II FSK 1770/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Protokolant Monika Osial, po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Agencji [...] w W. Oddział Terenowy w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1925/12 w sprawie ze skargi Agencji [...] w W. Oddział Terenowy w K. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 września 2012 r. nr [...], [...] w przedmiocie pozostawienia odwołań bez rozpoznania oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z 24 stycznia 2013 r., I SA/Kr 1925/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi A. Oddział [...] w K. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 25 września 2012 r. w przedmiocie pozostawienia odwołań bez rozpatrzenia. 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: decyzjami z 26 stycznia 2012 r. Prezydent Miasta K. określił A. z siedzibą w W. wysokość podatku od nieruchomości za 2010 r. Od powyższych decyzji odwołania wniosła A. w W., Oddział [...] w K. Pismem z 26 marca 2012 r. kolegium - działając na podstawie art. 168 w związku z art. 169 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej jako: "O.p.")- wezwało skarżącą do uzupełnienia braków formalnych odwołań poprzez ich podpisanie przez osoby upoważnione do działania w imieniu podatnika. W wezwaniu kolegium wskazało, że osoba, która podpisała odwołania -Zastępca Dyrektora Oddziału [...] Biura A. w K., na mocy dołączonego do akt sprawy pełnomocnictwa nr [...] z 29 lipca 2008 r., jest umocowany do składania oświadczeń woli w imieniu A. w sprawach związanych z działalnością Oddziału [...] Biura A. w K., w tym w sprawach majątkowych do kwoty stanowiącej równowartość w złotych polskich 100.000 EURO, a dla ważności oświadczenia niezbędne jest łączne działanie z drugim pełnomocnikiem (G. S. albo A. S.). W wezwaniu Kolegium zakreśliło 7-dniowy termin do uzupełnienia braku formalnego odwołań, liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia odwołań bez rozpatrzenia. Następnie w dniu 6 kwietnia 2012 r. do organu wpłynęły odwołania A. podpisane przez Dyrektora Oddziału [...] Biura A. w K. oraz jego Zastępcę. Postanowieniami z 29 maja 2012 r. kolegium pozostawiło odwołania bez rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, że odwołania od decyzji określającej wysokość podatku od nieruchomości - w świetle pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy - nie zostało prawidłowo podpisane przez osoby upoważnione do działania w imieniu podatnika, gdyż wysokość zobowiązań podatkowych przekracza równowartość w złotych polskich 100.000 EURO. Postanowieniami z dnia 25 września 2012 r. nr [...] i nr [...] Kolegium, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 239, art. 169 § 1 i 4 O.p., utrzymało zaskarżone postanowienia w mocy. W uzasadnieniach organ podtrzymał stanowisko wyrażone uprzednio. Nadto wskazał, że postępowania zainicjowane odwołaniami od decyzji podatkowych określających wysokość zobowiązania podatkowego dotyczy spraw majątkowych, których przedmiot przekracza równowartość w złotych polskich 100.000 EURO. Za majątkowe uważa się te prawa, które są bezpośrednio (a więc nie pośrednio przez uprawnienie niemajątkowe) uwarunkowane interesem ekonomicznym uprawnionego, a o majątkowym charakterze sprawy rozstrzyga wyłącznie jej przedmiot. Jednocześnie organ odwoławczy, rozpatrując sprawę, bada ją kompleksowo, a nie ogranicza się jedynie do analizy zarzutów odwołania. Ze względu na powyższe dla określenia wartości przedmiotu niniejszej sprawy podatkowej nie ma znaczenia kwota zapłaconego już podatku. 3. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienia skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 169 § 1 w zw. z art. 121 § 1 oraz art. 168 § 3 O.p. 4. Postanowieniem z 24.01.2013 r. wojewódzki sąd administracyjny połączył sprawy wynikające z zaskarżonych postanowień o sygn. I SA/Kr 1925/12 oraz I SA/Kr 1926/11 celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod. sygn. I SA/Kr 1925/12. Sąd pierwszej instancji uznał, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą są niezasadne, co skutkowało oddaleniem skarg na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a."). W ocenie sądu, w kontrolowanych sprawach skarżony organ prawidłowo ocenił, że pełnomocnictwo nr [...] z 29 lipca 2008r. (k. 278 akt adm.) nie może odnieść skutku prawnego w postaci przyjęcia wniesienia odwołań od decyzji podatkowych, albowiem statuuje ono umocowanie jedynie do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych do kwoty stanowiącej równowartość w złotych polskich 100.000 EURO. Tymczasem skarżone decyzje podatkowe dotyczyły zobowiązań podatkowych, których wysokość przekracza kwotę wskazaną w tymże pełnomocnictwie. Jednocześnie w treści pełnomocnictwa brak jest różnicowania spraw w aspekcie majątkowym. Wskazano jedynie na ich wartość, a pełnomocnictwo nie zawiera jakiegokolwiek zawężania zakresu spraw majątkowych poprzez ograniczenia do spraw majątkowych z zakresu prawa cywilnego (prywatnego). Wezwania do podpisania odwołania przez osoby upoważnione do działania w imieniu podatnika należy zatem uznać za poprawne i wystarczające z punktu widzenia treści art. 169 § 1 O.p. Przepis ten nie wymaga bowiem od organu, aby pouczał osobę prawną o zasadach jej reprezentacji czy też domniemywał zakresu pełnomocnictw, przeciwnie, to obowiązkiem osoby prawnej jest znać zasady własnej reprezentacji. Skoro zatem w treści wezwań prawidłowo pouczono o skutkach niezastosowania się do nich, a odwołująca się nie uczyniła temu zadość, kolegium prawidłowo pozostawiło odwołania bez rozpatrzenia. 5. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 169 § 1 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez niewskazanie w treści wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania, że przedmiotowa sprawa w ocenie organu jest sprawą majątkową dotyczącą zobowiązania przekraczającego równowartość 100 000 euro, w związku z czym odwołanie powinno zostać podpisane przez Prezesa A., względnie przez osobę umocowana do działania w jego imieniu, - art. 168 § 3 O.p. poprzez uznanie, że odwołanie skarżącej nie spełnia wymogów określonych tym przepisem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna jest oczywiście niezasadna. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 169 § 1 w zw. z art. 121 § 1 O.p. W pierwszej kolejności wskazać należy, że odwołanie od decyzji, jako jedno z podań w rozumieniu art. 168 § 1 O.p., aby spowodowało zamierzony skutek prawny, powinno odpowiadać warunkom formalnym określonym w tym przepisie oraz wymienionym w art. 222 tej ustawy, tj. powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz zarzuty przeciwko decyzji, a ponadto określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie. W sytuacji, gdy wniesione odwołanie nie zawiera wskazanych elementów, organ podatkowy zgodnie z art. 169 § 1 O.p., wzywa wnoszącego do usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje, że organ odwoławczy wyda na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 O.p. postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że jednym z braków formalnych odwołania jest brak pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 1 października 2001 r., II SA 2177/00), którego niezłożenie traktuje się jako niespełnienie wymagań formalnych dla pisma procesowego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 lutego 2003 r., III CZP 74/03, OSNC 2005, Nr 1, poz. 6). Ocenie organu podlega nie tylko to czy pełnomocnictwo zostało dołączone do odwołania, lecz również jego treść, gdyż z niej musi wynikać umocowanie do działania w imieniu strony. Zgodnie bowiem z art. 136 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Oznacza to, że każdy podmiot, który jest stroną postępowania, może udzielić pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. Pełnomocnictwo to powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 137 § 2 O.p.). W przypadku stwierdzenia braków formalnych pełnomocnictwa, stosownie do art. 169 O.p. organ prowadzący sprawę ma obowiązek wezwania strony do ich usunięcia, w ustawowym terminie i ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności (pozostawienia odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 228 § 1 i 2 w związku art. 235 i art. 169 § 1 O.p.). Istotnym jest przede wszystkim to, by treść tego wezwania nie nastręczała trudności w jego zrozumieniu, była precyzyjna i w razie potrzeby zawierała także wyjaśnienia i informacje, które zwłaszcza osobom niemającym wykształcenia prawniczego i w postępowaniu niekorzystającym z usług fachowego pełnomocnika, pozwolą na prawidłowe wykonanie wezwania. W sprawie niniejszej stroną wnoszącą odwołanie była A. będąca państwową osobą prawną, a więc podmiot ze swej istoty mający wiedzę zwłaszcza w zakresie przedmiotu swojej działalności, w tym w zakresie reprezentacji. Autor skargi kasacyjnej zarzuca wyrokowi naruszenie wskazanych na wstępie przepisów postępowania poprzez uznanie, że pouczenia organu podatkowego zawarte w wezwaniach do uzupełnienia odwołań nie wskazywały, że sprawa w ocenie organu jest sprawą majątkową dotyczącą zobowiązania przekraczającego 100 000 euro, w związku z czym odwołanie powinno być podpisane przez Prezesa A. lub osobę prawidłowo umocowaną do działania w jego imieniu. Analiza treści przedmiotowych wezwań w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczy niezbicie, że były one czytelne, zrozumiałe i nie powinny nasuwać adresatowi żadnych wątpliwości. Co istotne, okoliczności, na które wskazuje skarżąca, zostały w wezwaniu zaakcentowane wytłuszczonym drukiem. Niezasadne jest również twierdzenie, że wskazane w pełnomocnictwie ograniczenie do spraw, których równowartość nie przekracza 100 000 euro odnosi się wyłącznie do spraw z zakresu prawa cywilnego. Takiego rozgraniczenia nie ma bowiem w samej treści pełnomocnictwa, a po wtóre za sprawy majątkowe (bez znaczenia jest, że jest to zwrot z zakresu prawa cywilnego) należy uznać wszystkie sprawy uwarunkowane interesem ekonomicznym uprawnionego. Wysokość zobowiązań publicznoprawnych ma niewątpliwie związek z interesem ekonomicznym strony skarżącej. Nie jest trafny argument, że do oceny, czy wartość przedmiotu sprawy przekracza równowartość 100 000 euro nie powinna być brana pod uwagę wartość zobowiązania zapłaconego przez stronę, skoro zakresem odwołań objęte były całe decyzje organu podatkowego, z których wprost wynikało, że wysokość zobowiązań za poszczególne lata przekracza kwoty 100 000 euro. Z przyczyn podanych wyżej całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 168 § 3 O.p. Wady pełnomocnictwa wynikały także z treści art. 10 pkt 1 i art. 12 ust. 2 i art. 13 ustawy dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2013 r., poz. 712), na co strona skarżąca nie zwróciła już uwagi. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.