprawie i dąży do zakończenia postępowania poprzez zatwierdzenie projektu zamiennego.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zachodzą zatem podstawy do zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego. Projekt jest kompletny, został przygotowany przez osoby legitymujące się odpowiednim przygotowaniem zawodowym, które złożyły stosowne oświadczenie. Ponadto nie zawiera niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy. Powyższe, zdaniem organu, wskazuje na konieczność utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.
A. A. złożył skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2014 r. pismem z dnia 17 listopada 2014 r., uzupełniając ją następnie pismem z dnia 3 lipca 2015 r.
Zarzucił, iż organ zatwierdził projekt budowlany zamienny, pomimo, iż inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor nie posiada bowiem zgody Wspólnoty Mieszkaniowej O. [...] na realizację inwestycji w kształcie 86 m2; nie posiada zgody skarżącego będącego właścicielem mieszkania nr [...] na przebudowę tegoż mieszkania, nie posiada też zgody na nadwieszenie balkonu nad gruntem miasta [...].
Skarżący wskazał, że akt notarialny zawarty pomiędzy inwestorem a Wspólnotą Mieszkaniową O. [...] w § 2 pkt 1a stanowi: "Wspólnota Mieszkaniowa wyraziła zgodę na zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej (strychu) o powierzchni 48,20 m2, położonej nad trzecim piętrem oraz udostępnienie jej inwestorowi, to jest Pani M. K., celem dokonania adaptacji". Jak podkreślił skarżący, jest to zgoda na adaptację strychu nad trzecim piętrem, a nie nadbudowę dachu nad kondygnacją piątą (czyli nad mieszkaniem skarżącego).
Dalej A.A.wskazał, że organ zatwierdził projekt zamienny bez zgody na przebudowę mieszkania nr [...] stanowiącego jego własność (przebudowywany dach stanowi sufit mieszkania skarżącego). Podniósł, że projekt ingeruje w należące do niego mieszkanie i zakłada:
- rozebranie sufitu w pokoju skarżącego i zastąpienie go szybem doświetleniowym wyniesionym na 2,5 m do góry, a także podniesienie ścian do wysokości dachu,
- zmianę kubatury pomieszczenia,
- wyłączenie pokoju z użytkowania na czas budowy (bliżej nie określony),
- wymianę okna połaciowego na inne (innego kształtu), zmianę kąta nachylenia powierzchni okna do słońca na mniejszy, a z powodu podniesienia okna o 2,5 m w górę - pozbawienie pokoju dostępu do światła słonecznego.
Skarżący wskazał, że pokój, który planuje przebudować inwestor to najbardziej nasłonecznione pomieszczenie w należącym do niego mieszkaniu - posiada okno (połaciowe) od strony południowej nachylone pod kątem ok. 25 stopni. Inwestor uzgodnił ze skarżącym pierwotny projekt i na tej podstawie uzyskał pozwolenie na budowę (decyzja [...]). Następnie inwestor samowolnie odstąpił od tych uzgodnień. Ponieważ inwestor realizował inwestycję niezgodnie z projektem m.in. bez poszanowania praw skarżącego - inwestycja została wstrzymana, a decyzja o pozwoleniu na budowę uchylona. Skarżący podniósł, że w ten sposób pierwotny projekt i związane z nim uzgodnienia pomiędzy skarżącym a inwestorem zostały wycofane z obrotu prawnego. Wskazał też, że na piśmie (z powiadomieniem WINB) wycofał swoją zgodę na rozwiązania zawarte w pierwotnym projekcie. Organy nadzoru budowlanego nałożyły na inwestora obowiązek doprowadzenia projektu i inwestycji do zgodności z prawem - wykonania projektu zamiennego. Jak podkreślił skarżący, inwestor wykonując projekt zamienny zaprojektował przebudowę mieszkania skarżącego bez jego wiedzy i zgody, pomimo naruszenia jego interesów.
A. A. podniósł też, że organ zatwierdził projekt zamienny z dobudowanym balkonem bez zgody Prezydenta Miasta [...] na nadwieszenie nad gruntem miasta. Wybudowanie prawie dwukrotnie większej płyty balkonowej niż w projekcie (8,4 m2 zamiast 4,5 m2) było jednym z istotnych odstępstw od pierwotnego projektu, które spowodowało wstrzymanie inwestycji. Skarżący podniósł, iż inwestor od początku chciał wykonać większy balkon niż balkony istniejące na niższych piętrach, ale nie otrzymał na to zgody Wydziału Architektury Dzielnicy M. (widoczne naniesione korekty na rysunkach w projekcie pierwotnym). Projektant skorygował projekt, aby uzyskać pozwolenie na budowę, po czym realizował inwestycję według swojego pierwotnego zamiaru - przekraczając zatwierdzony projekt. Jak wskazał skarżący, podwórze nie należy do Wspólnoty Mieszkaniowej, a 4 m2 balkonu nadwieszone jest bezpośrednio nad gruntem Miasta [...].
Powołując się na orzecznictwo sądowe skarżący podniósł, że także w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego konieczne jest sprawdzenie przez organ nadzoru budowlanego, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W dalszej części skargi A. A. podniósł, że wbrew pisemnej deklaracji zawartej w projekcie rozwiązania projektowe naruszają prawa (interesy) osób trzecich - odcinając istniejące nasłonecznienie lokalu sąsiedniego; zmieniając kształt i układ sufitu w pokoju lokalu [...] (należącego do skarżącego), wysokość i kubaturę tego pokoju oraz kształt, rozmiar i kąt nachylenia okna połaciowego w tym pokoju - i w konsekwencji naruszają art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Skarżący wskazał, że PINB [...] odnosząc się do zarzutu o odcięciu dostępu do światła słonecznego powołał się na pismo projektanta B. S. o przestrzeganiu § 57 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mówiącego o dostępie do światła dziennego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu mimo, że zawarty był w odwołaniu, wobec czego, zdaniem skarżącego, w zaskarżonej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa. Skarżący podniósł, że brak dostępu do światła słonecznego i jednocześnie naruszenie praw osób trzecich w rozumieniu Prawa budowlanego potwierdza wykonana na jego zlecenie opinia "Uwagi techniczne" autorstwa rzeczoznawcy budowlanego dr A. P.
A. A. wskazał także, że projekt zamienny nie posiada opinii Konserwatora Zabytków. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zbadał wnikliwie istotnych odstępstw w konstrukcji dachu od ograniczeń nałożonych w decyzji [...] o warunkach zabudowy, wynikających z opinii [...] Konserwatora Zabytków: "niewielkie podwyższenie kalenicy od strony południowej jest dopuszczalne ze względów konserwatorskich". Jak wskazał skarżący, w rzeczywistości w projekcie zamiennym to "niewielkie podwyższenie" ma wysokość ok. 2,30 m, co zostało udokumentowane fotograficznie przy piśmie do [...]WINB z dnia [...] lipca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za "niewielkie" podwyższenie o ok. 2,30 m, czyli w praktyce o całą kondygnację, bez stosownej oceny Konserwatora Zabytków, który nałożył to ograniczenie. Skarżący wskazał, że w tym zakresie organ mógł zostać wprowadzony w błąd fałszywym przedstawieniem elewacji sąsiednich budynków w projekcie (zarówno w pierwotnym, jak i w zamiennym), bowiem projektant przedstawił dachy sąsiadujących budynków jako znacznie wyższe niż są w rzeczywistości i w ten sposób, fałszując obraz rzeczywistości - uzyskał zgodę dla swojej koncepcji architektonicznej. Zdaniem skarżącego, ponieważ budynek przy ul. O. [...] jest objęty szczególną ochroną konserwatorską, to brak opinii Konserwatora Zabytków w tym zakresie należy uznać za poważne naruszenie Prawa budowlanego.
Skarżący zarzucił ponadto, że projekt zamienny narusza decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o warunkach zabudowy wydaną dla tej inwestycji, która wyznacza dopuszczalną wysokość projektowanej inwestycji do pięciu kondygnacji. Projekt zamienny zaplanował natomiast nadbudowę nad lokalem nr [...] (który już sam stanowi piątą kondygnację). Jak podniósł skarżący, ta projektowana nadbudowa nad piątą kondygnacją ma charakter pełnej, szóstej kondygnacji, co wynika wprost z definicji kondygnacji jako przestrzeni zamkniętej. Zaprojektowana tam toaleta jest przestrzenią zamkniętą.
Skarżący wskazał też, że zaskarżona decyzja zatwierdza projekt zamienny mimo, że w projekcie zamiennym nie ma obliczeń wytrzymałości istniejącego stropu pokoju lokalu nr [...] (należącego do skarżącego), po zwiększeniu obciążeń wynikających z projektowanej nadbudowy ścian opartych na tym stropie o ok. 2,5 m. Strop ten został zaprojektowany i wybudowany kilkanaście lat temu wyłącznie do utrzymania obciążeń ścian lokalu [...] (należącego do skarżącego). Projekt zamienny zakłada dociążenie tego stropu kolejnymi ścianami bez sprawdzenia, czy jest to bezpieczne i dopuszczalne.
A. A. zarzucił ponadto, że projekt nie zawiera obliczeń dostępu światła słonecznego, tzw. "linijki słońca", dla pokoju, który inwestor planuje przebudować w lokalu nr [...] stanowiącym własność skarżącego. Wskazał, że mimo wielokrotnego zgłaszania do organów potrzeby wyjaśnienia kwestii związanej z ograniczeniem dostępu światła słonecznego do lokalu skarżącego przez projektowaną zabudowę, w projekcie zamiennym nadal nie ma takiego obliczenia. Organy nadzoru budowlanego zignorowały potrzebę zbadania ograniczenia dostępu światła słonecznego do pokoju skarżącego, zasłaniając się stwierdzeniem projektanta B. S., powołującego się na § 57 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak wskazał skarżący, należący do niego pokój po projektowanej przebudowie miałby 5 m wysokości z oknem połaciowym w spłaszczonym suficie. Ten nietypowy kształt uzasadnia żądanie zbadania dostępu słońca. Skarżący podniósł, że wbrew zasadom § 60 ww. rozporządzenia - w dniu równonocy, gdy kąt padania promieni słonecznych [...] wynosi 30 stopni - promienie słoneczne nie oświetlą tak przeprojektowanego pokoju, co potwierdza opinia "Uwagi techniczne (...)" dr A. P.
Skarżący podkreślił, że obowiązkiem organów nadzoru jest sprawdzenie projektu budowlanego zamiennego. Takie sprawdzenie jest szczególnie konieczne w tych elementach, które zostały podważone przez strony postępowania, a w niniejszej sprawie sprawdzenia takiego nie dokonano.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.).
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 kpa. lub innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postepowania, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności przewidzianą w art. 15 kpa. organ odwoławczy na nowo ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną w jej całokształcie. Sposób rozstrzygnięcia sprawy, użyta argumentacja winny znaleźć odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji, do czego zobowiązuje organ z art. 107§ 3 kpa.
W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie nie dokonały ustaleń faktycznych, które pozwalałyby jednoznacznie ocenić, czy zaistniały podstawy do zakończenia postępowania naprawczego poprzez zatwierdzenie przedłożonego przez inwestora projektu zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Przypomnieć należy, że decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zobowiązał inwestora do przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doporowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Z uzasadnienia w/wym decyzji wynika, że w toku postępowania stwierdzono realizowanie niezgodnie z dokumentacją, robót przy nadbudowie poddasza budynku wielorodzinnego przy ul O. [...] w W. polegających na przebudowie i adaptacji strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne. Stwierdzono, że w trakcie realizacji inwestycji inwestor dokonał istotnych odstępstw w stosunku do zatwierdzonej dokumentacji projektowej, polegających na zmianie kształtu połaci dachowej od strony północnej poprzez nachylenie dachu na długości ok. 1 metra. Zmiana spadku dachu, jak wskazał organ, może wpłynąć na zmianę parametrów określających konstrukcję dachu budynku. Wskazano także, jako istotne odstępstwo wykonaniu balkonu w postaci podestu o wymiarach 3m X 0,9 m o konstrukcji wspornikowej wykonanej z belek stalowych i płyty żelbetowej, co powoduje zmianę kubatury budynku.
Należy nadmienić, iż w uzasadnieniu decyzji wskazano, iż decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., PINB w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, nałożył na inwestora obowiązek wykonania szeregu prac mających na celu wzmocnienie więźby dachowej oraz konstrukcji dachu, albowiem przedłożona w sprawie przez mieszkańców Wspólnoty ocena rzeczoznawcy budowlanego dr.inż. A. P. wskazywała szereg nieprawidłowości związanych z bezpieczeństwem konstrukcji obiektu.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji w dniu [...] listopada 2012 r. przedstawiciel PINB dokonał oględzin na terenie nieruchomości, a w ich wyniku stwierdzono wykonanie robót budowlanych wyszczególnionych w decyzji z dnia [...] lipca 2012 .
Stwierdzić jednak należy, iż w dniu 21 grudnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. nakazując rozstrzygnięcie, czy w sprawie doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu.
Decyzję stwierdzającą istotne odstępstwa od projektu budowlanego wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lutego 2013 r. Decyzja ta stała się ostateczna. Dodatkowo należy podać, iż [...] kwietnia 2013 r. Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 36 a i 82 ust. 2 ustawy Prawo budowlane uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne przy ul. O. [...]. Decyzja ta także stała się ostateczna.
Zamienny projekt budowlany nadbudowy istniejącego poddasza w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, ze zmianą sposobu użytkowania z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z nadbudową kominów w sąsiednim budynku mieszkalnym , ul O. [...] w W. został złożony w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w czerwcu 2013 r.
W dniu 17 lipca 2013 skarżący A. A. złożył do PINB-u obszerne zastrzeżenia do projektu zamiennego dotyczące konstrukcji budynku, wskazał, iż w zamiennym projekcie odmiennie zaprojektowano okno połaciowe jego lokalu, zmienione zostało najwyższe okno projektowanej klatki schodowej. Przedstawiona graficzna forma projektu nie jest zgodna ze stanem na gruncie.
W dniu 5 sierpnia 2013 r. autor projektu p. B. S. wypożyczył projekt celem jego uzupełnienia i ustosunkowania się do pisma Skarżącego. W piśmie z dnia 30 sierpnia 2013 r. inwestorki p. M. K. i E. K.odniosły się do pisma Skarżącego z 5 sierpnia. Wskazując także, iż m.in. " w załączonej poprawionej wersji projektu zamiennego zostały zamieszczone poprawne rysunki". Wyjaśniono, że zwrócono się 29 maja 2012 r. do Delegatury Biura Gospodarowania Nieruchomościami przy ul. R.w W. o udzielenie zgody na dobudowę balkonu.
Jednocześnie z pisma z dnia 30 września 2013 r. wynika, że pani M.K. złożyła w dniu 30 września 2013 r. cztery poprawione egzemplarze projektu budowlanego. W dniu 28 listopada 2013 r. architekt B. S. ponownie odebrał z PINB-u egzemplarze projektu, które poprawione zostały zwrócone do PINB-u w dniu 5 grudnia 2013 r.
Jak wynika z przedłożonego do akt projektu zamiennego, sporządzający go wprowadzili zmiany w zakresie powierzchni użytkowej i kubatury – zwiększając powierzchnię antresoli, wprowadzając zmiany w konstrukcji budynku. Dołączono do projektu "Kontrolne obliczenia statystyczno – wytrzymałościowe, obliczenia statystyczne do projektu wzmocnienia elementów konstrukcyjnych budynku.
W dniu 25 marca 2014 r. ponownie pan A. A. wniósł uwagi do przedłożonego projektu budowlanego zarzucając, iż na skutek zmian dojdzie do zdecydowanego pogorszenia nasłonecznienia pomieszczenia, nad którym dojdzie do nadbudowy, zakwestionował brak obliczeń konstrukcyjnych, zakwestionował sposób zaprojektowania ścian oddzielających klatkę schodową od jego lokalu (nie są ścianami trwałymi), który zmniejsza bezpieczeństwo jego lokalu.
Podważył także prawo inwestora do dysponowania jego nieruchomością na cele budowlane.
Do zarzutów Skarżącego ponownie w piśmie z dnia 13 kwietnia 2014 .ustosunkowała się inwestorka pani M. K., która stwierdziła, że w sprawie nie dojdzie do naruszenia interesów osób trzecich, albowiem rozbudowa dotyczy przestrzeni nad istniejącym starym dachem, która jest własnością Wspólnoty Mieszkaniowej. Nie zachodzą też przesłanki zacienienia lub przesłaniania lokalu. Odniosła się także do zagadnień związanych z bezpieczeństwem konstrukcji dachu.
W spawie w dniu 7 maja 2014r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną.
W kolejnym piśmie z dnia 13 maja 2014 r. pan A. A. podtrzymał twierdzenie o braku jego zgody nad podniesienie dachu nad jego pokojem oraz, że Inwestor wykonał dach niezgodnie z decyzją nr [...] o warunkach zabudowy oraz niegodnie z planem zagospodarowania przestrzennego ( uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r.)
W dniu [...] czerwca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję zatwierdzającą projekt zamienny. Skarżący wniósł od decyzji obszerne odwołanie podnosząc zarzuty: zmiany konstrukcji dachu, niezgodności projektu z planem zagospodarowania przestrzennego, brak jego zgody do dysponowania nieruchomością w sposób wskazany w projekcie przez Inwestora, niespełnienie parametrów konstrukcyjnych gwarantujących bezpieczeństwo jego lokalu.
Rozpoznając sprawę organ II e-j instancji, który ma obowiązek rozpatrzenia sprawy na nowo i odniesienia się do zarzutów odwołania, w swojej bardzo lakonicznej decyzji odniósł się w istocie tylko do dwóch kwestii – zgodności projektu zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy oraz prawa do dysponowania nieruchomością.
Organ mimo, że powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn.. akt II OSK 1420/12), w którym Sąd stwierdził iż - ".. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast obowiązkiem organu jest sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie objętym regulacją ar. 3 ust. 1 Prawa budowlanego mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.., sam temu obowiązkowi nie sprostał.
W rozpatrywanej sprawie organ odniósł się jedynie do problematyki rodzaju aktu, który ma być użyty do badania zgodności projektu z zagospodarowaniem terenu i wskazał, iż w jego ocenie w sprawie nie jest konieczne badanie zgodności projektu z przepisami obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem w obiegu prawnym istnieje decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2007 r., której z uwagi na brak przesłanek z art. 65 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można było wygasić.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym przez organ wyroku o sygn. II OSK 1420/12 przepis art. 107 § 3 kpa. wprost nakazuje organowi wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W sprawie Sąd nie odnajduje żadnych ustaleń poczynionych w kwestii zawartości projektu zamiennego, które pozwoliłyby Sądowi dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu.
Orzekając o obowiązku badania przedłożonego projektu zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy Sąd wskazuje, iż stanowisko wyrażone w decyzji nie jest prawidłowe. W ocenie Sądu, jeśli w toku postępowania uchylono pierwotne pozwolenie na budowę wydane na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, to w sytuacji, gdy na danym terenie obowiązuje już plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja zatwierdzająca projekt zamienny sporządzony na skutek stwierdzenia istotnych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego, winna być zgodna w zakresie zmian z warunkami tego planu.
W rozpatrywanej sprawie, czego organ nie dostrzegł architekt sporządzający projekt zamienny odniósł swój projekt do uwarunkowań wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie jest, w ocenie Sądu, także prawidłowe stanowisko organu, iż organ w prowadzonym postępowaniu naprawczym nie ma obowiązku badania posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Badając zakres zmian przedstawionych w projekcie zamiennym organ nie jest zwolniony z badania tej kwestii. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wielu wyrokach, w tym w orzeczeniu z dnia 22 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 490/13, w którym wskazał, że " Nie do zaakceptowania jest taka sytuacja, że w postępowaniu naprawczym organy nadzoru budowalnego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż może to prowadzić do zalegalizowania robót wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności osób trzecich."
W rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, mimo, że jest to kwestią sporną, jakie oświadczenia – tj. czyje i czego dotyczące, pozwoliły mu uznać, iż inwestor takie uprawnienie posiada.
Rozstrzygając sprawę należy dostrzec, iż jako istotne odstępstwo organ wskazał w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., powiększenie kubatury budynku poprzez powiększenie powierzchni balkonu. Z akt sprawy wynika, iż w toku postępowania Inwestorka 29 maja 2012 r. zwróciła do Delegatury Biura Gospodarowania Nieruchomościami przy ul. R. w W. o udzielenie zgody na dobudowę balkonu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by kwestia ta została przez organ zbadana.
Poza rozważaniami organu, pozostały wskazane przez Skarżącego wątpliwości w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych, mimo, że w zasadzie można wskazać, iż postępowanie organów nadzoru budowalnego zostało wywołane właśnie tymi wątpliwościami, co do bezpieczeństwa konstrukcyjnego nadbudowy. Skarżący przedstawił w sprawie – w toku postępowania sądowego - na potwierdzenie swoich wątpliwości ocenę techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego A. P., tego samego który w 2012 r. sporządził krytyczne orzeczenie techniczne projektu budowlanego na rzecz Wspólnoty.
Kwestię tę organ pozostawił bez zbadania i oceny, twierdząc, że odpowiedzialność za rozwiązania konstrukcyjne ponosi projektant.
Także poza oceną organu pozostała podniesiona przez Skarżącego wątpliwość co prawidłowości nasłonecznienia pomieszczenia w lokalu nr [...] nad którym znajdowało się okno połaciowe. Kwestia ta także powinna być wyjaśniona w sposób zrozumiały, pozwalający na skontrolowanie prawidłowości przeprowadzonej analizy.
Zasada prawdy obiektywnej (art. 7 kpa..), z której wynika nakaz podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, znajduje swoją konkretyzację w treści art. 77 kpa., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W rozpatrywanej sprawie organ nie zastosował się do w/w przepisów, nie odniósł się do zarzutów odwołania i zastrzeżeń zgłoszonych do projektu zamiennego zgłoszonych w toku postępowania.
Podsumowując stwierdzić należy, iż organ może wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu zamiennego budowlanego wówczas, gdy stwierdzi, iż wykonany został obowiązek z art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego i uzna, iż w zakresie dokonanych w projekcie zamiennym zmian spełnione są przepisy dotyczące projektu budowlanego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organu będzie zatem zbadanie, czy zamienny projekt budowlany jest zgodny z uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego M., czy inwestor w zakresie badanych zmian posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, czy projekt w zakresie w którym dokonano zmian jest zgodny z warunkami techniczno – budowlanymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Organ także winien odnieść się do zarzutów Skarżącego dotyczących bezpieczeństwa zastosowanych w zmienionym projekcie rozwiązań konstrukcyjnych nadbudowy.
Mając powyższego na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i c) p.p.s.a oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło