II GZ 830/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. G. Spółki z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 19 sierpnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 516/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P. G. Spółki z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automaty do gier o niskich wygranych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił wstrzymania wykonania, objętego skargą P. G. Spółki z o.o. w K., postanowienia Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Sąd wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] marca 2015 r. spółka podniosła, że wykonanie postanowienia o obciążeniu jej kosztami badania automatu wiązałoby się z koniecznością zapłaty dobrowolnie lub w drodze egzekucji kosztów przeprowadzonego badania przez podmiot nieposiadający upoważnienia Ministra Finansów do badania automatów o niskich wygranych w procedurze cofnięcia rejestracji automatu. Podniosła również, że w stosunku do niej prowadzonych jest kilkadziesiąt analogicznych postępowań, co w przypadku wykonania wydanych w ich trakcie postanowień wiązać się będzie ze znaczną stratą finansową. Sąd I instancji podkreślił, mając na uwadze rodzaj postanowień, których wstrzymania domagała się strona, że udzielenie ochrony tymczasowej możliwe jest jedynie w stosunku do aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej. Wstrzymanie, określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), dotyczy aktu zaskarżonego lub aktu wydanego w granicach sprawy jak również nadającego się do wykonania i wymagającego wykonania. Sąd stwierdził, że wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęty został w granicach sprawy akt, który nie podlega wykonaniu – postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W odniesieniu do postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] marca 2015 r. Sąd stwierdził natomiast, że jest ono poza granicami sprawy. Kwestia wykonalności tego postanowienia nie jest związana z zaskarżonym postanowieniem i nie obejmuje skutkami prawnymi tego postanowienia. Ponadto Sąd zauważył, że w postępowaniu sądowym dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu, od którego strona skarżąca nie wniosła zażalenia w ustawowo przewidzianym terminie. W ocenie Sądu nie zachodzi tożsamość przedmiotowa tych dwóch postępowań. P. G. Spółka z o.o. w K. zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie wskazała w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia okoliczności wystarczających do uznania wniosku za zasadny, mimo, że spółka wskazał na wysokie prawdopodobieństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i przyczyn takiego ryzyka. Podnosząc ten zarzut skarżąc wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku spółki zawartego w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Mając na uwadze treść sformułowanego w wywiedzionej do sądu skardze wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] marca 2015 r., przede wszystkim zaś przedmiot tych postanowień, podzielić należy ocenę wniosku, jakiej dokonał Sąd I instancji uznając ją za prawidłową. Kluczowym było, bowiem, w jakim przedmiocie wydane zostały powołane postanowienia, a więc czego one dotyczyły. Postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. dotyczyło zachowania terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie obciążenia strony kosztami badania automatu do gier. Organ stwierdził, że spółka kwestionując to postanowienie uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia. Właśnie to postanowienie zostało zakwestionowane przez spółkę na drodze sądowoadministracyjnej. Postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. rozstrzygało natomiast o obciążeniu strony kosztami badania automatu do gier o niskich wygranych. Istotnym wobec tego było, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji, dla rozstrzygnięcia wniosku w sformułowanym przez stronę zakresie, czy zachodziła tożsamość obu rozstrzygnięć organów. W tym zakresie wskazać należy, że o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (por post. NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II GZ 246/10). W sytuacji gdy przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesieni zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem z kolei jest obciążenie strony kosztami związanymi z przeprowadzeniem czynności wynikających z przepisów obowiązującego prawa (ustawy o grach hazardowych), a które jest objęte wnioskiem o przyznanie ochrony tymczasowej, to nie będzie zachodzi pomiędzy obydwoma sprawami tożsamość przedmiotowa. Tym samym wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w L., w sytuacji gdy skargą objęte było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia na to postanowienie zażalenia, nie mógł zostać przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznany, a tym bardziej uwzględniony. Odnosząc się do oceny wniosku spółki w zakresie wstrzymania objętego skargą postanowienia Dyrektora Izby Celnej we W., uznać ją należy za trafną. Niewadliwie, bowiem Sąd I instancji stwierdził, że postanowienie to jako wyłącznie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w postępowania administracyjnym, nie obliguje skarżącej do działania, nie może być ono wykonane w trybie przymusowym (postępowanie egzekucyjne) i stanowi wyłącznie rozstrzygnięcie proceduralne niewywierające skutku w sferze wykonalności postanowienia. Nie powoduje również powstania skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na nią nowych praw bądź obowiązków podlegających wykonaniu. W konsekwencji takie postanowienie nie podlega wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. gdyż nie posiada cech, które mogłyby spowodować potencjalne wystąpienie jednej bądź obu przesłanek wymienionych w tym przepisie – niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na marginesie zauważyć należy, że zażalenie skarżącej spółki w jakimkolwiek zakresie, tak w podniesionych zarzutach jak i uzasadnieniu, nie odnosi się do postanowienia Sąd I instancji. Ten, bowiem nie dokonywał oceny wniosku o wstrzymanie wykonania postanowień w aspekcie wykazania przez stronę możliwości wyrządzenia jej znacznej szkody wykonaniem zaskarżonego postanowienia, a więc w aspekcie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.